بررسی رابطه ساختار سازمانی و کارآفرینی استراتژیک در واحدهای جهاد دانشگاهی مستقر …

واقعیت این است که امروزه سازمان‌هایی وجود دارند که ساختار آنها به صورت هیچ یک از روش‌های مذکور (مبتنی بر نوع وظیفه، مبتنی بر نوع محصول یا برحسب مناطق جغرافیایی) نیست. امکان دارد ساختار یک سازمان به گونه‌‌ای باشد که آن را پیوندی[۱۰۲] بنامند. یعنی ترکیبی از ساختار مبتنی بر نوع محصول و ساختار مبتنی بر نوع وظیفه باشد. چنین ساختاری به اصطلاح ساختار پیوندی نامیده می‌شود. هنگامی ‌که یک سازمان رشد کند و توسعه یابد و چندین محصول یا خدمت به بازار عرضه کند، معمولاً در مورد بعضی از وظایف و واحدهای مختلف استقلال و خودمختاری ایجاد می‌شود. وظایفی که برای هر محصول یا بازار مورد نظر مهم هستند آن وظایف به صورت عدم تمرکزی بوده و اختصاص به همان واحدهای مربوط پیدا می‌کند. اما بعضی وظایف به صورت متمرکز بوده و در مرکز فرماندهی ایجاد می‌شود. آن وظایف نسبتاً ثابت بوده و احتیاج به تخصص بالا داشته و همچنین صرفه جویی در مقیاس را می‌طلبد. در مورد این وظایف دفتر مرکزی در مورد آن تصمیم می‌گیرد. در این صورت سازمان‌ها می‌کوشند تا از نقاط قوت هر دو ساختار (مبتنی بر وظیفه و مبتنی بر محصول) بهره مند شوند ولی از نقاط ضعف آنها اجتناب کنند. نمونه‌‌ای از این نوع سازماندهی در نمودار(۲-۴) نشان داده شده است. این ساختار مناسب محیط‌هایی است که نامطمئن است، زیرا بخش‌های تولیدی به گونه‌‌ای طراحی می‌شوند که با توجه به تغییرات محیط بتوانند ابتکار عمل به خرج دهند و سازمان اثربخش هم باشد. از جمله نقاط ضعف این ساختار آن است که سازمان‌هایی که از چنین ساختاری استفاده می‌کنند بزرگ و گسترده اند و به دنبال افزایش کارایی واحدهای تولید و تحقق هدف سازمان و انطباق محیطی هستند. معمولاً نیروی انسانی مرکز که عمدتاً کارهای اداری انجام می‌دهند و همچنین هزینه‌های سربار اداری افزایش می‌یابد و گاهی بین کارکنان بخش‌های تولیدی و دفاتر مرکزی تعارض به وجود می‌آید.
نمودار ۲- ۵: نمونه‌‌ای از ساختار پیوندی
رئیس
معاون امور مالی
معاون منابع انسانی
گروه مشاوران
معاون فن آوری
بررسی محیط و برنامه‌ریزی
معاون مواد شیمیایی
معاون مواد روغنی
معاون مواد سوختی
بازاریابی
بازاریابی
بازاریابی
تولید
تولید
تولید
عرضه و توزیع
عرضه و توزیع
عرضه و توزیع
برنامه ریزی
برنامه ریزی
برنامه ریزی
منبع: (لیندا[۱۰۳]، ۱۹۸۲: ۴۶)
ساختار ماتریسی
یک روش سازماندهی دیگر برای سازمان‌هایی که چندین محصول یا خدمت تولید یا ارائه می‌دهند، ساختار ماتریسی است. هنگامی ‌که نیاز به تخصص‌های فنی و جدید شدید باشد، برای مثال ایجاد تغییر در خطوط تولیدی مکرر صورت می‌پذیرد، این ساختار مناسب است. همچنین زمانی که روش‌های دیگر نمی‌تواند، ارتباطات افقی و هماهنگی لازم بین واحدها ایجاد کند، از این روش استفاده می‌شود. یکی از ویژگی‌های منحصر به فرد این ساختار آن است که در آن از هر دو نوع ساختار محصول و وظیفه به طور همزمان استفاده می‌شود. در این ساختار مدیران دوایر تخصصی و تولیدی- برعکس ساختار پیوندی- از اختیار کاملاً برابر برخوردارند و کارکنان باید گزارش کار خود را به مدیران هر دو واحد بدهند. نمونه‌‌ای از این نوع ساختار در نمودار (۲-۶) آورده شده است.
نمودار ۲- ۶: ساختار ماتریسی
رئیس
مدیر اجرایی
مدیر بازاریابی
مدیر فن‌آوری
مدیر محصول A
مدیر محصول B
مدیر محصول C
مدیر محصول D
منبع: (الوانی، ۱۳۶۷: ۷۹)
ساختار ماتریسی تحت شرایط زیر مناسب است:

برای دانلود متن کامل پایان نامه به سایت azarim.ir مراجعه نمایید.

مدیر سایت

Next Post

دسترسی به منابع مقالات : بررسی گفتمان های توسعۀ اجتماعی از منظر اعضای هیأت علمی گروه های علوم ...

چهار اکتبر 21 , 2020
واقعیت این است که امروزه سازمان‌هایی وجود دارند که ساختار آنها به صورت هیچ یک از روش‌های مذکور (مبتنی بر نوع وظیفه، مبتنی بر نوع محصول یا برحسب مناطق جغرافیایی) نیست. امکان دارد ساختار یک سازمان به گونه‌‌ای باشد که آن را پیوندی[۱۰۲] بنامند. یعنی ترکیبی از ساختار مبتنی بر نوع […]