پایان نامه مقدمات حکمت و کاربرد آن در فقه و حقوق

پایان نامه رشته الهیات

گرایش : فقه و مبانی حقوق

عنوان : مقدمات حکمت و کاربرد آن در فقه و حقوق

دانشگاه ایلام

دانشکده الهیات

پایان‌نامه کارشناسی ارشد در رشته الهیات

گرایش فقه و مبانی حقوق

عنوان:‌

مقدمات حکمت و کاربرد آن در فقه و حقوق

استاد راهنما:

دکتر طاهر علی­محمدی


 
 
 
فهرست مطالب:
فهرست نشانه­ های اختصاری .ط
مقدمه .۱
فصل اول: کلیات تحقیق و مفاهیم
۱-۱. شرح وبیان مسأله پژوهشی ۴
۱-۲. اهداف تحقیق ۵
۱-۳. اهمیت و ضرورت تحقیق .۵
۱-۴. پیشینه تحقیق ۵
۱-۵. سؤال­های تحقیق ۶
۱-۶. روش تحقیق ۶
۱-۷. مفاهیم و اصطلاحات ۷
۱-۷-۱. مقدمات حکمت ۷
۱-۷-۲. مطلق .۷
۱-۷-۳. مقید ۸
فصل دوم: اطلاق و تقیید، اقسام و احکام آن .۱۰
۲-۱. انواع اطلاق ۱۱
۲-۱-۱. اطلاق استغراقی، بدلی و مجموعی ۱۱
۲-۱-۱-۱. اطلاق استغراقی .۱۱
۲-۱-۱-۲. اطلاق بدلی .۱۲
۲-۱-۱-۳. اطلاق مجموعی ۱۲
۲-۱-۲. اطلاق افرادی، احوالی و ازمانی .۱۴
۲-۱-۲-۱. اطلاق افرادی ۱۴
۲-۱-۲-۲. اطلاق احوالی ۱۴
۲-۱-۲-۳. اطلاق ازمانی .۱۵
۲-۱-۳. اطلاق لفظی و مقامی ۱۷
۲-۱-۳-۱. اطلاق لفظی ۱۷
۲-۱-۳-۲. اطلاق مقامی .۱۸
۲-۱-۴. اطلاق الفاظ مفرد و اطلاق جملات ۲۲
۲-۱-۴-۱. تحقیق مطلب .۲۴
۲-۲. انواع قید ۲۴
۲-۲-۱. قید متصل و انواع آن ۲۵
۲-۲-۲. قید منفصل .۲۶
۲-۳. الفاظ مطلق ۲۶
۲-۳-۱. اسم جنس ۲۷
۲-۳-۲. علم جنس ۲۹
۲-۳-۲-۱. تحقیق مطلب .۳۰
۲-۳-۳. مفرد محلی به ال ۳۱
۲-۳-۳-۱. حکم جمع محلی به ال .۳۲
۲-۳-۳-۲. تحقیق مطلب .۳۳
۲-۳-۴. نکره ۳۴
۲-۳-۴-۱. تحقیق مطلب .۳۶
۲-۴. نحوه دلالت لفظ مطلق بر اطلاق .۳۶
۲-۵. نسبی بودن اطلاق و تقیید ۳۹
۲-۶. رابطه اطلاق و تقیید ۳۹
۲-۷. اعتبارات طبیعت و ماهیت .۴۲
۲-۸. تفاوت عام و مطلق .۴۵
۲-۸-۱. تحقیق مطلب .۴۸
۲-۹. حقیقت یا مجاز بودن استعمال مطلقی که مقید شده .۴۹
۲-۹-۱. تحقیق مطلب .۴۹
۲-۱۰. اجتماع مطلق و مقید .۵۰
۲-۱۰-۱. صورت عدم تنافی بین مطلق و مقید ۵۰
۲-۱۰-۲. صورت تنافی بین مطلق و مقید .۵۱
۲-۱۰-۲-۱. هر دو ایجابی باشند ۵۲
۲-۱۰-۲-۲. یکی سلبی و دیگری ایجابی باشد ۵۴
۲-۱۰-۲-۳. هر دو سلبی باشند ۵۵
جمع بندی ۵۵
فصل سوم: مقدمات حکمت و کاربرد آن .۵۹
۳-۱. دلالت قرائن بر اطلاق و جایگاه آن­ها۶۰
۳-۲. مقدمات حکمت ۶۱
۳-۲-۱. امکان اطلاق و تقیید ۶۲
۳-۲-۱-۱. اقوال در زمینه مقدمه امکان ۶۳
۳-۲-۱-۲. تحقیق مطلب .۶۵
۳-۲-۲. عدم نصب قرینه بر تقیید .۶۶
۳-۲-۲-۱. مقصود از قرینه ۶۶
۳-۲-۲-۲. برخی اقوال درمقدمه عدم نصب قرینه ۶۸
۳-۲-۲-۳. بیان شهید صدر .۶۸
۳-۲-۲-۴. شک در احتمال وجود قرینه و قرینیت موجود ۷۲
۳-۲-۲-۵. تحقیق مطلب .۷۳
۳-۲-۳. احراز در مقام بیان بودن متکلم .۷۴
۳-۲-۳-۱. منظور از بیان .۷۷
۳-۲-۳-۲. بیان آیت الله حائری .۷۸
۳-۲-۳-۳. اصل عقلایی و تردید در مقام بیان بودن .۷۹
۳-۲-۳-۴. تحقیق مطلب .۸۰
۳-۲-۴. عدم قدر متیقن در مقام تخاطب ۸۱
۳-۲-۴-۱. انواع قدر متیقن ۸۲
۳-۲-۴-۱-۱. قدر متیقن خارجی .۸۲
۳-۲-۴-۱-۲. قدر متیقن در مقام تخاطب .۸۳
۳-۲-۴-۲. اشکال به آخوند ۸۴
۳-۲-۴-۳. تحقیق مطلب .۸۵
۳-۲-۵. عدم انصراف .۸۶
۳-۲-۵-۱. معنای انصراف .۸۷
۳-۲-۵-۲. اقسام انصراف ۸۷
۳-۲-۵-۲-۱. انصراف بدوی ۸۸
۳-۲-۵-۲-۲. انصراف تیقنی .۸۸
۳-۲-۵-۲-۳. انصراف ظهوری .۸۸
۳-۲-۵-۲-۴. انصراف اشتراکی ۸۹
۳-۲-۵-۲-۵. انصراف نقلی ۸۹
۳-۲-۵-۳. انصراف از یک نگاه ۹۰
۳-۲-۵-۳-۱. انصراف بدوی ۹۰
۳-۲-۵-۳-۲. انصراف ناشی از کثرت استعمال ۹۱
۳-۲-۵-۴. تداخل دو انصراف ۹۲
۳-۲-۵-۵. تحقیق مطلب .۹۲
۳-۳. نتیجه مقدمات حکمت .۹۳
۳-۴. شمار مقدمات حکمت از نظر برخی اصولیان .۹۴
۳-۵. کاربرد مقدمات حکمت .۹۵
۳-۵-۱. کاربرد اصولی .۹۶
۳-۵-۲. کاربرد فقهی ۹۸
۳-۵-۳. کاربرد حقوقی ۹۹
جمع­بندی و نتیجه ­گیری ۱۰۱
فهرست منابع و مآخذ ۱۰۴
الف- منابع عربی ۱۰۴
ب- منابع فارسی .۱۰۷
چکیده
یکی از مهم ترین مباحث اصولی در مبحث الفاظ، مطلق و مقید است که این اطلاق و تقیید آثار و ثمرات فقهی، حقوقی و عرفی فراوانی دارد و بر هر یک از این دو عنوان ثمرات جداگانه و متفاوتی بار می شود. از این رو در مواضع استعمال مطلق و مقید چون فهم مراد واقعی گوینده برای ما مهم است و در موارد مشتبه، به­ناچار باید به مراد گوینده پی ببریم و به آن عمل کنیم، مقدمات حکمت ما را در این امر یاری می­ کند و به مطلوب می­رساند. لذا بررسی مقدمات حکمت و کاربرد آن در موارد گوناگون از اهمیت ویژه­ای برخوردار است؛ چرا که کاربرد این مقدمات در حوزه­های زیادی از جمله: حوزه فقاهت و استنباط احکام شرعی، اصول، حقوق موضوعه و محاورات مردم به چشم می­خورد و مورد نیاز آن­ها قرار می­گیرد. بنابراین ضرورت دارد که به طور تخصصی به این موضوع پرداخته شود. در تعداد این مقدمات بین اصولیان اختلاف نظر وجود دارد به طوری­که از یک تا پنج مقدمه ذکر شده است. در این پژوهش که به روش توصیفی ـ تحلیلی انجام گرفته، بعد از بیان کلیاتی از مباحث مربوط به مطلق و مقید، به بحث و بررسی در زمینه شمار مقدمات و رابطه آن­ها با یکدیگر پرداخته شده و موارد کاربرد فقهی، اصولی و حقوقی آن روشن شده و چنین به دست آمده که مقدمات حکمت راهی است برای رسیدن به مراد واقعی متکلم، و تعداد آن­ها دوتا می­باشند: یکی، نبودن قرینه بر تقیید و دیگر اینکه ، متکلم در مقام بیان باشد؛ و با وجود این دو مقدمه می­توان از عدم ذکر قید در کلام، به مطلق بودن خواست گوینده پی برد.
مقدمه
دانش فقه راه رسیدن به احکام عملی شریعت را هموار می­ کند و فقه اسلامی مجموعه عظیمی است از قوانین و پیشنهادهای سازنده الهی برای همه شئونات فردی و اجتماعی بشر که از کوچک­ترین مسائل تا بزرگ­ترین معضلات سیاسی و اجتماعی، رهنمون دارد. این مجموعه دقیق و عمیق در گنجینه پر بار کتاب و سنت دفین بود که پس از رحلت پیامبر (ص) ، فقها در کشف این گنج پنهان کوشیدند و روز به روز به تازه­تر از تازه دست یافتند و بر این یافته­ها افزودند تا به امروز که مجموعه پر بار حقوقی اسلام را به نام فقه، فرا روی ما قرار دادند.
بی­گمان مجموعه ­ای چنین دقیق و عمیق را اصولی متقن باید، پس به زودی دانشی بنام  اصول فقه پا گرفت و این اصول راه تفرّع و تشعّب فقه را باز کرده و آن را در بستر زمان و مکان که مؤثرترین عناصر تکامل قوانین است، بسط و توسعه­ای شگرف داد.
تحقیق حاضر تلاشی است در معرفی یکی از مهم­ترین مباحث این اصول با عنوان «مطلق و مقید» که کاربرد آن در نصوص و متون فقهی و حقوقی و محاورات مردم بسیار ملموس است.
در این میان گاهی متون و مفهوم کلام و قانون روشن و گویا نیست و شنونده یا حقوقدان در مواجهه با سخنان و یا هر یک از مواد قانونی برای درک صحیح از مدلول حقیقی الفاظ و مصوبات نیاز به ابزار و روش­هایی دارد تا به کمک آنها هدف واقعی گوینده و مقنن را کشف نماید. از مهم­ترین روش­هایی که به کمک آن به مراد واقعی متکلم پی می­بریم، مقدمات حکمت است. کاربرد این مقدمات در حوزه­های زیادی به چشم می­خورد که از جمله آنها می­توان به حوزه فقاهت و استنباط احکام شرعی، اصول فقه، حقوق موضوعه و محاورات مردم اشاره کرد. بنابراین بررسی مقدمات حکمت و نقش آن در اطلاق از اهمیت ویژه­ای برخوردار است. از آنجایی که در این زمینه، اثری که به طور اختصاصی به بررسی مقدمات حکمت و کاربرد آن در فقه و حقوق پرداخته باشد، یافت نشده است، ضرورت دیده شد که به طور اختصاصی به این موضوع پرداخته شود. بدین سبب این نوشتار در سه فصل به این موضوع می ­پردازد.
در فصل نخست کلیات تحقییق، تعاریف و مفاهیم، در فصل دوم مباحث مربوط به اطلاق و تقیید و در فصل سوم به بحث و بررسی مقدمات حکمت و کاربرد آن­ها پرداخته خواهد شد. و در انتها نتیجه کلی بحث بیان می­شود. گفتنی است که در طول ارائه کلیه مباحث، سهولت فهم، روانی مطالب و استفاده از کتب دست اول و معتبر در این زمینه، مهم­ترین امور در دیده ما بوده ­اند.
آنچه گفتیم درباره سیاق و شیوه ارائه مطالب بود؛ اما درباره محتوای مطالب بیش از این     نمی­توان گفت که این اثر نتیجه تلاشی سخت و کوششی بسیار در تأمین اهداف یاد شده و نیز اهداف درونی است. و اینکه این مجهود تا چه اندازه به مقصود نزدیک شده، محتاج داوری اساتید ژرف اندیش است.
تعداد صفحه : ۱۲۴
قیمت : ۱۴۷۰۰ تومان

بلافاصله پس از پرداخت لینک دانلود فایل در اختیار شما قرار می گیرد

و در ضمن فایل خریداری شده به ایمیل شما ارسال می شود.

پشتیبانی سایت :        ****       [email protected]

در صورتی که مشکلی با پرداخت آنلاین دارید می توانید مبلغ مورد نظر برای هر فایل را کارت به کارت کرده و فایل درخواستی و اطلاعات واریز را به ایمیل ما ارسال کنید تا فایل را از طریق ایمیل دریافت کنید.

***  **** ***

مطلب پیشنهادی
پایان نامه رشته فقه و مبانی حقوق اسلامی عنوان :…
Cresta Posts Box by CP