پایان نامه زمین شناسی : محیط رسوبی و چینه نگاری سکانسی سازند تیرگان

پایان نامه رشته زمین شناسی گرایش رسوب شناسی و سنگ شناسی رسوبی

با عنوان :  محیط رسوبی و چینه نگاری سکانسی سازند تیرگان

در ادامه مطلب می توانید تکه هایی از ابتدای این پایان نامه را بخوانید

 دانشگاه آزاد اسلامی

واحد شاهرود

دانشکده علوم پایه، گروه زمین شناسی

پایان ­نامه برای دریافت درجه کارشناسی ارشد « M.Sc. »

گرایش: رسوب شناسی و سنگ شناسی رسوبی

 عنوان:

محیط رسوبی و چینه نگاری سکانسی سازند تیرگان

درنواحی مرکزی حوضه کپه داغ

 استاد راهنما:

دکتر رضا موسوی حرمی

 استاد مشاور:

دکتر اسداله محبوبی

 
تکه هایی از متن به عنوان نمونه :
فهرست
 

شماره صفحهعنوان
۱چکیده
فصل ۱ کلیات
۲۱-۱ مقدمه
۵۱-۲ موقعیت جغرافیایی برش ها
۵۱-۲-۱ برش پیرشهید
۵۱-۲-۲ برش شرق گلیان
۶۱-۳ اهداف تحقیق
۷۱-۴ روش مطالعه
۷۱-۴-۱ گردآوری اطلاعات موجود
۷۱-۴-۲ مطالعات صحرایی
۷۱-۴-۳ مطالعات آزمایشگاهی
۸۱-۵ تاریخچه مطالعات قبلی
فصل ۲ زمین شناسی و چینه شناسی
۱۰۲-۱ زمین شناسی کپه داغ
۱۲۲-۲ خشکی زایی ها
۱۳۲-۳ گسترش جغرافیایی سازند تیرگان
۱۴۲-۴ برش الگو
۱۶۲-۵ چینه شناسی برش های مورد مطالعه
۱۷۲-۵-۱ برش پیر شهید
۱۷۲-۵-۱-۱ بخش پایینی یا سنگ آهک زیرین
۱۸۲-۵-۱-۲ بخش میانی یا واحد شیلی آهکی – مارنی
۱۸۲-۵-۱-۳ بخش بالایی یا واحد سنگ آهک بالایی
۲۷۲-۵-۲ برش شرق گلیان
۲۷۲-۵-۲-۱ بخش پایینی یا سنگ آهک زیرین
۲۸۲-۵-۲-۲ بخش میانی یا واحد شیلی آهکی – مارنی
۲۸۲-۵-۲-۳ بخش بالایی یا واحد سنگ آهک بالایی
۳۶۲-۵-۳ انطباق در برش های مورد مطالعه
فصل ۳ رخساره ها و محیط رسوبی
۳۹۳-۱ مقدمه
۴۰۳-۲ مجموعه رخساره ای A:
۴۰۳-۲-۱ رخساره A1 (مادستون بیوکلستی-مادستون)
۴۱۳-۲-۲ رخساره A2 (پکستون – وکستون بیوکلستی)
۴۲۳-۲-۳ رخساره A3 (پکستون بایوکلستی اائیدی)
۴۳۳-۲-۴ رخساره A4 (پکستون اائیدی بایوکلستی)
۴۴۳-۲-۵ تفسیر محیط رسوبگذاری مجموعه رخساره ای A
۴۵۳-۳ مجموعه رخساره ای B
۴۵۳-۳-۱ رخساره B1 (گرینستون بیوکلستی)
۴۶۳-۳-۲ رخساره B2 (گرینستون اائیدی)
۴۷۳-۳-۳ رخساره B3 (گرینستون اائیدی بایوکلستی اینتراکلست دار)
۴۸۳-۳-۴ تفسیر محیط رسوبگذاری مجموعه رخساره ای B
۴۹۳-۴ مجموعه رخساره ای C
۴۹۳-۴-۱رخساره C1 (پکستون اینتراکلستی بیوکلستی)
۵۰۳-۴-۲ رخساره C2 (پکستون اائیدی بیوکلست دار)
۵۰۳-۴-۳ رخساره C3 (وکستون بیوکلستی)
۵۱۳-۴-۴ رخساره C4 (پکستون بیوکلستی)
۵۱۳-۴-۵ رخساره C5 (پکستون پلوئیدی)
۵۱۳-۴-۶ رخساره C6 (پکستون اائیدی)
۵۳۳-۴-۷ تفسیر محیط رسوبگذاری مجموعه رخساره ای C
۵۳۳-۵ مجموعه رخساره ای D
۵۳۳-۵-۱ رخساره D1 گرینستون پلوئیدی
۵۴۳-۵-۲ رخساره D2 (گرینستون بیوکلستی)
۵۴۳-۵-۳ رخساره D3 (گرینستون بیوکلستی اینتراکلستی)
۵۴۳-۵-۴ رخساره D4 (گرینستون اینتراکلستی)
۵۵۳-۵-۵ رخساره D5 (گرینستون اائیدی)
۵۵۳-۵-۶ رخسارهD6 (مادستون)
۵۵۳-۵-۷ رخساره D7 (دولومادستون ماسه ای)
۵۷۳-۵-۸ تفسیر محیط رسوبگذاری مجموعه رخساره ای D
۵۸۳-۶ مدل رسوبی
فصل ۴ چینه نگاری سکانسی
۶۲۴-۱ مقدمه
۶۵۴-۲ سکانس های رسوبی در برش پیر شهید
۶۵۴-۲-۱ سکانس رسوبی اول
۶۶۴-۲-۲ سکانس رسوبی دوم
۶۹۴-۳ سکانس های رسوبی در برش شرق گلیان
۶۹۴-۳-۱ سکانس رسوبی اول
۷۰۴-۳-۲ سکانس رسوبی دوم
۷۳۴-۴ تفسیر تغییرات سطح آب دریا
۷۵نتیجه گیری
۷۶منابع

 چکیده
سازند تیرگان به سن کرتاسه پایینی ( بارمین – آبسین ) در حوضه رسوبی کپه داغ عمدتاً از سنگ های کربناته االیتی- اربیتولینی تشکیل شده که به طور همشیب بر روی سازند سیلیسی آواری شوریجه و در زیر سازند آهکی-مارنی سرچشمه قرار گرفته است. به منظور مطالعه این سازند، دو برش چینه شناسی از آن در نواحی مرکزی کپه داغ (ناحیه شیروان) به ضخامت ۸/۱۲۷ و ۹/۱۷۹ متر انتخاب و مورد مطالعه قرار گرفته است. مطالعات پتروگرافی این سازند منجر به شناسایی چهار مجموعه رخساره ای کربناته دریای باز (Open Marine)، سد (Barrier)، لاگون (Lagoon) و پهنه جزرومدی (Tidal Flat) که شامل ۲۰ رخساره می باشد، شده است. با توجه به رخساره های سنگی می توان محیط رسوبی این سازند را یک پلاتفرم کربناته کم عمق از نوع رمپ در نظر گرفت. تغییرات نسبی سطح آب دریا در حین تشکیل نهشته های سازند تیرگان باعث تشکیل دو سکانس رسوبی رده سوم در هر یک از برش های مورد مطالعه شده است. مرز های این سوپر سکانس ازنوع دوم می باشد. مقایسه منحنی تفسیری تغییرات سطح دریا در این توالی ها با منحنی های جهانی نشان دهنده انطباق نسبی این دو منحنی در طی زمان بارمین-آپسین است.
۱-۱ مقدمه
پهنه زمین ساختی رسوبی کپه داغ شامل کوه های هزارمسجد در شمال شرق ایران است که در یک راستای ESE-WNW از شرق دریای خزر آغاز و پس از عبور از ترکمنستان و ایران وارد خاک افغانستان می شود. در نتیجه کپه داغ به عنوان یک میدان گازی بزرگ بین سه کشور ایران، ترکمنستان، افغانستان مشترک است (آقانباتی، ۱۳۷۷).
مرز شمالی این پهنه به فلات توران منطبق بر گسل عشق آباد است. گسل عشق آباد در ترکمنستان با روند ۳۱۰-۳۱۵ N جداکننده آن زون از پهنه توران است و دنباله این گسل در ناحیه سرخس ایران هم دیده می شود. درباره ی مرز جنوبی کپه داغ دیدگاه های متفاوت است ولی این مرز با رخنمون های ناپیوسته منشورهای برافزاینده تتیس دیرینه (پالئوتتیس) مشخص می شود. که در شمال شرق فریمان (سفیدسنگ) و جنوب غربی مشهد برون زد دارد (آقانباتی، ۱۳۸۳) در واقع حدجنوبی آن وسعت بیشتری دارد.
بخش ایرانی این حوضه بین عرض های جغرافیایی ۳۰ ۳۵ تا ۱۵ ۳۸ شمالی و طول های جغرافیایی ۰۰ ۵۴ تا ۱۳ ۶۱ شرقی قرار دارد. وسعت حوضه کپه داغ در ایران حدود ۵۵۰۰۰ کیلومترمربع که تقریباً معادل ۳/۳ درصد مساحت کل کشور است (افشار حرب، ۱۳۷۳) (شکل ۱-۱).
کپه داغ یکی دیگر از واحدهای زمین ساختی با اختصاصات ساختمانی از سایر نقاط ایران است، که در انتهای شمال شرق ایران قرار دارد. از نظر زمین شناسی تفاوت چشمگیری بین حوضه کپه داغ و البرز مشاهده می شود. یکی از دلایل که برای جدا بودن حوضه کپه داغ از البرز بیان شده است بالاآمدگی های قدیمی جنوب دریاچه خزر متعلق به پرکامبرین است. به نظر می رسد که این بالاآمدگی ها همیشه این دو حوضه رسوبی را از هم جدا کرده است. از نظر حوضه رسوبی کپه داغ وضع تقریباً مشابهی با زاگرس داشته که از رسوبات پیوسته دریایی با ضخامتی حدود ۱۴۷۰۰۰۰متر از ژوراسیک تا الیگوسن بطور هم شیب در آن تشکیل شده است. در مقایسه با زاگرس ضخامت رسوبات کپه داغ از فاصله بین ژوراسیک تا الیگوسن بیشتر است (Stockline, 1968).
پی سنگ این حوضه رسوبی را فقط در ناحیه آق دربند با سن تریاس می توان مشاهده کرد (آقانباتی، ۱۳۸۳) این سنگ ها طی کوهزایی هرسی نین، سیلورین، آلپین، به شدت دچار تغییر شکل شده اند. واحدهای سنگی موجود در پی سنگ شامل سنگ های رسوبی و آذرین است. سنگهای رسوبی بیشتر از واحدهای آواری شامل کنگلومرا، ماسه سنگ و شیل با سن احتمالی دونین تا تریاس تشکیل شده است. بیشترین حجم نهشته ها متعلق به زمان تریاس است (قائمی، ۱۳۸۳).
حوضه کپه داغ یک حوضه درون قاره ای بوده که بعد از بسته شدن اقیانوس هرسی نین در طی تأثیر کوهزایی سیمرین پیشین و در زمان تریاس میانی تشکیل شده است (افشار حرب، ۱۳۷۳؛ Berberian and King, 1981؛ Moussavi Harami and Brenner, 1990).از دیگر ویژگی های اصلی کپه داغ نبود فعالیت های ماگمایی در طول پیدایش و در نتیجه نشان دوام این حوضه رسوبی است. تنها در مرز جنوبی با کوه های آلاداغ در طول گسل شرقی-غربی، مقداری سنگ های آتشفشانی رخنمون دارد که فعالیت آتشفشانی آن را از زون البرز جدا می کند (نبوی،۱۳۵۵).
یکی از مشخصات حوضه رسوبی کپه داغ به فرونشینی در امتداد گسل های طولی است که در این ارتباط حداقل چهارگسل اصلی بزرگ در کپه داغ از زمان ژوراسیک فعالیت داشته اند (Afshar Harb, 1979). روند کلی چین خوردگی ها ر غرب کپه داغ در جهت شرق – شمال شرق و غرب – جنوب غربی و در مشرق کپه داغ در جهت شرق – جنوب شرق به غرب و شمال غرب است (افشار حرب، ۱۳۷۳).
دراین تحقیق به بررسی رخساره ها، محیط رسوبی، تغییرات سطح آب دریا و چینه شناسی سازند تیرگان به سن کرتاسه در منطقه جنوب شیروان پرداخته شده است. با توجه به این که رخساره ها، محیط رسوبی و توالی آن ها تشخیص حوضه های رسوبی را امکان پذیر می نماید و تغییرات سطح آب دریا در پیدایش رخساره ها و محیط رسوبی و ایجاد سکانس های گوناگون نقش اساسی دارد، بنابراین در این تحقیق نهشته های کرتاسه در منطقه جنوب شیروان از نظر پارامترهای فوق مورد مطالعه قرار گرفته و نتایج حاصل در این تحقیق ارائه شده است.
امید است این تحقیق زمینه را برای مطالعات بیشتر فراهم آورده و در رابطه با بازسازی جغرافیای دیرینه کرتاسه مورد استفاده قرارگیرد.  
۱-۲ موقعیت جغرافیائی برش های مورد مطالعه
به منظور بررسی سازند تیرگان در حوضه رسوبی کپه داغ ۲ برش در مرکز این حوضه انتخاب و مورد مطالعه قرار گرفت که به ترتیب به شرح زیر هستند.
۱-۲-۱ برش پیرشهید
این برش در ۴ کیلومتری جنوب شیروان و مختصات ´۲۲ و ˚۳۷ طول و ´۵۵ و ˚۵۷ عرض جغرافیائی واقع است. راه دسترسی به این برش جاده آسفالته شیروان – اسفراین و مسیر روستای پیرشهید و چلو می باشد (شکل ۲-۱). ضخامت سازند تیرگان در این برش ۸/۱۲۷ متر است.
۱-۲-۲ برش شرق گلیان
این برش در ۲۰ کیلومتری جنوب شیروان با مختصات´۱۴ و ˚۳۸ طول و ´۵۴ و ˚۵۷ عرض جغرافیائی واقع است. راه دسترسی به این برش راه آسفالته شیروان – اسفراین و هم چنین منتهی به روستای گلیان می باشد (شکل ۱-۲). ضخامت سازند تیرگان در این برش ۹/۱۷۹ متر است.
۱-۳ اهداف تحقیق
مهمترین اهداف این تحقیق عبارتند از:
۱-شناسایی و تفکیک رخساره های سنگی سازند تیرگان براساس خصوصیات و ویژگی های پتروگرافی و ساختاری در صحرا و آزمایشگاه.
۲-بررسی تغییرات عمودی واحدهای سنگ چینه ای در برش های مورد مطالعه.
۳-تعبیر و تفسیر محیط رسوبگذاری و ارائه مدل رسوبی.
۴-چینه نگاری سکانسی و تعبیر و تفسیر منحنی تغییرات سطح دریا در طی بارمین – آبسین در ناحیه مورد مطالعه.
۱-۴ روش مطالعه
برای به دست آوردن اهداف ذکر شده مراحل زیر در این تحقیق دنبال شده است:
۱-۴-۱ گردآوری اطلاعات موجود
در این مرحله ضمن گردآوری اطلاعات موجود، به بررسیهای مقدماتی و کنکاش در مطالعات انجام شده پیشین بر روی رسوبات کرتاسه پیشین در حوضه رسوبی کپه داغ پرداخته شد.
۱-۴-۲ مطالعات صحرایی
پس از انجام بررسی های اولیه تعداد دو برش چینه شناسی از سازند تیرگان در مرکز حوضه انتخاب شده اند. در انتخاب این برش ها به نکاتی از قبیل مشخص بودن مرز بالایی و پایینی، کم بودن پوشش گیاهی، نمونه برداری در جهت عمود بر امتداد لایه ها، منظم بودن فواصل نمونه برداری توجه شده است. هم چنین برای اندازه گیری ضخامت واقعی لایه ها، ضخامت ظاهری هر لایه به همراه شیب توپوگرافی، شیب لایه و جهت شیب اندازه گیری شده است تا با بهره گرفتن از فرمولهای مربوطه ضخامت های واقعی محاسبه شود (خسرو تهرانی، ۱۳۸۱).
همزمان با نمونه برداری، کلیه مشخصات صحرایی اعم از ویژگیهای فیزیکی نمونه­ها از جمله رنگ، دانه بندی، لایه بندی، ضخامت لایه­ها و ساختمانهای رسوبی بررسی شده اند.
نامگذاری صحرایی نمونه ها با بهره گرفتن از طبقه بندی گرابو (Grabau,1904) صورت گرفته است. در این مرحله از هر برش نمونه برداری صورت گرفته و در مجموع تعداد ۱۳۰ نمونه سنگی جمع آوری شده است.
۱-۴-۳ مطالعات آزمایشگاهی
از نمونه های برداشت شده تعداد ۱۳۰ نمونه برای تهیه مقطع نازک انتخاب گردیدند. مطالعات پتروگرافی به عنوان اصلی ترین بخش و مبنای سایر مطالعات است که از اهمیت ویژه ای برخوردار می باشد. نمونه­های برداشت شده جهت آماده سازی به آزمایشگاه انتقال یافت. از نمونه­های سنگی حداقل یک مقطع و از نمونه­های پر فسیل­تر دو مقطع نازک عمود بر هم تهیه گردید. سرانجام، مقاطع نازک توسط میکروسکپ پلاریزان مورد مطالعه دقیق قرار گرفت و نامگذاری به وسیله روش های فولک و دانهام انجام گرفت.
برای هریک از نمونه ها آنالیز عناصر اسکلتی و غیر اسکلتی، سیمان، ماتریکس و ذرات آواری به لحاظ کمی و کیفی صورت گرفت. هرکدام از رخساره های آهکی با بهره گرفتن از روش دانهام (Dunham, 1969) نامگذاری شده اند. برای بررسی و تفسیر شرایط رسوبگذاری با بهره گرفتن از تعیین رخساره ها و رسم ستون تغییرات رخساره ای و همچنین با استفاده ازمدلهای رسوبی (Read,1985؛ Tucker and Wright, 1990؛ Sellwood, 1996؛ Einsele, 2000) که برای محیط های عهد حاضر و ادوار گذشته ارائه شده است، مدل رسوبی سازند تیرگان تفسیر و ارائه شده است.
در انتها اطلاعات و داده های صحرائی با داده های آزمایشگاهی تلفیق گردید و سکانس های رسوبی سازند تیرگان مشخص گردیده است که به کمک آنها تغییرات سطح آب دریا در زمان بارمین – آپسین تفسیر شده است. این منحنی تفسیر شده با منحنی تغییرات سطح آب دریا در مقیاس جهانی (به عنوان مثال Haq et al.,1987) مقایسه شده است.
۱-۵ تاریخچه مطالعات قبلی
کلانتری (Kalantari, 1969) میکروفسیل های موجود در سازندهای تیرگان و سرچشمه را مورد مطالعه قرار داده است. خدایی در سال ۱۳۷۰ رخساره های رسوبی و محیط رسوبگذاری سازند تیرگان را در برش های تیرگان، حمام قلعه، زاوین و مزدوران مورد بررسی قرار داده است. اهری پور (۱۳۷۵) میکروفاسیس ها و محیط رسوبی بخش فوقانی سازندتیرگان، سرچشمه، پسته لیق و چهل کمان در شمال شرق گنبدکاووس (غرب کپه داغ) را مطالعه کرده است. میرکیانی (۱۳۷۶) میکروفاسیس های تیرگان درمقطع گردنه مزدوران و جاده کلات در ناحیه سرخس واقع در شرق کپه داغ را بررسی کرده است. کشاورز (۱۳۷۶) لیتواستراتیگرافی سازند تیرگان در نواحی شمال شرق – شمال غرب مشهد را انجام داده است. سهرابی (۱۳۸۰) میکروفاسیس و محیط رسوبگذاری سازند تیرگان در قسمت مرکزی حوضه کپه داغ (چناران – رادکان) را مورد مطالعه قرار داده است. تیمور پور در سال ۱۳۸۲ لیتواستراتیگرافی و تاریخچه رسوبگذاری سازند تیرگان در شرق حوضه رسوبی کپه داغ را بررسی کرده است. همچنین کهریزی (۱۳۸۰) آهک های اربیتولین دار در شمال اخلمد (بینالود) با سن کرتاسه زیرین را به عنوان سازند تیرگان معرفی کرده است. سنگ آهک های ناحیه امان آباد واقع در جنوب مشهد نیز توسط یحیی شیبانی (۱۳۸۱) به عنوان هم ارز سازند تیرگان معرفی شده است. هاشمی کاخکی (۱۳۸۵) تحول زمین شناسی، چینه شناسی و میکروفاسیس اورگونین سازند تیرگان را مورد بررسی قرار داده است. مرتضوی مهریزی (۱۳۸۶) چینه نگاری سکانسی سازندهای شوریجه و تیرگان (کرتاسه تحتانی) در ناحیه سفید سنگ در شمال شرق فریمان را مورد پژوهش قرار داده است. هم چنین موسوی زاده و همکاران (۱۳۸۶)، ریوندی و همکاران (۱۳۸۶)، صفار و همکاران (۲۰۱۰) و جوانبخت و همکاران (۱۳۹۰) این سازند را در ارتباط با محیط رسوبی و تاریخچه رسوبگذاری، پس از رسوبگذاری و نیز چینه نگاری سکانسی در برش های مختلف مورد بررسی قرار دادند.
تعداد صفحه :۱۰۰
قیمت : ۱۴۷۰۰ تومان

***

—-

پشتیبانی سایت :       

****         [email protected]

مطلب پیشنهادی
پایان نامه رشته تاریخ با عنوان : سنجش تطبیقی آموزه…
Cresta Posts Box by CP