دسته: علوم اجتماعی – جامعه شناسی

پایان نامه ساختار و کارکرد گروه های اجتماعی و نقش آنها در توسعه

 پایان نامه رشته  علوم اجتماعی

دانشگاه آزاد اسلامی
واحد گرمسار
پایان نامه رشته  جامعه شناسی
عنوان:
مطالعه و بررسی ساختار و کارکرد گروه های اجتماعی و نقش آنها در توسعه
اقتصادی – اجتماعی ایران از انقلاب اسلامی تاکنون
مطالعه موردی: نقش ساختاری و کارکردی  معلمان در تهیه و تدوین
کتابهای درسی وزارت آموزش و پرورش، ۱۳۹۲
 
پاییز ۱۳۹۲
فهرست
 
عنوان                                                                                                                                                   صفحه
چکیده. ‌ل
مقدمه. ‌ن
دستآوردها و یافته های برگرفته از مطالعات اکتشافی و مقدماتی ‌س
فصل اول: موضوع تحقیق و توجیه علمی و اجتماعی آن. ۲
۱-۱. بیان مساله: ۲
۱- ۲. بیان ضرورت و اهمیت موضوع تحقیق: ۶
۱ – ۳. اهداف تحقیق: ۷
۱ – ۴. قلمرو مطالعاتی تحقیق: ۷
۱-۵. قلمرو مکانی: ۷
۱-۶. قلمرو زمانی: ۷
۱-۷. پیشینه تحقیق: ۷
۱-۷-۱.کتاب ها ۸
۱-۷-۲. مقاله ها و پژوهش ها: ۱۰
۱-۷-۳. پایان نامه ها: ۱۷
۱-۸. نقد و بررسی منابع نظری و تحقیقی مرتبط با موضوع تحقیق: ۲۲
۱-۸-۱. جمع بندی و نتیجه مطالعه کتاب ها: ۲۲
۱-۸-۲ جمع بندی و نتیجه مطالعه مقالات: ۲۳
۱-۸-۳ جمع بندی و نتیجه مطالعه پایان نامه ها ۲۵
۱-۹. موانع و تنگناهای اجرایی موضوع تحقیق: ۲۶
فصل دوم: مبانی و چارچوب نظری تحقیق ۲۷
۲-۱. مقدمه. ۲۷
بنیان نظری و جامعه شناختی ۲۷
۲-۲ مباحث نظری: ۲۷
۲-۲-۱ نظریه ها و رویکردهای جامعه شناختی مرتبط به گروه های اجتماعی: ۲۷
جمع بندی: ۳۰
۲-۲-۲. نظریه ها و رویکردهای مرتبط با آموزش و پرورش: ۳۱
۲-۲-۳. نظریه‌ها و رویکردهای مرتبط با تدوین کتاب‌های درسی: ۳۲
۲-۲-۴. نظریه ها و رویکردهای مرتبط با مشارکت معلمان در تدوین برنامه های درسی ۳۸
جمع بندی: ۴۳
۲-۳. چارچوب نظری: ۴۵
۲-۴. پرسشهای تحقیق: ۴۹
۲-۵. فرضیه های تحقیق: ۵۰
۲-۶. الگوی نظری و تحلیلی موضوع تحقیق: ۵۱
فصل سوم: مبانی روش شناسی موضوع تحقیق. ۵۲
۳-۱. مقدمه: ۵۲
۳-۲. تحلیل و تبیین روش شناختی موضوع تحقیق: ۵۲
۳-۳. شیوه به کاربری روش های مورد نظر در این تحقیق: ۵۳
۳-۴. تکنیک های جمع آوری داده ها: ۵۳
پرسش های باز برای مصاحبه. ۵۵
۳-۵. جامعه مورد مطالعه. ۵۶
۳-۶. شیوه نمونه گیری از جامعه مورد مطالعه. ۵۶
۳-۷. شیوه تجزیه و تحلیل داده ها ۵۷
۳-۸. تعریف مفاهیم و متغیر های تحقیق: ۵۸
۳-۹ شاخص ها و معرف ها ۶۰
۳-۱۰. جداول توزیع فراوانی های جمعیت مورد مطالعه. ۶۳
بخش دوم: ۶۶
دستآوردها، یافته ها و راهکارها ۶۶
فصل چهارم: توصیف و تحلیل دستآوردهای مطالعات اسنادی و میدانی ۶۷
۴-۱. دستآوردهای مطالعات اسنادی ۶۷
۴-۲. دستآورد های مطالعه کتاب ها: ۷۳
۴-۳. دستآوردهای مطالعات میدانی ۷۸
فصل پنجم: جمع بندی، نتیجه گیری و ارائه راهکار. ۹۷
۵ -۱. یافته های حاصل از مطالعات اسنادی ۹۷
۵-۲. یافته های حاصل از مطالعات میدانی ۱۰۲
۵-۳ . جمع بندی ۱۱۲
۵-۴. نتیجه گیری نهایی: ۱۱۸
۵-۵. راهکارها ۱۲۰
راهکارهای راهبردی: ۱۲۰
راهکارهای کاربردی: ۱۲۱
۵-۶. خلاصه تحقیق. ۱۲۳
منابع و مآخذ: ۱۲۶
 
 
 
 
 
 
 
فهرست جداول
 
 عنوان                                                                                                           صفحه
جدول الف: ۶۰
جدول شماره ۱: توزیع جنسی جمعیت مورد مطالعه. ۶۳
جدول شماره ۲: توزیع جمعیت مورد مطالعه از نظرمقطع تحصیلی ۶۳
جدول شماره ۳: توزیع جمعیت مورد مطالعه ازنظر رشته تحصیلی ۶۴
جدول شماره۴:  توزیع جمعیت مورد مطالعه از نظر نوع شغل ۶۵
جدول شماره ۵: عوامل اجتماعی-  فرهنگی تأثیرگذار درنقش ساختاری و کارکردی معلمان درتهیه وتدوین کتب درسی آموزش وپرورش (دستآورد مصاحبه با معلمان). ۷۹
جدول شماره ۶: عوامل فرهنگی –  سیاسی تأثیرگذاردرنقش ساختاری وکارکردی معلمان در تهیه وتدوین کتب درسی آموزش وپرورش (دستآورد مصاحبه با معلمان ). ۸۱
جدول شماره ۸: عوامل اقتصادی تأثیرگذار در نقش ساختاری و کارکردی معلمان در تهیه وتدوین کتب درسی آموزش وپرورش (دستآورد مصاحبه با معلمان). ۸۳
جدول شماره ۹: عوامل جغرافیایی و زیست محیطی تأثیرگذار در نقش ساختاری وکارکردی معلمان در تهیه و تدوین کتب درسی آموزش وپرورش (دستآورد مصاحبه با معلمان). ۸۴
جدول شماره ۱۰: عوامل اجتماعی – فرهنگی تأثیرگذار در نقش ساختاری و کارکردی معلمان در تهیه و تدوین کتب درسی آموزش وپرورش ( دستآورد مصاحبه با مدیران ). ۸۵
جدول شماره ۱۱: عوامل فرهنگی – سیاسی تأثیرگذار در نقش ساختاری و کارکردی معلمان در تهیه وتدوین کتب درسی آموزش وپرورش (دستآورد مصاحبه با مدیران ). ۸۷
جدول شماره ۱۲: عوامل اقتصادی تأثیرگذار در نقش ساختاری و کارکردی معلمان در تهیه وتدوین کتب درسی آموزش وپرورش ( دستآورد مصاحبه با مدیران ). ۸۸
جدول شماره ۱۳: عوامل جغرافیایی وزیست محیطی تأثیرگذاردرنقش ساختاری وکارکردی معلمان درتهیه وتدوین کتب درسی آموزش وپرورش ( دستآورد مصاحبه با مدیران ). ۸۹
جدول شماره ۱۴: عوامل جمعیتی تأثیرگذار در نقش ساختاری و کارکردی معلمان در تهیه و تدوین کتب درسی آموزش وپرورش ( دستآورد مصاحبه با مدیران ). ۹۰
جدول شماره ۱۵: عوامل اجتماعی- فرهنگی تأثیرگذار در نقش ساختاری و کارکردی معلمان در تهیه و تدوین کتب درسی آموزش وپرورش  ( دستآورد  مصاحبه با مولفان ، برنامه ریزان و صاحب نظران ). ۹۱
جدول شماره ۱۶: عوامل فرهنگی – سیاسی تأثیرگذار در نقش ساختاری وکارکردی معلمان در تهیه وتدوین کتب درسی آموزش وپرورش ( دستآورد مصاحبه با مولفان ، برنامه ریزان و صاحب نظران ). ۹۳
جدول شماره ۱۷: عوامل اقتصادی تأثیرگذار در نقش ساختاری وکارکردی معلمان در تهیه وتدوین کتب درسی آموزش وپرورش. ۹۴
( دستآورد مصاحبه با مولفان ، برنامه ریزان و صاحب نظران ). ۹۴
جدول شماره ۱۸: عوامل جغرافیایی و زیست محیطی تأثیرگذار در نقش ساختاری وکارکردی معلمان درتهیه و تدوین کتب درسی آموزش وپرورش ( دستآورد مصاحبه با مولفان ، برنامه ریزان و صاحب نظران ). ۹۵
جدول شماره ۱۹: عوامل جمعیتی تأثیرگذار در نقش ساختاری وکارکردی معلمان درتهیه و تدوین کتب درسی آموزش وپرورش. ۹۶
جدول شماره ۲۰: عوامل اجتماعی- فرهنگی تأثیرگذار در نقش ساختاری و کارکردی معلمان در تهیه وتدوین کتب درسی آموزش وپرورش (نتایج نهایی) ۱۰۲
جدول شماره ۲۱: عوامل فرهنگی- سیاسی تأثیرگذارد و نقش ساختاری وکارکردی معلمان در تهیه وتدوین کتب درسی آموزش وپرورش (نتایج نهایی) ۱۰۴
جدول شماره ۲۲:  عوامل اقتصادی تأثیرگذار در نقش ساختاری وکارکردی معلمان درتهیه وتدوین کتب درسی آموزش وپرورش (نتایج نهایی) ۱۰۵
جدول شماره ۲۳: عوامل جغرافیایی وزیست محیطی تأثیرگذار در نقش ساختاری وکارکردی معلمان درتهیه وتدوین کتب درسی آموزش وپرورش  (نتایج نهایی) ۱۰۶
جدول شماره ۲۴: عوامل جمعیتی تأثیرگذار در نقش ساختاری و کارکردی معلمان در تهیه وتدوین کتب درسی آموزش وپرورش (نتایج نهایی) ۱۰۶
جدول شماره  ۲۵: عوامل اجتماعی – فرهنگی تأثیرگذارد و نقش ساختاری وکارکردی معلمان در تهیه وتدوین کتب درسی آموزش وپرورش (مجموع کلی نتایج) ۱۰۸
جدول شماره ۲۷: عوامل اقتصادی تأثیرگذار در نقش ساختاری وکارکردی معلمان درتهیه وتدوین کتب درسی آموزش وپرورش (مجموع کلی نتایج) ۱۱۰
جدول شماره ۲۸: عوامل جمعیتی تأثیرگذاردرنقش ساختاری و کارکردی معلمان درتهیه وتدوین کتب درسی آموزش وپرورش (مجموع کلی نتایج) ۱۱۱
جدول شماره ۲۹ :عوامل جغرافیایی و زیست محیطی تأثیرگذار در نقش ساختاری و کارکردی معلمان در تهیه و تدوین کتب درسی آموزش وپرورش (مجموع کلی نتایج) ۱۱۱
جدول شماره ۳۰: مجموع شاخص های ارزیابی شده مربوط به ارزش های اجتماعی اقتصادی فرهنگی، جغرافیایی، جمعیتی، و سیاسی به ترتیب اولویت و تعداد کدهای اختصاص یافته. ۱۱۶

چکیده

بدنبال پیچیده تر شدن زندگی، مسایل و مشکلات زیادی در جامعه، خصوصا درمیان نوجوانان و جوانان، پدیدار گشته است. در راستای  برون رفت منطقی و ریشه ای  از این وضعیت، لازم است موضوعات اساسی و مهمی که اهم مسائل جامعه، از آن نشات می گیرد، بیشتر مورد بررسی و توجه قرارگیرد. در عصر ارتباطات، بواسطه ی تکنولوژی های پیشرفته و وسایل ارتباط جمعی مدرن، بدون تمایل ما، جوانان و نوجوانان هر لحظه از تغییرات سریع و همه جانبه ی جهانی، آگاه می شوند.  تفاوت بسیار زیاد  آنچه از این طریق به آنها منتقل می‌شود، با مطالبی که  در کتاب های درسی می خوانند، به شدت، وضعیت جامعه پذیری و آموزش مهارت‌های زندگی و شغلی آنها را تحت تاثیر قرار داده و در عمل موجب بروز اعمال و رفتاری می شود که با اهداف و برنامه های کلان آموزش و پرورش، خصوصا در راستای توسعه اقتصادی- اجتماعی کشور، بسیار تفاوت دارد. بنابراین  ریشه مشکل و درمان این معضل را باید در آموزش و پرورش، که رکن اصلی آن را معلم و دانش‌آموز، و ابزاری بنام کتاب تشکیل می دهد، جستجو کرد. یافته های این پژوهش که در مورد نقش ساختاری و کارکردی معلمان در تهیه و تدوین کتاب های درسی، صورت گرفته است، جای خالی گروه های اجتماعی ساختارمند در ایران پس از انقلاب اسلامی را نشان می دهد. عدم وجود گروه های ساختارمندی که معلمان با تنوع فرهنگی، اجتماعی، اقتصادی، اقلیمی، نژادی، زبانی و در اقصی نقاط کشور بتوانند با عضویت فعال در آنها، به بررسی تغییرات همه جانبه و روزمره دانش آموزان متاثر از عوامل بیرونی و درونی تاثیر گذار، پرداخته و با ارزیابی و نقد و بررسی، راهکار های لازم را به دفتر برنامه ریزی و تالیف کتب درسی  ارائه دهند، بیش از پیش حس می شود. نتایج این تحقیق نشان می دهد که ایجاد گروه های اجتماعی ساختارمند و پویای معلمان، که نقش تعیین کننده و اساسی ساختاری و کارکردی در توسعه اقتصادی – اجتماعی کشور دارند، باید جزو الویت های  اساسی و مهم  کشور باشد، ولی در ایران و در حال حاضرگروه اجتماعی معلمان  از پویایی لازم  برخوردار نیست. وقتی یکی از مهمترین آنها، یعنی گروه  اجتماعی معلمان به شکل ساختارمند، از پویایی لازم برخوردار نباشد، به طریق اولی، گروه های اجتماعی دیگر نیز که نقش آنها در توسعه اقتصادی – اجتماعی ایران ضروری است، از پویایی لازم برخوردار نخواهند بود. نتایج حاصل از این پژوهش بیانگر آن است که، برای رسیدن به اهداف مندرج در قانون اساسی و سند تحول بنیادین آموزش و پرورش، در راستای توسعه اقتصادی – اجتماعی کشور، به نقش ساختاری و کارکردی معلمان و  مولفه های ساختاری و کارکردی اثرگذار برمعلمان، در تهیه و تدوین کتابهای درسی آموزش و پرورش، یعنی دعوت به همکاری از معلمان مجرب و کارآمد در برنامه ریزی و تالیف کتاب های درسی و اعمال نظرات آنها، باید توجه اساسی و بیشتری  مبذول گردد. و این مهم، محقق نخواهد شد، مگر گروه های اجتماعی معلمان، چه در درون آموزش و پرورش،و چه در بیرون آن به شکل سازمان های غیر دولتی، متناسب با هر اقلیم و فرهنگ ، نژاد ،زبان و به شکل ساختارمند و ضابطه‌مند، با حمایت جدی مدیریت کلان کشور و با عزم و اراده ملی تشکیل، و باجدیت وظایف خطیر خود را دنبال نمایند.
  کلیدواژه: گروه اجتماعی، توسعه اقتصادی-اجتماعی، گروه معلمان و کتاب های درسی
 
 

مقدمه

در سال های اخیر توجه برخی از اندیشمندان بخصوص جامعه شناسان دلسوز ، برای نیل به توسعه همه جانبه کشور و حل مشکلات کنونی و پیشگیری از مشکلاتی که در آینده بر سر راه توسعه جامعه مان ، قرار گرفته است ، کوشیده اند تا با مطالعه و بررسی زمینه های اجتماعی و اقتصادی و فرهنگی جامعه ، ضمن شناسایی ساختار کلان جامعه ، ریشه های کژکارکردی ها را مورد تامل ، و مناسبات و روابط میان آنها و تعامل و تاثیرگذاری آنها بر یکدیگر را مورد بررسی  قرار دهند . توجه به ساختار و کارکرد گروه های اجتماعی و نقش آنها در توسعه اقتصادی – اجتماعی ،  نگاهی نو، در این زمینه است . برخی دیگر  از اندیشمندان بدون صحبت از ساختار موجود آموزش و پرورش معتقدند که باید نگاهی تازه  به آن داشته و آن را نوعی سرمایه گذاری می‌دانند که الویت یک و یا دو را بین نیازهای جامعه دارد . همه برنامه ریزی ها در آموزش و پرورش حول محور معلم، دانش آموز و کتاب می چرخد ، درتحقیق حاضر با بهره گیری از روش اسنادی و تحلیل محتوای کیفی و  مصاحبه با دست اندرکاران دفتر برنامه ریزی و تالیف کتاب های درسی ، معلمان و مدیران، کوشش به عمل آمده تا نقش ساختاری و کارکردی معلمان در تهیه و تدوین کتاب های درسی و همچنین ساختار و کارکرد گروه های اجتماعی در ایران از انقلاب اسلامی تاکنون، بررسی شود. بخش شکلی تحقیق در سه فصل، ابتدا به توجیه علمی، و سپس در فصل دوم ضمن پرداختن به مبانی و چارچوب نظری ، رویکرد محقق به عنوان چراغ راه مشخص شده است . در فصل سوم در تبیین مبانی روش شناختی موضوع تحقیق، تکنیک ها و روش های تحقیق به همراه پرسشنامه باز و شیوه جمع آوری داده ها ، شیوه استخراج و تجزیه و تحلیل آنها، ارائه گردیده است. در بخش محتوایی فصل چهارم، داده های جمع آوری شده با عنوان دستآوردهای تحقیق، به رشته تحریر درآمده و نتایج کلی حاصل از یافته های تحقیق نیز در فصل پنجم تحت عنوان جمع بندی، نتیجه‌گیری و راهکارها  بیان شده است.
 دستآوردها و یافته های برگرفته از مطالعات اکتشافی و مقدماتی
حیات اجتماعی از تعامل انسان با محیط خود شکل می گیرد. و پایداری آن، به ماهیت ساختاری و کارکردی روابط و مناسبات اجتماعی، بستگی دارد . در روابط و مناسبات اجتماعی به هنگام تعاملات انسانی با یکدیگر، تقسیم کار صورت می گیرد. و در این تقسیم کار گروه ها شکل می گیرند. از جمله گروه زنان، مردان، کارگران، کشاورزان، جوانان،. و معلمان . اینها را “گروه” می نامیم چون  با هم فرق دارند. کارکرد، وظیفه و هدف دارند ،تکرار شده و تداوم دارند  و از دل اینها ساختارها و نهاد ها و سازمان های اجتماعی بوجود می‌آیند.
در ایران بنا به دلایلی، گروه ها ساختارمند و نظام مند نیستند و ساختاری نا نوشته دارند. یکی از این گروه ها، معلمان هستند. این گروه که در زیر مجموعه های رسمی آموزش و پرورش، با عنوان گروه های آموزشی تعریف شده اند، ظاهرا در چهار چوب قوانین موجود، می توانند موجبات اصلاح و تغییرات جزیی کتاب های درسی را سبب شوند. اما آیا همه معلمان می توانند آزادانه نظر خود را در زمینه تغییرات، ابراز کنند. آیا معلمان عضو گروه های آموزشی، نماینده همه اقلیت های قومی، نژادی، دینی،و. هستند؟ آیا این گروه‌های سازمان نیافته، ناموزون و ناهماهنگ که همواره تحت تاثیر عوامل مختلف سیاسی، اقتصادی، فرهنگی و . قرار دارند، روی روند و فرآیند توسعه،  اثراتی دارند؟ آیا معلمان، به عنوان گروه اجتماعی، در ایران دارای ساختار و کارکرد مشخص و پایدار هستند؟ آیا وقتی که عمده ترین فعالیت آموزشی و پرورشی از طریق معلمان صورت می‌گیرد، به عنوان متخصص، در تهیه و تدوین کتب درسی نقش اساسی دارند؟ تحقیق زیر در پاسخ به این سئوالات، ساماندهی شده است.
بخش اول
طرح تحقیق

فصل اول: موضوع تحقیق و توجیه علمی و اجتماعی آن

 

 ۱-۱. بیان مساله:

انسان ها در جوامع انسانی از طریق تشکل های انسانی، که بعد ها در اثر ساختارمند شدن  به صورت گروه‌های اجتماعی در می آیند، به حیات و بقای خود ادامه می دهند.  در واقع، یکی از پدیده های مهم زندگی اجتماعی، پیدایش و شکل گیری تشکل ها و گروه های اجتماعی است که افراد را در روابط و مناسبات پیچیده اجتماعی قرار می دهد. تشکل ها و گروه های اجتماعی به افراد جامعه مجال می دهند نه تنها احساسات، عواطف و خواست های خود را متبلور سازند، بلکه نیازهای زیستی، روانی و اجتماعی خود را از این طریق برآورده  سازند. ” جامعه از تشکیل گروه های اجتماعی سازمان و هستی می یابد. انسان اولیه نیز بدون سازمان های اجتماعی ابتدائی خود نمی توانست بقای خود را تضمین کند. تقسیم کار اجتماعی، نقش و پایگاه اجتماعی، در شکل گیری گروه های اجتماعی و سازمان بندی آنها بسیار موثر افتاده است “. (سیف اللهی، ۱۳۸۸، ۱۶۱) انسان‌های اولیه در قالب گروه های کوچک توانستند به جمع آوری خوراک، تجدید نسل و دفاع از خود بپردازند  در حقیقت، رابطه جدالی و متقابل انسان و سازمان های اجتماعی به شکل گیری گروه های اجتماعی منجر شده است. نقش و کارکرد گروه های اجتماعی در جوامع امروزی، تعیین کننده و سازنده حرکات اجتماعی است. گروه های انسانی که در تحقق نیازها و خواسته های خود، زندگی اجتماعی را تداوم بخشیده و جامعه انسانی را تشکیل داده اند، از لحاظ رشد، توسعه و تحول در سطوح و اشکال گوناگونی قرار گرفته اند.  ” انسان از اولین برخوردهای زندگی اجتماعی، که به ایجاد روابط اجتماعی  می انجامد، خود را در گروه هایی می‌یابند که هستی، بینش، شخصیت و آرمان آنان را در ارتباط با گروه ها مشخص و معین می کنند. هرفرد در جامعه از طریق گروه های اجتماعی به شبکه روابط پیچیده اجتماع بزرگ یعنی (جامعه) پیوند می خورد و از آن طریق نیازهای زیستی، روانی و اجتماعی خود را تامین می کند. بودن در گروه به فرد قدرت و اهمیت می بخشد. فرد جهان خارج را از دید این برخوردهای درون گروهی و برون گروهی مشاهده و ارزیابی کرده، نقش و موقعیت خود را در می یابد. در واقع انسان در شبکه ای از گروه های اجتماعی قرار دارد. این شبکه گروه‌های اجتماعی، از گروه دونفری آغاز و تا گروه های اجتماعی وسیعی، مانند گروه های قومی، طبقاتی و جامعه انسانی و سرانجام جامعه جهانی را در بر می گیرد.(سیف اللهی، ۱۳۸۸، ۱۷۲)
یکی از گروه های اجتماعی، گروه معلمان می باشد، معمولا، این گروه در ایران در ایفای نقش خود احساس می کنند که زمینه مطلوب برای همراهی و همکاری آنان در آموزش و پرورش وجود ندارد و آنچنان که باید به بازی گرفته نمی شوند. به طور جدی از آنها کمک گرفته نمی شود و یا در نظام دهی نظام آموزشی و تعیین سیاست های آموزشی، نقش آنچنانی ندارند. مثلا کتاب های درسی که سال به سال عوض می شوند، نیازهای آموزشی و تخصصی جامعه را برآورده نمی سازند و یا نحوه آموزش و نوع آموزش با نیازهای سازمانها و جامعه ما، هماهنگ نیست. چنانچه اعزازی و رضا زاده مقدم در گزارش خودشان می گویند:  به طور کلی نقش زنان در کتاب های درسی مدارس چه از لحاظ کمی و چه از لحاظ کیفی با نقش هایی که زنان در جامعه امروز ایفا می کنند، هیچ تشابهی ندارد و دختران در این کتاب ها با نقش های اجتماعی که توان و استعداد احراز آن‌ها را دارند، آشنا نمی شوند. از طرفی محتوای کتابهای درسی بازتاب ایدئولوژی مسلط و یکسونگری جنسی بر محیط آموزشی و جامعه است.(سیف اللهی، ۱۳۹۰، ۲۴۲)

تعداد صفحه:۱۴۶

قیمت : ۳۷۵۰۰ تومان

بلافاصله پس از پرداخت، لینک دانلود فایل در اختیار شما قرار میگیرد و  همچنین فایل خریداری شده به ایمیل شما نیز ارسال می شود

پشتیبانی سایت :                 asa.goharii@gmail.com

پایان نامه شناخت تحول نگرش کلیشه ای جنسیتی والدین

 پایان نامه رشته  علوم اجتماعی

دانشکده ادبیات و علوم انسانی
بخش علوم اجتماعی
پایان نامه تحصیلی برای دریافت درجه کارشناسی ارشد رشته مطالعات زنان
گرایش زن و خانواده
شناخت تحول نگرش کلیشه ای جنسیتی والدین در برخورد با فرزندان
(دختر و پسر )
(مقایسه ی دو گروه سنی از والدین متأهل شهرستان بوکان)
بهمن ماه
۱۳۹۱
فهرست مطالب
 
فصل اول  :کلیات پژوهش                                                                                                                                     
مقدمه.  ۲
بیان مسئله    ۵
اهداف تحقیق. ۷
ضرورت تحقیق     ۷
فرضیات تحقیق    ۷
تعریف مفاهیم      ۸
کلید وازگان      ۸
فصل دوم پیشینه ی تجربی و نظری      
پیشینه ی تجربی و نظری ۱۰
نظریه ی طرحواره های جنسیتی ۱۲
نظریه ی یادگیری اجتما ۱۳
رویکردهای فمینی. ۱۵
نظریه های فمینیستی لیبرا. ۱۵
نظریه های فمینیستی اگزیستانسیالیسم ۱۷
نظریه های فمینیستی راد ۱۷
فمینیسم سوسیالیستی ۱۷
نظریه های روان شناختی . ۱۸
پژوهش های انجام شده   ۱۹
پزوهش های انجام شده در ایران  ۱۹
نقد و بررسی پژوهش های انجام شده در ایران  .  ۲۴
پژوهش های انجام شده درخارج از ایران   ۲۵
نقد و بررسی پژوهش های انجام شده در خارج از ایران  .  ۲۶
فصل سوم :روش شناسی پژوهشی
روش اجرای تحقیق   .  ۲۹
عناصر اصلی در روش پدیدار شناسی   ۳۰
دلایل استفاده از روش کیفی در این پژوهش   . ۳۱
مصاحبه با مشارکت کنندگان    ۳۱
مصاحبه ی ساخته شده  .  ۳۲
مصاحبه ی نیمه ساخته    ۳۲
مصاحبه ی ازقبل ساخته نشده  .  ۳۲
پرسش های تحقیق    ۳۳
افراد مشارکت کننده   ۳۹
میدان مطالعه  ۴۲
نمونه گیری    ۴۲
روش گردآوری داده ها  .  ۴۶
روش تجزیه و تحلیل داده ها    ۴۶
قابلیت اعتماد      ۴۷
فصل چهارم :یافته هها
اسباب بازی های جنسیتی شده    ۵۰
نگرش های کلیشه ای جنسیتی در زمینه ی آزادی فرزندان  .  ۵۳
نگرش کلیشه ای جنسیتی در والدین در مالکیت ناموسی فرزندان  ۶۱
نقش های کلیشه ای جنسیتی شده ی فرزندان در تقسیم کار خانواده ۶۷
نگرش جنسیتی والدین در رابطه با شکل گیری شخصیت کودک  . ۷۲
جنسیت بریر فرزندان خانواده ۸۶
نگرش کلیشه ای جنسیتی والدین نسبت به سن ازدواج و انتخاب همسر ۹۱
فصل پنجم : نتیجه گیری
نتیجه گیری    . ۹۸
محدودیت ها ۱۰۱
پیشنهادات     . . ۱۰۱
 
 
فصل اول
کلیات

مقدمه
وقتی کودکی متولد می شود ، یکی از نخستین سوالات این است که آیا دختر است یا پسر ؟ به نوزادان دختر لباس صورتی رنگ می پوشانند  و اتاق اورا بارنگ های ملایم و روشن تزیین می کنند و به نوزادان پسر البسه ی آبی رنگ می پوشانند و اتاق های آنان  معمولا رنگ های بسیار تند و روشن دارد . از اولین روز حیات ، نوزاد انسان در دنیایی که بار جنسیتی زیادی دارد زتدگی را آغاز می کند . (گولومبوک ، فی وش ، ۱۳۷۷ :۳۱)
جنسیت در طول زمان های مختلف به شیوه های متفاوت ادراک ، تفسیر و ارزش گذاری می شود و گذر جوامع از وضعیت سنتی به مدرن به بازتعریف هویت انسانی و اجتماعی زنان و مردان منتهی شده است .
در جوامع سنتی خانواده گسترده نقش بسیار مهمی در تربیت و جامعه پذیری جنسیتی فرزندان و کودکان بر عهده داشته است . امروزه با ورود به دنیای مدرن و تبدیل خانواده از گسترده به
هسته ای  خانواده نقش خود را به عنوان جایگاه اصلی جامعه پذیری جنسیتی فرزندان حفظ کرده است .
آنچه اهمیت دارد که در بیشتر فرهنگ ها خانواده  تحت تاثیرفرهنگ  پدرسالاری نتوانسته عاری از تبعیض جنسیتی باشد که این به نوبه ی خود در تقویت جامعه ی پدر سالار و نابرابر نقش داشته است .به عنوان مثال جلوگیری از تحصیل دختران  باعث می شود از شناخت حقوق انسانی خود و حضور در اجتماع  باز بمانند.
یکی از اهداف فمینیست ها  اثبات این مسئله بوده است که تفاوت های بین دوجنس (زن و مرد ذاتی نیست ، فمینیست های لیبرال تفاوت بین دو جنس را نتیجه ی نحوه ی جامعه پذیری و شرطی سازی نقش های جنسیتی می دانند و معتقدند که با پسرها و دخترها تقریبا از لحظه ی تولد با شیوه های متفاوتی رفتار می شود که احتمالا زنان را  از پرورش تمامی استعدادهایشان به عنوان انسان باز می دارد . (ابوت و والاس ، ۱۳۸۰ ، ۲۲۸)
زمانی که شخصی به عنوان زن یا مرد مقوله بندی می شود ، از جنسیت برای سازماندهی و تفسیر اطلاعات اضافی درباره ی آن شخص و شکل دادن به انتظارات رفتاری او ، استفاده می شود ، این مسئله هنگام تولد و یا حتی زودتر از آن آغاز می شود . پزشکان و والدین اغلب سعی می کنند  مقوله ی یک جنس را به کودک نسبت دهند و اندام ها ی جنسی را متناسب آن بسازند. (سفیری ، ایمانیان ، ۱۳۸۸:۸۸)
به گفته ی فمینیست ها در خانواده دو ساختار درهم تنیده برای انقیا د زنان دست اندرکار است :
۱) جایگاه زن در مقام همسر و مادر ؛
۲) روندهای تربیتی خانواده که منش های زنانه و مردانه را در فرزندان نهادینه می کند و آنان همین منش ها را به فرزندان خود منتقل می کنند و به این تربیت سلطه ی مرد و فرودستی زن را تداوم می بخشند . (ابوت و والاس ،۱۳۹۰ : ۱۱۴)
بنابر دیدگاه فردگرایی ، جامعه پذیری والدینی ، منبع اولیه اکثر تفاوت های جنسیتی در ویژگی ها و خلق و خوی شخصیتی می باشد . برای جلب حمایت از این دیدگاه ، پژوهشگران مطالعاتی را  به منظور بررسی زمینه هایی که والدین به طور متفاوتی  با فرزندان دختر و پسر خود رفتار می کنند طراحی کردند . در صورت اثبات رفتار متفاوت والدین با فرزندان دختر و پسر خردسالشان ، مشکل تر از آن است که بنظر رسد . (سفیری ، ایمانیان ، ۱۳۸۸ : ۸۹)
به نظر می رسد که والدین ( به ویژه پدر ها ) به طرز متفاوتی با کودکان دختر وپسر خود تعامل دارند ؛ اما این تفاوت ها در رفتار والدین ، منحصر به محدوده های خاصی مثل انتخاب اسباب بازی و شیوه ی تنبیه می باشد . کودکان فعالانه درگیر فرایند جامعه پذیری می شوند و کاربرد کلیشه های جنسیتی را در مورد خود و دیگران یاد می گیرند . (سفیری و ایمانیان ، ۱۳۸۸ : ۱۱۸)
فرض بر آن است که کلیشه های جنسیتی منعکس کننده باورهای تعیین شده ی فرهنگی درباره جنسیت است  . ممکن است تصور شود که به موازات تغییر نظرگاه های اجتماعی درباره ی زن و مرد ، کلیشه ها نیز تغییر خواهد کرد نتایج شگفت انگیز است ، تحقیقات گویای آن است که کلیشه های جنسیتی ، با توجه به انقلاب های فرهنگی که از آغاز دهه ی ۱۹۶۰ و آغاز دومین نهضت زنان رخ داده است به آن سرعتی که ما فکر می کرده ایم تغییر پیدا نکرده است . ( گولومبوک ، فی وش ، ۱۳۷۷ :۴۳)
با توجه به تغییرات فرهنگی ، اجتماعی و اقتصادی موجود ، هر نسلی در مقایسه با نسل پیشین  ، به تساوی حقوق جنس ها بیشتر متعهد می شود و درصدد ایجاد محیط و فرصت برابر برای بروز تمامی استعدادهای انسانی زنان و مردان در حوزه های متفاوت اجتماعی بر می آید.
این تحقیق به شناخت تعصبات جنسیتی  در خانواده و میزان تحول نگرش های والدین با توجه به میزان تحصیلات ، رده سنی  ، مذهب .می پردازد .
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
بیان مسئله
با وجود دگرگونی در ساختار خانواده ونقش های خانوادگی ، بدون تردید خانواده همچنان یکی از ارکان و نهادهای اصلی جامعه به شمار می رود . درونی کردن ارزش ها و هنجارهای جنسیتی از خانواده سرچشمه می گیرد . والدین ممکن است با رفتارهای تبعیض آمیز جنسیتی ، نابرابری در خانواده را تداوم بخشند که اگر در سطح اجتماعی و فرهنگ جامعه قابل پذیرش باشد و صورتی همگانی به خود بگیرد باعث کاهش اعتماد به نفس یک جنس (زنان ) در مقابل جنس دیگر (مردان ) و قبول تبعیض و نابرابری در جنس ستم دیده می شود . اما چنانکه والدین تبعیض های جنسیتی را کنار گذاشته و کلیشه های جنسیتی را کمرنگ تر نمایند در جامعه پذیری فرزندان دختر و پسر دید یکسانی داشته باشند ، زنان می توانند جایگاه خانوادگی و اجتماعی بهتری به دست آورند و استعدادهایشان را به بهترین نحو شکوفا نمایند که این به نوبه ی خود در توسعه ی هر چه بیشتر جامعه انسانی  عمل خواهد نمود.
توجه مجامع  بین المللی و پژوهشگران علوم انسانی در چند دهه ی اخیر به زنان و مسائل آنان معطوف شده است ، تا آنجا که سازمان ملل متحد ، در محاسبه ی شاخص های توسعه  ی انسانی هر کشور ، تبعیض های جنسیتی برضد زنان را نیز لحاظ کرده است . (گریفین و مک کنلی ، ۱۳۷۸ : ۱۹۹)
هم والدین و هم محیط اجتماعی در شکل گیری انعطاف پذیری جنسیتی ، نقش دارند . برخی الگوهای خانوادگی ، احتمال بیشتری دارد که کودکان را با نگرش های انعطاف پذیرتر پرورش دهند . فرهنگ و جامعه نیز با هدف پیام های سوگیرانه درباره ی نقش های جنسیتی مساوات طلبانه را گسترش دهند . ساختار اجتماعی که میزان قدرت متمایز را برای زنان و مردان استمرار می بخشد منجر به نقش های جنسیتی و کلیشه های جنسیتی غیر قابل انعطاف می شود . (اکرم  ، ۱۳۸۳: ۱۱۵)
براساس نظریه جامعه پذیری جنسیت ، فرایند جامعه پذیری گرایش ها و هویت جنسیتی را در خانواده  درونی کرده و آن را به فرزندان  انتقال می دهد  و باعث دائمی شدن سلطه ی مرد  و مطیع بودن زن می شود  چرا که معمولا از زنان تصویری آرام  ، مطیع ، منفعل  ، عاطفی ، و وابسته و از مزدان تصویری  مستقل ، استوار ، شایسته ، توانا و مصمم ترسیم می شود  و در چنین شرایطی زنان نقش جنسیتی  سنتی مطیع بودن  و در مقابل مردان  نقش سلطه گرای مردانه را می پذیرند.  (اعظم آزاده ، دهقان فرد ، ۱۳۸۵ : ۱۶۱ )
 
 
اهداف تحقیق
اهداف پژوهش به شرح ذیل دنبال می شود :
۱) شناخت نگرش جنسیتی والدین نسبت به فرزندان دختر و پسر و نقش آن در ایجاد نابرابری جنسیتی
۲ )شناخت تحول نگرش جنسیتی و الدین بر اساس گروه سنی آنها  (تفا وت دیدگاه والدین جوان با والدین مسن )
ضرورت تحقیق
این تحقیق ضرورت دارد زیرا در صورتی که نگرش نابرابر جنسیتی والدین  بدون شناخت باقی بماند و کلیشه های جنسیتی  خانواده ها در برخی موارد مانع رشد صحیح زنان باشد  لطمه های  فردی ،اجتماعی  ، فرهنگی ، اقتصادی خود را خواهد داشت . زیرا  در این صورت  تداوم نابرابری جنسیتی باعث می شود که  زنان نتوانند هم پای مردان پیشرفت کنند و از طرفی دیگر تحت اختیار و سیطره ی آنها باقی می مانند که  به  کاهش کارایی مفید آنها در سطح اجتماعی و به تبع آن نبود رسمی آنها در سطح اقتصاد خواهد انجامید .
این تحقیق توسط دانشگاه ها  که یکی از مکان های اصلی فرهنگ سازی و انتقال و تحول فرهنگی  محسوب می شود قابل استفاده برای دانشجویان خواهد بود .
عمده ترین استفاده کنندگان از نتایج پژوهش حاضر ، محققان علوم اجتماعی ، سازمان مطالعات زنان ، رسانه ها و عامه ی مردم می باشند .
فرضیه های تحقیق
در این تحقیق به دلیل استفاده از روش کیفی  فرضیه های تحقیق در حین جمع آوری اطلاعات  صورت بندی وتبیین می شود . زیرا محققان تحقیقات کیفی  اعتقادی بر عام بودن پدیده ها  در شرایط مختلف ندارند .

تعداد صفحه:۱۱۵

قیمت : ۳۷۵۰۰ تومان

بلافاصله پس از پرداخت، لینک دانلود فایل در اختیار شما قرار میگیرد و  همچنین فایل خریداری شده به ایمیل شما نیز ارسال می شود

پشتیبانی سایت :                 asa.goharii@gmail.com

پایان نامه تحلیل جامعه شناختی موانع استقرار نهادهای جامعه محور

 پایان نامه رشته  علوم اجتماعی

دانشگاه آزاد اسلامی واحد گرمسار
                                                                                دانشکده علوم انسانی
پایان نامه برای اخذ مدرک کارشناسی ارشد جامعه شناسی
عنوان:
تحلیل جامعه شناختی موانع استقرار نهادهای جامعه محور در ایران
بین سال‌های (۱۳۸۴-۱۳۵۷)
 
۹۱- ۱۳۹۰
                فهرست مطالب
عنوان                                                                                                                        صفحه
چکیده                                                                                                   ۱      
فصل اول: کلیات تحقیق                                                                              ۲
مقدمه                                                                                                     ۳
بیان مسئله                                                                                               ۴
سوالات تحقیق                                                                                          ۶
اهمیت و ضرورت                                                                                      ۷      
اهداف تحقیق                                                                                           ۸   
سازماندهی تحقیق                                                                                     ۱۰
نتیجه گیری فصل                                                                                      ۱۰
فصل دوم: ادبیات تحقیق                                                                             ۱۲
پیشینه تجربی تحقیق                                                                                  ۱۳     
مروری بر نظریات جامعه مدنی                                                                      ۲۰
دیدگاه های فلسفی                                                                                    ۲۰
دیدگاه های کلاسیک                                                                                  ۲۱
دیدگاه های معاصر                                                                                    ۲۵    
مروری بر سایر نظریات                                                                               ۲۶
فوکویاما                                                                                                 ۲۷
هانا آرنت و ویلیام کورنهاوزر                                                                        ۲۸
چارلز تیلور                                                                                             ۳۰
هابرماس                                                                                                ۳۲     
هانتینگتون                                                                                               ۳۵     
آلموند و وربا                                                                                           ۴۱
 
چارچوب نظری                                                                                        ۴۶     
قضایای نظری                                                                                          ۵۰     
مدل نظری                                                                                              ۵۱
سئوالات نهایی تحقیق                                                                                 ۵۲     
تعریف مفاهیم                                                                                          ۵۲
فصل سوم: روش شناسی                                                                            ۵۵
روش تحقیق                                                                                           ۵۷         
داده های تحقیق                                                                                        ۵۷
روش گردآوری اطلاعات                                                                            ۵۸
تجزیه و تحلیل داده ها                                                                                ۵۸   
فصل چهارم: یافته های تحقیق                                                                      ۵۹
الف) ساختارهای اجتماعی و توسعه نیافتگی سازمان های اجتماع محور                         ۶۰
۱- الف) عدم گسترش طبقه متوسط                                                                 ۶۰
طبقه متوسط در عصر پهلوی                                                                          ۶۲
طبقه متوسط در جمهوری اسلامی                                                                    ۶۴     
۲- الف) توده ای بودن جامعه                                                                       ۶۵
۳- الف) روند ناقص شهروندی                                                                     ۶۹
امکان و ایجاب شهروندی پس از مشروطیت                                                       ۷۰
قانون اساسی و شهروندی در جمهوری اسلامی                                                    ۷۲
قوانین موضوعه مجلس شورای اسلامی و شهروندی                                               ۷۳
امکان و ایجاب شهروندی پس از انقلاب ۱۳۵۷                                                    ۷۴
۴- الف) عدم نهادمندی                                                                              ۷۶
بی ثباتی ناشی از تعارض ارزش های سنتی و جدید                                               ۷۶
ناپیوستگی و نوپایی نهادهای مدنی                                                                   ۷۷
 
نقش مردم در نهادمندی                                                                               ۷۹
ب) ساختارهای فرهنگی و توسعه نیافتگی سازمان های اجتماع محور                           ۸۱
۱- ب) فرهنگ آمریت- تابعیت                                                                     ۸۲
۲- ب) فرهنگ ترس از قدرت و دولت                                                            ۸۵
۳- ب) فرهنگ تقلید و خرد ناورزی                                                                ۸۶
۴- ب) فرهنگ ذهنیت توطئه گر                                                                    ۸۷
ج) ساختارهای سیاسی و توسعه نیافتگی سازمان های اجتماع محور                             ۹۰
۱- ج) صنف گرایی                                                                                   ۹۰
حاکمیت و تمرکز قدرت                                                                              ۹۰
حکومت تک حزبی پهلوی                                                                           ۹۰
حکومت ایدئولوژیک جمهوری اسلامی                                                              ۹۱ 
ویژگی های دولت ایدئولوژیک ایران تا سال ۱۳۷۶                                                ۹۴
دولت اصلاحات پس از سال ۱۳۷۶                                                                 ۹۴
واکنش های ضد اصلاحی                                                                            ۹۵
۲- ج) نبود افکار عمومی آزاد                                                                        ۹۵
۳- ج) عدم تعادل اقتدار- مسئولیت                                                                 ۱۰۰
اقتدار کاریزمایی                                                                                       ۱۰۲
اقتدار سنتی                                                                                            ۱۰۳
گرایش به سیاست و اقتدار قانونی ومردمی                                                         ۱۰۴
د) یافته های تحقیق                                                                                   ۱۰۵
فصل پنجم: نتیجه گیری                                                                              ۱۱۸
نتیجه گیری                                                                                            ۱۱۹
پیشنهادات                                                                                             ۱۳۲
منابع                                                                                                    ۱۳۳
 
چکیده انگلیسی                                                                                       ۱۳۸
فهرست جداول
جدول (۱): کلیات تحقیق                                                                              ۹
جدول (۲): خلاصه نظریات                                                                          ۴۹     
جدول (۳): موانع ساختاری عدم تقویت زمینه های شهروندی در رژیم پهلوی                  ۷۱
چکیده:
سازمان های جامعه محور (CBOs)، مفهومی است که نه می توان تعریف خاص و دقیقی برای آن قائل شد و نه تاریخچه پیدایش مشخصی دارد، با این حال رشد بی سابقه اینگونه سازمان ها، به ویژه دردهه های اخیر، باعث شده که ساختار آن از مفهومی تقریباً ناشناخته؛ به گونه ای شگفت انگیز تغییر یافته و به بازیگری قدرتمند در عرصه ملی و بین المللی تبدیل شود، اما فقدان منابع مکتوب و در دسترس در زمینه سازمان های جامعه محور در کشور عزیزمان، همواره از موانع مهم بر سر راه این نهادها به شمار آید، به این دلایل تحلیل جامعه شناختی موانع استقرار نهادهای جامعه محور در سالهای بعد از انقلاب (۱۳۸۴-۱۳۵۷)  هدف این پژوهش بود. در همین راستا سوالاتی مطرح شدند، مبنی بر اینکه آیا موانع استقرار نهادهای جامعه محور ریشه در ساختار اجتماعی دارد؟ آیا ساختارهای فرهنگی از موانع ایجاد و استقرار نهادهای جامعه محور بوده اند؟ آیا رژیم حاکم و ساختار سیاسی را می توان از موانع استقرار نهادهای جامعه محور به شمار آیند؟ در این پژوهش سعی شده است به سوالات مذکور پاسخی بر پایه تحلیلی جامعه شناختی ارائه شود. چارچوب نظری از تلفیق نظریات؛ فرانسیس فوکویاما، هانا آرانت و ویلیام کورنهاوزر، یورگن هابرماس، ساموئل هانتینگتون، آلموند و وربا و چارلز تیلور تهیه شد و بر اساس آن چارچوب و مدل نظری تحقیق بدست آمدند. روش جمع آوری اطلاعات در این پژوهش به شیوه تحقیقات کیفی و با مطالعات اسنادی و کتابخانه ای می باشد و داده هایی در باره طبقه متوسط، جامعه توده ای، میزان رشد شهروندی، نهادمندی سازمانی، فرهنگ سیاسی، نوع و میزان اقتدار گرایی در کشور و ادغام گرایی نهادها، جمع آوری شدند و با روش تاریخی مورد تحلیل قرار گرفتند و مشخص گردید که هر سه ساختار یعنی، ساختارهای اجتماعی، ساختارهای فرهنگی و ساختارهای سیاسی با توجه به مولفه های ذکر شده برای هر کدام، به عنوان مانع بر سر راه استقرار نهادهای جامعه محور قرار دارند.
 
 
مقدمه :
سازمان های جامعه محور (CBOs)[1] مفهومی است که تعریف خاص، دقیق و جامعی برای آن وجود دارد و نه تاریخچه پیدایش معینی دارد. با این حال رشد بی سابقه اینگونه سازمان ها، به ویژه در دهه های اخیر باعث شده است که ساختار آن از مفهومی تقریبا ناشناخته با حیطه وظایف  ثابت و محدود به گونه ای، شگفت انگیز تغییر یافته و به بازیگری قدرتمند در عرصه ملی و بین المللی تبدیل شود. بسیاری معتقدند نفرت و دلزدگی از جنگ های جهانی سبب شد تا ملت ها، همپا با نوسازی خویش، به تدریج به ضرورت مشارکت در امور مربوط به کشور و حکومت خود پی برده و با سازماندهی خویش،  در چارچوب هایی همانند سازمان های جامعه محور(CBOs)، نوع همکاری و تعامل با دولت را نهادینه سازند. بعدها این ساختار تکامل یافت و به اهرمی تبدیل شد که می توانست با بهره گیری از مهمترین عامل قدرت خویش   -یعنی کسب قدرت و مشروعیت ازمردم- به اعمال فشار بر دولت برای تغییر در وضعیتی نامطلوب، توجه به اموری خاص و یا انجام فعالیتی ویژه بپردازد.
فقدان منابع مکتوب و در دسترس در زمینه سازمان های جامعه محور (CBOs) در کشور عزیزمان، همواره
از موانع مهم موجود بر سر راه این نهادها به شمار می آید. رشد و گسترش سریع و وسیع این سازمان ها به ویژه در میان جوانان، نوید بخش حرکتی سازنده در عرصه مشارکت جویی است، با این حال محدود کردن حیطه فعالیت به عرصه های داخلی نقیصه ای است که متاسفانه طیف وسیعی از سازمان های داخلی را در بر گرفته است. سالهای سال است که در کشورمان نهادهای خودجوش و غیروابسته به ترتیبات دولتی،     پا گرفته و ادامه حیات داده و گاهی نهادهای مقتدری هم به وجود آورده اند که دوام چند صد ساله ای نیز داشته اند. ویژگی این تشکل ها و جمعیت ها در سرزمین ما این است که همگی آنها، هم ریشه در سنت دارند، هم آداب شریعت، و پاسخی بوده اند به نیازهایی که تحولات تاریخی فراهم می کرده اند. در حقیقت نهادهای خیریه مردمی و همچنین هیئت های مذهبی و عزاداری، از جمله نمودهای بارز این تشکل ها هستند که هر چند بسیاری از آنان همخوانی کاملی با معیارهای مدرن و کلاسیک غیردولتی ندارند،         اما بسیاری از ویژگیهای خاص آن همچون غیر دولتی بودن و داوطلبانه بودن را به شکلی طبیعی دارا هستند
(مجتهدزاده، ۱۳۷۹: ۲۹-۲۸).
بیان مسئله:
یکی از راه‌های دستیابی به توسعه، کارآمدی سازی سیستم و انجام بهتر امور و اثر بخشی در فعالیت ها در ایران تقویت نهادهای جامعه محور است. تقویت و ایجاد شرایط لازم برای ادامه حیات صحیح و موثر نهادهای جامعه محور در جامعه می‌تواند به توسعه اساسی و پایدار در سیستم ها رقم بزند. در جامعه امروز ایران این نهادها می‌توانند مشارکت سیاسی را بالا برده و رقابت سیاسی و تحرک اجتماعی سالم به وجود آورند، البته شروط تحقق این کارکردها، قانون مند بودن دولت است. آنها در صورتی می‌توانند تأثیرگذار باشند که اولاً درست تشکیل شوند و ثانیاً کارکردهای واقعی‌شان را به نمایش بگذارند، از سوی دیگر، فعالیت مستمر و طولانی مدت داشته باشند، بتواند به وظایف مصرح و مورد نظری که از آنها انتظار می رود بپردازند، با موانع کمی برای فعالیت مواجه شوند و هزینه های کمی را برای فعالیتهایشان پرداخت نمایند .
با نگاهی به تاریخ نهادهای جامعه محور در ایران به نظر می رسد که کمتر نهادهای وجود  داشته  که بتوانند قوام نهادی داشته باشند و بتوانند در ساختار سیاسی و اجتماعی ایران تدوام یابد.البته مشکل اصلی در زمینه نهادهای جامعه محور مدرن است، بعضی از نهادهای جامعه محور سنتی قوام و دوام  و استمرار کافی را داشته اند و در ساختار ایران حضور  و عمل نموده اند. به نظر می رسد مشکل اساسی در سیستم ایران این است که آمادگی پذیرا بودن به نهادهای مدرن اجتماع محور نیست و در زمینه بومی آنها مشکل کمتری دارد. این موضوع علت متعددی دارد که می توان برخی از این علل را شامل بیگانه هراسی جدی و به دیده تردید نگریستن به هر عنصر و نهاد خارجی و تقابل اعتقادی که از آنها متصور هستند، و غیره  اشاره نمود. چرا نهادهای جامعه محور سنتی مانند مساجد، تکایا، هیئت های مذهبی و غیره از استمرار کافی برخوردار هستند و علل ماندگاری و دوام آنها چیست؟ چرا نهادهای جامعه محور سنتی از دوام بیشتری در قیاس با نهادهای مدرن جامعه محور برخوردار هستند؟
از این روی اینکه چه موانعی برای استقرارCBO های مدرن وجود دارد محور اساسی این پایان نامه را تشکیل می دهد.
در مورد عدم استقرار نهادهای مدنی مدرن  دلایلی زیادی قابل طرح است که بعضا جامعه شناختی هستند مانند پایین بودن سرمایه اجتماعی[۲]، اعتماد اجتماعی نسبت به این نهادها، فرهنگ سیاسی غیر مشارکتی و بعضا این دلایل سیاسی هستند که می توان به ساختار رژیم های سیاسی، ساختار قوانین و غیر اشاره نمود (ازغندی، ۱۳۷۹: ۷۲ ).
برای بستر سازی استقرار این نهادها نیز استراتژی های زیادی مطرح است. برخی معتقدند، تغییر ساختار دولت، از حالت سنتی و استبدادی و مبدل شدن آن به دولتی دموکراتیک و قانون‌مند زمینه را برای ایجاد این نهادها را  فراهم می‌آورد. برای عبور از جامعه سنتی به جامعه باز و دارای نهادهای جامعه محور تغییر منش مردم و نیروهای اجتماعی هم لازم است، آنها باید به جای انتظار به ظهور ناجی و قهرمان به خود اتکایی برسند و عوض ترس و خودسانسوری باید مننقدانه و شجاعانه آراء خود را طرح، خزافه پرستی و باور به سنت های غلط را کنار بگذارند و راه خرد و دانش را پیش گیرند و به جای اعتقاد به قضا و قدر و تسلیم  برابرآن به این درک برسند که انسان، خودش سرنوشتش را می‌سازد(شارپ و هلوی، ۱۳۸۶: ۲۱).
اما مشکل اساسی سر راه این موضوع این است که عموما نهادهای قدرت مانع جدی در مقابل فرآیند استقرار و نهادینگی CBO ها هستند. عموما ذات قدرت سیاسی انحصار طلب است و به ویژه گفتمان‌های سیاسی اقتدار طلبانه، موانعی بر سر راه  ایجاد و استقرار آنها هستند. بنابراین استقرار و نهادمندی سازمانهای جامعه محور نه تنها به تحولات در حوزه ساختارهای اجتماعی و اقتصادی، بلکه به تغییر در ساختارهای قدرت و ذات قدرت نیز بستگی دارد، بنابراین در بحث از موانع استقرار جامعه مدنی نهادهای جامعه محور در ایران باید از شرایط سه گانه یعنی موانع اجتماعی، موانع فرهنگی و موانع سیاسی صحبت نمود
(بشیریه، ۱۳۷۸ : ۶۳).
از نظربرخی دیگر، استقرار نهادهای جامعه مدنی نیازمند پیش زمینه‌های اجتماعی ـ اقتصادی، روانشناختی ـ آموزش و ارتباطی است. معمولاً دشمنان جامعه مدنی روی زمینه‌های نارس اقتصادی اجتماعی و تاریخی تأکید می کنند، اما مهمترین عامل برای رشد و گسترش جامعه مدنی، نفس فعالیت آن حتی به صورت نارس است. نمی‌توان گفت که باید همه شرایط نهادهای مدنی پیدا شود تا آنگاه جامعه مدنی شکل بگیرد. شرایط تحقق جامعه مدنی به وسیله عملکرد نهادهای جامعه محورقوام می‌یابد. در سیاست نمی‌توان منتظر فرصت‌های بزرگ شد؛ فرصت‌های بزرگ هیچگاه دست نمی‌دهد، باید از هر فرصت کوچکی برای دموکراتیزه کردن جامعه بهره جست.
از دیر باز کسانی که داعیه قیومیت بر مردم داشته‌اند، جامعه ایران را برای دموکراسی نارس می‌شمرده‌اند یا آماده آن نمی‌دانسته‌اند. امروز هم همین مطالب را در خصوص نهادهای جامعه محور مطرح می‌کنند، اما نهادهای جامعه محور تا آنجا که به نیروهای هوادار آن مربوط می‌شود نیازمند مبارزه مستمر در جهت استقرار آن است. (بشیریه، ۱۳۷۸: ۵۶)
با توجه به مطالب یاد شده این پایان نامه درصدد است تا به تحلیل موانع جامعه شناختی تحقق نهادهای جامعه محور در ایران بین سالهایی (۱۳۸۴-۱۳۵۷) بپردازد و با توجه به منابع موجود در این زمینه این موانع را تحلیل و موشکافی کند.
 
سوالات تحقیق:
سوالات اصلی این پایان نامه عبارتند از:
۱) آیا می توان ریشه بی ثباتی نهادهای جامعه محور در ایران بین سالهای (۱۳۸۴–۱۳۵۷) را در ساختارهای فرهنگی جستجو کرد ؟
۲) آیا می توان ریشه بی‌ثباتی نهادهای جامعه محور در ایران بین سالهای (۱۳۸۴-۱۳۵۷) را میتوان در ساختارهای اجتماعی یافت ؟
۳) آیا می توان ریشه بی‌ثباتی نهادهای جامعه محور در ایران بین سالهای (۱۳۸۴-۱۳۵۷) را میتوان در ساختارهای سیاسی یافت ؟
 
اهمیت و ضرورت :
در تاریخ معاصر ایران شکل‌گیری نهادهای جامعه محور با موانع سرسختی روبرو بوده است، چنین به نظر می‌رسد این موانع با جلو آمدن تاریخ، سرسختی خود را تقویت نموده، به طوری که امروزه جامعه ایران راه دشواری را در استقرار نهادهای جامعه محور می‌پیماید. هدف از طرح این تحقیق اهمیت و جایگاه نهادهای جامعه محور و آسیب‌شناسی شکل‌گیری این نهادها در ایران در سالهای ۱۳۸۴- ۱۳۵۷ و تحلیل موانع جامعه‌شناختی تحقق آن می‌باشد.
ایران کشوری در حال گذر است که بحث‌های مربوط به نهادهای جامعه محور در آن رواج یافته است. بحث‌های مربوط به حاکمیت قانون، مشارکت سیاسی مردم، آزادی بیان و مطبوعات از دستاوردهای نهادهای جامعه محور است که زمزمه‌های آن از زمان مشروطیت آغاز شد؛ از این جهت انقلاب مشروطه را می‌توان نقطه عطفی در این زمینه به شمار آورد، اما استبداد رضاخان، نبود مشروعیت و مقبولیت رژیم و همچنین ناکامی مشروطیت باعث شد هیچ اقدام مهمی در نهادهای جامعه محور مستقل از دولت دوره پهلوی شکل نگیرد. به نوعی انقلاب اسلامی را نیز می‌توان در راستای تحقق همان هدف قلمداد کرد. زیرا مسیر این تحولات منفک و جدا از تحولات امروز ایران نیست و ضروری است که درباره نهادهای جامعه محور مستقل از دولت، شاخص‌ها اهداف و راه‌های دستیابی به آن به مطالعه و تحقیق بپردازیم.
عدم شناخت کافی از مضمون و محتوای ساختاری و عملکرد شبکه‌ها و نهادهای جامعه محور باعث می‌شود که ما مرزهای فعالیت‌ها در این عرصه را نشناسیم و به همین دلیل تصوری موجود است که نهادهای جامعه محور (CBOs) را مانند حزب سیاسی تلقی می‌کند و وظایف و کارکرد یک حزب سیاسی را از آن‌ها توقع دارد(از غندی، ۱۳۷۹ : ۶۶).
متأسفانه ناتوانی احزاب و سازمان‌های سیاسی در ایفای نقش واقعی خود در جامعه و بخصوص در سالهای (۱۳۸۴-۱۳۵۷) برای برخی دانسته یا ندانسته این توقع را دامن زده است که نهادهای جامعه محور (CBOs)  باید ضعف‌ها و کاستی‌های آنها را جبران کنند و اگر نهادهای جامعه محور این وظایف را انجام ندهند با بر چسب‌های گوناگون روبرو می‌شوند و این تراژدی آنجا تکمیل می‌شود که همین گروه‌های سیاسی ـ ایدئولوژیک که توان انجام کارهای حزبی و سازمانی خود را ندارند با تمام قوا و سمت گیری‌های ایدئولوژیک‌شان محیط‌های فعالیت حقوق بشری را نیز آلوده دسته‌بندی‌های سیاسی می‌کنند و از این طریق بازدودن همدلی و اعتمان میان نهادهای جامعه محور (CBOs)  به همبستگی جامعه توسعه یافته ایرانیان لطمه وارد می‌سازند(بشیریه، ۱۳۸۱: ۲۸).
با توجه به آنچه در فوق ذکر گردید انجام تحقیقاتی در این زمینه را مبرم می‌سازد تا جامعه ایران و به خصوص قشر روشنفکر عوامل و موانع ساختاری استقرار نهادهای جامعه محور را شناخته و در این زمینه با انجام گام‌هایی کاربردی در رشد و پیشرفت آن قدم گذارند.
اهداف تحقیق:
اهداف تحقیق حاضر شامل سه مقوله اهداف اصلی، فرعی و کاربردی دسته‌بندی شده است.
هدف اصلی:
هدف اصلی این تحقیق تحلیل موانع جامعه شناختی استقرار نهادهای جامعه محور (CBOs)  در ایران بین سالهای ۱۳۸۷۴-۱۳۵۷ می‌باشد.
[۱]-community based organization
[۲] -social capital

تعداد صفحه:۱۴۷

قیمت : ۳۷۵۰۰ تومان

بلافاصله پس از پرداخت، لینک دانلود فایل در اختیار شما قرار میگیرد و  همچنین فایل خریداری شده به ایمیل شما نیز ارسال می شود

پشتیبانی سایت :                 asa.goharii@gmail.com

پایان نامه تحلیل مقایسه فرهنگ سیاسی نخبگان سیاسی ایران

 پایان نامه رشته  علوم اجتماعی

دانشکده علوم انسانی
پایان نامه دوره کارشناسی ارشد رشته جامعه شناسی
تحلیل مقایسه فرهنگ سیاسی نخبگان سیاسی ایران    ( اصلاح طلب و اصول­گرا) 
۱۳۹۰  – ۱۳۸۹
آذر  ۱۳۹۰
 
 
 

فهرست مطالب   صفحه
فصل اول: موضوع تحقیق۱
بیان مسأله.۱
ضرورت و اهمیت موضوع۱۳
هدف پژوهش۱۵
فصل دوم: ادبیات نظری فرهنگ سیاسی ۱۶
پیش درآمد۱۶
تئوری­های فرهنگ سیاسی۲۱
تئوری­های فرهنگ سیاسی ( غیر بومی)۲۲
آلموند و وربا۲۲
والتر روزنبام۲۷
داگلاس و تامپسون۲۹
دانیل لازار۳۲
آلموند و پاول۳۳
مارک تسلر۳۴
تئوری­های فرهنگ سیاسی نخبگان۳۹
لوسین پای۳۹
والتر روزنبام۴۱
تئوری­های فرهنگ سیاسی ایران۴۱
چلبی۴۲
سریع­ القلم۴۲
بشیریه۴۴
سمیح فارسون و مهرداد مشایخی۴۵
دستگاه مفهومی پژوهش۴۷
فرضیه ­های پژوهش۵۰
فصل سوم: چارچوب روش­شناختی۵۲
عملیاتی کردن مفاهیم۵۲
فرهنگ سیاسی۵۲
معرف­های تجربی فرهنگ سیاسی۶۰
نخبگان سیاسی۶۴
معرف تجربی نخبگان سیاسی۶۴
روش پژوهش۶۵
واحد تحلیل و واحد مشاهده۶۷
جمعیت آماری و حجم نمونه۶۸
روش نمونه گیری۶۹
کد گذاری و استخراج داده­ ها۶۹
اعتبار۶۹
 پایایی۷۰
فصل چهارم: تحلیل تجربی داده­ ها۷۱
تحلیل توصیفی۷۱
اعتماد سیاسی۷۵
احساس پاسخ­گویی مسئولین دولتی۸۰
احساس قدرت سیاسی۸۲
احساس امنیت سیاسی۸۳
حمایت از آزادی بیان۸۵
تساهل و مدارا۸۶
احترام به حقوق شهروندی۸۸
جمع­بندی۸۹
فصل پنجم: نتیجه ­گیری۹۱
پیش درآمد۸۹
نتایج توصیفی۸۹
دلالت­های نظری۹۳
دلالت­های عملی۹۸
محدودیت­های پژوهش۹۹
سخنی با پژوهشگران۹۹
سخن آخر۱۰۰
پی­نوشت۱۰۱
منابع و مأخذ۱۰۹
فهرست جداول صفحه
جدول شماره ۱-۱ داوری پژوهش­های انجام شده در زمینه فرهنگ سیاسی نخبگان سیاسی۱۳
جدول شماره ۲-۱- انواع فرهنگ سیاسی و مؤلفه­های آن از نظر آلموند و وربا۲۶
جدول شماره ۲-۲ خرده فرهنگ­های سیاسی آرمانی در نظریه تامپسون۳۲
جدول شماره ۲-۳ گونه شناسی فرهنگ سیاسی تسلر بر اساس ابعاد رفتاری و هنجاری۳۸
جدول شماره ۲-۴ ابعاد مطالعه فرهنگ سیاسی۵۰
جدول شماره ۳-۱- بررسی مؤلفه­های فرهنگ سیاسی دموکراتیک و اقتدارگرا در پژوهش­های پیشین۵۷
جدول شماره ۳-۲- مؤلفه­های فرهنگ سیاسی ایران در پژوهش­های پیشین۵۸
جدول شماره ۳-۳ ارزش­های فازی۶۶
جدول شماره ۳-۴ درجه بندی فازی مفاهیم۶۷
جدول شماره ۳-۵ ضریب آلفای کرونباخ .۷۰
جدول شماره ۴-۱ توزیع فراوانی پاسخ­گویان بر حسب جنسیت۷۲
جدول شماره ۴-۲ توزیع فراوانی پاسخ­گویان بر حسب سن .۷۲
جدول شماره ۴-۳ توزیع فراوانی پاسخ­گویان بر حسب سواد۷۳
جدول شماره ۴-۴ توزیع فراوانی مطلق پاسخ­گویان بر حسب وضعیت تأهل۷۴
جدول شماره ۴-۵ توزیع فراوانی درآمد خانوار پاسخ­گویان در هر ماه ( بر حسب هزار تومان)۷۴
جدول شماره ۴-۶ توزیع فراوانی هزینه خانوار پاسخ­گویان در هر ماه ( بر حسب هزار تومان)۷۵
جدول ۴-۷ توزیع درصدی درجه عضویت پاسخ­گویان در زیر مجموعه اعتماد بین شخصی۷۷
جدول شماره ۴- ۸ توزیع درصدی درجه عضویت پاسخ­گویان در زیر مجموعه اعتماد نهادی۷۹
جدول شماره ۴- ۹ توزیع درصدی درجه عضویت پاسخ­گویان در زیر مجموعه اعتماد سیاسی نخبگان سیاسی۸۰
جدول شماره ۴-۱۰توزیع درصدی درجه عضویت پاسخ­گویان در زیر مجموعه احساس پاسخ­گویی مسئولین دولتی۸۱
جدول شماره ۴-۱۱ توزیع درصدی درجه عضویت پاسخ­گویان در زیر مجموعه احساس قدرت سیاسی۸۳
جدول شماره ۴-۱۲ توزیع درصدی درجه عضویت پاسخ­گویان در زیر مجموعه احساس امنیت سیاسی۸۴
جدول شماره ۴- ۱۳ توزیع درصدی درجه عضویت پاسخ­گویان در زیر مجموعه حمایت از آزادی بیان۸۶
جدول شماره ۴- ۱۴ توزیع درصدی درجه عضویت پاسخ­گویان در زیر مجموعه تساهل و مدار۸۷
جدول شماره ۴- ۱۵ توزیع درجه عضویت پاسخ­گویان در زیر مجموعه احترام به حقوق شهروندی۸۹
جدول شماره ۴-۱۶ مقایسه توزیع درصدی درجه عضویت پاسخ­گویان در مجموعه  فرهنگ سیاسی۹۰
جدول شماره ۵-۱ شاخص­های فرهنگ سیاسی نخبگان سیاسی ایران۹۲
جدول شماره ۵-۲ میانگین­های فازی شاخص­های فرهنگ سیاسی نخبگان سیاسی۹۳
                                                                                                                   جدول شماره ۵-۳ تقسیم ­بندی شاخص­های فرهنگ سیاسی نخبگان سیاسی۹۴
فهرست شکل­هاصفحه
شکل شماره ۱- ۱-  روابط تأثیر­گذاری بین شاه و نخبگان سیاسی۴
شکل شماره ۲ -۱ دستگاه مفهومی پژوهش۴۷

 
 
فصل اول
موضوع تحقیق
در این فصل ابتدا به بیان مسأله و بررسی پژوهش­های پیشین پرداخته شده است و در ادامه ضرورت علمی و اجتماعی انجام این پژوهش، اهداف آن و سؤالات علمی مورد بحث قرار گرفته است.
بیان مسأله
جامعه ایران یکی از جوامع در حال توسعه است، سال­هاست ایرانیان خواهان آزادی و عدالت در جامعه خود هستند، این خواسته را می­توان در رخداد­های سیاسی- اجتماعی ایران به وضوح مشاهده کرد، از انقلاب مشروطیت گرفته تا انقلاب اسلامی تا جنبش دوم خرداد و اتفاقات اخیری که بعد از انتخابات دوره دهم ریاست جمهوری( سال ۱۳۸۸) افتاد؛ همه بیان­گر خواسته­ های آزادی خواهانه و عدالت خواهانه مردم ایران است. در این میان نقش نخبگان سیاسی در دستیابی به توسعه سیاسی بسیار حیاتی است. اگر بخواهیم در مقام مقایسه بر­آییم اهمیت نخبگان کشورهای درحال توسعه در فرآیند توسعه سیاسی، حتی از نخبگان کشورهای توسعه یافته نیز بیشتر است؛ اغلب این کشورها در شرایطی به دوران مدرن وارد شده ­اند که فاقد امکانات داخلی در همراهی با این فرآیند بودند. چنین نقصان­هایی، نخبگان سیاسی این کشورها را با فشار­های مضاعفی برای تغییرات داخلی و هماهنگی با این فرآیند که بعد جهانی هم دارد مواجه کرده است. به علاوه در این گونه جوامع امکانات تغییر به ویژه از نوع فرهنگی آن تقریبا” در انحصار نخبگان سیاسی است. بنابراین بررسی فرهنگ سیاسی نخبگان در جوامع در حال توسعه بسیار حائز اهمیت است، فرهنگ سیاسی نخبگان ” با ایستارها، احساسات و الگوهای رفتاری کسانی سرو کار دارد که در درون نظام سیاسی از طریق گردش کار ویژه استخدام سیاسی به نقش­های فعّالی دست یافته­اند و بر برون­داد­های نظام تأثیری مستقیم دارند.”(لوسین پای و همکارن،۱۶۱:۱۳۸۰)
رجوع به پژوهش­های پیشین و بررسی آن­ها، باعث می­شود که این پژوهش بتواند از مباحث نظری آن­ها الهام بگیرد و از هم پوشانی پژوهش جلوگیری کند. در این زمینه یعنی بررسی فرهنگ سیاسی نخبگان سیاسی، پژوهش­های نسبتا” کمی در ایران انجام شده است، پژوهش­های انجام شده در زمینه  فرهنگ سیاسی نخبگان در ایران را می­توان از لحاظ تاریخی به دو دسته کلی تقسیم کرد:             ۱- پژوهش­هایی که فرهنگ سیاسی نخبگان سیاسیِ قبل از انقلاب اسلامی را مورد بررسی قرار    داده­اند؛ زونیس (۱۹۷۶) ، سید امامی (۱۳۷۶) ،  قیصری ( ۱۳۸۰) و سراوانی ( ۱۳۸۳) را می­توان در این دسته قرار داد. ۲- پژوهش­هایی که فرهنگ سیاسی نخبگان سیاسیِ بعد از انقلاب اسلامی را مورد بررسی قرار داده­اند؛ نصرتی­نژاد ( ۱۳۷۹)، ابراهیم آبادی ( ۱۳۸۴) و وردی زاده ( ۱۳۸۵) را هم      می­توان در دسته دوم قرار داد. هریک از این پژوهش­ها به بررسی چرایی و چگونگی فرهنگ سیاسی نخبگان سیاسی ایران پرداخته­اند. بعد از انقلاب اسلامی تغییرات عمده­ای در ساختار نخبگان سیاسی به وقوع پیوست در حالی­که پژوهش­هایی که به بررسی و نوع­شناسی فرهنگ سیاسی نخبگان ایران بعد از این زمان  پرداخته باشند، بسیار کم بوده است و باید به این نکته توجه کرد که این دسته از پژوهش­ها هم خالی از اشکال نیستند،
در این بخش تمرکز بر روی پژوهش­هایی است که در زمینه فرهنگ سیاسی نخبگان سیاسی انجام شده است، البته پژوهش­های دیگری که در زمینه فرهنگ سیاسی ایران انجام شده است هم مورد بررسی و تقسیم بندی قرار گرفته­اند که می­توان این تقسیم بندی را در پی نوشت مطالب[۱] یافت(۱).
این بخش با نگاهی بر کتاب  نخبگان سیاسی ایران[۲]  اثر ماروین زونیس[۳] (۱۹۷۱) آغاز شده است، این پژوهش در مورد نخبگان سیاسی ایران است که در زمان پهلوی دوم ( محمد رضا شاه ) تدوین شده است، زونیس در این کتاب فرضیه خود را این­گونه مطرح می­ کند: ” در جوامعی که فرآیند­های سیاسی آن در درون ساختار­های رسمی دولت کمتر نهادینه شده است، نگرش­ها و رفتار افراد پر­قدرت، راهنمای قابل اعتمادی برای تغییر سیاسی محسوب می­شود( زونیس،۸:۱۹۷۱). هدف پژوهش زونیس این است که می­خواهد روند رشد و توسعه سیاسی را در ایران از طریق تحلیل نقش نخبگان سیاسی بررسی کند. زونیس نخبه سیاسی را در ایران مفهومی تجربی و رفتاری می­انگارد (همان:۹). و کسانی را نخبه سیاسی می­داند که هم از لحاظ سیاسی فعّال­تر و هم از قدرت سیاسی بیشتری برخوردار باشند. او۳۰۰۰ نخبه سیاسی را در آن زمان شناسایی می­ کند که شاخص شناسایی این افراد قدرت آن­ها در تصمیم ­گیری­های سیاسی بوده است. از بین این ۳۰۰۰ نفر، ۱۶۷ نفر را برای مصاحبه و انجام پژوهش انتخاب می­ کند، او ادعا می­ کند که مجموعه کوچکی از متغیر­های معنی­دار ناشی از روابط درون فردی وجود دارند که جوهره سیاست ایران را تشکیل می­ دهند. زونیس از طریق مصاحبه با نخبگان، چهار اصل نگرشی را در بین آن­ها کشف می­ کند: ۱- بدبینی سیاسی؛ ۲- بی اعتمادی شخصی؛                ۳- عدم امنیت آشکار؛ ۴- بهره کشی میان فردی. این چهار اصل جهت­گیری منش شناختی عمومی را به ما معرفی می­ کنند که زمینه رفتار نخبگان سیاسی را تعیین می­ کنند. زونیس در پژوهش گسترده خود در مورد نخبگان سیاسی در ایران به این نتیجه رسیده است که هر چه یک نخبه در نظام سیاسی ایران به مدت طولانی­تر و بیشتر مشارکت دارد، عدم امنیت، بدگمانی و بی اعتمادی بیشتری هم از خود بروز می­دهد. و بر­اساس یافته­ های او تلاقی این عوامل در میان اعضای نخبگان سیاسی پر    قدرت­تر، فعّال­تر و مسن­تر بالاتر از حد معمول پاسخ مجموع نخبگان است و دوباره یافته­ های زونیس این گونه نشان می­دهد، افرادی که به تازگی به درون مناصب نخبگی وارد شده و درون الگوهای آن اجتماعی شده و در سطوح سلسله مراتبی آن بالاتر رفته­اند، سطح بالاتری از بی اعتمادی، ناامنی و عدم تعهد را به نمایش گذاشته­اند.
به بیان دیگر زونیس استدلال می­ کند که هرچه اعضای نخبگان سیاسی بیشتر و بهتر فرهنگ سیاسی را پذیرفته باشند، از یک طرف آن نگرش­های سیاسی را که جهت­گیری عام آن­ها را بهتر نشان می­دهد بیشتر به نمایش می­گذارند و از طرف دیگر این نگرش­های سیاسی نخبگان به بازتولید زیربنای آن خط مشی­هایِ سیاسی می­انجامد.

  1. ۱. شماره­های داخل پرانتز مربوط به پی­نوشت مطالب می­باشد و ما بقی شماره­ها که داخل پرانتز نیستند مربوط به پاورقی می­باشند.

The political Elite Of Iran.[2]
Marvin Zonis.[3]

تعداد صفحه:۱۲۴

قیمت : ۳۷۵۰۰ تومان

بلافاصله پس از پرداخت، لینک دانلود فایل در اختیار شما قرار میگیرد و  همچنین فایل خریداری شده به ایمیل شما نیز ارسال می شود

پشتیبانی سایت :                 asa.goharii@gmail.com

تحلیل گفتمان سبک زندگی دینی (اسلامی) دراندیشه‌ی مقام معظم رهبری

 پایان نامه رشته  علوم اجتماعی

دانشکده علوم انسانی
پایان نامه جهت اخذ درجه‌ی کارشناسی ارشد جامعه شناسی
عنوان پایان نامه :
تحلیل گفتمان سبک زندگی دینی (اسلامی) دراندیشه‌ی مقام معظم رهبری
سال تحصیلی ۹۰-۱۳۸۹
فهرست کلی
چکیده                                                                                                                           ۶
مقدمه                                                                                                                             ۷
فصل اول: کلیات                                                                                                          ۹
۱) طرح مسئله                                                                                                                  ۱۰
۲) اهداف                                                                                                                       ۱۱
۳) ضرورت و اهمیت                                                                                                        ۱۱
۴) سؤالات تحقیق                                                                                                            ۱۲
فصل دوم: مبانی نظری
۱- مفهوم سبک زندگی                                                                                              ۱۴
۱-۱)  معنای لغوی سبک زندگی                                                                             ۱۴
۲-۱) معنای اصطلاحی سبک زندگی                                                                        ۱۵
۳-۱) سبک زندگی درحوزه‌ی روان شناسی                                                                ۱۶
۴-۱) سبک زندگی درحوزه‌ی جامعه شناسی                                                             ۱۷
۵-۱) ویژگی‌های سبک زندگی                                                                              ۲۳
۶-۱) شاخص‌های سبک زندگی                                                                              ۲۴
۷-۱) جمع بندی شاخص‌ها                                                                                      ۲۸
۲- پیشینه ی تحقیق                                                                                                     ۳۲
۳- مبانی نظری سبک زندگی                                                                                      ۳۸
۱-۳) تورستین وبلن (۱۹۲۹-۱۸۵۷)                                                                          ۳۸
۲-۳) جورج زیمل (۱۹۱۸-۱۸۵۸)                                                                            ۴۴
۳-۳) ماکس وبر (۱۹۲۰-۱۸۶۴)                                                                               ۴۸
۴-۳) پی یر بوردیو (۲۰۰۲- ۱۹۳۰)                                                                          ۵۱
۵-۳) جمع‌بندی و علل انتخاب نظریه‌ی بوردیو                                                         ۷۳
۴- مروری بررویکردهای تحلیل گفتمان                                                                       ۷۴
۱-۴) تحلیل گفتمان انتقادی                                                                                    ۷۴
۲-۴) تئون ون دایک                                                                                              ۷۵
۳-۴)  نورمن فرکلاف                                                                                            ۷۶
۴-۴) میشل فوکو                                                                                                  ۷۹
فصل سوم: روش تحقیق
۱- جامعه ی آماری                                                                                                    ۸۳
۲- روش جمع‌آوری داده‌ها                                                                                          ۸۳
۳- روش تحقیق استفاده شده (تحلیل گفتمان)                                                                ۸۳
۱-۳) کلیات روش گفتمان                                                                                      ۸۳
۲-۳) روند شکل گیری گفتمان                                                                               ۸۴
۳-۳) تعاریف تحلیل گفتمان                                                                                    ۸۷
۴-۳) پیش فرض‌های تحلیل گفتمان                                                                         ۸۹
۵-۳) اهداف تحلیل گفتمان                                                                                    ۸۹
۶-۳) کاربرد و قابلیت‌های  تحلیل گفتمان                                                                ۹۰
۷-۳) رویکرد لاکلا و موفه                                                                                     ۹۱
۸- ۳) نقد تحلیل گفتمان                                                                                           ۱۰۳
۹-۳) دلایل استفاده ازتحلیل گفتمان دراین پایان نامه                                                                ۱۰۴
۱۰-۳) گفتمان کلی مقام معظم رهبری (اصول گرایی اسلامی)                                                  ۱۰۶
۱۱-۳) تطبیق مفاهیم روش شناسی لاکلا و موفه با نظرات مقام معظم رهبری                 ۱۱۳
فصل چهارم: تجزیه و تحلیل داده ها
۱- مقدمه                                                                                                                    ۱۲۲
۲- فلسفه ی زندگی                                                                                                     ۱۲۲
۳- معنای زندگی                                                                                                        ۱۲۳
۴- نقش دین درزندگی                                                                                                 ۱۲۴
۵- سبک زندگی دینی (حیات طیبه‌ی اسلامی)                                                              ۱۲۶
۱-۵) ضرورت واهمیت                                                                                           ۱۲۶
۲-۵) تعریف سبک زندگی                                                                                     ۱۳۰
۳-۵) شاخص‌ها یا دال‌های گفتمان سبک زندگی دینی (اسلامی)                                  ۱۳۱
۱-۳-۵) دال مرکزی منش اسلامی                                                                           ۱۳۵
۲-۳-۵) دال فرعی معنویت                                                                                     ۱۵۰
۳-۳-۵) دال فرعی حفظ مناسک و شعایراسلامی                                                       ۱۴۷
۴-۳-۵) دال فرعی الگوداشتن درزندگی                                                                               ۱۵۰
۵-۳-۵) دال فرعی عقلانیت                                                                                     ۱۵۶
۶-۳-۵) دال فرعی رفتارهای فردی                                                                           ۱۵۹
۱-۶-۳-۵) مدیریت بدن                                                                                ۱۵۹
۲-۶-۳-۵) لباس پوشیدن                                                                               ۱۶۱
۳-۶-۳-۵) ورزش کردن                                                                               ۱۶۲
۷-۳-۵) دال فرعی مد و نوگرایی                                                                             ۱۶۹
۸-۳-۵) دال فرعی خانواده (زن و تربیت کودک)                                                      ۱۷۲
۱-۸-۳-۵) خانواده                                                                                      ۱۷۳
۲-۸-۳-۵) زن                                                                                             ۱۷۷
۳-۸-۳-۵) تربیت کودک                                                                             ۱۹۰
۹-۳-۵) دال فرعی علم گرایی و نوآوری علمی                                                           ۱۹۲
۱۰-۳-۵) دال فرعی هنر                                                                                          ۱۹۴
۱۱-۳-۵) دال فرعی مصرف                                                                                   ۲۰۰
فصل پنجم: نتیجه گیری                                                                                              ۲۱۶
۱- جمع بندی و نتیجه گیری                                                                                         ۲۱۷
۲- راه کارها و پیش نهادات پژوهشی و کاربردی                                                                       ۲۲۵
۳- محدودیت های پژوهش                                                                                          ۲۲۶
۴- جدول سبک زندگی اسلامی                                                                                    ۲۲۷
منابع فارسی                                                                                                                   ۲۳۰
منابع انگلیسی                                                                                                                 ۲۳۴
 
 
 
چکیده
این پژوهش تلاش دارد، ضمن مروری برنظرات سبک زندگی و شاخص‌های آن ازمنظر جامعه‌شناسان، سبک زندگی دینی و اسلامی را دراندیشه‌ی مقام معظم رهبری به طوراکتشافی شناسایی نموده و شاخص‌های آن را معرفی نماید؛ البته  پس ازتعریف سبک زندگی اسلامی و مشخص نمودن شاخص‌های آن ازمنظر رهبرانقلاب اسلامی، سعی داشته وجوه تشابه و تمایز هریک ازگفتمان‌های سبک زندگی میان جامعه‌شناسان و مقام معظم رهبری را بیان نماید.
دراین پژوهش ازروش تحلیل گفتمان استفاده شده و جامعه‌ی آماری آن نیز کلیه‌ی آثار مکتوب و شفاهی ۲۳ ساله‌ی رهبرانقلاب اسلامی ازسال ۱۳۶۸ تا اوایل سال ۱۳۹۱ می‌باشد؛ به طوری که با استفاده ازروش تحلیل گفتمان، گفتمان سبک زندگی دینی و اسلامی ازمنظر ایشان را معرفی نموده و بالطبع، چگونگی مفصل‌بندی دال‌های مرکزی، برتر و فرعی این گفتمان را ترسیم کرده است.
ازیافته‌های این پژوهش می‌توان به معرفی گفتمان سبک زندگی اسلامی ازمنظر رهبرانقلاب اسلامی و مشخص نمودن دال‌های گفتمان سبک زندگی دینی و اسلامی ازمنظر ایشان و البته مفصل بندی این دال‌ها اشاره کردکه عبارتنداز: دال مرکزی: منش اسلامی؛ دال‌های برتر: معنویت، الگوداشتن، عقلانیت و حفظ مناسک و دال‌های فرعی: رفتارهای فردی، رفتارخانوادگی، مُدونوگرایی، علم گرایی، هنر و مصرف که هریک ازاین دال‌ها به طور مبسوطی تشریح شده است؛ البته با توجه به اهمیت مصرف درسبک زندگی، به سبک زندگی اشرافی ازمنظر مقام معظم رهبری نیز پرداخته شده که این نوع سبک زندگی برپایه‌ی مصرف گرایی مسرفانه بنا نهاده شده است.
کلید واژه: سبک زندگی، سبک زندگی دینی و اسلامی، گفتمان، شاخص‌های سبک زندگی، مصرف.
 
مقدمه:
بی‌شک بالاترین و والاترین عنصری که در موجودیت هر جامعه دخالت اساسی دارد، فرهنگ آن جامعه است؛ بدین ترتیب، فرهنگ هر جامعه هویت و موجودیت آن جامعه را تشکیل می‌دهد و با انحراف فرهنگ، هر چند جامعه در بعدهای اقتصادی، سیاسی، صنعتی و نظامی قدرت‌مند و قوی باشد، ولی پوچ و پوک و میان‌تهی است (امام خمینی، ۱۳۶۵: ج ۱۵ ص ۲۴۳) بنابراین، فرهنگ در حقیقت همه چیز یک جامعه است، هیچ بنیاد اجتماعى و اقتصادى بدون اتکاء به یک فرهنگ شکل نمى‌گیرد.
اساساً جایگاه فرهنگ درکشور ایران دارای فرازو نشیب‌هایی بوده است؛ به طوری‌که  مواجهه‌ی جامعه ایرانی با فرهنگ و نگرش غربی و مدرن، طبعاً درفرهنگ، آداب و رسوم و شیوه‌های زندگی جامعه‌ی ایرانی تأثیراتی داشته که نهایتاً به تغییروتحول درسبک زندگی ایرانی و اسلامی منجر شده است؛ بدین ترتیب، چه بسا بتوان گفت که برهمین اساس، یک زندگی شبه مدرن را که بارقه‌هایی ازسنت نیز درآن وجود دارد، برای جامعه ایرانی رقم زده است.
البته این مواجهه دردوران صفویه آغاز گردیده و اگرچه شروع آن درحوزه‌ی جغرافیا و مکانی بوده است؛ ولیکن به تدریج با شروع جنگ‌های ایران و روس و حضور کشوهای استعماری انگلیس چگونگی تأثیرات فرهنگ غرب و مدرنیته درکشور ایران اشکال جدیدی به خود گرفت؛ به گونه‌ای که درزمان پهلوی با فعالیت‌های روشنفکرانی که درکشورهای غربی فارغ التحصیل شده بودند، تشدید یافت.
البته درکشورایران ازدیرباز همواره مسئله‌ی تماس، برخورد، پذیرش، طرد، مقابله و یا همزیستی میان فرهنگی سنتی-اسلامی ایرانی و ورود فرهنگ غربی مطرح بوده است که بالطبع بعد ازپیروزی انقلاب اسلامی ایران و رویکرد دینی حکومت اسلامی ایران فعالیت‌های و تهاجمات فرهنگی دشمنان را تشدید کرده و تهاجم فرهنگی دشمنان انقلاب اسلامی ایران همواره درجریان بوده و هست که مقام معظم رهبری مکرراً مسئولین نظام و دست اندرکاران فرهنگی جامعه را نسبت به مقابله با این رویکرد دشمنان توصیه نموده است و یکی ازدغدغه‌های فکری ایشان نیز معرفی سبک زندگی اسلامی است که لازمه‌ی شکل‌گیری آن را تقلید نکردن از غرب دانسته‌اند و این امرخطیر را یکی ازوظایف مهم و خاصه‌ی حوزه‌های علمیه دانسته و البته مساعدت‌های نخبگان علمی را نیز دراین کار مؤثر می‌دانند، که درراستای ترویج این سبک زندگی براساس آموزه‌های دینی و اسلامی، مؤلفه‌های این زندگی را درقالب شعارهای سال مطرح نموده و درطول سال نیز درسخن‌رانی‌ها و خطبه‌های نمازهای جمعه و فطر به آن می‌پرداختند؛ تا بدین سبب، مردم و مسئولین نظام، با اهتمام به هریک ازشعارها درزندگی خود، شیوه و سبک زندگی خود را اصلاح نمایند؛ به طوری که وقتی شعارهای سال را مرور می‌کنیم، به طور مشخص، تمرکزاین شعارها را درچگونگی مصرف می‌توان درک نمود، زیرا ایشان چهار سال متوالی یعنی ازسال ۱۳۷۴ تا ۱۳۷۷ را صرفاً به خودداری مردم و مسئولین ازاسراف و ریخت و پاش درمصرف توصیه نموده و تأکید برصرفه‌جویی و قناعت داشته‌اند، بدین ترتیب، درصدد اصلاح مصرف و سبک زندگی مردم برآمده و درسال ۱۳۸۸ مشخصاً راهبرد اصلاح الگوی مصرف را بیان می‌کنند.
بنابراین، معرفی سبک زندگی دینی و اسلامی یکی ازدغدغه‌های رهبرانقلاب اسلامی است  که ما را برآن داشته است، دراین پژوهش ضمن بررسی سبک زندگی ازمنظر جامعه شناسان، شاخص‌های آن را برشمرده و با بهره‌گیری ازاین شاخص‌ها، سبک زندگی دینی و اسلامی را درآثار مکتوب و شفاهی مقام معظم رهبری شناسایی نموده و گفتمان سبک زندگی اسلامی را درمنظر ایشان معرفی نماییم.
ازاین رو، دراین پژوهش با استفاده ازروش تحلیل گفتمان لاکلا و موفه که ازقابلیت‌های خوبی برای بررسی این موضوع برخوردار است، نگارنده کلیه‌ی آثار مکتوب وشفاهی ۲۳ ساله‌ی رهبرانقلاب اسلامی را ازسال ۱۳۶۸ تا سال ۱۳۹۱ (به عنوان جامعه‌ی آماری) به صورت چشمی مطالعه نموده و گفتمان سبک زندگی دینی و اسلامی را ازمنظر مقام معظم رهبری مورد مداقه قرارداده است که ازیافته‌های این پژوهش می‌توان به شناسایی این گفتمان، دال‌های اصلی، برتر و فرعی آن اشاره نمود که بعد ازآن نیز، چگونگی مفصل بندی این دال‌ها نیز ترسیم شده است که شامل یک دال مرکزی و چهاردال برتر و شش دال فرعی می‌باشد؛ البته بعد ازمعرفی کردن گفتمان سبک زندگی اسلامی ازمنظر مقام معظم رهبری، این گفتمان را با گفتمان سبک زندگی ازمنظر جامعه شناسان مقایسه نموده و وجوه تمایز آن بیان شده است که مهم‌ترین تفاوت آن درمفهوم مصرف می‌باشد که درگفتمان جامعه شناسان مصرف اولاً: نوعاً مادی بوده و ثانیاً: مهم‌ترین عامل ایجاد و تفاوت سبک زندگی انسان‌ها به شمار می‌رود؛ ولیکن مصرف درگفتمان رهبرانقلاب اسلامی، اولاً مادی نبوده و ثانیاًٌ: تنها عامل نیست، بلکه صرفاً یکی ازعوامل ایجاد سبک زندگی اسلامی می‌باشد؛ البته این دوگفتمان دارای وجوه تمایزبیش‌تری می‌باشند که درفصل پنجم این پژوهش به پاره‌ای ازآن پرداخته شده است.
 
 
فصل نخست
کلیات تحقیق
طرح مسئله، اهداف، ضرورت و اهمیت، سؤالات تحقیق.
طرح مسئله:

درتحلیل‌های جامعه شناسی امروز، فعالیت‌های مصرفی، منشاء مدرن ساختار هویتی به‌شمار می‌روند  که این نکته محصول تغییر آهنگ زندگی و فراغت بشر امروزاست.
مفهوم بسیط و گویای سبک زندگی، ابزار توان مندی جهت تحلیل الگوهای مصرف و تعیین مرزهای تشابه و تمایز درمیان گروه های مختلف اجتماعی است و امروزه ادبیات جامعه شناسانه به طور فزاینده‌ای براهمیت چگونگی و نوع مصرف، درشکل بخشیدن به موقعیت و روابط اجتماعی تأکید می‌ورزند (خادمیان، ۱۳۸۸: ۹) بدین لحاظ، سبک زندگی جایگاه رفیعی می یابد؛ به گونه‌ای که ازیک منظر به عنوان الگویی ازکنش اجتماعی و تمییزدهنده افراد (ذکائی، ۱۳۸۶: ۲۳) و بیانگر طبقه اجتماعی مدنظر است و ازمنظردیگر، به عنوان راه و روش زندگی و معرف ایستارها و ارزش‌های یک فرد یا یک گروه می‌باشد (آزاد ارمکی، ۱۳۸۶: ۱) بنابراین، سبک زندگی را می‌توان به مجموعه‌ای از رفتارها تعبیر کرد که فرد آن‌ها را به کار می‌گیرد تا نه فقط نیازهای جاری او را برآورد، بلکه روا یت خاصی را که وی برای هویت شخصی خود برگزیده است در برابر دیگران مجسم سازد (گیدنز، ۱۳۷۸: ۱۲۰).
در دهه اخیر، سازه های اجتماعی که در بستر هویت معنا پیدا می‌کنند مثل طبقه (نظام تولید ) از بین رفته است (اباذری، ۵:۱۳۸۱ ) و جهت گیری جامعه شناسی معاصر به سمت پذیرش اهمیت رو به افز ایش حوزه مصرف و  فعالیت‌های سبک زندگی در شکل دادن به هویت شخصی و جمعی است (رحمت آبادی، ۱۳۸۵: ۲۳۸) بدین ترتیب، سبک زندگی در حوزه جامعه شناسی فرهنگ مطرح می شود؛ بنابراین، سبک زندگی جوامع مختلف متناسب با فرهنگ غالب آن شناخته می‌شود و بالطبع درجامعه ایران _به ویژه بعد ازوقوع انقلاب اسلامی_ که برپایه فرهنگ دین مدارانه استواراست، سبک زندگی مردم، صبغه دینی داشته و درواقع بیانگر هویت دینی آنان می‌باشد.
اگرچه، دین مداربودن جامعه ایرانی، تأثیرات مثبت وقوع انقلاب اسلامی و تشکیل حکومت اسلامی ایران، درشیوه و سبک زندگی مردم ایران تغییرات بنیادینی گذاشته است؛ ولیکن نباید تأثیرات و نقش ابزاروتکنولوژی دهه‌های اخیر ازجمله اینترنت، ماهواره را درتغییرات سبک زندگی نادیده گرفت؛ امروزه نقش فرآیندهای فرهنگی فراملی و جهانی شدن فرآیندهای تولید و مصرف کالاهای فرهنگی درسبک زندگی مردم تأثیرات زیادی گذاشته است؛ به ویژه این‌که این‌ها به عنوان دستاویزی جهت تهاجم  فرهنگی کشورهای غربی برعلیه برخی کشورهای دنیا بوده است؛  تا آن جا که حتی دولت‌ها نیز درجهان معاصر به آن توجه وی‍ژه‌ای کرده‌اند؛ «به گونه‌ای که هژمونی فرهنگی را مطرح ساخته و با کنترل و هدایت فرهنگ، به مقاصد خود دست‌ یازیده‌اند» (هانتینگتون، ۱۳۸۸: ۱۳) که مقام معظم رهبری سال‌ها پیش خطر آن را تحت عنوان تهاجم فرهنگی به مسئولین و مردم گوشزد کرده بودند.
به هرحال، با توجه به تجربه‌ی جدید دینی بودن انقلاب اسلامی، بالطبع هم خوانی و مطابقت سبک زندگی مردم با سبک زندگی دینی ازدغدغه های مسئولین عالی رتبه و مشخصاً مقام معظم رهبری است؛ بدین سبب، ایشان به عنوان رهبری انقلاب اسلامی، درصدد معرفی و بازیابی سبک زندگی دینی مردم می باشد و علاوه بررهنمودهای خاص به کلیه‌ی مسئولین، درآغازین ساعات هرسال، درراستای معرفی مؤلفه های سبک زندگی دینی، شاخصه‌هایی را _تحت عنوان شعارهای سال_  به منظور شناخت مسئولین، مردم و به ویژه نسل جوان، درجهت نهادینه نمودن درکلیه شئونات زندگی‌شان معرفی می‌نمایند.
بدین ترتیب، اساسی‌ترین سؤال این تحقیق، شناسایی مؤلفه‌ها و ویژگی‌های سبک زندگی دینی دراندیشه مقام معظم رهبری می باشد که به اقشار مختلف جامعه  _به ویژه قشرجوان_ کمک می‌کند درراستای هرچه بیش‌تر دینی نمودن زندگی‌شان، درجهت هویت یابی فردی و اجتماعی خود نیز گام بردارند؛ زیرا دردهه های اخیر در میان عوامل مؤثر بر شکل گیری فرهنگ‌های جوانان نقش فرآیندهای فرهنگیِ فراملی پررنگ تر شده است و جهانی شدن فرآیندهای تولید و مصرف کالاهای فرهنگی نقشی تعیین‌کننده در این زمینه داشته‌ا ند (شالچی، ۱۳۸۶: ۹۴)
اهداف تحقیق:
الف) هدف اصلی تحقیق:

  • شناخت گفتمان و مؤلفه های سبک زندگی دینی دراندیشه مقام معظم رهبری
  • شناخت هنجارهای مصرف درسبک زندگی دینی ازمنظر مقام معظم رهبری

ب )  اهداف فرعی تحقیق:

  • شناخت مؤلفه های سبک زندگی
  • شناخت مؤلفه های سبک زندگی دینی-اسلامی
  • شناخت مؤلفه های سبک زندگی مدرن (غربی)
  • مقایسه مؤلفه های سبک زندگی دینی (اسلامی) با مدرن (غربی)

 
 
ضرورت و اهمیت موضوع:
امروزه همگان به نقش و جایگاه مهم فرهنگ درزندگی روزمره جوامع انسانی واقف بوده و اذعان داشته‌اند؛ به طوری که نظریه‌پردازان فرهنگی، نه تنها تأثیرات آن را درلایه لایه های زندگی بشر برشمرده اند، بلکه نقش آن را درسایرحوزه ها ازجمله: سیاست و اقتصاد نیز مؤثر دانسته اند؛ زیرا فرهنگ رکن اصلی پیش‌رفت است؛ به گونه‌ای که درتمامی شئونات زندگی بشر تأثیر گذاشته و شیوه و سبک های زندگی مختلفی را به ارمغان آورده است؛ ازاین رو، فرهنگ به قول هرسکوتیس: بنایی است که مبین تمامی باورها، رفتارها، دانش ها، ارزش‌ها و مقاصدی است که شیوه و سبک زندگی هر ملت را مشخص می کند (ورجاوند،۱۳۸۲: ۲۵) بنابراین، سبک زندگی که همگام با فرهنگ هرجامعه است، ازاهمیت خاصی برخوردارشده است که به تعبیری بیانگر جایگاه طبقاتی افراد درجامعه و ازسویی نیز معرف هویت فردی و اجتماعی مردم می باشد.
ازطرفی، مواجهه تمدن ایرانی-اسلامی با فرهنگ و تمدن غرب –که امروزه تحت عنوان سلطه فرهنگی برتمام جهان سیطره یافته است- سبب تغییر و تحولاتی دربخشی ازاقشار جامعه ایرانی –به ویژه جوانان- شده است؛ به طوری که دربرخی موارد، درهویت و ارزش های آنان بحران به وجود آورده است و البته نباید نقش دوران پهلوی و تجدد آمرانه شان که باعث تشکیک و تشتت  بسیاری درنگرش ها، آداب و رسوم، سنن اجتماعی و باورها _حتی باورهای دینی_  بوده را نادیده گرفت؛ ازاین رو، اصلاح و تقویت سبک زندگی مردم دین دار جامعه ایرانی، یکی ازضروریاتی است که مقام معظم رهبری به عنوان رهبر این نهضت و حکومت، دغدغه های فراوانی دارند و به فراخور فرصت‌های اجتماعی، درصدد معرفی شاخصه ها و ویژگی های سبک زندگی دینی و اسلامی برآمده و مؤلفه های این سبک زندگی دینی را معرفی نموده اند که برخی ازآن ها عبارتنداز: پرهیز ازاسراف و تبذیر، دوری ازتجملات و زیاده خواهی، اصلاح الگوی مصرف، اهمیت قایل شدن به هویت های جمعی ازجمله خانواده، تحول درنظام آموزش و پرورش، اقبال جمعی به دانش و علم آموزی و
بنابراین، هرجامعه‌ای متناسب با فرهنگ غالب و متداول خود، سبک های زندگی مختلفی را پیش رو دارد و جامعه ایرانی که یک جامعه دینی است که ضمن خواهان حفظ ارزش های اسلامی، قصد آن دارد که سبک های زندگی خود را نیز با فرهنگ دین اسلام متناسب و تنظیم نماید؛ ازاین رو، ضرورت دارد، مؤلفه های این گونه سبک زندگی را دراندیشه رهبر و مرجع دینی خود شناسایی نماید تا با رعایت آن، فردایی بهتر ازامروز _ به عنوان یک نگرش و تفکر اسلامی که ائمه اطهار نیز برآن تأکید داشته اند_ گام بردارد؛ بدین ترتیب، شناسایی و معرفی مؤلفه‌های سبک زندگی دینی درتقابل با سایرسنخ های سبک های زندگی ازمنظر عالی‌ترین مقام دراین حکومت اسلامی _که رهبری آن است_  مسئله ای است که پرداختن به آن ضروری و امری حیاتی می باشد.
 
سؤال‌های اصلی تحقیق:
۱- گفتمان و ویژگی‌های سبک زندگی دینی-اسلامی دراندیشه‌ی مقام معظم رهبری چیست؟
۲- مؤلفه های سبک زندگی دینی-اسلامی دراندیشه‌ی مقام معظم رهبری چیست؟
۳- هنجارهای مصرف درسبک زندگی دینی ازمنظرمقام معظم رهبری چگونه است؟
سؤال های فرعی تحقیق:
۱- گفتمان سایرسنخ های سبک‌های زندگی ازجمله سبک زندگی غربی چیست؟
۲- گفتمان سبک زندگی سنتی و دینی چگونه است؟
۳- سبک زندگی دینی-اسلامی دارای چه مؤلفه هایی می باشد؟
۴- تفاوت هنجارهای مصرف درسبک زندگی اسلامی با غربی چیست؟
۵- تفاوت های مؤلفه های سبک زندگی دینی با سایرسنخ‌های سبک زندگی ازجمله غربی چیست؟

تعداد صفحه:۲۳۴

قیمت : ۳۷۵۰۰ تومان

بلافاصله پس از پرداخت، لینک دانلود فایل در اختیار شما قرار میگیرد و  همچنین فایل خریداری شده به ایمیل شما نیز ارسال می شود

پشتیبانی سایت :                 asa.goharii@gmail.com

پایان نامه احساس تعلق اجتماعی شهروندان با میزان مشارکت اجتماعی

 پایان نامه رشته  علوم اجتماعی

دانشکده علوم­انسانی
پایان ­نامه جهت دریافت درجه کارشناسی­ارشد
رشته جامعه ­شناسی
عنوان :
بررسی رابطه میزان احساس تعلق اجتماعی شهروندان با میزان مشارکت اجتماعی، فرهنگی و سیاسی آنان
(مطالعه موردی : مناطق ۳ و ۱۲ شهر تهران)
 
پاییز ۱۳۹۰
فهرست مطالب
فصل اول : کلیات. ۱
۱-۱ مقدمه. ۲
۲-۱ بیان مسئله. ۴
۳-۱ اهمیت و ضرورت مسئله. ۶
۴-۱ اهداف پژوهش. ۸
۵-۱ سئوالات پژوهش. ۸
فصل دوم : مبانی نظری. ۱۰
۱-۲ مقدمه. ۱۱
۲-۲ واژه شناسی یا ترمینولوژی ۱۲
۳-۲ سابقه تاریخی موضوع مشارکت ۱۴
۴-۲ سابقه مشارکت در ایران. ۱۶
۵-۲ دیدگاه های نظری در باره مشارکت ۲۰
۶-۲ پایه های تئوریک پژ‍وهش. ۲۳
۷-۲ مشارکت ۲۵
۱-۷-۲ اندیشه های اجتماعی مشارکت ۲۵
دیدگاه ماکس وبر : کنش و تفسیر موقعیت ۲۵
دیدگاه ناوروزوف : ابعاد اجتماع، ویژگیها و انتظارات ۲۹
دیدگاه آیزن و فیش باین : نظریه کنش موجه. ۳۱
۲-۷-۲ نظریه های سیاسی مشارکت ۳۳
دیدگاه ساموئل هانتینگتون. ۳۶
دیدگاه آلموند و وربا : فرهنگ سیاسی ۳۹
دیدگاه سیمور مارتین لیپست ۴۱
دیدگاه آرنشتاین: نردبان مشارکتی ۴۵
۳-۷-۲ نظریه های فرهنگی مشارکت ۴۸
دیدگاه هابرماس :  نظریه شهروندی گفت گویی ۴۹
دیدگاه امس رپاپورت: نظریه ساخت فرهنگی ۵۲
دیدگاه مک آیور :  معنای ذهنی در وضعیت اجتماعی ۵۳
۸-۲ احساس تعلق اجتماعی ۶۰
دیدگاه امیل دورکیم : وفاق اجتماعی ۶۱
مفهوم وفاق اجتماعی ۶۳
کیفیت وفاق اجتماعی و رابطه آن با مشارکت ۶۴
دیدگاه گئورک زیمل :  اجتماع دیالکتیک. ۶۶
دیدگاه تالکوت پارسونز : نظام جامعه ای ۶۹
دیدگاه فستینگر : بهم پیوستگی ۷۴
دیدگاه ملوین سیمن : بی قدرتی ۷۷
۹-۲ مشارکت، پدیده ای چند بعدی ۷۹
۱۰-۲ مشارکت و بعد شهری آن. ۸۲
۱۱-۲ اندیشه های شهر و مشارکت ۸۳
۱۲-۲ مشارکت و اداره امور جامعه. ۸۷
۱۳-۲ طبقه بندی الگوهای مشارکت ۹۱
۱۴-۲ مشارکت و توسعه/توسعه و مشارکت ۹۵
۱۵-۲ مشارکت، توسعه و موانع آن ۱۰۱
۱۶-۲ پیشینه پژوهش. ۱۰۵
پژوهشهای انجام شده در داخل کشور ۱۰۶
مطالعات انجام گرفته در خارج از کشور ۱۱۲
۱۷-۲ چهارچوب نظری : بازی با نظریه ها ۱۱۷
فصل سوم : روش. ۱۲۴
۱-۳ مقدمه. ۱۲۵
۲-۳ روش. ۱۲۵
۳-۳ جامعه آماری ۱۲۶
۴-۳ حجم نمونه و روش نمونه گیری ۱۲۶
۵-۳ تکنیک جمع آوری داده ها ۱۲۸
۶-۳ شیوه تحلیل داده ها ۱۲۹
۷-۳ اعتبار. ۱۳۱
۸-۳ اعتماد. ۱۳۲
۹-۳ سنجش و عملیاتی کردن متغیرهای پژوهش. ۱۳۲
۱۰-۳ تعریف مفهومی و عملیاتی متغیرهای پژوهش. ۱۳۴
فصل چهارم : تجزیه و تحلیل داده ها ۱۴۶
فصل پنجم : نتیجه گیری. ۱۹۲
۱-۵ نتیجه گیری ۱۹۳
۲-۵ پیشنهاد. ۲۰۱
۳-۵ محدودیتها ۲۰۳
منابع : ۲۰۴
پیوستها ۲۱۲
فهرست جداول
جدول۱-۳ ابعاد و شاخص های احساس تعلق اجتماعی ۱۳۵
جدول۲-۳ ابعاد و شاخص های احساس تعلق اجتماعی ۱۳۶
جدول۳-۳ ابعاد و شاخص های احساس تعلق اجتماعی ۱۳۶
جدول۴-۳ ابعاد و شاخص های احساس تعلق اجتماعی ۱۳۶
جدول۵-۳ ابعاد و شاخص های مشارکت اجتماعی ۱۳۸
جدول۶-۳ ابعاد و شاخص های مشارکت اجتماعی ۱۳۸
جدول۷-۳ ابعاد و شاخص های مشارکت فرهنگی ۱۴۰
جدول۸-۳ ابعاد و شاخص های مشارکت فرهنگی ۱۴۰
جدول۹-۳ ابعاد و شاخص های مشارکت فرهنگی ۱۴۰
جدول۱۰-۳ ابعاد و شاخص های مشارکت فرهنگی ۱۴۰
جدول۱۱-۳ ابعاد و شاخص های مشارکت سیاسی ۱۴۲
جدول۱۲-۳ ابعاد و شاخص های مشارکت سیاسی ۱۴۲
جدول ۱-۴:توزیع فراوانی ودرصد نمونه بر حسب جنسیت ۱۴۷
جدول ۲-۴:توزیع پاسخگویان بر حسب تحصیلات ۱۴۸
جدول ۳-۴توزیع پاسخگویان بر حسب گروه سنی ۱۴۹
جدول ۴-۴:توزیع فراوانی ودرصد نمونه بر حسب شغل ۱۵۰
جدول ۵-۴:توزیع فراوانی ودرصد نمونه بر حسب وضعیت درآمد. ۱۵۱
جدول ۶-۴:توزیع فراوانی ودرصد نمونه بر حسب وضعیت مسکن ۱۵۲
جدول ۷-۴:توزیع فراوانی ودرصد نمونه بر حسب مدت سکونت ۱۵۳
جدول ۸-۴:توزیع فراوانی ودرصد نمونه بر حسب وضعیت تاهل ۱۵۴
جدول ۹-۴:توزیع فراوانی ودرصد نمونه بر حسب میزان استفاده از مطبوعات ۱۵۵
جدول ۱۰-۴:توزیع فراوانی ودرصد نمونه بر حسب میزان استفاده از تلویزیون. ۱۵۶
جدول ۱۱-۴:توزیع فراوانی ودرصد نمونه بر حسب میزان استفاده ازرادیو. ۱۵۷
جدول ۱۲-۴:توزیع فراوانی ودرصد نمونه بر حسب میزان استفاده ازاینترنت ۱۵۸
جدول ۱۳-۴:توزیع فراوانی ودرصد نمونه بر حسب میزان مشارکت اجتماعی ۱۵۹
جدول ۱۴-۴:آماره های توصیفی بر حسب میزان مشارکت اجتماعی ۱۵۹
جدول ۱۵-۴:توزیع فراوانی ودرصد نمونه بر حسب میزان مشارکت فرهنگی ۱۶۰
جدول۱۶-۴ آماره های توصیفی بر حسب میزان مشارکت فرهنگی ۱۶۰
جدول ۱۷-۴:توزیع فراوانی ودرصد نمونه بر حسب میزان مشارکت سیاسی ۱۶۱
جدول ۱۸-۴:آماره های توصیفی بر حسب میزان مشارکت سیاسی ۱۶۱
جدول ۱۹-۴:توزیع فراوانی ودرصد نمونه بر حسب میزان احساس تعلق اجتماعی ۱۶۲
جدول ۲۰-۴:آماره های توصیفی بر حسب میزان احساس تعلق اجتماعی ۱۶۲
جدول ۲۱-۴:نتایج آزمون ضریب همبستگی پیرسون پیرامون میزان احساس تعلق اجتماعی ومشارکت اجتماعی ۱۶۳
جدول ۲۲-۴:نتایج آزمون ضریب همبستگی پیرسون پیرامون میزان احساس تعلق اجتماعی ومشارکت سیاسی ۱۶۳
جدول ۲۳-۴:نتایج آزمون ضریب همبستگی پیرسون پیرامون میزان احساس تعلق اجتماعی و مشارکت فرهنگی ۱۶۴
جدول ۲۴-۴:نتایج آزمون ضریب همبستگی پیرسون پیرامون میزان سن و احساس تعلق اجتماعی ۱۶۴
جدول ۲۵-۴:نتایج آزمون ضریب همبستگی پیرسون پیرامون میزان سن و مشارکت اجتماعی ۱۶۵
جدول ۲۶-۴:نتایج آزمون ضریب همبستگی پیرسون پیرامون میزان سن و مشارکت سیاسی ۱۶۵
جدول ۲۷-۴:نتایج آزمون ضریب همبستگی پیرسون پیرامون میزان سن و مشارکت فرهنگی ۱۶۵
جدول ۲۸-۴:نتایج آزمون ضریب همبستگی پیرسون پیرامون میزان درآمد و احساس تعلق اجتماعی ۱۶۶
جدول ۲۹-۴:نتایج آزمون ضریب همبستگی پیرسون پیرامون میزان درآمد و مشارکت اجتماعی ۱۶۷
جدول ۳۰-۴:نتایج آزمون ضریب همبستگی پیرسون پیرامون میزان درآمد و مشارکت سیاسی ۱۶۷
جدول ۳۱-۴:نتایج آزمون ضریب همبستگی پیرسون پیرامون میزان درآمد و مشارکت فرهنگی ۱۶۸
جدول ۳۲-۴:آماره های توصیفی دوگروه در مقیاس میزان مشارکت اجتماعی ۱۶۸
جدول ۳۳-۴:نتایج آزمون t-testبرای مقایسه دو گروه درمقیاس میزان مشارکت اجتماعی ۱۶۹
جدول ۳۴-۴:آماره های توصیفی دوگروه در مقیاس میزان مشارکت فرهنگی ۱۶۹
جدول۳۵-۴:نتایج آزمون t-testبرای مقایسه دو گروه درمقیاس میزان مشارکت فرهنگی ۱۷۰
جدول ۳۶-۴:آماره های توصیفی دوگروه در مقیاس میزان مشارکت سیاسی ۱۷۰
جدول ۳۷-۴:نتایج آزمون t-test برای مقایسه دو گروه درمقیاس میزان مشارکت سیاسی ۱۷۱
جدول۳۸-۴:آماره های توصیفی دوگروه در مقیاس میزان احساس تعلق اجتماعی ۱۷۱
جدول ۳۹-۴:نتایج آزمون t-test برای مقایسه دو گروه درمقیاس میزان احساس تعلق اجتماعی ۱۷۲
جدول۴۰-۴:آماره های توصیفی دوگروه در مقیاس میزان مشارکت اجتماعی ۱۷۳
جدول ۴۱-۴:نتایج آزمون t-testبرای مقایسه دو گروه درمقیاس میزان مشارکت اجتماعی ۱۷۳
جدول۴۲-۴:آماره های توصیفی دوگروه در مقیاس میزان مشارکت فرهنگی ۱۷۴
جدول ۴۳-۴:نتایج آزمون t-test برای مقایسه دو گروه درمقیاس میزان مشارکت فرهنگی ۱۷۴
جدول ۴۴-۴:آماره های توصیفی دوگروه در مقیاس میزان مشارکت سیاسی ۱۷۵
جدول ۴۵-۴:نتایج آزمون t-test برای مقایسه دو گروه درمقیاس میزان مشارکت سیاسی ۱۷۵
جدول ۴۶-۴:آماره های توصیفی دوگروه در مقیاس میزان احساس تعلق اجتماعی ۱۷۶
جدول ۴۷-۴:نتایج آزمون t-test برای مقایسه دو گروه درمقیاس میزان احساس تعلق اجتماعی ۱۷۶
جدول۴۸-۴:آماره های توصیفی پیرامون میزان تحصیلات با احساس تعلق اجتماعی ۱۷۷
جدول ۴۹-۴:آزمون تحلیل واریانس پیرامون میزان تحصیلات با احساس تعلق اجتماعی ۱۷۷
جدول ۵۰-۴:آماره های توصیفی پیرامون میزان تحصیلات با مشارکت اجتماعی ۱۷۸
جدول ۵۱-۴:آزمون تحلیل واریانس پیرامون میزان تحصیلات با مشارکت اجتماعی ۱۷۸
جدول۵۲-۴:آماره های توصیفی پیرامون میزان تحصیلات با مشارکت فرهنگی ۱۷۹
جدول۵۳-۴:آزمون تحلیل واریانس پیرامون میزان تحصیلات با مشارکت فرهنگی ۱۷۹
جدول۵۴-۴:آماره های توصیفی پیرامون میزان تحصیلات با مشارکت سیاسی ۱۸۰
جدول ۵۵-۴:آزمون تحلیل واریانس پیرامون میزان تحصیلات با مشارکت سیاسی ۱۸۰
جدول ۵۶-۴:آماره های توصیفی پیرامون شغل افراد با احساس تعلق اجتماعی ۱۸۱
جدول۵۷-۴:آزمون تحلیل واریانس پیرامون نوع شغل با احساس تعلق اجتماعی ۱۸۱
جدول ۵۸-۴:آماره های توصیفی پیرامون نوع شغل با مشارکت اجتماعی ۱۸۲
جدول۵۹-۴:آزمون تحلیل واریانس پیرامون نوع شغل با مشارکت اجتماعی ۱۸۲
جدول ۶۰-۴:آماره های توصیفی پیرامون نوع شغل با مشارکت فرهنگی ۱۸۳
جدول ۶۱-۴:آزمون تحلیل واریانس پیرامون نوع شغل با مشارکت فرهنگی ۱۸۳
جدول ۶۲-۴:آماره های توصیفی پیرامون نوع شغل با مشارکت سیاسی ۱۸۴
جدول ۶۳-۴:آزمون تحلیل واریانس پیرامون نوع شغل با مشارکت سیاسی ۱۸۴
جدول۶۴-۴نتایج آزمون رگرسیون درباره میزان متغیر احساس تعلق اجتماعی ومشارکت اجتماعی ۱۸۵
جدول۶۵-۴:ضریب آزمون رگرسیون درباره میزان متغیر احساس تعلق اجتماعی ومشارکت اجتماعی ۱۸۵
جدول۶۶-۴نتایج آزمون رگرسیون درباره میزان متغیر احساس تعلق اجتماعی ومشارکت فرهنگی ۱۸۶
جدول۶۷-۴:ضریب آزمون رگرسیون درباره میزان متغیر احساس تعلق اجتماعی ومشارکت فرهنگی ۱۸۶
جدول۶۸-۴نتایج آزمون رگرسیون درباره میزان متغیر احساس تعلق اجتماعی ومشارکت سیاسی ۱۸۷
جدول۶۹-۴:ضریب آزمون رگرسیون درباره میزان متغیر احساس تعلق اجتماعی ومشارکت سیاسی ۱۸۷
جدول۷۰-۴:آماره های توصیفی دوگروه در مقیاس میزان احساس تعلق اجتماعی ۱۸۸
جدول۷۱-۴:نتایج آزمون t-testبرای مقایسه دو گروه درمقیاس میزان احساس تعلق اجتماعی ۱۸۸
جدول ۷۲-۴:آماره های توصیفی دوگروه در مقیاس میزان مشارکت اجتماعی ۱۸۹
جدول ۷۳-۴:نتایج آزمون t-test برای مقایسه دو گروه درمقیاس میزان مشارکت اجتماعی ۱۸۹
جدول۷۴-۴:آماره های توصیفی دوگروه در مقیاس میزان مشارکت فرهنگی ۱۹۰
جدول ۷۵-۴:نتایج آزمون t-testبرای مقایسه دو گروه درمقیاس میزان مشارکت فرهنگی ۱۹۰
جدول ۷۶-۴:آماره های توصیفی دوگروه در مقیاس میزان مشارکت سیاسی ۱۹۱
جدول ۷۷-۴:نتایج آزمون t-test برای مقایسه دو گروه درمقیاس میزان مشارکت سیاسی ۱۹۱
فهرست نمودارها
نمودار ۱-۴: توزیع درصد نمونه بر حسب جنسیت ۱۴۷
نمودار ۲-۴:توزیع درصد نمونه بر حسب تحصیلات ۱۴۸
نمودار۳-۴:توزیع درصد نمونه بر حسب گروه سنی ۱۴۹
نمودار۴-۴:توزیع درصد نمونه بر حسب شغل ۱۵۰
نمودار۵-۴:توزیع درصد نمونه بر حسب وضعیت درآمد. ۱۵۱
نمودار ۶-۴:توزیع فراوانی ودرصد نمونه بر حسب وضعیت وضعیت مسکن ۱۵۲
نمودار ۷-۴:توزیع فراوانی ودرصد نمونه بر حسب مدت سکونت ۱۵۳
نمودار ۸-۴:توزیع فراوانی ودرصد نمونه بر حسب وضعیت تاهل ۱۵۴
نمودار۹-۴:توزیع فراوانی ودرصد نمونه بر حسب میزان استفاده از مطبوعات ۱۵۵
نمودار ۱۰-۴:توزیع فراوانی ودرصد نمونه بر حسب میزان استفاده از تلویزیون. ۱۵۶
نمودار ۱۱-۴:توزیع فراوانی ودرصد نمونه بر حسب میزان استفاده ازرادیو  ۱۵۷
نمودار ۱۲-۴:توزیع فراوانی ودرصد نمونه بر حسب میزان استفاده ازاینترنت ۱۵۸
فهرست شکل ها
شکل ۱-۲. ۳۰
شکل ۲-۲. ۳۲
شکل ۳-۲. ۳۷
شکل ۴-۲. ۵۸
شکل ۵-۲. ۵۹
شکل ۶-۲. ۷۱
شکل ۷-۲. ۹۰
شکل ۸-۲. ۱۲۰
شکل ۹-۲. ۱۲۲
 



۱-۱ مقدمه
انسان موجودی اجتماعی است و همواره به صورت جمعی زندگی کرده است و نیازهای خود را به وسیله دیگران و به مدد آنها رفع کرده است. اما در این خصوص دو سؤال در ذهن ایجاد می­شود : ۱) آیا انسان به دلیل اینکه به صورت طبیعی به همزیستی با دیگران گرایش دارد، به حیات اجتماعی وارد شده؟ یا ۲) چون اجتماع مهد بالیدن انسان بوده، این تمایل اجتماعی در او به وجود آمده است؟
در پاسخ به موارد بالا به طور کلی می­توان گفت که چه انسان به صورت غریزی به این وضعیت رسیده باشد و چه عامل بیرونی بر او مؤثر افتاده باشد، آموختن اجتماعی زیستن، همکاری و مشارکت در امور جامعه به او لازم و ضروری است. زیرا گستره و میزان مشارکت افراد یک جامعه در تحقق زندگی بهتر و جامعه­ای توسعه یافته­تر اثر قابل توجهی دارد و باعث همبستگی و وحدت در جامعه خواهد شد. بنابراین می­توان ادعا کرد یکی از زمینه ­های اصلی توسعه و برنامه ­ریزی در دنیای جدید، توجه به مشارکت فعال و اثربخش و همه­جانبه و فرایندهای تقویت­کننده آن می­باشد.
در زمینه اخلاق اجتماعی مشارکت و تقویت آن در سطح جامعه، آنچه نظر بسیاری از جامعه­شناسان و همینطور روان­شناسان اجتماعی را به خود معطوف داشته، بوجود آوردن «احساس تعلق اجتماعی» و فعال نمودن آن در افراد می­باشد. تعلق اجتماعی وضعیتی است که هر فرد بر اثر آن سعی می­ کند منافع شخصی خویش را بر مبنای منافع و اهداف اجتماعی دنبال کند و بر این اساس توان و نیرو خود را در جهت اثبات تعهد و مسئولیت نسبت به امور مختلف جامعه به کار می­گیرد و بنابراین در متن جامعه و مصالح مربوط به آن فعالانه زندگی می­ کند. در این رابطه دورکیم عنوان می­ کند که منظور از احساس تعلق اجتماعی آن است که یک فرد از نظر روانی و اجتماعی خود را با جامعه هماهنگ می­داند و به طور فعال در امور آن مشارکت نموده و نسبت به دیگران و در کل جامعه تعهد زیادی احساس می­ کند. بنا به اعتقاد دورکیم، وقتی حس تعلق به جامعه در افراد وجود داشته باشد، یک حس همانندی و قرابت به وجود خواهد آمد و پیوندهای عاطفی و دلمشغولیها و منافع مشترک افراد را به هم پیوند می­دهد که نتیجه آن افزایش و تشدید تماسهای آنان و گسترش ارتباطات در سطح جامعه است. افراد یک جامعه با قبول مسئولیت اجتماعی خویش و مشارکت در امور جامعه از نقش حاشیه­ای بودن خود جلوگیری می­نمایند و در مسائل مختلف اجتماعی، سیاسی، فرهنگی و . تأثیرگذار می­شوند و این مهم­ترین ابزار برای یک مدیریت خوب به ویژه در کشورهای جهان سوم که در مسیر توسعه و پیشرفت قرار گرفته­اند، می­باشد.
پس بسترسازی برای ایجاد و گسترش مشارکت مسئولانه و آگاهانه افراد و یا به عبارتی شهروندان در امور متفاوت اجتماعی و سیاسی و فرهنگی یکی از اولویت­های مهم و ضروری محسوب می­شود و چنانچه بخواهیم مؤثر واقع گردد مستلزم تغییراتی در اندیشه و عمل است که باید از درون جامعه بجوشد و در قالبهای مقبول و پایدار جامعه و دولت تبلور یابد.
 
۲-۱ بیان مسئله
یکی از مؤلفه­های راهبردی در توسعه و پایداری هر جامعه که ریشه در بطن زندگی اجتماعی دارد، «مشارکت» می­باشد. مبتنی بر یک فرایند است، فرایندی که طی آن توانمندسازی انسانها، افزایش بهره­وری،کاهش مشکلات و پیشرفت جامعه عملی می­شود.
با ورود به قرن بیست ­و یکم و با گسترش جوامع و به ویژه رشد شهرنشینی، فرایند مشارکت و الگوهای آن تغییر یافته­اند، که به دنبال آن لزوم بازبینی در این مفهوم و ارائه الگوهای متناسب با نیازهای امروزی کاملاً محسوس می­باشد. یکی از مواردی که حتماً باید مورد اصلاح قرار گیرد نوع مدیریت و اجرای آن در جامعه است. به این ترتیب مدیریت متمرکز که مبنای تمام تصمیم­گیریها و برنامه­ریزیها از بالا به پایین می­باشد، در دنیای کنونی پاسخگو نمی­باشد و از عهده رفع نیازهای جامعه و گروه های مختلف برنمی­آید، پس نیازمند تغییر نظام مدیریتی از متمرکز به غیر متمرکز (برنامه ­ریزی از پایین به بالا) می­باشیم. از جمله فاکتورهای این نوع مدیریت وجود مشارکت در سطح جامعه و در بین مردم است. به عبارتی محور آن حول مردمی کردن امور می­چرخد، به شکلی که مردم در فعالیتهای خرد و کلان وارد شوند و تواناییهای بالقوه خود را به منصه ظهور برسانند که طی آن اطمینان و همبستگی در سطح جامعه برقرار می­شود.
اما پدیده مشارکت بطور اخص در کشورهای جهان سوم که در مسیر توسعه و نوسازی گام برمی­دارند، مورد توجه و بررسی است. در کشور ما که مطابق معیارهای جهانی کشوری در حال توسعه نامیده می­شود، همواره این سئوال مطرح بوده است که چگونه می­توان این روند را تسریع بخشید؟ چرا که در جریان توسعه اگر بتوان مردم را در امور مربوط به محیط اجتماعی­شان درگیر کرد، آنگاه می­توان از پیامدهای مثبت آن در جهت تسریع و تسهیل امر توسعه بهره برد. از اینرو باید باید  به دنبال عوامل تقویت­کننده آن بود. به عنوان مثال تقویت احساس تعلق اجتماعی در میان شهروندان به عنوان «فرایندی که فرد نسبت به مکان، محیط، شیء یا امری احساس تعهد، مسئولیت و هم­هویتی پیدا می­ کند.»(وحیدا و نیازی،۲۱:۱۳۸۳) بستری مناسب را جهت افزایش مشارکت و کاهش مشکلات اجتماعی مهیا می­ کند. در کشورهای در حال توسعه منجمله ایران، به دلیل قرار گرفتن در دوران گذار، بسترها و عوامل ایجاد احساس تعلق اجتماعی دچار تغییر می­شود. بنا به نظر دورکیم، در دوران گذار هنجارهای موجود در جامعه در معرض تغییر و تحول قرار خواهند گرفت که در نتیجه آن احتمال کم­رنگ شدن تعلقات اجتماعی افراد به جامعه و به تبع آن تغییر الگوهای همکاری در امور مختلف اجتماعی، سیاسی، فرهنگی و. قوت خواهد یافت. به همین دلیل درک درست چگونگی و میزان احساس تعلق اجتماعی و تأثیر آن بر عملکرد افراد در اجتماع به عنوان یک مسئله قابلیت بررسی و مطالعه را دارد.
به دنبال قابلیت مطرح شده، این مطالعه به بررسی اثر متغیر احساس تعلق اجتماعی شهروندان و رابطه آن با میزان مشارکت آنها در زمینه ­های اجتماعی، فرهنگی و سیاسی، که جای خالی بررسی آن در مطالعات مربوط به مشارکت مشهود است، می ­پردازد و به واسطه ارتباط با متغیر مستقل اثر متغیرهای زمینه­ای افراد را بر میزان مشارکت آنها در ابعاد مختلف مورد ارزیابی قرار می­دهد. جامعه مورد مطالعه این پژوهش شهر تهران است، در این خصوص باید گفت که چون شهر تهران جزو کلان­شهرهای جهان محسوب می­شود و از گروه ها و اقشار متفاوت اجتماعی، فرهنگی و طبقاتی تشکیل شده و در یک کشور در حال توسعه قرار دارد، بررسی وضعیت مشارکت شهروندان در این شهر و کاوش علل و عوامل مؤثر بر آن می ­تواند نتایج کاربردی فراوانی را در برنامه­ریزیها داشته باشد. بنابراین بهتر آن دیده شده است که دو گروه یا قشر که از نظر اجتماعی، فرهنگی و طبقاتی متفاوت باشند مورد بررسی و مقایسه قرار گیرند. بدین جهت شهروندان دو منطقه ۳ و ۱۲ از مناطق ۲۲ گانه شهر تهران را به عنوان نمونه آماری مد نظر داریم.
منطقه ۳ یکی از مناطق شمال شهر تهران می­باشد که ساکنین به نسبت قدیمی آن افرادی هستند که از نظر مالی، اجتماعی و طبقاتی جزء اقشار متمول جامعه محسوب می­شوند و به عبارت عامیانه «بالا شهر» محسوب می­شود. اما منطقه ۱۲ یکی از مناطق مرکزی رو به جنوب شهر تهران است که بنا به نظر شهرداری یکی از مناطقی است که جمعیت مهاجر از سایر نقاط کشور به نسبت بیشتر در این منطقه ساکن می­شوند و بنا براین از نظر اجتماعی، فرهنگی، طبقاتی  بسیار متفاوت از منطقه ۳ می­باشد و همین تفاوتهای میان ساکنین، عمده­ترین دلیل انتخاب این دو منطقه به عنوان نمونه آماری است.
۳-۱ اهمیت و ضرورت مسئله
مفهوم «مشارکت» همگام با تغییرات در جامعه دچار تحول شده و با تکامل جامعه این مفهوم نیز متکامل شده است. می­توان گفت در جوامع امروزی به سبب مقتضیات زندگی جدید این پدیده اهمیت خاصی یافته، یعنی گستردگی جوامع و افزایش جمعیت، تنوع اقشار و تنوع مسایل اجتماعی و . موجب پررنگ شدن نقش مشارکت شده است، چرا که مشارکت مردم در فرایندهای تصمیم ­گیری از یکسو و اعتقاد و التزام مدیران به بهره­ گیری از نظرات آنها در اتخاذ و اجرای تصمیمات از سوی دیگر زمینه­ساز پیشگیری از مشکلات بالقوه و درمان مشکلات بالفعل خواهد بود.
بنا به نظر گیدنز ما ناچاریم زندگی خود را به شیوه­ای فعال­تر از آنچه در نسلهای پیشین درست بود بسازیم و باید برای پیامدهای آنچه انجام می­دهیم و عادتهای شیوه زندگی که برگزیده­ایم فعالانه مسئولیت بپذیریم، یعنی باید تعادلی جدید بین مسئولیتهای فردی و جمعی بیابیم.(گیدنز،۴۳:۱۳۷۸) اما محقق شدن این امر همیشه میسر نیست، در صورتیکه مسئولیت­ پذیری و مشارکت یکی از مهم­ترین ابعاد اجتماعی، فرهنگی و سیاسی در هر جامعه وخصوصاً جامعه رو به رشد ما است و البته بسیاری از مشکلات ساختاری و عملکردی برنامه­ریزیها ناشی از نارساییهایی است که در این حوزه وجود دارد. آنچه در این میان بر مسائل موجود می­افزاید این است که نه مفهوم مشارکت و ابعاد آن به خوبی تعریف شده و نه عوامل تقویت­کننده و یا در طیف دیگر تضعیف­کننده آن موضوع مورد بررسی جدی قرار گرفته است.(محسنی و جاراللهی،۱۱:۱۳۸۲) به این ترتیب بررسی عوامل مؤثر بر مشارکت شهروندان در ابعاد مختلف جهت پیشبرد اهداف لازم و ضروری است.
مسلماً مردم می­خواهند در جامعه به حساب آمده و در رفع مشکلات کمک کنند و در واقع به عنوان شهروند بتوانند نظرات خود را مطرح کرده و آنها را پیگیری کنند و به تبع سازمانهای برنامه­ریز هم سخت نیازمند شراکت مردم در تصمیم­گیریها و اجرای آنها هستند تا به موفقیت دست یابند، اما عموماً مشاهده می­شود که مردم در یک حالت بی ­تفاوتی قرار دارند و هیچ حس تعلقی در میان آنان نسبت به جامعه دیده نمی­ شود و در نتیجه مشارکت فعالی در امور مختلف جامعه ندارند، که در نهایت این جامعه است که متحمل ضرر و زیان و در نتیجه عقب­افتادگی می­شود. چگونگی محقق شدن این امر از جمله مشکلاتی است که مدیران و برنامه ریزان توسعه در ایران با آن درگیر هستند که این موضوع نیازمند مطالعات جدی و کاوش­های فراوان است. امید آنکه بررسی حاضر نتایج ارزنده­ و کاربردی در بر داشته باشد.
۴-۱ اهداف پژوهش
اهداف اصلی :

  • شناخت رابطه میزان احساس تعلق اجتماعی شهروندان با میزان مشارکت اجتماعی آنان.
  • شناخت رابطه میزان احساس تعلق اجتماعی شهروندان با میزان مشارکت فرهنگی آنان.
  • شناخت رابطه میزان احساس تعلق اجتماعی شهروندان با میزان مشارکت سیاسی آنان.

اهداف فرعی :

 

  • شناخت رابطه متغیرهای زمینه­ای (سن، جنس، میزان تحصیلات، نوع شغل، میزان درآمد، وضعیت تأهل) شهروندان با میزان مشارکت آنان در ابعاد مختلف.
  • شناخت رابطه متغیرهای زمینه­ای (سن، جنس، میزان تحصیلات، نوع شغل، میزان درآمد، وضعیت تأهل) شهروندان با میزان احساس تعلق اجتماعی آنان.

۵-۱ سئوالات پژوهش

سئوالات اصلی :

 

  • آیا بین میزان احساس تعلق اجتماعی شهروندان با میزان مشارکت اجتماعی آنان رابطه وجود دارد؟
  • آیا بین میزان احساس تعلق اجتماعی شهروندان با میزان مشارکت فرهنگی آنان رابطه وجود دارد؟
  • آیا بین میزان احساس تعلق اجتماعی شهروندان با میزان مشارکت سیاسی آنان رابطه وجود دارد؟

تعداد صفحه:۲۳۳

قیمت : ۳۷۵۰۰ تومان

بلافاصله پس از پرداخت، لینک دانلود فایل در اختیار شما قرار میگیرد و  همچنین فایل خریداری شده به ایمیل شما نیز ارسال می شود

پشتیبانی سایت :                 asa.goharii@gmail.com

پایان نامه رابطه الگوی استفاده از موبایل و جامعه پذیری مدرسه ای

 پایان نامه رشته  علوم اجتماعی

پایان نامه جهت دریافت درجه کارشناسی ارشد  جامعه شناسی
موضوع:
بررسی رابطه میان الگوی استفاده از موبایل و جامعه پذیری مدرسه ای
مطالعه موردی دانش آموزان مقطع متوسطه شهر کوهدشت
پاییز ۹۰

فهرست مطالب
فصل اول : کلیات
۱-۱ مقدمه
۱- ۲طرح مساله
۱- ۳اهمیت و ضرورت تحقیق
۱- ۴ اهداف تحقیق
۱-۵ سئوالات تحقیق
۱-۶ فایده وکاربرد نتایج تحقیق
فصل دوم : ادبیات پژوهش
۱-۲تعریف مفاهیم
موبایل
مالتی مدیا
تاریخچه موبایل
نسلهای تلفن همراه
اشاعه موبایل در جهان
برخی کارکرد های اجتماعی موبایل
موبایل جوانان ونوجوانان
۲-۲جامعه پذیری
تفاوت تربیت و جامعه پذیری
جامعه پذیری در مفهوم جدید
عوامل وکارگزاران جامعه پذیری
نقش وسایل ارتباط جمعی در جامعه پذیری
جامعه پذیری مدرسه ای
جامعه پذیری مدرسه ای با تاکید برنظام آموزشی ایران
اهداف جامعه پذیری مدرسه ای
ابعاد جامعه پذیری مدرسه ای
۳-۲ نظریه ها وتئوریهای مرتبط با تحقیق
کاستلز وجامعه شبکه ای
جیمز کاتز و نظریه آپارات ژئیست
هانس گسر و نظریه توسعه کاربردی موبایل
لئوپولدینا فورتونانی و نظریه دموکراتیزه شدن ارتباطات
نظریه کنش ارتباطی هابرماس
نظریه تحول ارزشی اینگلهارت
نظریات مربوط به جامعه پذیری
دیدگاه کارکردگرایی دورکیم
نظریه نظام کنش پارسونز
بوردیو و نظریه بازتولید فرهنگی
لوسین پای و مراحل جامعه پذیری مدرسه ای
۴-۲پیشینه تحقیق
گذری بر برخی پژوهشهای انجام گرفته در جهان
برخی پژوهشهای داخلی
۵-۲چارچوب نظری تحقیق
مانوئل کاستلز
هانس گسر
اینگلهارت
پارسونز
فرضیات تحقیق
مدل نظری تحقیق
فصل سوم : روش شناسی
۱-۳روش تحقیق
۲-۳جامعه آماری
۳-۳جمعیت نمونه و روش نمونه گیری
۴-۳حجم نمونه
۵-۳ابزار گردآوری داده های تحقیق
۶-۳تعریف عملیاتی متغیرهای تحقیق
شیوه های کاربرد موبایل
جامعه پذیری مدرسه ای
۷- ۳ روایی و پایایی ابزار پژوهش
فصل چهارم : یافته های پژوهش
مقدمه
الف) یافته های توصیفی
ب) آزمونهای مقدماتی دومتغیره
ج)آزمون فرضیات
د) آزمونهای تکمیلی
فصل پنجم : بحث و نتیجه گیری
نتایج
نتایج توصیفی
نتایج تبیینی
نتایج تحلیلی
پیشنهادات
محدودیتهای پژوهش
منابع فارسی
منابع لاتین
فهرست جداول
جدول ۱: توزیع پراکندگی جمعیت نمونه برحسب جنس ، رشته و پایه تحصیلی
جدول ۲: مولفه ها و ابعاد متغیر مستقل الگوی استفاده از موبایل
جدول۳: مولفه ها و ابعاد متغیر وابسته جامعه پذیری مدرسه ای
جدول ۴: توزیع فراوانی پاسخگویان برحسب دارا بودن یا نبودن موبایل
جدول۵: توزیع فراوانی پاسخگویان برحسب پایه تحصیلی
جدول ۶: توزیع فراوانی پاسخگویان برحسب رشته تحصیلی
جدول ۷: توزیع فراوانی پاسخگویان برحسب نوع نگرش و نحوه استفاده از موبایل
جدول ۸: توزیع فراوانی پاسخگویان برحسب موقعیتهای استفاده از موبایل
جدول ۹: توزیع فراوانی پاسخگویان برحسب سابقه استفاده از موبایل
جدول ۱۰: توزیع فراوانی پاسخگویان برحسب میزان استفاده از موبایل
جدول ۱۱: توصیف آماری متغیر شدت و میزان استفاده از موبایل
جدول ۱۲: توصیف آماری و توزیع فراوانی برحسب متغیر جامعه پذیری مدرسه ای
جدول ۱۳:توصیف آماری خرده متغیر مهارت ارتباطی
جدول ۱۴: توصیف آماری خرده متغیر مهارت جرئت ورزی
جدول ۱۵: توصیف آماری خرده متغیر مهارت مسئولیت پذیری
جدول۱۶: توصیف آماری خرده متغیر مهارت شناخت و عمل به ارزشها
جدول ۱۷: توصیف آماری خرده متغیر مهارت فراغتی –مقابله ای
جدول ۱۸: توصیف آماری میزان استفاده از موبایل به تفکیک جنسیت
جدول ۱۹: توصیف آماری سابقه استفاده از موبایل به تفکیک جنسیت
جدول ۲۰: توصیف آماری میزان جامعه پذیری به تفکیک کاربر و غیرکاربر
جدول ۲۱:توصیف آماری میزان مهارت ارتباطی افراد به تفکیک کاربر وغیرکاربر
جدول ۲۲: توصیف آماری میزان مهارت جرئت ورزی افراد به تفکیک کاربر وغیرکاربر
جدول ۲۳: توصیف آماری میزان مهارت مسئولیت پذیری افراد به تفکیک کاربر وغیرکاربر
جدول۲۴: توصیف آماری میزان مهارت شناخت وعمل به ارزشها افراد به تفکیک کاربر وغیرکاربر
جدول ۲۵: توصیف آماری میزان مهارت فراغتی- مقابله ای  افراد به تفکیک کاربر وغیرکاربر
جدول ۲۷: بررسی رابطه بین موقعیتهای استفاده از موبایل و جامعه پذیری مدرسه ای
جدول ۲۸: بررسی رابطه بین نوع نگرش ونحوه استفاده از موبایل و جامعه پذیری مدرسه ای
جدول ۲۹ : بررسی رابطه بین شدت ومیزان استفاده از موبایل و جامعه پذیری مدرسه ای
جدول ۳۰: نتایج آزمون تحلیل واریانس یکراهه پیرامون جامعه پذیری و میزان استفاده از موبایل
جدول ۳۱: بررسی رابطه بین سابقه استفاده از موبایل و جامعه پذیری مدرسه ای
جدول ۳۲: نتایج آزمون تحلیل واریانس یکراهه پیرامون جامعه پذیری و سابقه استفاده از موبایل
جدول ۳۳: تحلیل واریانس دوراهه برای بررسی اثر تعاملی نوع نگرش ومیزان استفاده از موبایل بر جامعه پذیری مدرسه ای
جدول ۳۴: تحلیل واریانس دوراهه برای بررسی اثر تعاملی موقعیتهای استفاده  ومیزان استفاده از موبایل بر جامعه پذیری مدرسه ای
فهرست نمودارها
نمودار۱: نمایش دایره ای فراوانی پاسخگویان برحسب دارابودن یا نبودن موبایل
نمودار۲: نمودارمیله ای توزیع فراوانی برحسب پایه تحصیلی
نمودار۳: نمودارمیله ای توزیع فراوانی برحسب رشته  تحصیلی
نمودار۴: نموداردایره ای توزیع فراوانی برحسب نوع نگرش و نحوه استفاده از موبایل
نمودار۵: نموداردایره ای توزیع فراوانی برحسب موقعیتهای  استفاده از موبایل
نمودار ۶: نمودارمیله ای توزیع فراوانی برحسب سابقه استفاده از موبایل
نمودار۷: نموداردایره ای توزیع فراوانی برحسب نوع شدت و میزان استفاده از موبایل
نمودار۸:نمودارهیستوگرام داده های مربوط به متغیر میزان و شدت استفاده از موبایل
نمودار۹: نمودارهیستوگرام داده های مربوط به متغیر جامعه پذیری مدرسه ای
نمودار۱۰: نمودار هیستوگرام مربوط به خرده متغیر مهارت ارتباطی
نمودار۱۱: نمودار هیستوگرام مربوط به خرده متغیر مهارت جرئت ورزی
نمودار۱۲: نمودار هیستوگرام مربوط به خرده متغیر مهارت مسئولیت پذیری
نمودار۱۳: نمودار هیستوگرام مربوط به خرده متغیر مهارت شناخت وعمل به ارزشها
نمودار۱۴: نمودار هیستوگرام مربوط به خرده متغیر مهارت فراغتی – مقابله ای
نمودار۱۵: نمایش میله ای توزیع پاسخگویان برحسب میزان استفاده از موبایل در موقعیتهای مختلف به تفکیک جنسیت
نمودار۱۶: نمایش میله ای توزیع پاسخگویان برحسب نوع نگرش به موبایل  به تفکیک جنسیت
نمودار۱۷: نمودار تحلیل روند پیرامون جامعه پذیری مدرسه ای و میزان استفاده از موبایل
نمودار۱۸:  نمودار تحلیل روند پیرامون جامعه پذیری مدرسه ای و سابقه استفاده از موبایل
نمودار۱۹: نمایش اثرتعاملی میزان استفاده و موقعیتهای استفاده از موبایل بر جامعه پذیری مدرسه ای
 
 
 
 
 
 
 
مقدمه
جهان وارد هزاره سوم گشته ،عصری که فناوریهای نوین ارتباطی و اطلاعاتی توانسته اند دهکده جهانی را به ارمغان آورند.اکنون جامعه شناسی نوپای دوران صنعتی بیش از پیش با ارتباطات پیوند خورده،و به طور قطع ویقین جامعه شناسی و فرهنگ  پیشرو درآینده ای نه چندان دوربا جامعه ای شبکه ای –اطلاعاتی درگیر خواهد بود که لازمه آن تغییر پارادایم تحلیلی کنونی  به تحلیل شبکه های اجتماعی مبتنی بر فناوری اطلاعات و بازنگری در روشها ومتد انتقال عناصر فرهنگی خواهد بود.                                                                                                     محیط اجتماعی در عصر جهانی شده حاضر یک محیط رسانه ای است لذا متغیر های مستقل جدیدی پا به عرصه فرهنگ جوامع گذاشته اند که در پژوهشهای پیشین لحاظ نگردیده اند. فنآوری‌های نوین اطلاعاتی و ارتباطی روش کارکرد ما را دگرگون کرده و امور اقتصادی و اجتماعی و حتی نحوه تفکر ما را تغییر داده‌اند.
تجارت، بانکداری، اوقات فراغت و سرگرمی، خدمات، خط تولید، آموزش، و بهداشت در عصر حاضر نسبت به ده سال قبل کاملاً متفاوت شده و مردم این تغییر را که فنآوری‌های نوین اطلاعاتی و ارتباطی موجب آن شده‌اند، به‌تدریج تشخیص می­ دهند.  ترکیبی از رایانه‌ها، ماهواره­ها، اینترنت، تلفن همراه و سایر وسایل الکترونیکی، که ابزار اطلاعات و ارتباطات مدیریت­اند، فنآوری اطلاعاتی و ارتباطی را تشکیل می­ دهند که موجب عمل و عکس­العمل مؤثرتر و کاراتر امور می­شوند و باعث بروز مشاغل جدید، صنایع نوین و خلاقیت­های پی­در­­‌پی در کشورهای توسعه­یافته شده، و نیز تغییراتی در روش زندگی به وجود آورده‌اند (استوور، ۱۳۷۵: ۱۰). اما از سوی دیگر، با اذعان به کاربردهای فراوانی که فنآوری‌های نوین اطلاعاتی و ارتباطی به ارمغان  می‌آورد، پیدایی این فنآوری‌ها، بحث­ و جدل‌‌های متعددی را بر سر آثار فردی و اجتماعی، کوتاه‌مدت و بلند‌مدت، سطحی و زودگذر و یا عمقی و دیرپای، و کلا آثار مثبت و منفی آنها به راه انداخته است.  در حالی­که به نظر می­رسد بعضی، برغم مشاهده سرعت سرسام­آور گسترش دسترسی به شبکه ­های کامپیوتری، و اذعان به توان حیرت­آور رسانه­ های ارتباطی جدید، رسانه­ها را واجد آثاری تصنعی و زودگذر به حساب می­آورند که اصولاً هیچ مطالب اساسی درباره آنها نمی­توان گفت (تامپسون، ۱۳۷۹: ۱۰).
آموزش و پرورش نیز  به عنوان یکی از نهاد های اصلی جامعه نمی تواند فارغ از این عرصه نوو بدون درنظر گرفتن آثار و تبعات پیشرفتهای تکنولوژیکی نوین به فعالیت سنتی خویش یعنی پرورش و انتقال عناصر فرهنگی به نسل جدید ادامه حیات دهد. زیراکه  فناوریهای نوین ارتباطی با فراهم کردن امکان پیدایش جامعه ای شبکه ای، افراد و جوامع را در قالب های جدید هویت سازی نموده اند. (کاستلز:۱۳۸۰ ،۲۰۱) این امر نه تنها بر ارتباط و تعامل انسانها با یکدیگر موثر افتاده بلکه ساختارها و نهادها را نیز با چالش روبرو ساخته است .
در این میان جامعه پذیری مدرسه ای نیز به عنوان یکی از مولفه ها و عملکردهای رسمی در مدارس عنصری بسیار مهم در هویت بخشی ،استمرار و تعمیق عناصر فرهنگی و ارزشها و هنجارهای رسمی به دانش آموزان  می باشد. ورود ناخوانده ولی گریزناپذیر  تکنولوژیهای نوین ارتباطی از جمله موبایل به عرصه فرهنگ و آموزش وپرورش علی رغم استفاده های تکنیکی و . از آنها چالشهایی را پیش روی کارگزارن عرصه انتقال فرهنگی و متصدیان امر جامعه پذیری در مدارس گذاشته که حل این مسئله مستلزم پژوهشهایی تجربی و کارشناسانه است.
مطالعه حاضر با دو  سؤال اصلی آغاز می‌شود: ۱) تلفن همراه در بین دانش­ آموزان متوسطه دختر و پسر چه کاربردهایی دارد ۲) آیااین الگوی استفاده از موبایل با جامعه پذیری مدرسه ای ارتباط معنادار دارد ؟یا خیر؟
فصل اول
کلیات
بیان مساله
اهمیت وضرورت تحقیق
اهداف وسوالات تحقیق
فوایدوکاربردهای تحقیق
بیان مساله
حضور فزاینده و گریزناپذیر تکنولوژیهای نوین ارتباطی و اطلاعاتی در زندگی فردی و جمعی عصر ما  لزوم توجه ویژه و محققانه به آثار و تبعات مثبت ومنفی آنان را نه تنها ضروری بلکه پر اهمیت نموده است.تا جایی که امروزه  فنآوری اطلاعات و ارتباطات  همراه با فنآوری زیستی و فنآوری نانو سه ضلع مثلثی را تشکیل می دهند که مسیر و جهت علوم  و فنون را چند دهه آینده را تعیین می کنند.( معتمد نژاد:۱۳۸۴)دراین بین فنآوریهای نوین ارتباطی واطلاعاتی با فراهم کردن امکان پیدایش«جامعه ای شبکه ای »که افراد و جوامع را در قالبهای تازه هویتهای تازه بخشیده (کاستلز،۱۳۸۷:ص ۲۰) نه تنها قواعد و قوانین سنتی حاکم بر ارتباط و تعامل میان انسانها بلکه نوع نگرش یا به قول هابرماس زیست جهان ما را نسبت به خود و جهان تغییر داده است .( اولسون: ۱۳۷۷: ۵)
یکی از مهم ترین این ابزارهای ارتباطی و اطلاعاتی که امروزه کاربردهای روزافزونی در میان خیل گسترده جامعه پیدا کرده تلفن همراه (موبایل ) است که به زعم  پورو جامعه شناس معاصر بر خلاف سایر تکنولوژیها توانسته است از سوی اقشار و طبقات مختلف سنی و جنسیتی و اجتماعی  تقریبا به یک اندازه مورد استقبال قرار گیرد . (موسوی : ۸۹: ۱۵) جامعه ایرانی نیز از  این قاعده مستثنا نبوده تا جایی که امروزه سخن از وجود حداقل ۳۵ میلیون خط موبایل در کشور بر سر زبانهاست . (نشریه تخصصی ارتباطات ، زمستان ۸۷)اگر ویژگیهایی از قبیل :«تعاملی بودن،جمع زدایی ، شکست مفاهیم زمان ومکان ، تمرکز زدایی ، ظرفیت بالا و انعطاف پذیری را برای فنآوریهای نوین ارتباطی واطلاعاتی در نظر بگیریم (آقاجانی ، نوشین، ۱۳۸۳:۱۵) متوجه خواهیم شد که این رسانه ها با فرهنگ جامعه در ارتباطی تنگاتنگ قرار دارندو در این بین موبایل با داشتن یکسری ویژگیهای جذاب به راحتی توانسته است جایگاهی ویژه ای را به خود اختصاص داده وبصورت یک کالای فرهنگی ظاهر شود.
ورود موبایل به عرصه اجتماعات بشری  چالشهایی جدی را در عرصه های مختلف  فرا هم آورده  که لزوم توجه پژوهشی را  در سرلوحه برنامه های فرهنگی طلب  می کند . یکی از این حوزه های چالش برانگیز آموزش و پرورش و کارکرد های آن  از یک طرف و ورود ابزاری چند رسانه ای به نام موبایل از طرف دیگر می باشد.  اگر جامعه پذیری را کارکرکردی مهم برای جامعه  بدانیم که طی آن هر فرد هنجارها ،ارزشها و الگوهای رفتاری را که جامعه ی وی بر آنها تاکید دارد بصورت جزئی از وجود خود در می آورد .(بلیک رید و هارلدسون: ۱۳۸۷:۸۶)و با در نظر گرفتن اینکه جامعه پذیری فرآیندی است که بدنبال آموزشهای عام بدست می آید و موجب حلول قوانین رفتاری هرجامعه و همه انتظارات فرهنگی آن در کل شخصیت افراد می گردد،(دفلور ،ملوین و دنیس آورت دی : ۱۳۸۳:۶۳۷)  بدون تردید می بایست بر این نکته اذعان کامل داشت که آموزش و پرورش یکی از نهاد های اصلی جامعه است که کارکرد آشکار و اصلی آن  جامعه پذیری دانش آموزان است. این مقوله تا جایی اهمیت دارد  که عده ای از محققان، آموزش و پرورش را  در معنای اعم آن جامعه پذیری دانش آموزان قلمدادنموده اند.(علاقه بند :۱۳۷۸:۵۶) حال این واقعیت مطرح می شود که در این عرصه تخصصی و ویژه (مدرسه ) مهمانی ناخوانده به نام موبایل وارد شده  که علیرغم ممنوعیتها ومحدودیتهای قانونی و عرفی که پیرامون  استفاده از آن در محیطهای آموزشی  وضع گردیده ولی کماکان و به طور گریزناپذیر این محددیتها را در نوردیده و روز به روز جایگاه ویژه ای را در دست و دل دانش آموزان به خود اختصاص داده است وآنچه در این رابطه تامل بر انگیز است آن است که ورود ونفوذ این تکنولوژی به عنوان یک ابزار چند رسانه ای (مولتی مدیا ) که از جذابیت خاصی نیز برخوردار است به طور قطع و یقین چالشهایی را در مسیر جامعه پذیری دانش آموزان بوجود آورده که غفلت از آن می تواند پیامد های اجتناب ناپذیری را در آینده نزدیک به همراه داشته باشدبراین اساس هدف عمده پژوهش حاضر شناسایی این نکته مهم است که موبایل چه تاثیراتی بر روند جامعه پذیری مدرسه ای در بین دانش آموزان دارد به عبارتی آیا موبایل در جهت هماهنگی با جامعه پذیری مدرسه ای عمل می کند یاخیر؟
لذا با توجه به مباحث مطرح شده در بالا سئوال اصلی این پژوهش اینگونه مطرح می شود که :
«آیا موبایل در جهت تقویت کارکرد اصلی مدارس یعنی «جامعه پذیری دانش آموزان » عمل می کند یاخیر؟»
 
 
اهمیت و ضرورت  تحقیق
اینگلهارت پس از انجام تحقیقات تجربی و طولی خود پیرامون تحولات فرهنگی جوامع مختلف بر این نکته اذعان داشته که «دگرگونی مهم فرهنگی زمانی رخ می دهد که تغییر جنبه های اساسی فرهنگ منجر به بروز شکاف نسلی گردد زیرا این دگرگونی در میان گروه های جوانتر با سهولت بیشتری انجام می گردد.»(اینگلهارت ،ص۲۰) حال اگر این سخن اینگلهارت را با این گزاره که آن هم حاصل پژوهشهای متعددی است ، یعنی «گذار از یک مرحله تمدنی مثلا صنعتی به مرحله بعد (فراصنعتی ) در گرو پیشرفت و توجه به تکنولوژیهای نوین ارتباطی و اطلاعاتی است . » جمع نماییم ،  لزوم توجه بیشتر به آثار و تبعات فرهنگی اجتماعی  تکنولوژیهای  اطلاعاتی و ارتباطی بر ما بیشتر مبرهن خواهد شد.
اذعان به کاربردهای فراوانیکه فنآوریهای ارتباطی و اطلاعاتی برای جامعه به ارمغان آورده اند نباید ما را از آثار و تبعات فردی ، اجتماعی ، کوتاه مدت و دراز مدت ، سطحی و یاعمقی آنان غافل نماید. آموزش وپرورش در خط مقدم تعامل یا تقابل با آثار فردی و اجتماعی تکنولوژی ارتباطی اطلاعاتی نوین (موبایل ) قرار دارد. چند سالی است که پیوسته در قالب بخشنامه یا آیین نامه های آموزشی دستوراتی مبنی بر ممنوعیت استفاده از موبایل توسط دانش آموزان در مدرسه صادر می گردد ولی واقعیت این است که طبق تحقیقات انجام گرفته سن استفاده از آن  حتی به سن دانش آموزان مدارس ابتدایی نیز انتقال یافته است.(مجله تربیت : زمستان ۸۸)                                                                                 حال اگر بپذیریم که اغلب نظریات اخیر در مورد تاثیرات فرهنگی رسانه ها بر این باورند که رسانه ها با عرضه کردن نقش ها و رفتارهایی که با ثبات اجتماعی در ارتباطندبه عنوان عاملی مهم هم در جامعه پذیری رسمی و هم غیر رسمی ایفای نقش می کنند و از طرف دیگر مردم زمان معتنابهی از وقت خویش را صرف آنها می کنند پس براستی امروزه اینان در صف اول عوامل جامعه پذیر کننده قرار دارند.(گیل و ادمز: ۹۸) پس توجه و لزوم بررسی پیرامون موبایل به عنوان یک ابزار چند رسانه ای و جذاب از اهمیت ویژه ای برخوردار است. به عنوان نمونه بررسی تاثیرات متقابل موبایل بر کنشهای متقابل و رفتارها و الگوهای مصرف انسانها  در جهان تا جایی اهمیت  یافته که اخیرا برخی محققان اصطلاح موسیولوژی که ترکیبی ازکلمه موبایل وسوسیولوژی بوده ومعرف حوزه جدیدی است که به مطاله رفتارهای اجتماعی فرهنگی دردنیای موبایل میپردازد را وارد حوزه مطالعات جامعه شناسی نموده اند.( موسوی :۸۹:۱۲۳) نباید فراموش کرد که مطالعه و پژوهش پیرامون  ابعاد اجتماعی فرهنگی موبایل به ویژه برای گسترش حوزه مطالعات جامعه شناختی و گسترش  عرصه دانش اجتماعی در این حوزه اهمیت بنیادی دارد زیراکه میزان و عمق مطالعات در این خصوص حداقل در کشور ما (ایران) بسیار اندک و سطحی می باشند.
از سوی دیگرتا شناخت درستی از نوع کاربری و میزان استقبال و جایگاه و نوع نگرش  خاصی که نوجوانان و جوانان ما نسبت به هر نوع تکنولوژی نوینی از جمله موبایل دارند بدست نیاید امکان برنامه ریزی منطقی و متقن در جهت جلوگیری از تبعات و آثار منفی اینگونه تکنولوژیها  امکان پذیر نخواهد بود.
علاوه بر این ،هم اکنون که موبایل با گسترش و سرعتی غیر قابل کنترل توانسته است هوش و حواس دانش آموزان را به تسخیر خود درآورد به طوری که بیشترین میزان اوقات فراغت و حتی غیر فراغت( ساعات حضور در کلاس ) آنانرا به خود اختصاص میدهد. یکی ازدغدغه های  اصلی متولیان امرجامعه پذیری دانش آموزان ( اعم از معلمان ، مدیران و مربیان و اولیا و کادر اداری ) آنست که آیا این وسیله ارتباطی به آنچه که آموزش و پرورش بدنبال آن است-  جامعه پذیری-کمک می کند یا خیر  واین دغدغه و نگرانی که یک دلمشغولی جدی است ضرورت بررسی مسئله را دو چندان می کند.
اهداف تحقیق
ما در انجام این پژوهش به دنبال رسیدن به اهداف زیر خواهیم بود:
۱- شناسایی الگوی استفاده از  موبایل ( اعم از نوع نگرش ، میزان ونحوه استفاده) در بین دانش آموزان مقطع متوسطه
۲-شناسایی رابطه و همبستگی احتمالی  (اعم از معنادار یا غیرمعنادار) میان نحوه استفاده موبایل با میزان جامعه پذیری دانش آموزان در مدرسه

تعداد صفحه:۱۲۰

قیمت : ۳۷۵۰۰ تومان

بلافاصله پس از پرداخت، لینک دانلود فایل در اختیار شما قرار میگیرد و  همچنین فایل خریداری شده به ایمیل شما نیز ارسال می شود

پشتیبانی سایت :                 asa.goharii@gmail.com

بررسی تأثیر وسایل ارتباط جمعی بر دانش ، نگرش و رفتار مرتبط با سبک زندگی سلامت محور در بین افراد ۴۰ سال به بالای شهر کرمانشاه

 پایان نامه رشته  علوم اجتماعی

دانشکده اقصاد و علوم اجتماعی
گروه آموزشی علوم اجتماعی
 
 
پایان نامه برای دریافت درجه کارشناسی ارشد در رشته  علوم اجتماعی –  جامعه شناسی
عنوان:
 
بررسی تأثیر وسایل ارتباط جمعی بر دانش ، نگرش و رفتار مرتبط با سبک زندگی سلامت محور در بین افراد ۴۰ سال به بالای شهر کرمانشاه
۳۱ خرداد ۱۳۹۳
فهرست مطالب
فصل اول: کلیات
۱-۱ مقدمه : ۳
۲-۱ بیان مسئله : ۶
۳-۱ ضرورت و اهمیت تحقیق : ۹
۵-۱ : اهداف پژوهش  : ۱۰
۱-۵-۱ : هدف کلی : ۱۰
۲-۵-۱ : اهداف جزئی : ۱۰
فصل اول: مبانی نظری و چهارچوب تحقیق
۱-۲ : مقدمه : ۱۵
۲-۲ : مبانی تجربی و مطالعات پیشین تحقیق : ۱۶
۱-۲-۲ : پیشینۀ داخلی : ۱۶
۲-۲-۲ : پیشینۀ خارجی : ۱۸
۳-۲ : مبانی نظری و رویکرد مفهومی تحقیق : ۲۱
۱-۳-۲ : کسب دانش سلامت : ۲۱
۲-۳-۲ : تأثیر وسایل ار تباط جمعی : ۲۲
۱-۲-۳-۲ : نظریۀ برجسته سازی : ۲۴
۲-۲-۳-۲ : نظریۀ استفاده و خشنودی : ۲۹
۳-۲-۳-۲ : فرضیۀ شکاف آگاهی : ۳۳
۴-۲-۳-۲ : شکل گیری نگرش و رفتار : ۳۵
۳-۳-۲ : سبک زندگی سلامت محور : ۴۰
۱-۳-۳-۲ : ماکس وبر : ۴۱
۲-۳-۳-۲ : آنتونی گیدنز : ۴۳
۳-۳-۳-۲ : پیر بوردیو : ۴۵
۴-۳-۲ : چارچوب نظری : ۵۴
۴-۲ : فرضیات تحقیق : ۵۹
۵-۲ : مدل تحلیلی تحقیق : ۶۰
۶- ۲ : مدل سنجشی تحقیق  : ۶۱
فصل سوم: روش شناسی تحقیق
۱-۳ : شیوه تحقیق ۶۵
۱-۱-۳ : مقدمه : ۶۵
۲-۱-۳ : نوع و روش تحقیق : ۶۶
۳-۱-۳ : ابزار گردآوری تحقیق : ۶۷
۴-۱-۳ : تعیین و اندازه گیری متغیرهای تحقیق : ۶۸
۱-۴-۱-۳ : متغیرهای درونی : ۶۸
۲-۴-۱-۳ : متغیرهای بیرونی : ۷۷
۳-۴-۱-۳ : متغیرهای زمینه ای : ۷۹
۵-۱-۳ : اعتبار و دقت اندازه گیری : ۷۹
۱-۵-۱-۳ : اعتبار تحقیق : ۷۹
۲-۵-۱-۳ : پایایی تحقیق : ۸۶
۶-۱-۳ : قلمرو تحقیق : ۸۹
۱-۶-۱-۳ : قلمرو موضوعی تحقیق : ۸۹
۲-۶-۱-۳ : قلمرو مکانی و جامعه آماری تحقیق : ۸۹
۳-۶-۱-۳ : قلمرو زمانی تحقیق : ۸۹
۷-۱-۳ : واحد تحلیل و سطح مشاهده : ۹۰
۸-۱-۳ : روش نمونه گیری : ۹۰
۹-۱-۳ : شیوه تعیین حجم نمونه : ۹۱
فصل چهارم: یافته‌های تحقیق
۱-۴ : مقدمه. ۹۵
۲-۴ : مشخصات عمومی پاسخگویان ۹۶
۱-۲-۴ : جنسیت : ۹۶
۲-۲-۴ : سن ۹۶
۳-۲-۴ : قومیت. ۹۷
۴-۲-۴ : وضعیت تأهل ۹۷
۳-۴ : توصیف متغیرهای اصلی تحقیق : ۹۸
۱-۳-۴ : شاخص کاربرد رسانه ای در کسب اطلاعات سلامت. ۱۰۰
۲-۳-۴ : شاخص کاربرد رسانه ای فعال ۱۰۱
۳-۳-۴ : شاخص کاربرد رسانه ای منفعل ۱۰۲
۴-۳-۴ : شاخص دانش مرتبط با سبک زندگی سلامت محور ۱۰۲
۵-۳-۴ : شاخص نگرش مرتبط با سبک زندگی سلامت محور ۱۰۳
۶-۳-۴ : شاخص درک مخاطره آمیز از رفتارهای ناسالم ۱۰۴
۷-۳-۴ : شاخص رفتارهای مرتبط با سبک زندگی سلامت محور ۱۰۴
۸-۳-۴ : شاخص احساس نیاز به راهنمایی در زمینۀ رفتارهای مرتبط با سبک زندگی سلامت محور ۱۰۵
۹-۳-۴ : شاخص موقعیت اجتماعی- اقتصادی افراد. ۱۰۶
۱۰-۳-۴ : شاخص پذیرش اجتماعی رفتارهای مرتبط با سبک زندگی سلامت محور ۱۰۶
۴- ۴ : تحلیل مسیر : ۱۰۷
۵-۴ : جمع بندی نتایج تحلیل مسیر در مراحل مختلف : ۱۲۴
۶- ۴ : بررسی دیگر روابط میان متغیرهای مدل تحقیق ۱۲۷
۷-۴ : بررسی فرضیات تحقیق ۱۳۹
۸- ۴ : مدل تجربی تحقیق : ۱۴۷
فصل پنجم: بحث و نتیجه گیری
۱-۵ : مقدمه. ۱۵۱
۲- ۵ : خلاصۀ روند انجام پژوهش ۱۵۲
۳- ۵ : نتایج بدست آمده از تحلیل فرضیات. ۱۵۴
۴- ۵ : تحلیل نتایج ۱۶۱
۵- ۵ : پیشنهادات. ۱۶۶
۶- ۵ : محدودیتهای پژوهش ۱۶۷
الف) منابع فارسی ۱۶۹
 
فهرست جداول
جدول ۳- ۱ : گویه های سنجش شاخص میزان کاربرد رسانه های چاپی ۶۹
جدول ۳- ۲ : گویه های سنجش شاخص میزان کاربرد رسانه های الکترونیک ۷۰
جدول ۳- ۳ : گویه های سنجش شاخص میزان کاربرد رسانه های دیجیتال ۷۰
جدول ۳- ۴ : گویه های سنجش شاخص دانش مرتبط با سبک زندگی سلامت محور ۷۲
جدول ۳- ۵ : گویه های سنجش شاخص نگرش مرتبط با سبک زندگی سلامت محور ۷۴
جدول ۳- ۶ : گویه های سنجش درک مخاطره آمیز از رفتارهای ناسالم ۷۵
جدول ۳- ۷ : گویه های سنجش شاخص رفتارهای مرتبط با سبک زندگی سلامت محور ۷۶
جدول ۳- ۸ : گویه های سنجش شاخص پذیرش اجتماعی رفتارهای مرتبط با سبک زندگی سلامت محور ۷۷
جدول ۳- ۹ : گویه های سنجش شاخص نیاز به راهنمایی در زمینه ی رفتارهای سلامت. ۷۸
جدول ۳- ۱۰ : گویه های سنجش موقعیت اجتماعی-اقتصادی ۷۸
جدول ۳- ۱۱ : گویه های سنجش متغیرهای زمینه ای ۷۹
جدول ۳- ۱۲ : تحلیل عاملی کاربرد رسانه ای : ۸۳
جدول ۳- ۱۳ : تحلیل عاملی رفتار مرتبط با سبک زندگی سلامت محور ۸۳
جدول ۳- ۱۴ : تحلیل عاملی نگرش مرتبط با سبک زندگی سلامت محور ۸۴
جدول ۳- ۱۵ : تحلیل عاملی نیاز به راهنمایی در زمینۀ رفتارهای سلامت. ۸۴
جدول ۳- ۱۶ : تحلیل عاملی پذیرش اجتماعی رفتارهای مرتبط با سبک زندگی سالم ۸۵
جدول ۳- ۱۷ : تحلیل عاملی مخاطره آمیز بودن رفتارهای ناسالم ۸۵
جدول ۳- ۱۸ : تحلیل عاملی موقعیت اجتماعی-اقتصادی ۸۶
جدول ۳- ۱۹ : میزان پایایی شاخص های متغیر مستقل و وابسته براساس آلفای کرونباخ در پیش آزمون ۸۸
جدول ۳- ۲۰ : مناطق انتخابی و تعداد نمونه ها بر اساس نمونه گیری خوشه ای چند مرحله ای ۹۱
جدول ۳- ۲۱ : اطلاعات توصیفی مورد استفاده در این تحقیق ۹۲
جدول ۴- ۳  : توزیع جمعیت نمونه بر حسب قومیت. ۹۷
جدول ۴- ۴ : توزیع جمعیت نمونه بر حسب وضعیت تأهل ۹۷
جدول ۴- ۵ : شاخص های توصیفی متغیرهای درونی ۹۹
جدول ۴- ۶ : شاخص های توصیفی متغیرهای بیرونی ۱۰۰
جدول ۴- ۷ : توزیع فراوانی جمعیت نمونه بر اساس کاربرد رسانه ای در کسب اطلاعات سلامت. ۱۰۱
جدول ۴- ۸ : توزیع فراوانی جمعیت نمونه بر اساس کاربرد رسانه ای فعال ۱۰۱
جدول ۴- ۹ : توزیع فراوانی جمعیت نمونه بر اساس کاربرد رسانه ای منفعل ۱۰۲
جدول ۴- ۱۰ : توزیع فراوانی جمعیت نمونه بر اساس دانش مرتبط با سبک زندگی سلامت محور ۱۰۳
جدول ۴- ۱۱ : توزیع فراوانی جمعیت نمونه بر اساس نگرش مرتبط با سبک زندگی سلامت محور ۱۰۳
جدول ۴- ۱۲ : توزیع فراوانی جمعیت نمونه بر اساس میزان درک مخاطره آمیز از رفتارهای ناسالم ۱۰۴
جدول ۴- ۱۳ : توزیع فراوانی جمعیت نمونه بر اساس سطح رفتارهای مرتبط با سبک زندگی سلامت محور ۱۰۵
جدول ۴- ۱۴ : توزیع فراوانی جمعیت نمونه بر اساس میزان احساس نیاز به راهنمایی در زمینۀ رفتاهای  سلامت   ۱۰۵
جدول ۴- ۱۵ : توزیع فراوانی جمعیت نمونه بر اساس موقعیت اجتماعی- اقتصادی ۱۰۶
۴- ۱۶ : توزیع فراوانی جمعیت نمونه بر اساس میزان پذیرش اجتماعی رفتاهای مرتبط با سبک زندگی سلامت محور ۱۰۷
جدول ۴- ۱۷ : ضریب همبستگی و ضریب تعیین برای بررسی شدت رابطۀ مجموعه متغیرهای مستقل با متغیر وابسته  ۱۰۸
جدول ۴- ۱۸ : تحلیل واریانس برای بررسی معنی داری سطح تبیین تغییرات توسط متغیرهای مستقل ۱۰۹
جدول ۴- ۱۹ : ضرایب تأثیر رگرسیونی مجموعه متغیرهای مستقل بر متغیر وابسته رفتار مرتبط با سبک زندگی سلامت محور ۱۰۹
جدول ۴- ۲۰ : ضریب همبستگی و ضریب تعیین برای بررسی شدت رابطۀ مجموعه متغیرهای مستقل با متغیر وابسته  ۱۱۰
جدول ۴- ۲۱ : تحلیل واریانس برای بررسی معنی داری سطح تبیین تغییرات توسط متغیرهای مستقل ۱۱۱
جدول ۴- ۲۲ : ضرایب تأثیر رگرسیونی مجموعه متغیرهای مستقل بر متغیر نگرش مرتبط با سبک زندگی سلامت محور ۱۱۲
جدول ۴- ۲۳ : ضریب همبستگی و ضریب تعیین برای بررسی شدت رابطۀ مجموعه متغیرهای مستقل با متغیر وابسته  ۱۱۳
جدول ۴- ۲۴ : تحلیل واریانس برای بررسی معنی داری سطح تبیین تغییرات توسط متغیرهای مستقل ۱۱۴
جدول ۴- ۲۵ : ضرایب تأثیر رگرسیونی مجموعه متغیرهای مستقل بر متغیر نگرش مرتبط با سبک زندگی سلامت محور ۱۱۴
جدول ۴- ۲۶ : ضریب همبستگی و ضریب تعیین برای بررسی شدت رابطۀ مجموعه متغیرهای مستقل با متغیر وابسته  ۱۱۵
جدول ۴- ۲۷ : تحلیل واریانس برای بررسی معنی داری سطح تبیین تغییرات توسط متغیرهای مستقل ۱۱۶
جدول ۴- ۲۸ : ضرایب تأثیر رگرسیونی مجموعه متغیرهای مستقل بر متغیر وابسته دانش مرتبط با سبک زندگی سلامت محور ۱۱۶
جدول ۴- ۲۹ : ضریب همبستگی و ضریب تعیین برای بررسی شدت رابطۀ متغیر مستقل با متغیر وابسته. ۱۱۷
جدول ۴- ۳۰ : تحلیل واریانس برای بررسی معنی داری سطح تبیین تغییرات توسط متغیرهای مستقل ۱۱۸
جدول ۴- ۳۱ : ضرایب تأثیر رگرسیونی مجموعه متغیرهای مستقل بر متغیر وابسته دانش مرتبط با سبک زندگی سلامت محور ۱۱۸
جدول ۴- ۳۲ : ضریب همبستگی و ضریب تعیین برای بررسی شدت رابطۀ مجموعه متغیرهای مستقل با متغیر وابسته  ۱۱۹
جدول ۴- ۳۳ : تحلیل واریانس برای بررسی معنی داری سطح تبیین تغییرات توسط متغیرهای مستقل ۱۲۰
جدول ۴- ۳۴ : ضرایب تأثیر رگرسیونی مجموعه متغیرهای مستقل بر متغیر میزان کاربرد رسانه ای ۱۲۰
جدول ۴- ۳۵ : ضریب همبستگی و ضریب تعیین برای بررسی شدت رابطۀ متغیر مستقل با متغیر وابسته. ۱۲۱
جدول ۴- ۳۶ : تحلیل واریانس برای بررسی معنی داری سطح تبیین تغییرات توسط متغیرهای مستقل ۱۲۲
جدول ۴- ۳۷ : ضریب تأثیر رگرسیونی  متغیر دانش مرتبط با سبک زندگی سلامت محور بر متغیردرک مخاطره آمیز از رفتار ناسالم ۱۲۲
جدول ۴- ۳۸ : ضریب همبستگی و ضریب تعیین برای بررسی شدت رابطۀ مجموعه متغیر مستقل با متغیر وابسته  ۱۲۳
جدول ۴- ۳۹ : تحلیل واریانس برای بررسی معنی داری سطح تبیین تغییرات توسط متغیر مستقل ۱۲۳
جدول ۴- ۴۰ : ضریب تأثیر رگرسیونی متغیر موقعیت اجتماعی- اقتصادی بر متغیر احساس نیاز به راهنمایی در زمینۀ رفتار سلامت. ۱۲۳
جدول ۴- ۴۱ : میزان تأثیر مستقیم ، غیرمستقیم و کل متغیرهای مستقل بر متغیرهای وابستۀ نهایی ۱۲۶
جدول ۴- ۴۲ : ضرایب چهارگانۀ رابطۀ علّی متغیر موقعیت اجتماعی- اقتصادی با ابعاد رفتار مرتبط با سبک زندگی سلامت محور ۱۲۸
جدول ۴- ۴۳ : ضرایب چهارگانۀ رابطۀ علّی متغیر موقعیت اجتماعی- اقتصادی با ابعاد پذیرش اجتماعی رفتار سبک زندگی سالم  ۱۲۹
جدول ۴- ۴۴ : ضرایب چهارگانۀ رابطۀ علّی متغیر موقعیت اجتماعی- اقتصادی با ابعاد کاربرد رسانه ای و درک مخاطره آمیز ۱۲۹
جدول ۴- ۴۵ : ضرایب همبستگی پیرسون برای بررسی رابطۀ ابعاد هفتگانۀ متغیر رفتار مرتبط با سبک زندگی سلامت محور ۱۳۰
جدول ۴- ۴۶ : ضرایب همبستگی پیرسون برای بررسی رابطۀ ابعاد پذیرش اجتماعی و رفتار مرتبط با سبک زندگی سلامت محور ۱۳۵
جدول ۴- ۴۷ : ضرایب همبستگی پیرسون برای بررسی رابطۀ  پذیرش اجتماعی رفتار سلامت و کاربرد رسانه ای  ۱۳۸
جدول ۴- ۴۸ : مقایسۀ میزان تأثیر مستقیم ، غیرمستقیم و کل دو متغیر کاربرد رسانه ای فعال و منفعل بر مجموعه متغیرهای وابسته. ۱۴۲
 
 
 
 
 
فصل اوّل
کلیات
 
۱-۱ مقدمه :
سلامت به دلیل تأثیر فراوانی که بر کیفیت و طول عمر انسان دارد ، همیشه یکی از دغدغه های جدی برای بشریت بوده است . سلامت توسط سازمان بهداشت جهانی[۱] به عنوان وضعیتی از تندرستی کامل جسمی ، ذهنی و اجتماعی تعریف شده است ، و نه صرفاً عدم ناخوشی یا ناتوانی (کاکرهام و ریتچی ، ۱۹۹۷ : ۵۱) . سازمان بین المللی مهاجرت[۲] در سال ۱۹۹۹ مدلی از تعیین کننده های فردی و محیطی که کیفیت زندگی مرتبط با سلامت را تحت تأثیر قرار می دهند ، ارائه کرده است ؛ تعیین کننده های فردی عبارتند از : جریان زندگی ، سبک زندگی ، رفتار سلامت ، رفتار بیماری ، شخصیت ، انگیزه فردی و وضعیت زیست شناختی . اما تعیین کننده های محیطی عبارتند از : شرایط اجتماعی و فرهنگی ، عوامل سیاسی و اقتصادی ، عوامل فیزیکی و جغرافیایی و مراقبت های اجتماعی و بهداشتی (۱۹۹۹ : ۶۱) . در طول تاریخ و همزمان با پیشرفت های رخ داده در حوزه های مختلف زندگی ، بسیاری از عوامل تأثیرگذار بر سلامت افراد نیز تغییر یافته اند . لذا با تغییرات عمده ای که در سبک زندگی افراد روی داده است ، بطور کلی کیفیت زندگی بهبود یافته و مسائل سلامت نیز ، در جهان امروزی ، تحت کنترل و نظارت بیشتر قرار گرفته اند .
امروزه ماهیت و ابعاد خود بیماری تغییر کرده است . در زمان های پیشین ، عمده ی بیماریها ، امراض عفونی مثل سل ، مالاریا ، وبا و فلج اطفال بودند . این بیماری ها غالباً سرایت عمومی پیدا می کردند و می توانستند کل یک جمعیت را تهدید کنند . در کشورهای صنعتی امروزی این امراض وخیم عفونی جزو علل فرعی مرگ و میر هستند و بعضی از آنها کاملاً ریشه کن شده اند . رایج ترین علل مرگ و میر در این کشورها ، در زمان حاضر ، بیماریهای مزمن غیر عفونی همانند سرطان ، ناراحتی قلبی ، دیابت یا بیماری های دوره ای است . به این تحول ، گذار سلامتی[۳] می گویند (گیدنز ، ۱۳۸۷ : ۲۳۰) . همچنین باید اضافه نمود که هرچند در جوامع پیشامدرن بالاترین نرخ مرگ و میر در میان نوزادان و کودکان دیده می شد ، امروزه نرخ مرگ و میر با افزایش سن بالاتر می رود . لذا ، چونکه مردم عمر بیشتری می کنند و عمدتاً از بیماریهای مزمن کشنده ای رنج می برند ، به رهیافت نوینی در قبال تندرستی و مراقبت نیاز است . (همان : ۲۳۰) . لذا ، یکی از مباحث مهم در حوزۀ سلامت ، مدیریت سلامت[۴] است ، که اشاره به مسئول بودن فرد در قبال سلامتی و بهداشت خود دارد ؛ به عبارتی دیگر ، فرد باید در مدیریت سلامت خود نقش مهمی را ایفا کند و دربارۀ تندرستی خود بتواند تصمیم گیری نماید . در جامعه ای که بر مسئولیت فردی شخص در قبال سلامتی اش تأکید می شود ، اطلاعات سلامت نقش مهمی را برای شخصی که جستجوگر اطلاعات سلامت است و مسئولیت سلامت خود را نیز بعهده دارد ، ایفا می کند (احدزاده ، ۱۳۹۱ : ۲) . برپایه ی این بحث ، درک و باور رو به رشدی وجود دارد که فقط متخصصان پزشکی نیستند که صاحب دانش و معرفتی درباره ی سلامتی و بیماری اند . همه ی ما در وضعیتی هستیم که می توانیم رفاه و سعادت خویش را برمبنای فهمی که از بدن خویش داریم و از طریق انتخاب هایی که در جریان زندگی روزمره ی خود ، درباره ی رژیم غذایی ، ورزش ، الگوهای مصرف و سبک زندگی کلی مان به عمل می آوریم ، مورد تعبیر و تفسیر قرار دهیم و به آن شکل بخشیم (گیدنز ، ۱۳۸۷ : ۲۳۰) .
هم اکنون ، ما در عصری زندگی می کنیم که اطلاعات بیشتری از منابع گوناگون در دسترس ما قرار می گیرد و می توانیم در تصمیم گیری های مان درباره ی زندگی خود از آنها استفاده کنیم . مراقبت از سلامتی نیز از این قاعده مستثنی نیست . افراد به نحو فزاینده ای به «مصرف کنندگان سلامتی» تبدیل می شوند ؛ یعنی موضع فعالانه ای در قبال سلامتی و رفاه خویش اتخاذ می کنند . در این باره ، با توسعه در تکنولوژی اطلاعات ، رسانه ها به عنوان یکی از اجزای قدرتمند جامعۀ مدنی و تأثیرگذار بر افکار عمومی به شمار می آیند که می توانند با آموزش و اطلاع رسانی ، دانش ، نگرش و رفتار ها را متأثر از خود سازند و افراد جامعه را آمادۀ مشارکت و تصمیم گیری در جهت کنش و رفتاری خاص نمایند . هرچند برخی ، رسانه های گروهی را غالباً با تفریحات و سرگرمی ها مرتبط می دانند ، و از این نظر ، در زندگی اکثر مردم نسبتاً فرعی و حاشیه ای دانسته می شوند ، اما چنین دیدگاهی بسیار ناقص و محدود است : ارتباطات جمعی دربرگیرنده ی بسیاری از جنبه های دیگر فعالیت های اجتماعی ما نیز هست . رسانه هایی مانند روزنامه یا تلویزیون تأثیر و نفوذ پردامنه ای روی تجربه های ما و همچنین روی افکار عمومی دارند . دلیل این تأثیر و نفوذ فقط این نیست که این رسانه ها به طریقی بر نگرش ها و ایستارهای ما تأثیر می گذارند ، بلکه این است که آنها ابزارهای دسترسی به دانش و معرفتی هستند که بسیاری از فعالیت های اجتماعی ، وابسته به آن است (همان : ۶۵۳) . یک رسانه می تواند سبک روابط انسانی را شکل دهد و معیار عملکردهای موجود در این رابطه را مشخص کند . در ارتباط با این تأثیرگذاری ، با توجه به اهمیت موضوع سلامت و شعار جهانی « انسان سالم ، محور توسعه » ، بسیاری از سیاستگذاریها و برنامه ریزی های کلان ملی و بین المللی برای ارتقای سطح بهداشت و سلامت جوامع انجام می شود و رسانه های جمعی نیز سعی نموده اند ، با گسترش قلمرو انتشار و پخش برنامه های خود ، در کانال هایی عمومی و اختصاصی ، در این زمینه نقش پررنگی را ایفا نمایند . در واقع می توان گفت ، در سراسر مراحل زندگی ، افراد با منابع متعدد اطلاعات در مورد مطالب بهداشتی برخورد می کنند که بیشتر آنها رسانه هایی از قبیل تلویزیون ، رادیو ، روزنامه ، مجله ، اینترنت و فیلم هستند که پس زمینه ی ثابت زندگی ما را تشکیل می دهند و حاوی پیام های متعدد تلویحی یا صریح در مورد سلامت و بهداشت اند (سیل ، ۱۳۸۷ : ۲) .
در پژوهشی که در پیش روی داریم ، در فصل اول ، به ترتیب الف) بیان مسئله ب) اهمیت و ضرورت تحقیق ج) اهداف تحقیق د) سؤالات تحقیق ، مورد بحث قرار خواهند گرفت .
۲-۱ بیان مسئله :
یکی از مفاهیم کلیدی در توضیح رفتار اجتماعی انسان ، مفهوم سبک زندگی است که از جمله ی مهمترین توسعه های نوین در نظریۀ جامعه شناختی می باشد . سبک زندگی را می توان به مجموعه ای کم و بیش جامع از عملکردها تعبیر کرد که فرد آنها را به کار می گیرد چون نه فقط نیازهای جاری او را برمی آورند بلکه روایت خاصی را هم که وی برای هویت شخصی خود برگزیده است در برابر دیگران متجسم می سازد (گیدنز ، ۱۳۸۸ : ۱۲۲) . شیوه های زندگی بصورت عملکردهای روزمره درمی آیند ، عملکردهایی که در نوع پوشش ، خوراک ، طرزکار ، و محیط های مطلوب برای ملاقات با دیگران تجسم می یابند (همان :۱۲۰) . سبک زندگی[۵] را می توان در زیرشاخه ها و انواع گوناگونی تعریف و تقسیم بندی نمود ؛ یکی از این زیرشاخه ها سبک زندگی سلامت محور[۶] است . بطورکلی ، این دسته از سبک های زندگی را می توان به عنوان شیوه های زندگی اتخاذ شده ای از سوی افراد سالم تصور نمود که می خواهند سلامت شان را حفظ و یا افزایش دهند و نیز خود را از آسیب و بیماری دور نگه دارند(کاکرهام و ریتچی، ۱۹۹۷ : ۵۸-۵۷) .
یکی از مسائل پیش روی جوامع امروزی همانطورکه اشاره شد ، بیماریهای مزمن یا غیرواگیر هستند . بنابر گزارشات منتشر شده از سازمان جهانی بهداشت (۲۰۰۶) ، ۶۰% علل مرگ و میر و ۴۳% بار جهانی بیماریها ، مربوط به بیماریهای عمدۀ غیرواگیر است و در ایران نیز این نوع از بیماریها ، علت ۷۰% از مرگ و میرها را بخود اختصاص میدهند . در این باره راتزن[۷] بیان داشته است که بیماریهای غیر مسری ؛ همچون بیماریهای قلبی ، دیابت ، چاقی ، سرطان ها و بیماریهای تنفسی ، عامل اصلی ۵/۵۶ میلیون مورد از مرگ و میرها در سال ، برای کل جهان می باشند و بیش از یک میلیارد نفر از بزرگسالان در سراسر جهان دچار چاقی و یا دارای اضافه وزن هستند . همچنین تخمین زده شده است که ۱۷۷میلیون نفر مبتلا به انواع بیماریهای دیابت باشند ، که دو سوم آنها در کشورهای در حال توسعه زندگی می کنند(راتزن، ۲۰۰۴ : ۱) . در ایران بیماریهای قلبی-عروقی رتبۀ اول را از نظر مرگ و میر به خود اختصاص داده اند و ۵۰% از مرگ و میرهای سالیانه مربوط به این نوع از بیماریها می باشد (جوادی و همکاران ، ۱۳۹۰ : ۹۸۹) . سرطان نیز یکی از مسائل مهم و اصلی بهداشت و درمان در این کشور و تمام دنیا می باشد ، بطوریکه سومین علت شایع مرگ و میر است و در هر سال بیش از ۷۰ هزار مورد جدید سرطان در کشور ما اتفاق می افتد ؛ میزان بروز آن تقریباً ۱۰۰ به ۱۰۰هزار نفر می باشد (MUS , 2011)[8] . همچنین در زمینۀ حوادث رانندگی باید افزود ، بر اساس گزارش سازمان بهداشت جهانی در سال ۲۰۰۲ روزانه ۹۶ نفر در ایران بر اثر این حوادث ، جان خود را از دست می دهند . بگونه ای که طی دهۀ ۱۳۸۸-۱۳۷۹ ، بر اثر تصادفات رانندگی ، ۲۳۵هزار نفر کشته و بیش از ۲ میلیون نفر مجروح شده اند[۹] . در استان کرمانشاه و مرکز این استان -شهر کرمانشاه- نیز بر اساس رتبه بندی در میان علل اصلی مرگ ومیر ، مشابه با وضعیت این رتبه بندی در سطح ملی ، بیماریهای قلبی عروقی رتبۀ اول(۴۰درصد ، سالیانه ۴۵۰۰نفر) را به خود اختصاص داده است ، سپس سوانح و حوادث غیرعمد رتبۀ دوم(۵/۱۲درصد ، سالیانه ۱۲۰۰نفر) ، و در رتبۀ سوم انواع بیماریهای سرطان و تومورهای مختلف(۱۰درصد ، سالیانه ۱۱۵۰نفر) قرار دارند[۱۰] . سازمان جهانی بهداشت(۲۰۰۶) ، برپایه ی گزارشات خود بیان می دارد که افراد می توانند با داشتن رژیم های غذایی سالم تر ، حفظ تناسب اندام و عدم استعمال دخانیات به میزان ۸۰% از وقوع بیماریهای قلبی و دیابت نوع۲ پیشگیری نمایند . همچنین برآورد شده است که ۴۰% سرطانها با داشتن سبک زندگی سالم تر قابل پیشگیری هستند . انتخاب چنین سبکی از زندگی ، در وهله ی اول ، نیازمند داشتن آگاهی و شناخت کافی در رابطه با شاخص های سبک زندگی سلامت محور می باشد و همانگونه که قبلاً نیز اشاره شد ، وسایل ارتباط جمعی ، به عنوان منابع پراهمیت اطلاعاتی ، در تعیین معیارهایی جهت عملکرد افراد ، نقش مؤثری دارند . این وسایل ، خود مولود و محصول اندیشۀ انسانند ، از این رو ، منبعث از جامعه و متأثر از آنند ، اما بعداز آنکه پیدا شدند و بکار رفتند ، برحسب طرز استفاده ای که از آنها به عمل می آید ، می توانند سالم ، آرام بخش یا مضر و انحراف انگیز باشند(ساروخانی ، ۱۳۸۴ : ۷۳) . اندیشمندان حوزۀ ارتباطات ، نقش ها و وظایفی را برای وسایل ار تباط جمعی برشمرده اند ؛ همانند نقش های تفریحی ، خبری ، همگن سازی ، آگاه سازی و احساس تعلق(همان : ۹۲-۸۴) . رسانه های گروهی نه تنها به ما اطلاعات لازم برای زندگی در جامعۀ متجدد را می دهند ، بلکه تعیین می کنند که جوامع چه آگاهی هایی را  لازم است داشته باشند و چه چیزهایی ارزش است . بنابراین در راستای آگاهی رسانی رسانه ها ، وظیفۀ آموزش دهی از اهداف اصلی آنها است(خاموشی ، ۱۳۹۰ : ۱۷۰).
وسایل ارتباط جمعی ، به ویژه رسانه های نوین ، در امر گسترش اطلاعات سلامت از قابلیت زیادی برخوردار هستند و می توانند نیاز اطلاعاتی افراد را جهت مدیریت سلامت خود بر طرف نمایند . ارضاء این نیاز در حوزه ای از تنوع اطلاعاتی و همچنین تنوع رسانه ای اتفاق می افتد که در هیچ دوره ای از زندگی انسان وجود نداشته است . رسانه ها همواره با نمایش و معرفی تازه ترین نوآوریهای پزشکی ، تغییر در رفتار سلامت ، تولید اطلاعات سلامت ، نمایش تصاویر مربوط به سلامت و سبک زندگی مرتبط با آن نقش برجسته ای را در زندگی انسان امروزی بازی می کنند . نمایش های رسانه ای ، باورها و ادراکات افراد از سلامت و بیماری را می سازند یا بر آنها تأثیر می گذارند و این باورها و ادراکات به نوبۀ خود رفتار سلامت فرد را تحت تأثیر قرار می دهند . مسائل سلامت که در رسانه ها به نمایش گذاشته می شود ، به سرعت می تواند نگرش مخاطب را تغییر دهد . علاوه بر شکل دادن باورها و ادراکات ، نمایش های رسانه ای می توانند تولید معنا کنند(لپتون ، ۱۹۹۹ : ۲۶۰) . با توجه به اهمیت تأثیرات این وسایل در حوزۀ سلامت ، باید بیان داشت که علیرغم قدمت زیاد مطالعات در حوزه ارتباطات -که حداقل به اوایل قرن بیستم بازمی گردد – اما در دهه های اخیر توجه به نقش رسانه های جمعی در ارتقاء رفتار سلامت ، از طریق فعالیت های رسانه ای برای متقاعدساختن افراد ، شدت بیشتری یافته است(کارنو و بارگون ، ۲۰۰۲ : ۱۹) . در این باره باید اظهار داشت که در جامعۀ ما متأسفانه با وجود مطالعات فراوان در زمینۀ تأثیرات رسانه ای در حوزه هایی همچون اعتیاد ، شکاف بین نسلی ، گرایشات سیاسی ، نگرش های فرهنگی و اخلاقی ، سلامت روان ، خشونت و . ، توجهی درخور اهمیت به بررسی این تأثیرات در سبک زندگی سلامت محور و دانش ، نگرش و رفتارهای مرتبط با این سبک از زندگی صورت نگرفته است .
۱) World Health Organization
۲) International Organization For Migration
۳) Health Transition
۴) Health Management
۵) Lifestyle
۶) Healthy lifestyle
۷) Ratzan
۸) Medical University of Shiraz
۹) www.tarafdaraneimenirah.ir
۱۰) www.salamatnews.com

تعداد صفحه:۱۹۹

قیمت : ۳۷۵۰۰ تومان

بلافاصله پس از پرداخت، لینک دانلود فایل در اختیار شما قرار میگیرد و  همچنین فایل خریداری شده به ایمیل شما نیز ارسال می شود

پشتیبانی سایت :                 asa.goharii@gmail.com

پایان نامه تأثیر میزان و نوع مصرف رسانه­­ای بر هویت جنسیتی دختران

 پایان نامه رشته  علوم اجتماعی

دانشکده  اقتصاد و  علوم اجتماعی
گروه آموزشی علوم اجتماعی
پایان ­نامه برای دریافت درجه کارشناسی ارشد در –  جامعه­ شناسی
 
عنوان:
 
بررسی تأثیر میزان و نوع مصرف رسانه­­ای بر هویت جنسیتی دختران دبیرستانی شهر همدان
 
۳۰ تیر ۱۳۹۳

فهرست مطالب
فصل اول: کلیات تحقیق
۱-۱) مقدمه ۱
۱-۳) ضرورت و اهمیت تحقیق ۹
۱-۴) اهداف تحقیق. ۱۲
۱-۴-۱ ) هدف اصلی. ۱۲
۱-۴-۲ )  اهداف فرعی. ۱۲
۱-۵) سوالات تحقیق. ۱۲
فصل دوم: ادبیات و چارچوب نظری تحقیق
۲ -۱) مقدمه. ۱۵
۲-۲)مروری بر پژوهش های پیشین. ۱۶
۲-۲-۱) تحقیقات داخلی ۱۶
۲-۲-۲) تحقیقات خارجی ۱۸
۲-۳) مبانی نظری پژوهش ۲۱
۲ -۳-۱) نظریات مربوط به هویت. ۲۱
۲-۳-۱-۱) ریچارد جنکینز ۲۱
۲-۳-۱-۲) هنری تاجفل و نظریه مقوله ‌بندی. ۲۸
۲-۳-۱-۳)آنتونی گیدنز ۳۱
۲-۳-۱-۴)   جورج هربرت مید. ۳۵
۲-۳-۱-۵)نظریه سیمون دوبووار. ۳۶
۲-۳-۲) نظریات مربوط به کارکرد و اثر بخشی  رسانه ۳۹
۲-۳-۲-۱) ) مدل اثرات شرطی. ۳۹
۲ -۳-۲-۲)  ) مدل اثرات شناختی. ۴۲
۲-۳-۲-۳) مدل اثرات مستقیم. ۴۴
۲-۳-۲-۴ ) مدل اثرات انباشتی ۴۵
۲-۳-۲-۵) نظریه فمینیستی رسانه (لیبرال ، سوسیالیستی و رادیکال ) ۴۶
۲-۳-۲-۶  ) نظریه ژان بودریار ۴۸
۲-۳-۲-۷)نظریۀ کاشت جورج گربنر ۵۲
۲-۳-۲-۸)تئوری یادگیری اجتماعی و جامعه پذیری ۵۶
۲-۳-۲-۹)نظریه استفاده و رضامندی ۵۹
۲-۴)جمع بندی وچارچوب نظری ۶۱
۲-۵) مدل تحلیلی. ۶۵
۲-۶ ) فرضیات پژوهش. ۶۶
فصل سوم: روش شناسی
۳-۱) مقدمه ۶۹
۳-۲) جامعه آماری.  ۶۹
۳-۳)تعیین حجم نمونه. ۷۰
۳-۴ ) روش نمونه گیری ۷۱
۳ -۵) واحد تحلیل ۷۱
۳-۶) تعریف مفهومی و عملیاتی متغیر وابسته ۷۲
۳-۶-۱)هویت جنسیتی ۷۲
۳-۶-۲)کلیشه های جنسیتی ۷۲
۳-۷) تعریف مفهومی و عملیاتی متغیر مستقل ۷۵
۳-۷-۱) متغیر مستقل ۷۶
۳-۷-۱-۱) رسانه های جمعی ۷۶
۳ -۷-۱-۲) رسانه های دیداری – شنیداری : ۷۶
۳-۷-۱-۳) رسانه های الکترونیک. ۷۸
۳-۷-۱-۴) پایگاه اقتصادی- اجتماعی ۷۹
۳-۸) اعتبار و روایی ۷۹
۳-۹) روش تحقیق و ابزار گردآوری داده ها. ۸۰
۳-۱۰)  روش تجزیه و تحلیل داده ها ۸۰
 
فصل چهارم: یافته‌های تحقیق
۴-۱- مقدمه ۸۵
۴-۲)  توصیف متغیرهای تحقیق. ۸۵
۴-۲-۱) توزیع پاسخگویان برحسب سن ۸۵
۴-۲-۲)  توزیع پاسخگویان بر حسب رشته تحصیلی. ۸۶
۴-۲-۳  )  توزیع پاسخگویان بر حسب مقطع تحصیلی. ۸۶
۴-۲-۴ )  میزان استفاده پاسخگویان از تلویزیون ۸۷
۴-۲-۵)  میزان استفاده پاسخگویان از ماهواره ۸۸
۴-۲-۶)  میزان استفاده پاسخگویان از اینترنت ۸۸
۴-۲-۷)  توزیع پاسخگویان بر حسب علاقه به شغل خانه داری ۸۸
۴-۲-۸)  توزیع پاسخگویان در مورد تأمین درآمد خانواده  فقط توسط مردان ۸۹
۴-۲-۹)  توزیع پاسخگویان در مورد وظیفه نگه داشتن  بچه ها در آینده توسط  مادر ۹۰
۴-۲-۱۰)  توزیع پاسخگویان در مورد تأمین نیاز عاطفی توسط زن ۹۰
۴-۲-۱۱)  توزیع پاسخگویان در مورد رسیدگی بهتر مادرها به امور بچه ها ۹۱
۴-۲-۱۲)  توزیع پاسخگویان در مورد انجام وظایف همسری توسط زنان ۹۲
۴-۲-۱۳)  توزیع پاسخگویان در مورد توانایی انجام هر نوع شغلی ۹۲
۴-۲-۱۴)  توزیع پاسخگویان در مورد توانایی کسب درآمد برای خانواده توسط فرد ۹۳
۴-۲-۱۵)  توزیع پاسخگویان در مورد مسئول بودن پدرها در امور بچه ها ۹۴
۴-۲-۱۶)  توزیع پاسخگویان در مورد کمک کردن مرد به همسر شاغلش در نگهداری بچه. ۹۴
۴-۲-۱۷)  توزیع پاسخگویان در مورد درک بهتر همسر توسط زن شاغل. ۹۵
۴-۲-۱۸)  توزیع پاسخگویان در مورد توانایی انجام دادن کارهای مدیریتی ۹۶
۴-۲-۱۹)  توزیع پاسخگویان برحسب میزان استفاده از سریالهای تلویزیونی ۹۶
۴-۲-۲۰)  توزیع پاسخگویان برحسب میزان استفاده از سریالهای ماهواره ۹۷
۴-۲-۲۱)  توزیع پاسخگویان برحسب میزان استفاده از اخبار ماهواره. ۹۷
۴-۲-۲۲)  توزیع پاسخگویان برحسب میزان استفاده از ایمیل. ۹۸
۴-۲-۲۳)  توزیع پاسخگویان برحسب میزان استفاده ازچت ۹۹
۴-۲-۲۴)  توزیع پاسخگویان برحسب میزان استفاده از برنامههای علمی اینترنت ۹۹
۴-۲-۲۵)  توزیع پاسخگویان برحسب پایگاه اقتصادی – اجتماعی. ۱۰۰
۴-۳) تحلیل داده ها. ۱۰۰
۴ – ۳-۱- فرضیه اول:  به نظر می رسد میزان  استفاده از رسانه (تلویزیون ،ماهواره ،اینترنت) بر هویت جنسیتی تأثیر میگذارد . ۱۰۱
۴-  ۳-۲- فرضیه دوم:  به نظر میرسد برنامههای تلویزیونی داخلی (سریالها، تبلیغات تجاری ) بر بازنمایی کلیشههای جنسیتی تأثیر میگذارد ۱۰۲
۴-۳-۳) فرضیه سوم : به نظر میرسد استفاده از برنا مههای ماهواره ، بر ایجاد هویت جنسیتی جدیدتأثیر میگذارد.  ۱۰۳
۴-۳-۴) فرضیه چهارم : به نظر میرسد استفاده از برنامههای اینترنت، بر ایجاد هویت جنسیتی جدیدتأثیر میگذارد.  ۱۰۶
۴-۳-۵) فرضیه پنجم : به نظر میرسد پایگاه اقتصادی- اجتماعی فرد بر میزان استفاده از رسانه تأثیر. ۱۰۹
۴-۱۸-خلاصه تحلیل رگرسیون خطی ساده ۱۰۹
 
فصل پنجم: نتیجه گیری
۵-۱) مقدمه ۱۱۳
۵-۲) نتایج. ۱۰۲
۵-۳)جمع بندی ۱۱۲
۵-۴)  محدودیت های تحقیق ۱۱۳
۵-۵ )  پیشنهادات ۱۱۳
منابع فارسی. ۱۱۶
منابع لاتین. ۱۲۰
 
فهرست جداول
جدول ۳-۱: میزان پایایی شاخص های تحقیق. ۸۰
جدول (۴-۱) توزیع فراوانی پاسخگویان بر حسب رشته تحصیلی ،مقطع تحصیلی، سن. ۸۶
جدول (۴-۲) میزان استفاده پاسخگویان از تلویزیون، ماهواره ، اینترنت. ۸۷
جدول (۴-۳) توزیع پاسخگویان بر حسب متغییر های مربوط به هویت سنتی. ۸۹
جدول (۴-۴) توزیع پاسخگویان بر حسب متغییر های مربوط به هویت سنتی. ۹۱
جدول (۴-۵) توزیع پاسخگویان بر حسب متغییر های هویت جدید. ۹۳
جدول (۴-۶ )توزیع پاسخگویان بر حسب متغییر های هویت جدید. ۹۵
جدول (۴-۷ )توزیع پاسخگویان برحسب میزان استفاده از سریالهای تلویزیونی، سریال های ماهواره ،اخبار ماهواره      ۹۷
جدول (۴-۸) توزیع پاسخگویان برحسب میزان استفاده از ایمیل، چت ، برنامه علمی اینترنت. ۹۸
جدول (۴-۹) توزیع پاسخگویان برحسب پایگاه اقتصادی – اجتماعی. ۱۰۰
جدول  ۴-۱۰خلاصه تحلیل رگرسیون گام به گام هویت جنسیتی بر حسب متغیر وارد شده پیش بین. ۱۰۱
جدول ۴-۱۱. ضرایب رگرسیون متغیر پیش بین روی متغیر هویت جنسیتی ۱۰۱
جدول  ۴-۱۲.خلاصه تحلیل رگرسیون گام به گام کلیشه های جنسیتی بر حسب متغیر وارد شده پیش بین ۱۰۲
جدول ۴-۱۳ ضرایب رگرسیون متغیر پیش بین روی متغیر کلیشههای جنسیتی ۱۰۳
جدول  ۴-۱۴خلاصه تحلیل رگرسیون گام به گام هویت جدید بر حسب متغیرهای وارد شده پیش بین. . ۱۰۴
جدول ۴-۱۵ .ضرایب رگرسیون متغیرهای پیش بین روی متغیر هویت جدید. ۱۰۵
جدول  ۴-۱۶.خلاصه تحلیل رگرسیون گام به گام هویت جدید بر حسب متغیرهای وارد شده پیش بین. ۱۰۷
جدول ۴-۱۷. ضرایب رگرسیون متغیرهای پیش بین روی متغیر هویت جدید. ۱۰۸
 
۱-۱) مقدمه
یکی از جنبه­ های زندگی اجتماعی انسان هویت اجتماعی و نحوه­ی شکل­ گیری آن است .عوامل گوناگونی درحوزه­ی زندگی اجتماعی و شکل­ گیری آن نقش دارند مانند خانواده، مدرسه، رسانه­ های جمعی و . هویت[۱] یکی از موضوعات مهم زندگی اجتماعی درجوامع معاصر است. هر جا بحث از وفاق و همبستگی اجتماعی یا عدم وجود آنها مطرح می­شود، موضوع هویت نیز به میان می­آید. هویت اجتماعی دارای انواع گوناگونی چون هویت­ خانوادگی، قومی، نژادی، ملی و شخصی و . است. برجسته­ترین عنصر هویت شخص ، هویت جنسیتی است. هویت جنسیتی [۲] ، آن بخش از­ رفتارها و نگرش­های فرد نسبت به جنسیت خویش است که تحت تأثیر شرایط فرهنگی و اجتماعی شکل می­گیرد. هویت ­جنسیتی از طریق تعامل اجتماعی شکل­گرفته و از کانال کارگزاران جامعه­پذیری (خانواده، مدرسه، دوستان، رسانه­ های گروهی ) به افراد منتقل می­گردد جامعه ایرانی در سال­های اخیر از لحاظ پرداختن به موضوعات و مسائل زنان دستخوش تغییر وتحولات عینی و ملموس بسیاری شده است. طبیعی است که این تحولات بر هویت و مکانیزم شکل­ گیری و هویت­یابی تأثیرات شگرفی گذاشته باشد. به همین دلیل امروزه هویت زن ایرانی ترکیبی باز اندیشانه از هویت­های سنتی و مدرن است .در چنین چارچوبی زنان جامعه ما با تکیه بر دو رویکرد سنتی و مدرن و حتی ترکیب این دو هویت، در پی باز تعریف هویت اجتماعی خود هستند. در جامعه ایران هویت­ها شکلی سیال و متغییر یافته­اند.یکی از مهم­ترین منابع تغییر هویت­ها در جامعه امروزی، از جمله در عرصه زندگی زنان، رسانه­ های جمعی می­باشند.تأثیر رسانه های نوین برجامعه ،بالاخص جنبه ارتباطی آن که به تمامی ابعاد زندگی بشرتسری یافته است انکارناپذیر می­باشد.همچنین نقش مؤثر رسانه­ های جمعی در زندگی اجتماعی و تأثیر نافذ آن در شکل بخشی به هویت باعث شده تفاوت­های از پیش موجود بین هویت و شیوه ­های نگرش و شیوه های رفتار، در پرتو تازه­ای نگریسته شود.
در عصر ارتباطات دستیابی به مخاطبان و اثرگذاری بر آنان از اهداف دست اندرکاران رسانه­ های مختلف است. یکی از مهم­ترین عناصر ایجاد ارتباط با مخاطب، اثری است که رسانه بر او می­گذارد. اثرگذاری رسانه­ها همواره مورد توجه گردانندگان، اندیشمندان حوزه­های مطالعات رسانه­ای و دولت­ها بوده است.در واقع برای کسانی که متصدی و متولی رسانه­ها هستند همواره این پرسش مطرح است­ که آیا رسانه­ها می توانند تأثیری برمخاطبان داشته باشند.؟ گسترش وسایل ارتباط جمعی (تلویزیون ، ماهواره ، اینترنت) بحث تأثیر این وسایل بر مخاطبان از جنبه های مختلف نظیر تغییر آموزش سبک­زندگی ، ایجاد سلیقه­ها و علایق جدید ، تحریک حس مصرف گرایی ، تجدد طلبی و نوگرایی ، آموزش و پرورش کودکان و نوجوانان ، ارتقای سطح آگاهی­ها و دانش عمومی و . به طور جدی مطرح کرده است.
وسایل سنتی ارتباطی در سال­های اخیر جای خود را به وسایل الکترونیکی دیجیتالی ارتباط از راه دور داده است. وسایل جدید با ظرفیت­ها و قابلیت­های بسیار نقش تعیین کننده ­ای در تغییر در ابعاد مختلف جامعه به عهده دارند.رسانه­ های جدید از تفاوت میان رسانه­ های گوناگون کاسته و فعالیت­های ارتباط جمعی و خصوصی را به هم نزدیک کرده­اند یک رسانه واحد را می توان هم مورد استفاده عمومی و هم تخصصی قرارداد.رسانه­ های ارتباطی را می­توان نه تنها در جهت چالش و تضعیف ارزش­ها و باورهای سنتی ، بلکه به منظور گسترش و تحکیم سنت­ها نیز مورد استفاده قرار داد. تلویزیون در دهه­های اخیر از رسانه­ای با چهار انتخاب برای بیننده در بسیاری از نقاط ، به رسانه­ای با بیش از پنجاه انتخاب تغییر کرده است. کانال­های قابل دسترسی عموم معمولاً با حداقلی از آموزش فرصتی را برای افراد فراهم می­ کند تا برنامه­ ها و پیام­های خود را ایجاد و از نظر زمانی برنامه ­ریزی کنند و انتقال دهند.استفاده از ماهواره­ها برای پخش برنامه ­های تلویزیونی  تحول عظیمی در تولید و پخش برنامه­ ها در سطح وسیع ایجاد کرده است . عدم امکان کنترل امواج ماهواره ای باعث شده که حجم وسیعی از برنامه ­های برون­مرزی به فضای فکری جامعه وارد شده و بر ابعاد مختلف زندگی فردی و اجتماعی تأثیر گذارد. با وجود اختلاف­هایی که دیدگاه­های گوناگون در خصوص میزان، ابعادو چگونگی اثرگذاری رسانه­ها دارند ، هیچ یک از آن ها این نکته را که رسانه­ها توان تأثیرگذاری دارند نفی نمی­کنند. به عبارت دیگر می­پذیرند که این امکان به صورت بالقوه در رسانه وجود دارد فقط گستره و دامنه این تأثیر متفاوت است.
۱-۲) بیان مسئله
هویت یکی از موضوعات مهم زندگی اجتماعی در جوامع معاصر است. هر جا بحث از وفاق و همبستگی اجتماعی یا عدم وجود آن­ها مطرح می شود، موضوع هویت نیز  به میان می آید . یک جنبه از هویت مبتنی بر تشابهات و مشترکات بین افراد و یک جنبه از آن مرتبط با تمایز “ما” و دیگران است .
هویت ابتدا به معنای «یکی شد » و در روانشناسی به معنای «یکی شدن خود»  مطرح گردیده است  .هویت از نظر جامعه شناسی صرفاً یکی شدن خود نیست، بلکه ” یکی شدن با خود و دیگران” محسوب می­شود که توضیح دهنده هویت فردی و اجتماعی است .بر اساس نظریه هویت، فرآیند هویت یک سیستم کنترل است که مجموعه ­ای از هنجارها و ضد هنجارها را در فرد و جامعه به وجود می آورد. هویت مجموعه معانی است که چگونه بودن را در خصوص نقش­های اجتماعی به فرد القا می­ کند و یا وضعیتی است که به فرد می­گوید او کیست و مجموعه معانی را برای فرد تولید می­ کند که مرجع کیستی و چیستی او را تشکیل می­دهد( دوران، ۱۳۸۷: ۲۶).
هویت اجتماعی دارای انواع گوناگونی چون هویت خانوادگی، قومی، نژادی، ملی و شخصی و . است. برجسته ترین عنصر هویت شخصی، هویت جنسیتی است که بعدی از هویت است و ما خود را به یکی از دو مقوله مرد یا زن منتسب می کنیم، یعنی به خودمان برچسب مذکریا مؤنث می­زنیم. هویت جنسیتی، آن بخش از رفتارها و نگرش­های فرد نسبت به جنسیت خویش است که تحت تأثیر شرایط فرهنگی و اجتماعی شکل می­گیرد.در واقع هویت جنسیتی از طریق تعامل اجتماعی شکل گرفته و از کانال کارگزاران جامعه­پذیری (خانواده، مدرسه، دوستان، رسانه­ های گروهی ) به افراد منتقل می­گردد. افراد از طریق این هویت، به باز تولید  ارزش­ها، نگرش­ها و رفتارهایی می پردازند که محیط اجتماعی برای آنان تعیین کرده است . بخش مهمی از شناخت­های مربوط به هویت جنسیتی، ناشی از، عقاید  قالبی و کلیشه­های جامعه  است. براساس کلیشه­های جنسیتی  زنان و مردان در جامعه  دارای ویژگیها ، رفتار و حالت روانی خاص هستند و قابلیت انجام وظایف و کارهایی خاص را پیدا می­ کنند. امروزه در جامعه ایرانی هویت­ جنسیتی سنتی دستخوش تغییر گردیدو هویت جنسیتی  مدرن از نظر فرهنگی بطور کامل پذیرفته نشده، هویت­های سنتی به تدریج مورد سوال قرار گرفته­اند و هویت­های جدید سر برآورده­اند که نه یکپارچگی گذشته را دارند نه ثبات پیشین را . در چنین وضعیتی زنان و دختران جوان جامعه ما با ترکیبی باز اندیشانه از هویت­های سنتی و مدرن ،در پی باز تعریف هویت جنسیتی خود هستند .
یکی از مهم­ترین منابع تغییر هویت جنسیتی زنان و دختران ،رسانه­ های جمعی است. درجهان کنونی پیشرفت سریع وسایل ارتباط جمعی ،فرصت به روز شدن را در اختیار افراد قرار می دهد و قشر جوان و زنان ازجمله گروه­های هدف برای رسانه­ها محسوب می شوند.رسانه­ها تولیدکننده ی پیام­های رمزدار یا موضوعات فرهنگی­اند و نقش به سزایی درحمل و ارائه این پیام­ها دارند ، آنها باعث می­شوند افراد نگرش ویژه­ای نسبت به جامعه داشته باشند.استفاده از رسانه­ های ارتباطی ،زندگی اجتماعی را به طریقی بنیادین دگرگون کرده است .آنها با ایجاد بسترهای فرهنگی افکار عمومی جامعه را مطابق الگوهای خود شکل می­ دهند و تغییرات  اساسی در رویه ،رفتار، طرز تفکر و منش افراد ایجاد می­ کنند .
رسانه­ها درشکل دادن به بینش­ها و ادراک­های ما درباره­ی نقش­های جنسیتی­مان نقش مهمی ایفا می­کنندکه با نقش­های کلیشه­ای فرهنگی سازگاری دارند. از جمله­ی این رسانه­ها می­توان به تلویزیون اشاره کرد .در اکثر کشورهای توسعه یافته، تلویزیون وسیع ترین گستره مخاطبان را در میان تمام رسانه­ها به خود اختصاص داده است. تلویزیون از بدو تولد فرد وجود دارد و جزئی از زندگی اوست .تلویزیون یکی از مهم­ترین رسانه­ های جمعی است که در برنامه ­های مختلف مانند فیلم، سریال، تبلیغات و غیره، زنان و مردان را در نقش­های مختلف نشان می­دهد تصویر فرهنگی زنان دختران در برنامه ­های تلویزیونی داخلی نیز درجهت حمایت وتداوم نقش سنتی و تقویت مفاهیم پذیرفته شده درباره زنانگی و مردانگی است.نتایج مطالعات نشان داده است برنامه ­های تلویزیونی در ساعات پر بیننده، تصویری بسیار کلیشه­ای و اغلب با ویژگی­های سنتی و پدرسالارانه از زنان ارائه می­ دهند ( میرساردو و صداقت ، ۱۳۸۶ :۳۰-۳۱).
در این نقشها زنان معمولاً منفعل ، تسلیم و کم اهمیت هستند و در نقشهای همسر ،مادر و کدبانو یا در مشاغل فرعی و کسل­کننده ظاهر می­شوند،  این رسانه­ها سعی می­ کنند  این نقشها را در نظر زنان طبیعی جلوه دهند و زنان را به عنوان موجوداتی حاشیه­ای بازنمایی کنند (ریاحی ،۱۱۰:۱۳۸۶) .
[۱] . Identity
[۲] Gender Identity

تعداد صفحه:۱۶۰

قیمت : ۳۷۵۰۰ تومان

بلافاصله پس از پرداخت، لینک دانلود فایل در اختیار شما قرار میگیرد و  همچنین فایل خریداری شده به ایمیل شما نیز ارسال می شود

پشتیبانی سایت :                 asa.goharii@gmail.com

پایان نامه تاثیر عدم اجماع پارادایمی در برنامه توسعه بر توسعه اجتماعی

 پایان نامه رشته  علوم اجتماعی

دانشگاه آزاد اسلامی
واحد گرمسار
دانشکده علوم انسانی ، گروه علوم اجتماعی
پایان نامه برای اخذ مدرک کارشناسی ارشد (MA)
عنوان
بررسی تاثیر عدم اجماع پارادایمی در برنامه های توسعه بر توسعه اجتماعی در ایران
(مورد پژوهی برنامه های سوم و چهارم جمهوری اسلامی ایران)
زمستان ۱۳۹۱
 
 
فهرست مطالب
عنوان                                                                                                                              صفحه
چکیده .         ۱
فصل اول ( کلیات) .        ۲
مقدمه  .         ۳
بیان مساله.          ۵
ضرورت و اهمیت تحقیق           ۷
اهداف تحقیق            ۱۱
سوالات  تحقیق.           ۱۲
کلیات تحقیق.            ۱۴
فصل دوم:مروری بر ادبیات و چارچوب نظری  .            ۱۵
مقدمه              ۱۶
پیشینه تحقیق             ۱۷
مروری بر نظریات             ۲۰
پیشگامان  نظریات  توسعه .           ۲۰
آگوست کنت .            ۲۰
کارل مارکس             ۲۱
امیل دورکیم             ۲۲
ماکس وبر .          ۲۲
مکتب نوسازی .           ۲۳
دیوید مک کله کند .            ۲۵
اسملسر             ۲۶
هوزلیتز             ۲۷
راجرز.         ۲۷
دانیل لرنر .           ۲۷
ویلبرت مور            ۲۸
روستو          ۲۸
کلمن.          ۳۰
اینکلس.          ۳۱
هانگینتون           ۳۳
قضایای مفهومی           ۳۳
مکتب وابستگی.          ۳۵
اکلا           ۳۸
پل باران .         ۳۸
فرانک.          ۳۸
مشخصات و ویژگی های کلی نظریه وابستگی          ۳۹
قضایای مفهومی .          ۴۰
نظام جهانی.          ۴۲
جهانی شدن          ۴۲
ساختار نظام جهانی.           ۴۴
قضایای نظری .           ۴۵
چارچوب نظری.          ۴۷
پیش فرض های مفهومی          ۵۵
تعریف مفاهیم.          ۵۷
سایر مفاهیم           ۶۵
فصل سوم:روش شناسی           ۶۲
فصل چهارم:مورد پژوهی برنامه های توسعه پنج ساله ایران         ۷۰
مقدمه           ۷۱
مروری بر برنامه های توسعه در ایران قبل و بعد از انقلاب اسلامی .        ۷۲
توسعه اجتماعی در برنامه سوم و چهارم توسعه اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی ایران .          ۷۷
گفتار اول : برنامه پنج ساله سوم توسعه جمهوری اسلامی .          ۷۸
ماهیت  و مختصات برنامه           ۸۰
ویژگی ها.           ۸۲
گفتار دوم:برنامه پنج ساله چهارم توسعه جمهوری اسلامی           ۸۵
ماهیت  و مختصات برنامه .           ۸۷
ویژگی ها            ۸۸
میزان تطابق  برنامه سوم و چهارم توسعه جمهوری اسلامی با پارادایم های توسعه.          ۸۹
مکتب نوسازی.          ۹۱
مکتب وابستگی          ۹۵
مکتب نظام جهانی .          ۱۰۵
یافته های تحقیق .          ۱۱۴
بررسی عدم اجماع بین برنامه های توسعه و طراحان برنامه.          ۱۱۴
میزان پیگیری برنامه ها قبلی در هر برنامه .          ۱۱۵
میزان هم راستایی برنامه های سوم و چهارم با هم .           ۱۱۶
فصل پنجم (نتیجه گیری) .         ۱۲۰
محدودیت ها.          ۱۲۵
پیشنهادات           ۱۲۵
فهرست مطالب .          ۱۲۹
 
فهرست جداول
جدول ۱-۲  کلیات تحقیق .          ۱۳
جدول ۱-۲ مراحل سه گانه کانت.          ۲۱
جدول ۲-۲ ویژگی جوامع از نظر دورکیم.          ۲۲
جدول ۲-۳ گونه شناسی نوسازی .          ۴۹
جدول ۲-۴ مفاهیم مکاتب توسعه           ۵۶
جدول ۳-۱ روش های تحقیق .          ۶۹
جدول ۴-۱ شاخص های اقتصادی کشور در برنامه سوم توسعه .         ۱۰۰
جدول ۴-۲ مقایسه عملکرد بودجه عمومی بر نامه سوم توسعه           ۱۰۱
جدول ۴-۳ شاخص های اقتصادی کشور در برنامه چهارم توسعه          ۱۰۳
جدول ۴-۴ مقایسه عملکرد بودجه عمومی بر نامه چهارم توسعه.          ۱۰۴
فهرست نمودار
نمودار ۲-۱ مدل مکتب نوسازی          ۳۴
نمودار ۲-۲ مدل مکتب وابستگی.          ۴۱
نمودار ۲-۳ مدل مکتب نظام جهانی.          ۴۶
نمودار ۲-۴ مدل نظری راجرز          ۴۷
نمودار ۲-۵ مدل نظری دانیل لرنر           ۵۰
نمودار ۲-۶ مدل نظری پل باران           ۵۱
نمودار ۲-۷ مدل نظری فرانک            ۵۳
نمودار ۲-۸ مدل نظری والرشتاین           ۵۴
نمودار ۲-۹ مدل نظری نظام جهانی          ۵۵
نمودار ۴-۱ مدل نظری پارادایم های توسعه در برنامه سوم و چهارم توسعه .          ۱۱۸
 
 
 
 
 
 
 
 


 
 
 
چکیده
بیش از نیم قرن از تدوین برنامه های توسعه برای کشور ایران می گذرد. با گسترش مدرنیزاسیون در جهان، در انتهای دوره قاجاریه و ابتدا دوره پهلوی نوسازی و توسعه رنگ و بومی جدی به خود گرفت و از آن زمان تحول و مدرن شدن دغدغه روشنفکران آن روز گردید.
اولین برنامه رسمی توسعه ایران توسط رضا شاه پهلوی به اجرا درآمد و قبل از انقلاب شش برنامه عمرانی و بعد از انقلاب اسلامی نیز تا کنون پنج برنامه توسعه تصویب و به اجرا در آمده است.
بعد از اتمام جنگ های جهانی، به قدرت رسیدن آمریکا و پیشرفت فنون و علوم در کشورهای اروپایی، کشورهای جهان سوم همواره مورد توجه اندیشمندان اروپایی قرار گرفته و به فراخور حال کشورها و در هر دوره ای از زمان، مکتبی از مکاتب توسعه ظهور نمود. مکاتبی که هدفشان نو نمودن کشورها به سبک و سیاق غربی شدن بود و اینک مکتب نظام جهانی است که مسلط بر کشورها شده است.
ایران به عنوان اولین کشور آسیایی برنامه توسعه را تدوین کرد. اما در طول قریب به شصت سال گذشته، هنوز این کشور نتوانسته است در سکوی توسعه یافتگی قرار بگرید و برچسب کشور در حال توسعه همچنان بر پیشانی آن است.
در این تحقیق بر آمدیم تا بدانیم، چه میزان برنامه های توسعه به اجرا در آمده توانسته ایران را در مسیر توسعه یافتگی قرار دهد. تطبیق سه پارادایم نوسازی،‌ وابستگی و نظام جهانی بر بدنه متن برنامه سوم و چهارم توسعه اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی ایران از اهداف مان است تا با بررسی آن میزان همنوایی برنامه ها با یکدیگر و اجماع پارادایمی در برنامه ها و میان برنامه ریزان را مطالعه و بسنجیم.
امید است تحقیق پیش رو بتواند راهگشایی بخش کوچکی از راه عمیق و پر از فراز و نشیب توسعه یافتگی درایران باشد.

  • مقدمه:

بیش از نیم قرن است که توجه دولت ها به سمت برنامه های توسعه جلب شده و به فراخور توان دولتها برنامه‌های توسعه در آنها به اجرا در آمده است. اما با توجه به تفاوتهای فرهنگی، اقتصادی و اجتماعی که در کشورها وجود دارد، تمامی جوامع از مواهب توسعه به یک میزان برخوردار نبودند و از این منظر کشورها به ”توسعه یافته” و “ کم توسعه یافته” تقسیم شدند.
بعد از پبروزی انقلاب اسلامی ایران و اتمام جنگ تحمیلی دولتهای وقت برنامه های توسعه اجتماعی- اقتصادی و فرهنگی را طی مدت زمان چهارساله طراحی نموده و به اجرا در آمده است.تا کنون پنج برنامه توسعه در ایران تدوین و به اجرا در آمده است، اما با توجه به نتایج حاصله از برنامه های به اجرا در آمده،  جامعه ایرانی هنوز نیاز به رویکری نو در این زمینه دارد و نیاز است بازنگری در برنامه های بلند مدت و کوتاه مدت برنامه های توسعه داشته باشیم.
ایران نیز همگام با سایر کشورهای غربی به تدوین برنامه های عمرانی در دوره پهلوی پرداخته و در مسیر توسعه قرار گرفت، اما با مقایسه ایران و سایر کشورها همچون ژاپن که همزمان با ایران برنامه های توسعه را تدوین و اجرا کرده اند، مشخص است که کشورهای همسایه و آسیایی شرقی به مراتب در درجه بالاتری از توسعه یافتگی قرار دارند .
لذا با توجه به این نگرش و ضرورت های موجود، کاستی ها و مشکلات نیاز است تا محققان و صاحب نظران با نگاهی نو به بازنگری برنامه های توسعه پرداخته و الگویی را مد نظر قرار دهند که بتوان به شاخص های توسعه نایل آییم.
بر همین اساس است که سیف الهی در کتاب خود می نویسد:
نظام اقتصادی- اجتماعی ایران برای رهایی از وابستگی و روابط ناعادلانه اقتصادی-  اجتماعی و پیامدهای ناشی از آن نیازمند برنامه اقتصادی- اجتماعی است که از درون فرهنگ خود و از متن اسلام گرفته شده باشد تا از این طریق از نظریه های اقتصادی و برنامه های مدون کشورهای خارجی بی نیاز شویم (سیف الهی-۲۵:۱۳۹۰).
برای ترسیم برنامه های توسعه  اجتماعی – اقتصادی می بایست ساختارهای اقتصادی و اجتماعی و اقلیمی و فرهنگ ایران شناخته شود و با توجه بخش های کشور برنامه تدوین و از تمرگزگرایی و ارائه برنامه ها از مرکز برای شهرهای دیگر پرهیز شود.به عقیده تمامی کارشناسان و محققان برای داشتن جامعه ای که بتواند به سوی پیشرفت گام بردارد، داشتن برنامه ریزی مناسب و کامل امری ضروری است.
در دوره قاجاریه و با گسترش نوسازی در کشورهای اروپایی، ‌نوسازی نیز در ایران شکل گرفت. در دوران رضا شاه سرمایه گذاری انگلستان در صنعت نفت مرحله جدیدی در نوسازی اقتصاد را برای ایران پدید آورد و اجرای برنامه های عمرانی قبل از انقلاب ۱۳۵۷ زمینه ای برای گام برداشتن سریعتر بسوی نوسازی در کشور را موجب شد.
مدرنیزاسیون و توسعه از اولویت های برنامه های قبل از انقلاب اسلامی بوده است اما بعد از پیروزی انقلاب،‌ مخصوصا در سالهای اخیر بیشتر توجهات بر روی اجرای برنامه های ایرانی- اسلامی بوده است. اما با نگاه اجمالی بر الگوهای توسعه در جوامع می توان گفت،‌ اکثر کشورها از استراتژی مشخصی برای توسعه استفاده نکرده و منطبق با چهارچوب پارادایم های توسعه گام برنداشته اند.
با توجه به پارادایم های توسعه، وابستگی- نوسازی – نظام جهانی که سالهاست سایه بر برنامه های توسعه کشورها انداخته اند و با در نظر گرفتن اینکه ایران اولین کشور آسیایی می باشد که در سال ۱۳۲۶ اقدام به برنامه‌ریزی اقتصادی مدون نمود و تا پیروزی انقلاب در سال ۱۳۵۷ پنج برنامه عمرانی به اجرا در آمد و  پنج برنامه توسعه در دوران بعد از انقلاب  تدوین و اجرا گردیده، مشخص است که تئوریهای توسعه یافتگی هنوز نتوانسته اند در جایگاه مطلوبی در ایران قرار گیرد.
بیش از نیم قرن تجربه برنامه ریزی توسعه در ایران و طراحی برنامه ها در سالهای قبل و بعد از پیروزی انقلاب اسلامی زمینه انجام ارزیابی های واقع بینانه و عملی از نظام برنامه ریزی توسعه درایران را فراهم نموده است (غلامی نتاج- ۱۳۸۸) و نیاز است تا این سنجش توسط پژوهشگران در زمینه های گوناگون صورت پذیرد.
جامعه ایران مانند هرجامعه انسانی دیگری، از ترکیب پنج عنصر بنیادین و ساختاری تشکیل شده است،

  • محیط جغرافیایی- اقلیمی
  • گروه های قومی و جمعیتی
  • شیوه های معیشی و تولیدی
  • فرهنگ
  • مدیریت سیاسی ویژه ( سیف الهی ۱۳۷۴ ص ۴۳)

این عوامل و عناصر با تاثیر پذیرفتن از عوامل خارجی، پایه گذار نوعی از نظام اقتصادی- اجتماعی است که امروزه ما وارث آن هستیم و توسعه اجتماعی و اقتصادی ایران بر اثر ترکیب خاص عوامل  و عناصر تشکیل دهنده جامعه ایرانی، از یک حرکت ناموزون و ناهماهنگ برخوردار بوده است (همان-۴۶).
حال با توجه به تعاریفی که صورت پذیرفت، در این تحقیق به دنبال آن هستیم تا اجماع پارادایم های توسعه در برنامه ها را رصد کرده و میزان تاثیر آن بر روی توسعه یافتگی ایران را بسنجیم.
۱-۲- بیان مساله:
در دوره بعد از انقلاب اسلامی، همچون دوره های تاریخ معاصر ایران،  شاهد اجرای برنامه های توسعه در ایران بوده ایم. از سال ۱۳۵۷ تا ۱۳۹۱ پنج برنامه توسعه در ایران تدوین و به اجرا در آمده است که از لحاظ محتوا با یکدیگر تفاوت های داشته و نسبت به زمان خود سیاستگذاری های خاصی در آنها اعمال شده است.
به زعم برنامه ریزی های متعدد که در زمینه توسعه تدوین و اجرا شده و مشخص شدن چشم انداز ۱۴۰۴ در ایران، هنوز یک الگوی مشخص و سیر تکوینی معینی برای برنامه های توسعه یافت نشده است.  بعد از پیروزی انقلاب، دغدغه مسوولان و اندیشمندان در حوزه های اجتماعی، سیاسی، اقتصادی و فرهنگی ارتقاء سطوح زندگی مردم و بهبود شرایط اجتماعی و اقتصادی ایران بوده است. بخش های که توسعه همزمان آنها، پیشرفت و توسعه کشور را به دنبال خواهد داشت.
نوسازی در ایران از زمان صفویه و با اقدامات برادران شرلی آغاز شد. هرچند این موارد در دوران صفویه ناقص مانده و تا دوره قاجاریه ادامه یافت. عباس میرزا (ولیعهد)، امیر کبیر و سپهسالار در دوره قاجاریه نیز فعالیتهای را به جهت نوسازی در ایران انجام دادند اما نتیجه مشخصی برای کشور به دنبال نداشت. در دوره پهلوی نیز به شکل مدون تری برنامه های عمرانی و نوسازی در ایران شکل گرفت ودر نهایت بعد از پیروزی انقلاب     برنامه های توسعه در شرایطی متفاوت تر پیگیری و به اجرا در آمد.
حسین عظیمی در خصوص ارزیابی الگوهای توسعه در کشورها معتقد است:
به صراحت می توان گفت که تعداد کمی از کشورها استراتژی توسعه مشخصی را دنبال می کنند، بیشتر کشورها معجونی از استراتژی های مختلف را بکار گرفته اند و بخش ها، قطعات و سیاست های از استراتژیهای مختلف را بکارگرفته و سرهم کرده اند، حتی بسیاری از آنان در عمل پرهیز دارند نام الگو، استرات‍ژی یا مکتب خاصی را عنوان کنند. سیاستمداران تمایل دارند بر اهداف الگوها تاکید کنند. آنها نمی خواهند ذهنیت های منفی ناشی از اتخاذ الگوی خاصی در اذهان پدید آید.
دولت سازندگی با اجرای اولین برنامه توسعه در سال ۱۳۶۸ ، از الگوی وابستگی پیروی نموده، دولت اصلاح طلب که برنامه سوم توسعه را در سال ۱۳۷۸ ابلاغ شد از الگوی جهانی شدن پیروی نموده و دولت خدمتگذار نیز با اجرای الگوی بومی برنامه های توسعه در ایران را به اجرا در آمده و هم اکنون توسعه ایرانی- اسلامی مد نظر دولتمردان است. در این برنامه های توسعه، دولتمردان از پارادایم مشخص و پیوسته ای        بهره نگرفته اند و هر دولت به فراخور حال و سیاست های کلی، برنامه ها را تدوین و اجرا کرده اند. در هیچ یک از برنامه های توسعه تعریف روشنی از مفهوم توسعه، ابعاد و ویژگی های آن به عنوان هدف اصلی ارائه نشده است و برنامه ها فاقد رویکرد سیستمی، جامعه و کامل بوده اند(غلامی نتاج-۱۳۸۸  : ۱۲۸).
حال با توجه به اینکه سیاستمدارن در هر دوره ای نسبت به اهداف و استراتژی های خود الگو خاص یا ترکیبی از آنها را اتخاذ کرده اند و در پی مطالعات محتوای برنامه ها می توان بیان داشت بررسی الگوهای توسعه یافتگی در ایران بعد از پیروزی انقلاب، از ترکیب سه الگوی توسعه یعنی رویکرد وابستگی، رویکرد نوسازی و نظام جهانی بوده است.
هم اکنون ایران با وجود آنکه سده ای را سپری می کند که کشور های همسایه اش با سرعت بیشتری مسیر توسعه را طی می کنند، هنوز نتوانسته این راه را به درستی به پیماید. به این ترتیب سوال‌های اساسی و مهم در این رابطه اینگونه بیان می شود:

  1. الگوهای توسعه به اجرا در آمده چقدر با نیازهای ملی و ساختارهای موجود تطابق داشته است؟
  2. اجماع پارادایمی در برنامه های توسعه وجود داشته است؟
  3. آیا عدم اجماع پارادایمی تاثیری بر توسعه نیافتگی ایران داشته است؟

 
۱-۳- ضرورت و اهمیت تحقیق
با توجه به اینکه ایران دارای تمدن بسیار کهنی است اما در شرایط اجتماع کنونی دچار تناقضات شدیدی گردیده است. حسین عظیمی معتقد است فرآیند توسعه نمی‌تواند همه کشورهای جهان را در برگیرد. از یک طرف چنانچه تمام جمعیت جهان بخواهند یا بتوانند سطح زندگی جوامع صنعتی را داشته باشند، منابع کره‌زمین در شرایط حاضر، اجازه نمی‌دهد، از طرف دیگر این موضوع زمانی محتمل خواهد بود که کشورهای توسعه یافته سطح مصرف خود را داوطلبانه به نفع کشورهای در حال توسعه و فقیر کاهش دهند و از سوی دیگر شرایط و عوامل در بسیاری از کشورها به گونه‌ای است که احتمالاً دستیابی به توسعه برای آن‌ها محدود است؛ لذا تنها تعداد معدودی از کشورها می‌توانند وارد مدار توسعه شوند که خوشبختانه ایران از جمله این کشورهاست. عظیمی در بررسی‌های خود با توجه به منابع و شرایط، امکان ساختن تمدن جدید  برای ایران را  ممکن و سهل‌تر از بسیاری کشورها دانسته و در مقالات متعدد خود احیای تمدن ایرانی جدید را ممکن و مشروط بر احیای اندیشه‌های محوری اسلام که همان اندیشه‌های محوری تمدن جدید صنعتی هستند، می‌داند.
الگوی که حسین عظیمی ارائه می دهد متکی بر داشته های بومی است. در حالی که در طول نیم قرن گذشته کمتر به الگوی درونی تکیه شده و نوسازی با الگوبرداری از سایر کشورها به اجرا در آمده است.
اگر توسعه را به شاخص های چون توسعه اقتصادی، توسعه اجتماعی، توسعه فرهنگی و توسعه انسانی تقسیم بندی نماییم، مشاهده می شود در برخی از شاخص ها توانسته ایم به حد مطلوب رسیده و در برخی دیگر در سطوح قابل قبول قرار نگرفته ایم. این نامتوازنی باعث بروز آنومی های در جامعه می گردد که در طولانی مدت شالوده جامعه را برهم خواهد زد.
تجربه توسعه در جهان نشان داده است که توسعه در تمامی ابعاد آن زمانی در جوامع شکل گرفته که حمایت دولت از برنامه های توسعه وجود داشته است.

تعداد صفحه:۱۴۶

قیمت : ۳۷۵۰۰ تومان

بلافاصله پس از پرداخت، لینک دانلود فایل در اختیار شما قرار میگیرد و  همچنین فایل خریداری شده به ایمیل شما نیز ارسال می شود

پشتیبانی سایت :                 asa.goharii@gmail.com

پایان نامه تأثیر سرمایه فرهنگی بر هویت اجتماعی جوانان

 پایان نامه رشته  علوم اجتماعی

دانشگاه بوعلی سینا
دانشکده  اقتصاد و علوم اجتماعی
گروه آموزشی علوم اجتماعی
 
پایان ­نامه برای دریافت درجه کارشناسی ارشد در –  جامعه ­شناسی
   
عنوان:
بررسی تأثیر سرمایه فرهنگی بر هویت اجتماعی جوانان شهر همدان
 
 
تیر۱۳۹۳
 
فصل اول: کلیات تحقیق
۱-۱ مقدمه. ۱
۱-۲ تعریفمسالهوبیاننکاتاصلی: ۲
۱-۳- سؤالات تحقیق.۶
۱-۴- اهمیتوضرورتانجامپژوهش : ۶
۱-۵- اهدافتحقیق ۸
فصل دوّم: چارچوب نظری
۲-۱-مقدمه. ۱۱
۲-۲-پیشینه­ی تحقیق ۱۲
۲-۲-۱-تحقیقات خارجی ۱۲
۲-۲-۲-تحقیقات داخلی ۱۴
۲-۲-۳- نقد و ارزیابی تحقیقات پیشین ۱۶
۲-۳-ادبیات نظری تحقیق ۱۷
۲-۳- ۱- نظریه پردازان سرمایه فرهنگی.۱۸
۲-۳-۱- ۱- پی­یر بوردیو. ۱۸
-۲-۳-۱-۲- دیوید تراسبی ۲۳
۲-۳-۱-۳- پاول دیماجیو. ۲۶
۲-۳-۲- مفهوم پردازی هویت ۲۸
۲-۳-۲-۱- هویت از منظر روانشناسان. ۲۹
۲-۳-۲-۲- دیدگاه های مطرح در علوم اجتماعی درباره هویت ۳۲
۲-۳-۳- هویت اجتماعی از منظر جامعه ­شناسی ۳۴
۲-۳-۳-۱- تاجفل ۳۵
۲-۳-۳-۲- بورک ۳۷
۲-۳-۳-۳- کاستلز. ۳۹
۲-۳-۳-۴-کلنر. ۴۲
۲-۳-۳-۵- جنکینز. ۴۴
۲-۳-۳-۶- گیدنز. ۴۷
۲-۳-۳-۷-استوارت هال۵۰
۲-۴-جمع­بندی و بیان چارچوب نظری ۵۲
۲-۵-فرضیات تحقیق ۵۹
۲-۶-مدل نظری تحقیق ۶۰
فصل سوّم: روش­شناسی
۳-۱-مقدمه. ۶۳
۳-۲-روش تحقیق و ابزار گردآوری داده­ ها ۶۴
۳-۳-سنجش متغیرهای تحقیق ۶۴
۳-۳-۱-تعریف متغیر سرمایه­فرهنگی ۶۴
۳-۳-۱-۱-بعد عینی سرمایه فرهنگی ۶۵
۳-۳-۱-۲-بعد ذهنی سرمایه فرهنگی ۶۶
۳-۳-۱-۳-بعد نهادی سرمایه فرهنگی ۶۷
۳-۳-۱-۴-سرمایه فرهنگی خانواده.۶۸
۳-۳-۱-۵- پایگاه اقتصادی-اجتماعی۶۹
۳-۳-۲-تعریف متغیر هویت اجتماعی ۶۹
۳-۳-۲-۱-هویت خانوادگی ۷۰
۳-۳-۲-۲- هویت فردی ۷۰
۳-۳-۲-۳- هویت ملی ۷۱
۳-۳-۲-۴- هویت دینی۷۲
۳-۴-اعتبار تحقیق ۷۳
۳-۵-روایی تحقیق ۷۴
۳-۶-جامعه­ی آماری ۷۵
۳-۷-واحد تحلیل ۷۵
۳-۸-روش تعیین حجم نمونه۷۵
۳-۹-روش نمونه گیری۷۶ ۳-۱۰- روش تجزیه و تحلیل داده ها۷۷
فصل چهارم: یافته‌های تحقیق
۴-۱- مقدمه. ۸۱
۴-۲-آماره­های توصیفی ۸۲
۴-۲-۱-توزیعپاسخ­گویانبرحسبسن ۸۲
۴-۲-۲توزیعپاسخ­گویانبرحسبجنسیت ۸۲
۴-۲-۳- توزیعپاسخ­گویانبرحسبتحصیلات ۸۳
۴-۲-۴- توزیعپاسخ­گویانبرحسبپایگاهاقتصادیاجتماعی ۸۳
۴-۲- ۵-آماره­های توصیفی ابعاد سرمایه فرهنگی ۸۴
۴-۲-۶-آماره­های توصیفی ابعاد هویت اجتماعی ۸۷
۴-۳-آمار استنباطی ۹۰
۴-۳-۱-بررسی فرضیه ­های تحقیق ۹۰
۴-۳-۱-۱-آزمون فرضیه­ی اوّل. ۹۰
۴-۳-۱-۲-آزمون فرضیه­ی دوّم. ۹۱
۴-۳-۱-۳-آزمون فرضیه­ی سوّم. ۹۲
۴-۳-۱-۴-آزمون فرضیه­ی چهارم. ۹۳
۴-۳-۱-۵-آزمون فرضیه­ی پنجم ۹۴
۴-۳-۱-۶-آزمون فرضیه­ی ششم ۹۴
فصل پنجم: نتیجه ­گیری
۵-۱-مقدمه. ۹۷
۵-۲-خلاصه روند انجام پژوهش. ۹۸
۵-۳-خلاصه نتایج توصیفی ۹۸
۵-۴-خلاصه نتایج استنباطی ۱۰۰
۵-۵-بحث و نتیجه ­گیری ۱۰۲
۵-۶-پیشنهادات ۱۰۵
۵-۷-محدودیت­های تحقیق ۱۰۶
منابع۱۰۹ضمائم۱۱۹
 
 
فهرست جداول
جدول -۳-۱: گویه­های سنجش بعد عینی.۶۶
جدول-۳-۲: گویه­های سنجش بعد ذهنی۶۷
جدول-۳-۳: گویه­های سنجش بعد نهادی.۶۸
جدول-۳-۴: گویه­های سنجش سرمایه فرهنگی خانواده.۶۸
جدول-۳-۵:گویه­های سنجش هویت خانوادگی۷۰
جدول-۳-۶: گویه­های سنجش هویت فردی۷۱
جدول-۳-۷: گویه­های سنجش هویت ملی۷۲
جدول-۳-۸: گویه­های سنجش هویت دینی.۷۳
جدول۳-۹: میزانپایایی شاخص‌های تحقیق۷۴
جدول ۴-۱:توزیع پاسخ­گویان برحسب سن۸۲
جدول ۴-۲:توزیع پاسخ­گویان برحسب جنسیت۸۲
جدول ۴-۳:توزیع پاسخ­گویان برحسب تحصیلات.۸۳
جدول ۴-۴: توزیع پاسخ­گویان برحسبپایگاه اقتصادی اجتماعی۸۳
جدول۴-۵: توزیع پاسخگویان برحسب مصرف فرهنگی۸۴
جدول ۴-۶: توزیع پاسخ­گویان برحسبدارایی­های فرهنگی۸۵
جدول۴-۷:توزیعپاسخ­گویان برحسب آشنایی با کالاهای فرهنگی.۸۵
جدول۴-۸:توزیع پاسخ­گویان بر حسب میزان آشنایی با شخصیت­های فرهنگی۸۶
جدول۴-۹:توزیع پاسخ­گویان بر حسب بعد نهادی۸۷
جدول ۴-۱۰: توزیع پاسخ­گویان برحسب هویت خانوادگی.۸۷
جدول ۴-۱۱: توزیع پاسخ­گویان برحسب هویت فردی۸۸
جدول ۴-۱۲: توزیع پاسخ­گویان برحسب هویت ملی.۸۸
جدول ۴-۱۳: توزیع پاسخ­گویان برحسب هویت دینی.۸۹
جدول ۴-۱۴: ضرایب رگرسیون متغیر پیش بین(بعد ذهنی) روی متغیر هویت ملی، دینی و فردی۹۰
جدول ۴-۱۵: ضرایب رگرسیون متغیر پیش بین (بعد عینی) روی متغیر هویت ملی، دینی و فردی۹۱
جدول ۴-۱۶: ضرایب رگرسیون متغیر پیش بین(بعد نهادی) روی متغیر هویت ملی، دینی و فردی. ۹۲
جدول ۴-۱۷: ضرایب رگرسیون متغیر پیش بین(سرمایه فرهنگی) روی متغیر هویت ملی، دینی و فردی۹۳
جدول ۴-۱۸: ضریب رگرسیون متغیر پیش بین (سرمایه فرهنگی خانواده) روی متغیر هویت اجتماعی۹۴
جدول ۴-۱۹: ضریب رگرسیون متغیر پیش بین(پایگاه اقتصادی-اجتماعی) روی متغیر سرمایه فرهنگی۹۵
 
 
 
۱-۱-مقدمه:
با توجه به تحولات سریع و گسترده جوامع مدرن در ابعاد فرهنگی و اجتماعی و نقش تعیین­کننده­ این تحولات در زمینه شکل­ گیری شخصیت افراد مسئله هویت اهمیت بیشتری پیدا کرده است؛ به گونه­ای که صاحب­نظران بر این باورند که محتوای هویت هر فرد بسته به این­است که تحت چه شرایط زمانی و مکانی قرار گرفته، لذا بسیاری از صاحب­نظران و محققان علوم اجتماعی و انسانی در دهه­های اخیر از تغییر مؤلفه­های هویت بخش و تغییر مؤلفه­های هویتی سخن به میان می­آورند. این صاحب­نظران معتقدند که با توجه به تغییرات ایجاد شده،صورنوینهویتاجتماعى[۱]برپایه­هاىمصرفوالگوهاىگوناگونآناستوارگشتهاستوامروزهادبیاتجامعه­شناسانهبویژهبهطورفزاینده­اىبراهمیتمصرففرهنگىوترجیحاتذوقىدرشکلبخشىبههویت اجتماعیتأکیدمىورزد.بوردیوکهاساسبیشترینتحلیلهادرزمینۀ سرمایه فرهنگی۲ازآناوست،مصرفکالاهاىفرهنگىرابهمنزله­ییکمعرف برای هویت اجتماعیمی­داندو آن رانوعىنظممنطقىدرمصرفکالاهاىفرهنگىنامیدوباکمکآنوجوهتمایزوتشابهمصرف­کنندگانفرهنگىراهویداساخت(بوردیو،۳۷:۱۹۸۴).
مصرففرهنگىازمعدودقلمروهاىخلاقزندگىاستکهمُهرهویتشخصىافرادرابر پیشانى دارد.ترجیحاتذوقىرانمی­توانباتقلیدحاصلکرد،بلکهمحصولمستقیمتمایلات و گرایش­های فرد نسبت به مصرف فرهنگی هستندکهمیزانآنبهنسبتسعىفردىدراکتساب،متفاوتاست. افراد یک جامعه حتىبامیزانمشابهىازسرمایهفرهنگىدرنوعمصرفمتفاو­تندوماهیتمصرففرهنگىنزدآنانیکسان نیست. اینعدمتشابهبهمثابهبرترىیکىبردیگرىنیستتنهابیانتفاوتمیانآن­هاست (همان:۳۸).
بنابراین بایدبپذیریمکهتفاوتوتمایزهایافراد کهبخشی از آن ناشیازروش­هایگوناگونبکارگیریمحصولاتفرهنگمادیونحوه­یدرکوتفسیرآنهاستمبناییبرایتعریفهویتافرادبهشمارمی­رود. بر همین اساس به نظر می­رسد که امروزه طرح صحیح مسئله سرمایه فرهنگی و هویت اجتماعی به خصوص در قشر جوان اهمیت پیدا کرده است. بنابراین هدف اصلی این نوشتار بررسی تأثیر سرمایه فرهنگی بر هویت اجتماعی است.
۱-۲-  تعریف مسأله:
یکی ازموضوعات مورد مطالعه­ در جوامع معاصرمسأله هویت اجتماعی است. در جوامع ابتدایی هویت به عنوان یک مسئله اجتماعی چندان مطرح نبود، زیرا افراد در آن جوامع اغلب دارای هویت انتسابی بوده ­اند و در زمینه­ هویت­یابی چندان دچار سردرگمی نمی­شدند در جوامع سنتی یکسری عوامل خاص مانند قومیت، خانواده و مذهب از مهمترین عوامل مؤثر بر هویت افراد محسوب می­شدند و هویت امری ثابت، پایدار و تغییرناپذیر بود اما موضوع هویت با ورود به دنیای مدرن وسر برآوردن هویت­های تازه وخدشه­دارشدن منابع هویت­های پیشین مورد توجه اندیشمندان و برنامه­ریزان اجتماعی و فرهنگی قرار گرفته است(جنکینز[۲]،۶:۱۹۹۶).
مسئله هویت در ایران در دهه۶۰ و اوایل دهه ۷۰ مطرح گردید. برنامه ­های رسمی دولتی، تألیفات، پژوهش­ها و سمینارهای انجام شده در قلمرو موضوع هویت در این دهه­ها نشانه­ اهمیت بسیار حیاتی هویت و موضوعات مرتبط با آن است؛ در واقع تاریخ ایران معاصر به طرز خارق­العاده­ای با پرسش هویت عجین شده است این آمیختگی به آن دلیل است که می­توان همه تحولات اجتماعی، فرهنگی و سیاسی را حول محور هویت صورت­بندی دوبا­ره­ای کرد، به واسطه­ی این امر بخش­های مختلف کشور از جمله استان همدان نیز با تحولات گسترده روبرو بوده است. تغییر و تحولات سریع در عرصه­ دسترسی به اطلاعات و گسترش تکنولوژی­های نوین ارتباطی تغییرات عمیقی در ذائقه و منش افراد در عرصه فرهنگی به وجود آورده و همین امر سبب ورود کالاهای فرهنگی در بازارهای مصرفی شده که به اقشار مختلف از جمله جوانان هویت می­بخشند (ذکایی،۱۴:۱۳۸۶). از آنجایی که۱۷۵۵۱۰ نفر از جمعیت استان همدان را جوانان ۲۹-۱۵ سال تشکیل می­ دهند که مهمترین متقاضیان کالاهای فرهنگی هستند عدم برنامه ­ریزی در جهت تأمین نیازهای فرهنگی آنها آثار و پیامدهایی را به دنبال خواهد داشت. چرا که این قشر بیشترین تأثیر را از تحولات مذکور پذیرفته و این تأثیر­پذیری منجر به تغییرات عمیقی در منابع هویتی آنها شده است(خبرگزاری فارس،۱۳۹۲).با اذعان به اهمیت موضوع، هویت در مطالعه حاضر از بُعدی جامعه شناختی مورد بررسی قرار گرفته است. هویت مفهومی پیچیده است و در مورد آن دیدگاه های گوناگونی وجود دارد. مارکوس[۳] معتقد است هویت در بستر اجتماعی منبع رفتار به شمار می­رود و می ­تواند به عنوان مؤلفه­های هویت مذهبی، ملی، قومی و فردی ارائه گردد، اما در بستر اجتماعی مؤلفه­های هویت تعیین­کننده­ میزان پیروی از مقررات یا الگوهای اجتماعی است. او معتقد است در جوامع نوین به واسطه گسترش ارتباطات محلی، ملی و بین ­المللی به همراه  حادث شدن تحولات اجتماعی و فرهنگی بافت اجتماعی از حالت سنتی به شکل مدرن درآمده است ( مارکوس، ۱۹۷۷: ۶۹ ).دکتر شایگان اعتقاد دارد که انسان امروز دیگر قادر نیست وجود خود را در یک محدوده و با یک هویت معین حفظ کند ما هر چه بیشتر بر هویت خویش تاکید کنیم، هر چه تعلق خود را به فلان گروه یا ملت با صدای بلندتر جار زنیم، آسیب­پذیری هویت خویش را بیشتر نشان داده­ایم؛ لذا هویت دیگر مجموعه­اییک دست از ارزش­های ثابت و مطمئن نیست و سیل جهانی شدگی، پل­های پشت سر را ویران کرده است. هویت­هاییگانه­ساز تاریخی، توانایی تفکیک و تمایز خود را از دست داده­اند و ما در شرف تکوین انسان چهل­تکه­ای هستیم با تفکری سیار و سیال که دیگر به هویتی خاص تعلق ندارد و دچار هویت چهل­تکه شده است. هویت چهل تکه به این معناست که انسان یک هویت ندارد، دائم در سیر و سلوک است و در فرهنگ­های مختلف حضور پیدا می­ کند، از یک حوزه فرهنگی به یک حوزه فرهنگی دیگر می­رود(شایگان:۱۳۷۸)؛ با توجه به توضیحات ارائه شده می­توان  گفت هویت در جوامع مدرن بر خلاف جوامع سنتی به طور مداوم در حال تغییر است. تغییرات مهمی از جمله انقلاب صنعتی، رشد و گسترش شهرنشینی، تغییر در الگوهای فرهنگی و سرانجام فرآیند جهانی شدن و گسترش وسایل ارتباطی، رسانه­ های ارتباط جمعی و و رود به عصر دیجیتال به همراه افزایش تیراژ کتاب­ها، مجلات و سایر محصولات فرهنگی که از آنها  با عنوان سرمایه فرهنگی تعبیر می­شود شرایط وچارچوب سنتی هویت­یابی را دگرگون ساخته و یکسری از ارزش­ها که از آنها به عنوان ارزش­های مدرن تعبیر می­شود موجب ارزشگذاری افراد بر حسب ملاک­های امروزین از قبیل سرمایه فرهنگی، اجتماعی و اقتصادی شده استبه گونه­ای که در جامعه امروزین یکی از مهمترین عوامل تأثیر گذار بر هویت اجتماعی افراد سرمایه فرهنگی و ابعاد مربوط به آن است (بوردیو:۱۹۹۰).
مهم­ترین تأثیر سرمایه فرهنگی بر هویت اجتماعی جوانا­ن دگرگونی در فرآیند تولید و بازتولید هویت اجتماعی آن­هاست، لذا با در نظرگرفتن سرمایه فرهنگی به عنوان عاملی که از آن به عنوان سازه­ی بازتولید هویتی نامبرده می­شود می­توان گفت که باعدم برنامه ­ریزی در خصوص ارتقاء سرمایه فرهنگی فرآیند هویت­یابی افراد دچار نقصان می­گردد و بررسی هویت جوانان و مؤلفه­های آن با نادیده­گرفتن سرمایه فرهنگی کامل و بی­عیب نمی­باشد.به عقیده بوردیو سرمایه فرهنگییعنی قدرت شناخت و قابلیت استفاده از کالاهای فرهنگی در هر فرد و آن در بر گیرنده تمایلات پایدار هر فرد است که در خلال اجتماعی شدن در او انباشته­می­شود (بوردیو،۱۵۵:۱۳۸۱).اقتصاددانان مفهوم سرمایه فرهنگی را با مفهوم سرمایه انسانی موازی می­دانند. اقتصاددانان فرهنگ را به مثابه مجموعه ­ای از فعالیت­ها می­دانند که شامل تمام فعالیت­هایی می­شود که درون صنایع مشهور به صنایع فرهنگی قرار می­گیرد،اما از نظر جامعه­شناسان فرهنگ آن چیزی است که می­توان دیدگاهی جامعه­شناختییا انسان­شناختی نامید، آنجا که فرهنگ به مثابه مجموعه­ایی از نگرش­ها، اعمال، و عقاید در نظر گرفته می­شود که برای پیشبرد جوامع متفاوت ضرورتی بنیادین دارد. فرهنگ به این معنا در ارزش­ها و در رسوم یک جامعه خاص بیان می­شوند که در طول زمان و مادامی که از یک نسل به نسل دیگر انتقال داده می­شود، نمو می­یابد (تراسبی، ۱۹۹۵: ۲۰۲) پس مفهوم ارزش فرهنگی درجامعه­شناسی متفاوت است.
با توجه به توضیحات ارائه شده می­توان گفت در جامعه­ی کنونی با افزایش ورود کالاهای فرهنگی اهمیت برجسته­ی کالاهای فرهنگی بیش از پیش نمایان می­­گردد، اما از سوی دیگر با توجه به عدم برنامه ­ریزی برخیجوامع در توزیع محصولات فرهنگی و نابرابری دسترسی قشر جوان به این منابع که از متقاضیان اصلی این منابع به شمار می­روند، تغییرات کمی وکیفی فراوانی در سرمایه فرهنگی جوانان روی داده که حکایت از وجود یک مسئله­ اجتماعی در جوامع معاصر دارد به گونه­ای که مسأله مورد نظر موضوع محوری پژوهش­هایی بوده که در این زمینه صورت گرفته است. در کشور ما هم شاخص مصرف کالاهای فرهنگی در قیاس با استانداردهای جهانی وحتی منطقه­ای ناامید کننده است و از آنجایی که مصرف این کالاها نقش اساسی در بهبود سرمایه فرهنگی دارد، برنامه ­ریزی در خصوص الگوی مصرف آنها به عنوان یکی از مسائل اساسی مورد توجه برنامه­ریزان فرهنگی کشور قرار گرفته است. به علاوه باید در نظر داشت که نابرابری در توزیع سرمایه فرهنگی می ­تواند منجربه محرومیت اکثر اعضای جامعه در دسترسی به منابع معرفتی، محدود شدن امکان بسط خردگرایی در عرصه­های مختلف زندگی، نزول سطح مشارکت همگا­نی، محدودیت در تولیدات و خلاقیت­های علمی و فرهنگی و محدودیت در گردش اطلاعات و جذب دانش­های نوین­گردد(فخرایی و کریمیان ،۱۳۸۹ :۱۲۷).با توجه به مطالب ذکر شده می­توان گفت از آنجا که مفهوم سرمایه فرهنگی و هویت به عنوان دو مؤلفه­ی اساسی در زندگی اجتماعی افراد نقش بسزایی در پایداری وتداوم شیوه­ی زندگی و پویایی هر جامعه­ای داشته اند و از موضوعات ریشه­ای در جامعه ­شناسی به شمار می­روند؛ پرداختن به این نکته که تا چه حد سرمایه فرهنگی و هویت مرتبط بوده ­اند و پاسخ به آن با یک شیوه­ی نظام مند و آزمون پذیر باید مورد توجه قرارگیرد.
با قبول فرضیه­ی بوردیو مبنی بر تأثیر سرمایه فرهنگی بر هویت، تحقیق حاضر به دنبال بررسی تأثیر سرمایه فرهنگی بر هویت اجتماعی جوانان شهر همدان است. بنابراین مسأله­ اصلی این تحقیق آن است که آیا سرمایه فرهنگی بر هویت اجتماعی جوانان این شهر تأثیر­گذار است؟
۱-۳- سوألات تحقیق:
این تحقیق بر اساس یک سؤال اساسی و محوری است:
آیا سرمایه فرهنگی بر هویت اجتماعی جوانان تأثیر­گذار است؟
هم­چنین در این تحقیق تلاش می­شود تا به سوالات زیر نیز پاسخ داده شود:
۱.آیا تأثیر بعد ذهنی سرمایه فرهنگی بر بعد ملی و دینی هویت بیش از بعد فردی آن است؟
۲.آیا تأثیر بعد عینی سرمایه فرهنگی بر بعد ملی و دینی هویت بیش از بعد فردی آن است؟
۳.آیا تأثیر بعد نهادی سرمایه فرهنگی بر بعد فردی هویت بیش از بعد ملی و دینی آن است؟
۴.آیا تأثیر سرمایه فرهنگی بر بعد ملی و دینی هویت بیش ازبعد فردی آن است؟
۵.آیا سرمایه فرهنگی خانواده برهویت اجتماعی جوانان تأثیر­گذار است؟
۶.آیا پایگاه اقتصادی_اجتماعی افراد بر سرمایه فرهنگی آنها تأثیر گذار است؟
۱-۴- اهمیت وضرورت انجام پژوهش:
هویت در زمر­ه مفاهیمی است که از اوان پیدایش جامعه شناسی تا به امروز به عنوان یک مفهوم نظری مورد مطالعه قرار گرفته است. در جوامع سنتی هویت بیشتر متأثر از عوامل انتسابی از پیش مشخص شده بود اما در جوامع جدید منابع هویت­یابی متعدد است، زیرا انسانها در گروهای اجتماعی متعددی عضو هستند لذا هویت انسانها در معرض تغییر است. اینجاست که مسئله­ هویت اهمیت می­یابد. در واقع در جوامع جدید عوارض ناشی از دگرگونی در نظام فرهنگی و ارزشی، افزایش گرایش­های جدید به همراه تغییر ساختارهای سنتی حاکم بر جامعه افق­های جدیدی را در زندگی اجتماعی افراد به وجود آورده و خصوصاً به قلمرو فعالیت­های فردی راه می­یابد و به دنبال آن مسائل مربوط به هویت افراد مطرح می­شود. در این میان جوانان به دلیل خصوصیات خاص سنی خود بیشتر تحت تأثیر قرار می­گیرند و از آنجایی که هویت بخش مهمی از وجود هر انسان است و زندگی شخصی و اجتماعی هر شخص تحت تأثیر هویت وی قرار می­گیرد بررسی هویت موضوع مهمی برای مطالعه است (گل­محمدی،۶۵:۱۳۸۱ ).
درکشور ما علی رغم تحقیقات انجام گرفته هنوز مسائل قابل مطالعه در مورد هویت جوانان وجود دارد زیرا جوانان درصد قابل توجهی از جمعیت را به خود اختصاص داده­اند؛ همچنین تحول هویتی در جوانان بسیار سریع­تر و بیش­تر از گروه های اجتماعی است و از آنجا که آنها آینده جامعه را ساخته و خط­مشی آینده را ترسیم می­ کنند مطالعه مسائل مربوط به هویت آنها اهمیت اساسی داردودر این زمینه باید برنامه ­ریزی مناسبی برای شکل­ گیری هویت صورت گیرد.
۱-Social identity
۲-Cultural capital
۱-.Jenkins
۲-Markus

تعداد صفحه:۱۳۷

قیمت : ۳۷۵۰۰ تومان

بلافاصله پس از پرداخت، لینک دانلود فایل در اختیار شما قرار میگیرد و  همچنین فایل خریداری شده به ایمیل شما نیز ارسال می شود

پشتیبانی سایت :                 asa.goharii@gmail.com

پایان نامه هویت و سازگاری فرهنگی آذریهای تهران

 پایان نامه رشته  علوم اجتماعی

دانشگاه شاهد
دانشکده علوم انسانی(گروه جامعه شناسی)
پایان نامه جهت اخذ درجه کارشناسی ارشد
عنوان:
بررسی هویت و سازگاری فرهنگی آذریهای تهران(منطقه یافت آباد تهران و شهر اسلامشهر)
زمستان ۱۳۹۱
فهرست
کلیات۱
فصل اول: طرح تحقیق:.۲
بیان مساله:۳
اهمبت و ضرورت تحقیق: .۵
سوالات تحقیق: .۹
سوال اصلی: ۹
سوالات فرعی: .۹
اهداف تحقیق: ۱۰
فصل دوم: تاریخچه، مبانی نظری و سابقه تحقیقاتی موضوع: ۱۱
مقدمه:۱۲
تاریخچه حضور ترکها در تهران: ۱۳
آذربایجان در قاجاریه و پهلوی: .۱۵
تاریخ مختصر مهاجرپذیری تهران: ۱۶
علل مهاجرت داخلی در ایران: ۱۹
هویت: ۲۸
تعاریف جامعه شناسان از هویت: .۲۸
زبان ترکی به عنوان رکن اساسی فرهنگ و هویت آذریها: ۳۲
هویت آذربایجانیها در دوره مشروطه: ۴۰
هویت ترکهای آذربایجان در دوره پهلوی: .۴۲
ترکهای آذربایجان پس از پیروزی انقلاب اسلامی: .۵۲
رسانه ها و هویت: ۵۹
پیشینه تحقیق و مبانی نظری: .۶۲
تحقیقات داخلی: .۶۲
تحقیقات خارجی: .۶۹
نظریات هویت: .۷۶
ریچارد جنکینز و هویت اجتماعی: ۷۷
پیتر بورک: .۸۰

هنری تاجفل و نظریه مقوله‌بندی:۸۲

جهانی شدن هویت(هال): ۸۴
نظریه های هویت و سازگاری فرهنگی مهاجران: .۸۶
مکتب شیکاگو و رابرت پارک: ۸۷
مدل فرهنگ پذیری(بری، بورهیس و دیگران): ۹۰
قدرت و هژمونی(استیون لوکس و استوارت هال): .۹۱
تئوری کلاسیک همانندی(گوردون): ۹۵
تئوری تکثرگرایی قومی-فرهنگی: الگوی جدایی یا ادغام: ۹۷
تئوریهای همانند بخشی: الگوهای واگرا: .۹۸
تئوری انتخاب استراتژیهای سازگاری: الگوهای چهارگانه: .۹۹
گیدنز و الگوی سازگاری: ۱۰۴
چارچوب نظری: ۱۰۵
مدل نظری: .۱۰۹
فرضیه های تحقیق: ۱۱۰
فرضیه های اصلی: ۱۱۰
فرضیه های فرعی: ۱۱۰
فصل سوم: روش شناسی تحقیق: .۱۱۱
مقدمه: ۱۱۲
جامعه آماری: .۱۱۴
حجم نمونه و روش نمونه گیری: .۱۱۵
روایی و پایایی: .۱۱۶
تکنیکهای تجزیه و تحلیل داده ها: .۱۱۷
تعریف مفهومی و عملیاتی: .۱۱۹
فصل چهارم: یافته های تحقیق و تجزیه و تحلیل داده ها: .۱۲۹
مقدمه: .۱۳۰
بررسی فرضیات تحقیق: .۱۴۰
بررسی فرضیه اصلی: .۱۴۰
بررسی فرضیات فرعی:۱۴۲
بررسی فرضیه اول: .۱۴۲
بررسی فرضیه دوم: ۱۴۳
بررسی فرضیه سوم: .۱۴۴
بررسی فرضیه چهارم: .۱۴۷
بررسی فرضیه پنجم: .۱۴۸
بررسی فرضیه ششم: .۱۴۹
بررسی فرضیه هفتم: .۱۵۰
بررسی فرضیه هشتم: .۱۵۱
بررسی فرضیه نهم: ۱۵۱
فصل پنجم: نتیجه گیری، پیشنهادات و محدودیتهای تحقیق: ۱۵۳
مقدمه: .۱۵۴
نتیجه گیری: ۱۵۵
پیشنهادات تحقیق: ۱۶۸
محدودیتهای تحقیق: .۱۷۰
فهرست منابع: .۱۷۱

فهرست جداول:
جدول یک: میزان پاسخگویی به سوالات پرسشنامه۱۳۰
جدول دو: فراوانی گروه های مختلف تحصیلاتی پاسخگویان۱۳۲
جدول سه: توزیع پاسخگویان براساس محل تولد.۱۳۴
جدول چهار: توزیع پاسخگویان براساس محل تولد مادر۱۳۵
جدول پنج: توزیع پاسخگویان براساس محل تولد پدر.۱۳۶
جدول شش: توزیع پاسخگویان براساس تعلق به نساهای مختلف مهاجر.۱۳۸
جدول هفت: جدول فراوانی دلایل مهاجرت۱۳۹
جدول هشت: آزمون t تک نمونه ای پیرامون فرهنگ پذیری و بازسازی هویتی ترکهای تهران.۱۴۱
جدول نه: آزمون تی تست یک طرفه برای آزمون سازگاری فرهنگی ترکهای تهران۱۴۲
جدول ده: ضریب همبستگی پیرسون پیرامون وابستگی قومی و هویت قومی.۱۴۲
جدول یازده: ضریب همبستگی پیرسون برای آزمون ربطه میان سن و هویت قومی پاسخگویان.۱۴۳
جدول دوازده:آزمون تحلیل واریانس یک راهه برای بررسی رابطه میان مهاجران از استانهای مختلف ترک با هویت قومی.۱۴۴
جدول سیزده: آزمون شفر برای بررسی معناداری تفاوت میانگین  هویت قومی گروه های مختلف نشین۱۴۵
جدول چهارده: تحلیل واریانس یک طرفه برای آزمون رابطه بین تجدید نسل و هویت قومی ترکهای تهران۱۴۷
جدول پانزده: همبستگی پیرسون پیرامون میزان ارتباط مهاجران با جامعه مبدا و هویت قومی.۱۴۸
جدول شانزده: : تحلیل واریانس یک راهه پیرامون میزان تحصیلات و هویت قومی ترکهای تهران۱۴۹
 جدول هفده: جدول تی تست تک نمونه ای برای بررسی سازگاری فرهنگی ترکهای تهران.۱۵۰
جدول هیجده: ضریب همبستگی پیرسون بین زبان و هویت قومی۱۵۱
جدول نوزده: مدل آماری تی مستقل پیرامون رابطه میان جنسیت و هویت قومی.۱۵۱
جدول بیست: جدول مربوط به سوال باز دلایل گریزان بودن بعضی از ترکهای تهران از هویت خود۱۶۶
جدول بیست و یک: جدول مربوط به پاسخ به علل عدم تکلم به زبان ترکی با کودکان بین ترکهای تهران۱۶۷
 
فهرست نمودارها:
نمودار یک: توزیع نسبی فراوانی علل مهاجرت۲۳
نمودار دو: توزیع پاسخگویان برحسب سن ۱۳۱
نمودار سه: توزیع پاسخگویان براساس میزان تحصیلات.۱۳۳
نمودار چهار: توزیع پاسخگویان برحسب محل تولد۱۳۴
نمودار پنج: توزیع پاسخگویان براساس محل تولد مادر۱۳۵
نمودار شش: توزیع پاسخگویان برحسب محل تولد پدر.۱۳۷
نمودار هفت: فراوانی پاسخگویان برحسب تعلق به نسلهای مختلف مهاجر.۱۳۸
نمودار هشت: توزیع فراوانی علل مهاجرت پاسخگویان۱۴۰

کلیات:

بررسی فرهنگ و هویت یک قوم، ملت و یا فرهنگ طبیعتا با یک دید تک جهتی، تک رشته ای و محدود به زمان و مکان خاصی نمی تواند تبیین مناسبی از آن به دست بدهد. در واقع هویت و فرهنگ یک مساله فرهنگی است که در بستر و چارچوباجتماعی، روانی، سیاسی، جمعیت شناختی و رخ می دهد و پرداختن به آن مثلا فقط از دید فرهنگی و تلاش برای توضیح و تبیین آن از منظری منفرد شاید اطلاعات مفیدی به ما بدهد، ولی بدون شک یافته هایمان ناقص خواهد بود. و به همین دلایل است که عموما بحث های مربوط به تحقیقات میان رشته ای بیشتر مورد توجه قرار گرفته اند.مطالعه میان رشته‌ای را کثرت گرایی روش شناختی مبتنی بر تعامل اثر بخش بین گستره‌ها در تحلیل مسأله‌ای واحد و شناخت پدیدار در پرتو تعامل مؤثر بین رهیافتهای دانشهای مختلف تعریف کرده‌اند(فرامرز قراملکی، ۱۳۸۵ : ۳۹۲).[۱]
به هرحال ما نیز در این تحقیق اگرچه شاید نمی توانیم به طور کاملا میان رشته ای به موضوع بپردازیم اما تا جای ممکن به منظور بهره وری از مطالب مختلف در رشته های گوناگون با پرداختن به پیشینه و تاریخ هویت و فرهنگ ترکهای آذربایجان و نیز ریشه ها و علل مهاجرت و برخورد فرهنگی آنان که منجر به نتایجی خاص شده را بررسی کرده ایم، تا موضوع را برای تبیین بهتر هدایت کنیم. زیرا همان طور که اشاره شد بدون توجه به تاریخ، ریشه و علل مهاجرت آذربایجانیها به تهران و نیز توصیفی کلی از روند هویتی آنان در طول تاریخ خود و نیز حضورشان در تهران نمی توان به نتایجی دقیقی رسید.
 
 
 
فصل اول:
طرح تحقیق:
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
بیان مساله:
صنعتی­شدن، گسترش شهرها و به­دنبال آن افزایش مهاجرت، درکنار پیامدهای مهم اجتماعی، سیاسی، تکنولوژیکی و اقتصادی در حوزه فرهنگی نیز بی تاثیر نبوده و به اعتقاد بسیاری شاید مهمترین و اساسی­ترین  پیامد مهاجرت نتایج فرهنگی آن بوده است. همانطور که دکتر زنجانی هم اشاره می­ کند کلمه مهاجر خودبه­خود تفاوت درنگرش­ها و خلق و خوی افراد را به ذهن متبادر می­ کند (۱۲،۱۳۸۰).  «هدف جامعه شناس نیز بررسی کلی مهاجرت و رفتار مهاجران با جامعه مدرن و همچنین شناخت انتظارات مهاجران از جامعه مربوطه است. آنها بیشتر در پی تشخیص تغییرات رفتاری مهاجران در جامعه جدید هستند» (خباز بهشتی، ۱۳۸۱: ۴۷-۴۸). با افزایش مهاجرتهای درون­کشوری و برون­کشوری و مخصوصا مهاجرت از روستاها به شهرها، شاهد به وجود آمدن کلان­شهرهایی هستیم که ویژگی بارز آنها گمنامی، فردگرایی و وجود گروه ها و فرهنگها و خرده­فرهنگهای گوناگون هست که مجبورند در کنار یکدیگر زندگی کرده و در سایه یک فرهنگ غالب به حیات خود ادامه دهند و یا در غیر این صورت به انزوای فرهنگی کشیده شوند. این پدیده به ویژه در کشورهای جهان سوم نمود بیشتری دارد؛ در این گونه جوامع یک یا دو شهر بیش از معمول بزرگتر شده و شهرهای دیگر را تحت­الشعاع  خود می گیرند که در ادبیات علوم شهری به پدیده ماکروسفالی یا بزرگ­سری معروف است.
کشور ما ایران نیز از این قضیه مستثنی نیست و کلان شهر تهران با رشد خیره کننده خود به جامعه ای تبدیل شده که محبوبترین و جذابترین مکان برای مهاجران به حساب می آید به طوری که در سال ۱۳۳۵ از جمعیت نزدیک به ۱۹ میلیونی ایران سهم تهران یک میلیون و پانصد هزار نفر بود. اما جمعیت ایران پس از گذشت ۴۰ سال (در سال ۱۳۷۵) کمی بیش از سه برابر و نفوس تهران نزدیک به هفت برابر شده بود و در سال ۱۳۸۵ نیز جمعیت تهران به نزدیک ۱۴ میلیون نفر رسیده است (مرکز آمار ایران). که یک ششم جمعیت کشور را در خود جای داده است و این در معیار جمعیت شناسی نسبتی ناسالم است که درصد بسیار بالای مهاجرت به این استان را نشان می دهد.
اما خود مهاجرت یکی از پیچیده ترین پدیده های اجتماعی است چرا که مستلزم سازگاری است. البته تا جایی که این سازگاری به صورت به هنجار و متعادل برآورده شود، نیازهای فرد مهاجر برآورده می شود. مهاجرت عملا فرد مهاجر را در یک شبکه جدید تبادل اجتماعی در تمامی حوزه­های سیاسی، فرهنگی و اقتصادی قرار می­دهد که اگر این شبکه ظرفیت پاسخ گویی به این نیازها را داشته باشد، برای فرد مهاجر همنوایی به معضل تبدیل نخواهد شد. اما اگر موانع ساختاری موجود از ادغام فرد در جامعه جدید جلوگیری کند، اینجاست که بسیاری از مشکلات اجتماعی پدید می آید.
بنابراین آن چیزی که مبرهن است تبدیل شدن تهران به جامعه­ای با فرهنگ­های مختلف و بنابراین تقابلها و تضادهای فرهنگی است؛ به طوری که در سال ۱۳۸۵بیش از دوسوم جمعیت تهران متولد این استان نبوده اند(سایت شهرداری تهران، ۱۳۸۵) و در نتیجه از قومیتهای مختلف ایران بوده اند. بنابراین فرهنگی متفاوت داشته اند.
و از آنجایی که بیشترین جمعیت شهر تهران از استانهای آذری نشین به این شهر مهاجرت کرده اند، لذا تفاهم بین آنها و دیگر قومیت­های ایران در تهران و چگونگی انطباق با آنها مساله­ای است که از اهمیت بسیار زیادی برخوردار است. آذریهای تهران بیشتر از سالهای بعد از مشروطه وارد تهران شده و همیشه بیشترین فراوانی مهاجرت به تهران را داشته اند به طوری که فقط ۱۸% مهاجران در سال ۱۳۸۵ از استان آذربایجان شرقی بود و بعد از دیگر استانهای آذری نشین مانند اردبیل، زنجان، همدان، اذربایجان غربی است(همان) و بدون شک تفاوتهای فرهنگی آنان با تهرانی­ها به طور حتم در چگونگی ارتباط بین این دو فرهنگ مختلف تاثیر خواهد گذاشت. بنابراین ما در این تحقیق بر آن شده ایم تا چگونگی سازگاری و فرایندهای سازگاری  آذریهای مهاجر به تهران را بررسی کنیم. البته به دلیل غلبه فرهنگیِ متفاوت با فرهنگ این مهاجران در تهران و با توجه به عدم دسترسی آنان به رسانه و ابزار مستقل که بتواند در راستای بازتولید فرهنگ آنان به صورت پویا به کار بسته شودکه عملا موجب رکود فرهنگی در فضای جدید می شود، منابع هویت ساز فرهنگ مهاجر را ازکار انداخته و موجب می شود فرهنگ مهاجر بیش از پیش در معرض دست شستن از هویت اصلی خود و بازسازی هویتی قرار گیرد. این سازگاری ویا هویت طلبی منفعلانه می تواند آسییب های جدی اجتماعی و روانی در بر داشته و مهاجران را در خطر از دست دادن پیوندهای خود با جامعه بزرگتر و به انزوا کشیده شدن قرار دهد؛ پدیده ای که می توان آنرا در کشورهای توسعه یافته در قالب محله های چینی نشین، سیاه پوست نشین و.دید و متناظر با آن می توان از یکجا نشینی های قومی و سکونت های دسته جمعی در شهرهای بزرگ کشورهای جهان سوم یاد کرد و یا منجر به بحرانهای فردی و یا اجتماعی شود. هر چند که آذریهای تهران به دلیل کثرت جمعیتی بیشتر به انزوای فرهنگی کشیده می شوند تا اجتماعی.
وبه همین دلایل و پیامدهای فردی و اجتماعی است که بررسی هویت و هویت های اجتماعی از دغدغه های اصلی علوم اجتماعی محسوب می شود. اگرچه مباحث مربوط به هویت در آغاز متوجه بحران هویت بود ولی مسیر بعدی آن به سمت بازسازی هویت در جوامع گوناگون کشیده شده است. هویت پیوندهایی را میان افراد و جهانی که در آن زندگی می کنند، ایجاد میکند. هویت چگونگی نگاه من به خودم و نگاه دیگران به من را به یگدیگر ما محق می سازد و هویت عناصر درونی، ذهنی و بیرونی را شامل می شود (WOOD WARD,2004:6-7).
و در واقع وجود بحران هویتی و ازخودبیگانگی فرهنگی نیز از تبعات چگونگی سازگاری مهاجران است که خود را در مشکلات روانی مانند خودکشی ها و یا انزوا و مشکلات اجتماعی مانند افزایش انواع جرم و جنایت نشان میدهد.
لذا موضوع اصلی در این تحقیق بررسی سازگاری مهاجران آذری در تهران است و اینکه چه گروههایی زودتر و راحت تر فرهنگ و هویت غالب در تهران(هویت ملی) را می پذیرند. به عبارتی دیگر چه گروههایی از ارزشها و فرهنگهای خود که همانا فرهنگ آذری در سطح کلان و فرهنگهای محلی و بومی در سطح خرد است، در مقابل فرهنگ غالب در تهران(فرهنگ ملی) مقاومت می کنند و چه گروههایی زودتر آن را می پذیرند؟

 پس در این تحقیق سعی می شود تا چگونگی برخود آذریها با هویت آذری خود و نیز سازگاری فرهنگی و فرهنگ پذیری آنان بررسی شده و در صورت فرهنگ پذیری کامل، عوامل سازگاری و بازسازی هویتی یا ازدست دادن هویت آذریِ ترکهای تهران در بعد فردی، گروهی و اجتماعی بررسی شده و نیز به این نکته بپردازیم که چه گروه های بیشترین تاثیر را از این مساله می پذیرد.

اهمیت و ضرورت تحقیق :

تهران به دلیل پایتخت بودن و بالا بودن حساسیت­ها و کارکردهای سیاسی از اهمیت خاصی برخوردار است لیکن ازکارکردهای اجتماعی، اقتصادی و فرهنگی آن نیز به هیچ وجه نمی توان چشم پوشی کرد.  جمعیت زیاد و همیشه درحال گسترش که بیشتر از راه مهاجرت به این استان وارد می شوند،  لزوم توجه به سبک زندگی، ارزشها و فرهنگی که آمال و آرزوهای مردم در قالب آن طرح­ریزی می شود، از اولویت بالایی برخوردار است. از این خلال توجه به چگونگی شکل­ گیری هویت و فرهنگ مهاجران که در سطحی گسترده جامعه تهران را تشکیل می دهند، از اهمیت بیشتری برخوردار است و شناخت ویژگیهای افراد و گروه های ساکن در این استان برای برنامه­ریزیهای خاص از ضروریات است. همچنین به علت تفاوت ساختار اجتماعی و فرهنگی مناطق گوناگون تهران و پراکندگی فرهنگی موجود در این مناطق ایجاب می کند تا از دیدگاه جامعه شناسی به چگونگی تعامل و سازگاری این فرهنگها با یکدیگر پرداخته شود. که بعضا این ساختارهای اجتماعی-فرهنگی که بیشتر از طریق مهاجرت به تهران ایجاد شده است خود را در فعالیتهای اجتماعی این گروه ها نشان میدهد که نشان از عدم انطباق درست با جامعه بزرگ است.
در این رابطه می توان به آمار بالای جرم و جنایت در تهران تحت تاثیر مهاجرت های بی رویه نیز اشاره کرد به طوری که نزدیک به ۱۲ در صد کل جرمهای کشور مربوط به تهران است(پوراحمد، کلانتری، ۱۳۸۱).
اما مهمترین دلیل اهمیت این تحقیق در بعد فرهنگی آن است و جایی که مهاجرت فرهنگ مهاجران را تحت تاثیر و سیطره خود قرار می دهد. در این بین به دلیل سهم بالای آذری­ها از جمعیت انبوه تهران، لزوم پرداختن به تغییرات حاصل در فرهنگ و هویت آنان را بعد از مهاجرت به تهران اهمیتی افزون می بخشد. چرا که خواه ناخواه  جمعیت غیرآذری تهران ناگزیر از تعامل اجتماعی، اقتصادی و به ویژه فرهنگی با آذری ها است و بدیهی است ارزشهای آنان بر نوع رابطه شان تاثیر گذار خواهد بود. و این تاثیر گذاری دوسویه بوده؛ و اگر نتواند روی نقاط مشترک یکدیگر تکیه کنند و یا هردو فرهنگ در مقابل یکدیگر مقاومت کرده و خواهان پذیرش یا سازگاری با دیگری نباشند، می تواند تا حد بحران هویت نیز پیش برود. بحران هویت عبارت است از عدم توانایی فرد در قبول نقشی که جامعه از او انتظار دارد; چون شخصی که فاقد یک هویت متشکل قابل قبولی باشد در طول زندگی با مشکلات بسیار زیادی روبه­رو خواهد شد. چنین شخصی در درجه اول از حقیقت وجودی خود و استعداد و توانمندی هایی که دارد، آگاهی لازم ندارد و در درجه دوم، از هدف خلقت و نقشی که در نظام هستی بر عهده اوست بی اطلاع است، در نتیجه از تشخیص شیوه درست ارتباط با دیگران و برخورد با پیش­آمدهای حادث در فضای بیگانه و نیز پاسخ به اصلی ترین پرسش های زندگی عاجز می شود. مجموعه این امور در نهایت، او را دچار سردرگمی در اغلب موضع­گیری های هویتی-فرهنگی می کند.
باید توجه شود که اگر این بحران هویت با پاسخهای مناسبی با خاستگاههای فرهنگ بومی مواجه نشود، ممکن است جمعیت مهاجر مواجه با بحران هویت در جریان فرهنگ پذیری و بازسازی هویتی خود، در تشخیص هویت اصیل خویش با مشکل مواجه شده و در دام هویت­های فرقه­ ای و کذایی بر ساخته دوران تجددی و مابعد تجددی مانند انواع فرقه ها انحرافی، شیطان پرستی و.گرفتار آید. و پرداختن به هویت های خرده گروه ها به ویژه مهاجرین به  جای تاکید بر همسان سازی تمام و کمال، می تواند آنها را از دچار شدن به بحرانهایی هویت که خود را در انواع خرده گروه های جرم و بزه کاری ویا اجتماعات آسیب پذیر جوانان و پیوستن به انواع فرقه ها و مسلک های بیگانه و تهی کمک کند. و در واقع احیای هویت های بومی و متنوع می تواند به عنوان سپری در برابر انواع هویت های انحرافی حاصل از جهانی سازی(آمریکایی سازی) که آن نیز در جهت یکرنگ کردن تمام فرهنگها عمل می کند، باشد.
و بنابراین شناخت عوامل این بحرانها که موجبات پذیرش یا رد فرهنگ غالب و انطباق یا عدم انطباق با فرهنگ و ارزشهای جامعه مقصد به ویژه در نسلهای اول مهاجرین برای شناخت فرایندهای بازسازی هویتی در این نسلها و نسلهای بعدی دارای اهمیت فراوان است.
همچنین به این نکته نیز باید اشاره کرد که لزوم وجود تگثرگرایی فرهنگی در جامعه نیز توسط بسیاری از اندیشمندان اجتماعی مورد تاکید قرار می گیرد، بنابراین شناخت نقش سیاسی و اجتماعی جامعه و سیاستهای آن در قبال تقویت و یا نابودی آن نیز دارای اهمیت است چرا که به قول جواد مسکینی(به نقل از نرسیسیانس)” تنوع فرهنگی و زبانی نه تنها تهدیدی برای ملتها نیست بلکه تنوع زبانی و فرهنگی ثروت ملی و باعث غنای فرهنگی کشورهاست” (مسکینی،۱۳۹۰). بنابراین سیاستهای کلان فرهنگی و اجتماعی جامعه مبدا برای جهت دهی به فرهنگ های مهاجران دارای اهمیت فراوان است.
از دیگر ضرورت های این تحقیق این است که  نگاهی به کشورهای چند زبانه آشکار می کند که اقلیت های قومی_زبانی غالبا خواستار برابری قومی و زبانی در چارچوب قوانین این کشورها هستند و در صورتی که در چارچوب قوانین موجود امکان برآوردن خواستهای آنها نباشد، به مشکل قومی و اجتماعی و حتی سیاسی تبدیل می شود(مدرسی، ۱۳۸۴). و با توجه به افزایش آگاهی قومی در میان آذریها(نصیبلی، ۲۰۰۶) لزوم پرداختن به این موضوع و نحوه انطباق مهاجرین به تهران و توجه به آرمانهای فرهنگی و ارزشی آنان در فرایند این سازگاری و فرهنگ پذیری  از اهمیت زیادی برخوردار است.
همچنین می توان گفت که سیاستگزاریهای ملی و شهری به ویژه شهرداری تهران قادر به استفاده از پتانسیل فرهنگ ها و گروه های مهاجر در مدیریت مسایل و معضلات همین گروه ها نبوده اند. انسجام حاصل از نزدیکی هویت این اقوام از توان بسیار بالایی برای ساماندهی و حل مسایل خود برخوردارند. و می تواند سازمانهای مختلف اجتماعی از جمله شهرداری، نیروی انتظامی، شوراهای محلی، سازمانهای فرهنگی و. را برای مدیریت مسایل مختلف از طریق به کار گیری خود آنها و تاکید بر فرهنگ و ارزشهای آنان یاری نماید. بنابرای شناخت نقاط قوت خرده فرهنگها و به ویژه مهاجرین می تواند نهادهای اجتماعی را در مقابله با مسایل مختلف شهری، اجتماعی و فرهنگی یاری کند. و نیز آنها را در سازگاری بهتر و متقابل با فرهنگ اصلی کمک کند.

در اهمیت انجام این رساله باید به این نکته نیز اشاره کنیم که با آنکه کارهای مختلفی در رابطه با فرهنگ و سازگاری مهاجرین انجام گرفته است. اما راجع به اهمیت این مساله در تهران، سوای از چندین مقاله راجع به افغانیهای ایران، صورت نگرفته است. و با توجه به اینکه آذریها برخلاف افغانی ها جزء یکی از فرهنگ های متنوع داخل ایران است، لذا پرداختن به چگونگی برخورد فرهنگی آنان به عنوان یک فرهنگ متفاوت با دیگر قومیتهای ایران به ویژه فارسهای ساکن تهران از ضروریات انجام این تحقیق است. و بالاخره اینکه مهاجرت آذریها با توجه به آمارهای مختلف و از جمله آمار مرکز آمار ایران همچنان به صورت فراوان وجود دارد وعلیرغم اینکه آذریها به عنوان گروهی قومی-زبانی دارای مشکلات فراوان هستند، شناخت این مشکلات و اینکه چه عواملی در پیدایش آن  و اینکه آذریها با این نوع مشکلات از جمله هویت چگونه برخورد می ککنند از ضروریات این تحقیق است.

بنابراین اگر بخواهیم اهمیت و ضرورت های این تحقیق را به صورت تیتروار بیاوریم این گونه می شود که:

اهمیت نظری:
یکی از مهمترین ضروریات این تحقیق اندک بودن پژوهشهای مرتبط با فرهنگ پذیری و هویت یابی مهاجران به ویژه ترکهای ساکن تهران به عنوان یکی از بزرگترین کنشگران ساکن در جامعه تهران است.
-از دیگر ضروریات این تحقیق لزوم پرداختن به تغییرات حاصل در فرهنگ و هویت ترکهای تهران به دلیل سهم بالای آنان از جمعیت تهران است.
-اهمیت شناخت شدت و حدت فرهنگ پذیری و بازسازی هویتی ترکهای تهران در فرایند سازگاری آنان با فرهنگ غالب برای درک میزان فرهنگ پذیری آنها.
توضیحات بیشتر:[۱]برخی نیز این اصطلاح را شکلی از تعامل بین دو یا چند رشته علمی دانشگاهی می‌دانند که مباحث مربوط به سطح، نوع، هدف و تأثیر این تعامل بسیار گسترده و متنوع است. بعضی از منتقدان مترادفهایی چون «پسا رشته‌ای»، «ضد رشته‌ای» یا «فرا رشته‌ای» را رساتر به مقصود می‌دانند؛امانمی‌توان اصطلاح «میان رشته‌ای» را با «چند رشته‌ای» مترادف دانست؛زیرا «چند رشته‌ای بودن متضمن در کنار هم قرار گرفتن دو یا چند رشته علمی است،همچون تدریس گروهی مدرسان حوزه‌های مختلف در یک زمینه موضوعی؛درحالی که بین رشته‌ای بودن مستلزم یکپارچگی و تغییر شکل نظام و حوزه علمی پیشین و ایجاد شکلهای تازه‌ای از دانش است»(رهادوست، ۱۳۸۲ : ۱۹۵-۱۹۶).
آنچه در تعاریف مربوط به رویکرد میان رشته‌ای از ویژگیهای مشترک محسوب می‌شود،کثرت گرایی روشی و وجود دو یا چند رشته علمی است، البته منظوراز تنوع روش، تنوع مسأله نیست،چرا که محقق با یک مسأله روبروست،اما برای حل آن به ابزارهای رشته‌های گوناگون متوسل می‌شود و ازآنهابهره می‌گیرد. برای اینکه چنین رویکردی شکل بگیرد به دو یا چند رشته‌علمی نیازاست؛اما این رشته‌ها تنها در کنار یکدیگر قرار نمی‌گیرند، بلکه میان‌آنها تعاملی صورت می‌گیرد و شکل تازه‌ای از دانش ایجادمی‌شود.

تعداد صفحه:۱۹۶

قیمت : ۳۷۵۰۰ تومان

بلافاصله پس از پرداخت، لینک دانلود فایل در اختیار شما قرار میگیرد و  همچنین فایل خریداری شده به ایمیل شما نیز ارسال می شود

پشتیبانی سایت :                 asa.goharii@gmail.com

پایان نامه نگرش شهروندان تهرانی نسبت به پلیس جامعه محور

 پایان نامه رشته  علوم اجتماعی

 
دانشکده علوم انسانی
پایان نامه برای دریافت درجه کارشناسی ارشد (M.A )
گرایش: جامعه شناسی
عنوان:
بررسی نگرش شهروندان تهرانی نسبت به رابطه راهبرد پلیس جامعه محور با احساس امنیت اجتماعی پایدار
  
بهمن ۱۳۹۱
فهرست مطالب
فصل اول، مقدمات پزوهش. ۱
۱-۱- مقدمه. ۱
۲-۱- بیان مساله. ۲
۳-۱- اهمیت و ضرورت پژوهش. ۴
۴-۱- اهداف تحقیق. ۵
۵-۱- سوالات تحقیق. ۶
۱-۵-۱- سوالات اصلی. ۶
۲-۵-۱- سوالات فرعی. ۶
۶-۱- تعریف مفاهیم اساسی تحقیق. ۷
۱-۶-۱- پلیس جامعه محور. ۷
۲-۶-۱-  امنیت. ۷
۱-۲-۶-۱- گفتمان امنیت منفی. ۸
۲-۲-۶-۱ گفتمان امنیت مثبت. ۸
۳-۶-۱- احساس امنیت. ۸
۴-۶-۱ امنیت اجتماعی. ۱۰
۵-۶-۱- امنیت فرهنگی. ۱۰
۶-۶-۱- امنیت اقتصادی. ۱۱
۷-۶-۱-  امنیت سیاسی. ۱۱
۸-۶-۱-  امنیت اجتماعی پایدار. ۱۲
۹-۶-۱-  اعتماد اجتماعی. ۱۲
۱-۹-۶-۱-  انواع اعتماد. ۱۴
۱-۱-۹-۶-۱- اعتماد بنیادین. ۱۴
۲-۱-۹-۶-۱- اعتماد بین شخصی. ۱۵
۳-۱-۹-۶-۱- اعتماد عام یا تعمیم یافته. ۱۶
۱۰-۶-۱-  مشارکت اجتماعی. ۱۷
۱۱-۶-۱  مفهوم انسجام. ۱۸
فصل دوم، مفاهیم نظری پژوهش. ۲۰
۱-۲- مقدمه. ۲۰
۲-۲- پیشینه پژوهش. ۲۰
۱-۲-۲- پژوهش های داخلی. ۲۰
۲-۲-۲- پژوهش های خارجی. ۲۳
۳-۲- تاریخچه تئوری پلیس جامعه محور. ۲۵
۱-۳-۲- دوره سیاسی. ۲۵
۲-۳-۲- دوره اصلاحات. ۲۵
۳-۳-۲- عصر مشارکت پلیس با جامعه(جامعه گرایی). ۲۶
۴-۲- مبانی نظری. ۲۸
۱-۴-۲- نظریه های نظم اجتماعی. ۲۸
۱-۱-۴-۲- آگوست کنت. ۲۸
۲-۱-۴-۲- امیل دورکیم. ۲۹
۳-۱-۴-۲- ترنر. ۳۱
۴-۱-۴-۲- آنتونی گیدنز. ۳۱
۵-۱-۴-۲- پارسونز. ۳۲
۶-۱-۴-۲- چلپی. ۳۴
۲-۴-۲- نظریه های تضاد. ۳۷
۱-۲-۴-۲- مارکس. ۳۷
۲-۲-۴-۲- جرج زیمل. ۳۸
۳-۴-۲- نظریه های کنترل اجتماعی. ۳۸
۱-۳-۴-۲- تراویس هیرسچی. ۴۰
۴-۴-۲-  نظریه بی سازمانی اجتماعی. ۴۲
۵-۴-۲-  تئوری پنجره های شکسته. ۴۳
۶-۴-۲- تئوری امنیت محل سکونت. ۴۴
۱-۶-۴-۲-  والتر رکلس. ۴۴
۷-۴-۲- نظریه های مشارکت. ۴۵
۱-۷-۴-۲-  جین جکوبز. ۴۵
۲-۷-۴-۲- بوزان. ۴۶
۳-۷-۴-۲- ویور. ۴۶
۴-۷-۴-۲- آیزن و فیش باین. ۴۷
۸-۴-۲- نظریه محرومیت نسبی. ۴۷
۹-۴-۲-  نظریه قربانی شدن مستقیم. ۴۸
۱۰-۴-۲- نظریه آسیب پذیری. ۴۸
۱۱-۴-۲- نظریه نگرانی – اجتماع. ۴۹
۱۲-۴-۲- نظریات سرمایه اجتماعی. ۴۹
۱-۱۲-۴-۲- هانی فان. ۵۰
۲-۱۲-۴-۲- مارکس. ۵۱
۳-۱۲-۴-۲- بوردیو. ۵۲
۴-۱۲-۴-۲- فوکویاما. ۵۳
۵-۱۲-۴-۲- اینگلهارت. ۵۳
۶-۱۲-۴-۲- استفن باس. ۵۳
۷-۱۲-۴-۲- کلمن. ۵۴
۸-۱۲-۴-۲- پاتنام. ۵۶
۹-۱۲-۴-۲- عبدالهی و موسوی. ۵۸
۱۳-۴-۲-  انواع سرمایه اجتماعی. ۵۹
۱-۱۳-۴-۲- سرمایه اجتماعی مقید کننده:. ۵۹
۲-۱۳-۴-۲- سرمایه اجتماعی ارتباط دهنده:. ۵۹
۳-۱۳-۴-۲- سرمایه اجتماعی پیوند دهنده. ۵۹
۱۴-۴-۲- تئوری پیوندهای ظریف. ۶۲
۱۵-۴-۲- تئوری شکاف ساختاری. ۶۳
۱۶-۴-۲- تئوری منابع اجتماعی. ۶۳
۵-۲- چهارچوب نظری. ۶۴
۶-۲- مدل نظری. ۷۱
۷-۲- فرضیات پزوهش. ۷۲
فصل سوم روش شناسی پژوهش. ۷۴
۱-۳- مقدمه. ۷۴
۲-۳- نوع و روش تحقیق. ۷۴
۳-۳- ابزار تحقیق. ۷۵
۴-۳- جامعه آماری. ۷۵
۵-۳- واحد تحلیل. ۷۵
۶-۳- نمونه آماری و شیوه تعیین حجم نمونه. ۷۶
۷-۳- زمان پژوهش. ۷۹
۸-۳- مفاهیم و شاخص ها. ۷۹
۱-۸-۳- تعریف مفهومی و عملیاتی متغیرهای زمینه‌ای. ۷۷
۱-۱-۸-۳- سن- تعریف مفهومی و عملیاتی. ۷۷
۲-۱-۸-۳-  جنس – تعریف مفهومی و عملیاتی. ۷۷
۳-۱-۸-۳-  وضع تاهل- تعریف مفهومی و عملیاتی. ۷۷
۴-۱-۸-۳-  سطح تحصیلات – تعریف مفهومی و عملیاتی. ۷۷
۵-۱-۸-۳-  درآمد ماهیانه – تعریف مفهومی و عملیاتی. ۷۸
۶-۱-۸-۳- طبقه. ۷۸
۲-۸-۳- تعریف مفهومی و عملیاتی متغیرهای مستقل. ۷۸
۱-۲-۸-۳- تعریف مفهومی راهبرد پلیس جامعه محور. ۷۸
۲-۲-۸-۳- تعریف عملیاتی راهبرد پلیس جامعه محور. ۸۰
۳-۲-۸-۳- تعریف مفهومی عملکرد پلیس(رویکرد سنتی). ۸۱
۴-۲-۸-۳- تعریف مفهومی اعتماد اجتماعی. ۸۴
۵-۲-۸-۳- تعریف عملیاتی اعتماد اجتماعی. ۸۴
۶-۲-۸-۳-  تعریف مفهومی مشارکت اجتماعی:. ۸۵
۷-۲-۸-۳- تعریف عملیاتی مشارکت اجتماعی. ۸۵
۸-۲-۸-۳-  تعریف مفهومی انسجام اجتماعی. ۸۷
۹-۲-۸-۳- تعریف عملیاتی انسجام اجتماعی. ۸۷
۹-۲-۸-۳- تعریف عملیاتی مفهوم آگاهی افراد از کنش های پلیسی   ۸۹
۳-۸-۳- تعریف مفهومی و عملیاتی متغیر وابسته. ۹۰
۱-۳-۸-۳- تعریف مفهومی احساس امنیت اجتماعی. ۹۰
۲-۳-۸-۳- تعریف عملیاتی احساس امنیت اجتماعی. ۹۱
۹-۳- اعتبار و پایایی پژوهش. ۹۲
۱-۹-۳- اعتبار. ۹۳
۲-۹-۳- پایایی. ۹۴
۱-۴- فصل چهارم یافته های پژوهش. ۹۹
۲-۴- مقدمه. ۹۹
۳-۴- یافته‌های توصیفی تحقیق. ۹۹
۱-۳-۴- متغیرهای جمعیت‌شناختی تحقیق. ۹۹
۱-۱-۳-۴-  جنس. ۹۹
۲-۱-۳-۴-  سن. ۱۰۰
۳-۱-۳-۴- وضعیت تاهل. ۱۰۰
۴-۱-۳-۴- سطح تحصیلات. ۱۰۱
۵-۱-۱-۴- درآمد ماهیانه خانواده (بدون احتساب یارانه‌ها). ۱۰۲
۵-۱-۳-۴- طبقهی اقتصادی. ۱۰۲
۶-۱-۳-۴- منطقه سکونت. ۱۰۳
۲-۳-۴- متغیرهای اصلی تحقیق. ۱۰۳
۱-۲-۳-۴- احساس امنیت اجتماعی. ۱۰۳
۲-۲-۳-۴-  رویکرد سنتی نیروی انتظامی. ۱۰۷
۳-۲-۳-۴- مشارکت اجتماعی. ۱۱۳
۴-۲-۳-۴-  اعتماد به نیروی انتظامی. ۱۱۶
۵-۲-۳-۴- آگاهی مردم از کنش های پلیس. ۱۱۸
۶-۲-۳-۴- انسجام اجتماعی مردم و نیروی انتظامی. ۱۲۰
۷-۲-۳-۴- پلیس جامعه محور. ۱۲۳
۴-۴- یافته‌های استنباطی دو متغیره. ۱۲۴
۱-۴-۴- رویکرد سنتی. ۱۲۴
۲-۴-۴- مشارکت اجتماعی. ۱۲۵
۳-۴-۴- اعتماد اجتماعی. ۱۲۶
۴-۴-۴- آگاهی از کنش های پلیس. ۱۲۷
۵-۴-۴-  انسجام اجتماعی. ۱۲۸
۶-۴-۴-  پلیس جامعه محور و امنیت اجتماعی. ۱۲۸
۷-۴-۴- سن. ۱۲۹
۸-۴-۴- درآمد. ۱۳۰
۹-۴-۴-  تفکیک محلات. ۱۳۱
۱۰-۴-۴- تحصیلات. ۱۳۲
۱۱-۴-۴-  آزمون رابطه بین جنسیت و نگرش به پلیس جامعه محور   ۱۳۳
۱-۵- مقدمه. ۱۳۶
۲-۵- نتایج تحقیق. ۱۳۶
۱-۲-۵- نتایج تجربی تحقیق. ۱۳۶
۲-۲-۵- نتایج نظری تحقیق. ۱۳۹
۳-۵- پیشنهادات تحقیق. ۱۴۱
۱-۳-۵- پیشنهادات پژوهشی. ۱۴۱
۲-۳-۵- پیشنهادات کاربردی. ۱۴۲
۴-۵- محدودیت‌های تحقیق. ۱۴۳
۵-۵- ملاحظات اخلاقی تحقیق. ۱۴۳
فهرست منابع. ۱۴۶
الف) منابع فارسی. ۱۴۶
ب)  منابع لاتین. ۱۵۲
ضمائم، پرسشنامه. ۱۵۵
فهرست جداول
جدول۲.۱: مقایسه سه دوره ی اداره ی امور پلیسی ۲۷
جدول۲-۲: تعاریف، کارکردها، سطوح عملکردی و بازدهی سرمایه اجتماعی   ۶۱
جدول۳-۲: وجوه اشتراک جامعه محوری پلیس و سرمایه اجتماعی. ۶۹
جدول۱-۳ مراحل انتخاب نمونه های آماری. ۷۶
جدول ۲-۳ مناطق جغرافیایی منتخب حاصل از نمونه گیری ها. ۷۸
جدول ۳-۳ تعداد نمونه های انتخابی در مناطق جغرافیایی بر حسب جمعیت   ۷۹
جدول۳.۳.تفاوت های رویکردهای پلیس سنتی و جامعه گرا. ۸۰
جدول ۶-۳ تعریف عملیاتی عملکرد پلیس(رویکرد سنتی). ۸۱
جدول۷-۳تعریف عملیاتی عملکرد پلیس(رویکرد سنتی). ۸۳
جدول ۸-۳ گویه های اندازه گیری اعتماد اجتماعی مردم به نیروهای انتظامی. ۸۴
جدول ۹-۳ گویه های اندازه گیری مشارکت افراد در فعالیت های پلیس   ۸۵
جدول ۱۰-۳ تعریف عملیاتی انسجام اجتماعی. ۸۷
جدول ۱۱-۳ تعریف عملیاتی مفهوم آگاهی افراد از کنش های پلیسی   ۸۹
جدول۴-۳ تعریف عملیاتی احساس امنیت اجنماعی. ۱۹
جدول۵-۳ تعریف عملیاتی احساس امنیت اجنماعی. ۹۲
جدول ۱۲-۳ نتایج مربوط به آزمون روایی مقیاس. ۹۷
جدول (۱-۴): توزیع فراوانی متغیر جنس پاسخگویان. ۹۹
جدول (۱-۴): آماره‌های توصیفی متغیر سن. ۱۰۰
جدول (۳-۴): توزیع فراوانی متغیروضعیت تاهل پاسخگویان. ۱۰۱
جدول (۴-۴): آماره‌های توصیفی متغیر سطح تحصیلات پاسخگویان. ۱۰۱
جدول (۵-۴): آماره‌های توصیفی متغیر میزان درآمد ماهیانه (بر حسب تومان). ۱۰۲
جدول (۶-۴): توزیع فراوانی متغیر طبقه اقتصادی. ۱۰۲
جدول (۷-۴): آماره‌های توصیفی متغیر منطقه سکونت. ۱۰۳
جدول (۷-۴): توزیع درصد فراوانی گویه‌های متغیر احساس امنیت   ۱۰۵
جدول (۸-۴): آماره‌های توصیفی ابعاد و متغیر احساس امنیت اجتماعی   ۱۰۷
جدول (۸-۴): توزیع درصد فراوانی گویه‌های متغیررویکرد سنتی نیروی انتظامی. ۱۱۱
جدول (۹-۴): آماره‌های توصیفی ابعاد و متغیر رویکرد سنتی نیروی انتظامی. ۱۱۳
جدول (۱۰-۴): توزیع درصد فراوانی گویه‌های متغیر مشارکت اجتماعی   ۱۱۵
جدول (۱۰-۴): آماره‌های توصیفی مشارکت اجتماعی. ۱۱۶
جدول (۱۱-۴): توزیع درصد فراوانی گویه‌های متغیر اعتماد به نیروی انتظامی. ۱۱۷
جدول (۱۲-۴): آماره‌های توصیفی متغیر اعتماد به نیروی انتظامی   ۱۱۸
جدول (۱۳-۴): توزیع درصد فراوانی گویه‌های متغیر آگاهی مردم از کنش های پلیس. ۱۱۹
جدول (۱۴-۴): آماره‌های توصیفی ابعاد و متغیر آگاهی مردم از کنش های پلیس. ۱۲۰
جدول(۱۵-۴): توزیع درصد فراوانی گویه‌های متغیر انسجام. ۱۲۲
جدول (۱۶-۴): آماره‌های توصیفی متغیر انسجام اجتماعی مردم و نیروی انتظامی. ۱۲۳
جدول (۱۷-۴): آماره‌های توصیفی متغیر پلیس جامعه محور. ۱۲۴
جدول (۱۸-۴): ضریب همبستگی بین رودیکرد سنتی برقراری امنیت و پایین بودن احساس امنیت. ۱۲۵
جدول (۱۹-۴): ضریب همبستگی بین رودیکرد سنتی برقراری امنیت و امنیت اجتماعی پایدار. ۱۲۶
جدول (۲۰-۴): ضریب همبستگی اعتماد اجتماعی افراد به نیروی انتظامی  و امنیت اجتماعی پایدار. ۱۲۷
جدول (۲۱-۴): ضریب همبستگی بین آگاهی افراد از کنش های پلیس و امنیت اجتماعی پایدار. ۱۲۷
جدول (۲۲-۴): ضریب همبستگی بین انسجام اجتماعی مردم با نیروی انتظامی و امنیت اجتماعی. ۱۲۸
جدول (۲۳-۴): ضریب همبستگی بین پلیس جامعه محور و امنیت اجتماعی   ۱۲۹
جدول (۲۴-۴): ضریب همبستگی بین سن افراد و نگرش نسبت به نیروی انتظامی. ۱۳۰
جدول (۲۵-۴): آزمون تفاوت میانگین نگرش به پلیس جامعه محور به تفکیک درآمدماهانه. ۱۳۱
جدول(۲۶-۴): آزمون تفاوت میانگین نگرش به پلیس جامعه محور به تفکیک منطقه سکونت. ۱۳۲
جدول(۲۷-۴) آزمون تفاوت میانگین نگرش به پلیس جامعه محور به تفکیک سطح تحصیلات. ۱۳۳
جدول (۲۷-۴): آزمون رابطه بین جنسیت و نگرش نسبت به پلیس جامعه محور   ۱۳۴
فهرست نمودارها
نموار۲.۱: چگونگی اثر بخشی آگاهی جمعی بر باورهای جمعی. ۳۰
نمودار۲-۲: ابعاد علقه امنیت. ۳۵
نمودار۳-۲: حس همدلی در تعامل اظهاری. ۳۶
نمودار۲-۴: عناصر انسجام اجتماعی. ۳۶
نمودار ۱-۳ مراحل انتخاب جامعه نمونه در مناطق تهران. ۷۷
پیوستار (۱-۴): متغیر احساس امنیت اجتماعی. ۱۰۷
پیوستار (۲-۴): متغیر رویکرد سنتی نیروی انتظامی. ۱۱۳
پیوستار (۳-۴): متغیر مشارکت. ۱۱۶
پیوستار (۴-۴): متغیر اعتماد به نیروی انتظامی. ۱۱۸
پیوستار (۵-۴): متغیر آگاهی مردم از کنش های پلیس. ۱۲۰
پیوستار (۶-۴): متغیر انسجام اجتماعی مردم و نیروی انتظامی   ۱۲۳
پیوستار (۷-۴): متغیر پلیس جامعه محور. ۱۲۴

 
  فصل اول
 
 
مقدمات پژوهش

 
 
 
 
 
 
 
 
 

۱-۱- مقدمه

تکاپو برای رسیدن به امنیت پایدار در تمامی نظام های اجتماعی و در ادوار مختلف تاریخی، از مهم ترین انگیزه های انسان بوده است، چرا که تصور نظام اجتماعی پویا و پابرجا در طی زمان بدون وجود امنیت امکان پذیر نیست، به طوری که آبراهام مازلو در سلسله مراتب نیازها، احساس امنیت را بلافاصله پس از ارضای نیازهای اولیه قرار می دهد(کاهه،۱۳۳:۱۳۸۴). ناامنی می تواند فراتر از زندگی قربانیان بلافصل آن، کسانی که تجربه غیر مستقیمی از جرم داشته اند نیز تاثیرگذارد. ناامنی می تواند فضایی از بی نظمی را ایجاد کند که در آن شهروندان قادر به اعمال کنترل غیر رسمی بر اجتماع خود نبوده، تاثیرات مخرب و منفی بر کیفیت زندگی داشته، منجر به مراقبت و محافظت غیرضروری کنشگران اجتماع داشته، از فعالیت های اجتماعی بازداشته، سطح بی اعتمادی به دیگران را افزایش داده(ویلسون،دنجز،۲۰۰۰) و منجر به افزایش جرایم و حتی سطوح بالاتر ترس می شود(شایدر و دیگران،۲۰۰۶). همچنین احساس خطر دائمی، نارضایتی از مسوولان و نهادهای برقراری امنیت، برهم خوردن تعادل طبیعی زندگی و عدم اعتماد عمومی از جمله پیامدهای احساس ناامنی است.
در یک جامعه بسامان، آن چه امنیت اجتماعی را تضمین می کند، پایبندی افراد به قراردادهای اجتماعی و متقابلا عمل دولت به تعهداتش نسبت به مردم و در نتیجه ایجاد رابطه منطقی و مبتنی بر محبت و رضایت بین مردم و دولت است و بدین ترتیب، امنیت اجتماعی در جامعه ای معنا پیدا می کند که بر نظام اجتماعی سازمان یافته استوار باشد. تحلیلگران اجتماعی ریشه کنی عوامل مخل امنیت در جامعه و دوام نظام اجتماعی را نیازمند پذیرش درونی الگوها و تعهد اعضای جامعه (کنترل درونی) می دانند. در کشورهایی که امنیت اجتماعی به معنی وسیع کلمه از متن و بطن روابط اجتماعی جامعه شکل گرفته باشد، حمایت از آن نیز توسط خود افراد تضمین می شود. برعکس در کشورهایی که این امنیت به معنی فوق وجود نداشته باشد و آن را بیشتر به صورت وارداتی تلقی کنند وضع به گونه ای دیگر است یعنی ناامنی اجتماعی حاکم بر قالب قانون دولتی می شود و آن را می شکند و به نوعی شهروندان را به مقاومت مدنی و نافرمانی اجتماعی سوق می دهد، در این گونه کشورها که بافت دموکراسی، که مسئول تحقق آرمان های قانون است، فرار از آن را تسهیل می کند. بدین دلیل در این گونه کشورها هزینه های پلیس بسیار بالاست و به دلیل ناکارآمدی، سازمان های موازی بسیاری شکل گرفته و قانون های بسیاری به تصویب رسیده است(نصیری،۱۹:۱۳۸۱).
۲-۱- بیان مساله
متولیان امنیت اجتماعی از جمله پلیس به عنوان محور اصلی مدیریت امنیت عمومی، نیازمند مشارکت های عمومی، مدنی و سازمانی می باشند. در صورت فقدان این مشارکت سه گانه، پلیس در برخورد با آسیب ها و انحراف های اجتماعی فزاینده ناگزیر از انتخاب یکی از دو شیوه ایجابی نرم افزاری یا شیوه سلبی و سخت افزاری است که انتخاب شیوه ی اول، پلیس را دچار بحران ناکارآمدی و انتخاب شیوه ی دوم، پلیس را با توجه به راهبرد جامعه محوری آن دچار بحران مشروعیت می کند(محبوبی منش،۱۲:۱۳۸۵).
با در نظر گرفتن این امر که بخش اعظم وظیفه نگهداشت و افزایش امنیت نظام اجتماعی بر عهده نظام پلیس و قوه قهریه می باشد، مطالعات انجام شده نشان می دهد که شیوه های سنتی نگهداشت امنیت که در آن مواجهه با جرم بر تقویت ابزارها و تجهیزات پلیسی و بدون مشارکت مردم تاکید می کرد، در عمل چندان رضایت بخش نبوده و نه تنها موجب افزایش امنیت و کاهش احساس ناامنی نشده است بلکه موجب ناامنی بیشتر نیز شده است(سفیری، ۱۳۸۷: ۱۴۵).
نیروی انتظامی ج.ا.ا طی سال های ۱۳۸۳(پیمایش اول)و ۱۳۸۴(پیمایش دوم) نظرسنجی هایی در خصوص میزان احساس امنیت اجتماعی در بین شهروندان مراکز استان های کشور، به عمل آورد. اهداف اصلی نظرسنجی در پیمایش دوم عبارت بود از : سنجش میانگین ناامنی در جامعه که۱/۹۳ درصد نشان داده شد؛ سنجش میزان احساس ناامنی که ۹/۵۶ درصد بوده است(کرامتی،۱۳۸۵). نتیجه نظرخواهی مرکز افکارسنجی دانشجویان ایران(ایسپا) نیز مبین آن است که ۸۱ درصد از ایرانیان به گونه ای احساس ناامنی می کنند (کلاهچیان،۱۵۴:۱۳۸۴). در نظر سنجی دیگری که از سوی نیروی انتظامی ج.ا.ا (ناجا) طی سال های ۱۳۸۳و ۱۳۸۴ در خصوص سنجش میزان امنیت اجتماعی مراکز استان های کشور صورت گرفته است ، میانگین احساس ناامنی کل مراکز استان های کشور در سال ۱۳۸۳، برابر با ۱۵/۷۹ درصد شده است. در سال ۱۳۸۴ میانگین ناامنی موجود در جامعه برابر با ۱/۹۳ درصد و میانگین احساس ناامنی، برابر با ۹/۵۶ درصد محاسبه گردیده است. (نبوی و همکاران،۷۴:۱۳۸۹). هم چنین، یافته های تحقیقی تجربی در زمینه ی احساس امنیت در میان حاشیه نشینان استان تهران، نشان می دهد که هر چه میزان فراوانی جرم بالاتر باشد، احساس امنیت پایین تر است (کرامتی،۴۱:۱۳۸۴).
این شیوه های تفکر مذکور نوین، منجر به رویکردی مشارکتی- کنترلی در نظام پلیسی شده است که از آن به عنوان پلیس جامعه محور[۱] یاد می شود. جامعه محوری در پلیس نوعی بازگشت مجدد پلیس به جامعه است آن هم نه یک بازگشت فیزیکی و ظاهری، بلکه بازگشت رویکردی و نگرشی که اصل پیشگیری از وقوع جرم و اصل رضایت شهروندی نتیجه و ماحصل آن می باشد(علی نژاد،۸۷:۱۳۸۹). الگوی جامعه محوری در پلیس سرمایه های اجتماعی شهروندان را در جهت افزایش امنیت اجتماعی پایدار به کار می گیرد، این مساله از سویی با شناخت سرمایه های موجود جامعه و از سویی منعطف ساختن کنش ها و فعالیت های پلیسی امکان پذیر است. به عبارت دیگر رویکرد جامعه محوری بر این پیش فرض استوار است که حلال مشکلات اجتماعی، خود مردم هستند.لذا پلیس بایستی با بسیج عمومی مردم، قابلیت های اجتماعی نهفته در جامعه را به منظور حل مشکلات اجتماعی به کار گیرد. در واقع سرمایه اجتماعی در جامعه به پلیس امکان می دهد تا استعداد ها و پتانسیل های موجود جامعه را در جهت کنترل موثر بر جرائم و آسیب های اجتماعی رصد نماید و این امر مستلزم تعاملات سازنده و پیگیرانه پلیس با مردم می باشد که در جامعه محوری نمود پیدا می کند.(همان،۹۷). طبق تحقیقات و مطالعات به عمل آمده در اغلب کشورها بدون مشارکت مردم ، شیوه های سنتی تامین امنیت عمومی نظیر واکنش سریع به گزارش های تلفنی، تلاش برای شناسایی، دستگیری مهاجمان و حضور ماموران گشتی سنتی، برای افزایش امنیت عینی و کاهش ترس شهروندان از جرم کافی نیست(روزن بام،۱۷:۱۳۸۱). به عقیده پارسونز “مهار اجتماعی مطلوب و موفق در درجه اول مبتنی بر شیوه های جامعه پذیری و درونی کردن الگوها و ارزش های فرهنگی جامعه است و استفاده از زور و خشونت آخرین راهکار مقابله با قانون شکنان است”(تریف،۳۲:۱۹۹۹).
اما این نکته مهم را نباید فراموش کرد که نگاه تک بعدی و یک جانبه نگری در مباحث کنترل اجتماعی خود دلیلی بر افزایش جرم در جامعه است و بازده موفقیت آمیز نهادهای انتظامی با تکیه بر عوامل متعددی صورت می گیرد و از رویکردهای مختلف می توان مورد بررسی قرار داد همانند مورفولوژی و ریخت شناسی شهرها(دیدگاه جغرافیایی)، رویکردهای مدیریتی ، پیوندهای سیاسی، حرفه ای گرایی در نیروهای انتظامی، آموزش رسانه ای، بهره گیری از فناوری های نوین و . . از  دیدگاه جامعه شناختی تکیه بر سرمایه های نهفته در نظام اجتماعی یکی از عوامل اصلی کاهش موارد جرم و احساس امنیت و پایداری آن در نظام اجتماعی است. این که این رویکرد تا چه حد می تواند با توجه به مقتضیات کشور ایران در عمل پیاده شود و آیا اصولا جوابگوی نیاز امنیت می باشد یا خیر، هدف از آغاز انجام پژوهش پیش رو بوده است، بر این اساس توجه جدی به رویکرد جامعه محوری موجب افزایش مشارکت مردم در تامین امنیت اجتماعی خواهد شد و رصد دائمی وضعیت و فعالیت های پلیس باعث افزایش اعتماد عمومی به پلیس و انسجام و همدلی بین مردم و نیروهای انتظامی گشته، سرمایه اجتماعی پلیس را افزایش داده که این امر در نهایت باعث کاهش هزینه های پلیس در تامین امنیت خواهد شد. از این رو پزوهش پیش رو در نظر دارد نگرش شهروندان تهرانی را در ارتباط با مولفه های جامعه محوری نیروهای انتظامی مورد بررسی قرار دهد و به این سوال پاسخ دهد که چرا و چگونه راهبرد جامعه محوری پلیس می تواند امنیت اجتماعی را حفظ و پایدار نماید؟

۳-۱- اهمیت و ضرورت پژوهش

همان گونه که اشاره شد، آمارها حاکی از بالا بودن احساس ناامنی افراد در نظام اجتماعی ایران دارد به گونه ای که میانگین احساس ناامنی بر اساس برآورد مرکز افکارسنجی ناجا در سال ۱۳۸۴ برابر با ۴/۵۹ درصد بوده است که در سال ۱۳۸۵ به ۶۲ درصد و در سال ۱۳۸۶ به ۱/۶۵ درصد رسیده که نشان دهنده رشد نگران کننده آن است(مرکز افکار سنجی ناجا،۱۳۵:۱۳۸۵). ساز مان های پلیسی در ایران نیز ناچار به بهبود عملکرد خود هستند و تغییرات رویکردی کلید حل بازده پایین عملکرد نهادهای برقراری امنیت می باشد، چرا که سنجش عملکرد پلیس، علاوه بر وظایف سنتی مانند کاهش جرم و جنایت، مجازات مجرمان، کاهش ترس و افزایش امنیت فردی، تضمین امنیت در مکان های عمومی، با دستاورهایی دیگری مانند استفاده مناسب از منابع مالی، بهره وری و کارایی، استفاده موثر و مناسب از زور و قدرت، برآوردن تقاضای مراجعه کنندگان و دست یابی به مقبولیت در میان مردم نیز ارزیابی می شوند.
افزون بر موارد فوق، عوامل زیر ضرورت تغییر رویکردی را نمایان می سازد:
استقرار نظم و امنیت، عامل تداوم ساختار اجتماعی است.
اختلال در نظم اجتماعی باعث تضعیف احترام متقابل و هویت اجتماعی می گردد.
امنیت، مهم ترین انگیزه ای است که افراد را به داشتن ارتباطات دوسویه یا چند سویه تشویق می کند.
پیامدهای احساس عدم امنیت هراس، بی قراری و ترس های مبهم عمومی است.
[۱] Community policing

تعداد صفحه:۱۸۹

قیمت : ۳۷۵۰۰ تومان

بلافاصله پس از پرداخت، لینک دانلود فایل در اختیار شما قرار میگیرد و  همچنین فایل خریداری شده به ایمیل شما نیز ارسال می شود

پشتیبانی سایت :                 asa.goharii@gmail.com

پایان نامه بررسی نگرش به دین در میان دانشجویان

 پایان نامه رشته  علوم اجتماعی

دانشگاه تهران
دانشکده علوم اجتماعی
بررسی نگرش به دین در میان دانشجویان
سنجش موردی قلمرو و میزان شیوع سکولاریسم
در دانشجویان دانشگاه شریف
رساله جهت دریافت درجه کارشناسی ارشد
در رشته جامعه‌شناسی
شهریور ۹۱
فهرست مطالب
۱ فصل اول: کلیات            ۱
۱.۱  مقدمه  ۱
۱.۲ طرح مسأله                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                        ۲
۱.۳ سؤالات تحقیق ۳
۱.۴   جایگاه تحقیق ۴
۱.۴.۱نسبت بررسی نگرش به دین با مطالعات سنجش دینداری    ۵
۱.۴.۲  نسبت بررسی نگرش به دین با مطالعات سکولار شدن ۶
۱.۴.۳   نسبت بررسی نگرش به دین با کلام جدید. ۸
۱.۵    ضرورت و اهمیت تحقیق   ۱۲
۱.۶     اهداف تحقیق   ۱۴
۱.۷   تعاریف مقدماتی واژگان. ۱۴
۱.۷.۱  قرائت دینی ۱۵
۱.۷.۲   نگرش به دین   ۱۵
۱.۷.۳  نگرش دینی            ۱۶
۱.۷.۴      توضیحی درباره شأن سوبجکتیوِ تعریف این سه مفهوم. ۱۶
۱.۸   پیشینه تحقیق      ۱۷
۱.۸.۱  پیشینه تحقیق در مطالعات سنجش دینداری   ۱۷
۱.۸.۲   پیشینه تحقیق در مطالعات سکولار شدن. ۲۱
۱.۸.۳  پیشینه تحقیق در مطالعات کلام جدید. ۲۴
۲  فصل دوم: مبانی نظری          ۲۵
۲.۱  خاستگاه جامعه شناختی مفهوم نگرش به دین                                                                                                                                                                                                                                                                  ۲۶
۲.۲    نگرش به دین و مفهوم سکولار شدن فرد ۲۸
۲.۲.۱     معنای اول سکولار شدن فردی: افول دینداری و بی‌دینی ۲۸
۲.۲.۲     معنای دوم سکولار شدن فردی: قرائت خصوصی از دین  ۲۹
۲.۲.۳   معنای سوم سکولار شدن فردی: قرائت این جهانی‌گرا (دنیاگرایانه) از دین   ۳۰
۲.۲.۴  معنای چهارم سکولار شدن فردی: سکولاریسم در نگرش به دین ۳۱
۲.۳      نگرش به دین  و قلمرو اجتماعی دین در کلام جدید. ۳۸
۲.۳.۱   نگرش حداقلی به دین و قلمرو اجتماعی نزدیک به صفر ۳۹
۲.۳.۲نگرش حداکثری به دین و حضور فعال دین در قلمرو اجتماعی    ۴۱
۳  فصل سوم: روش شناسی      ۴۶
۳.۱   عملیاتی کردن متغیر «نگرش به دین» یا تشخیص ابعاد «قلمرو اجتماعی دین» و قلمرو «سکولاریسم»                            ۴۷
۳.۱.۱   اشاره‌ای به گونه‌شناسی شپرد از مواجهه دین و مدرنیته ۴۸
۳.۱.۲   اشاره‌ای به گونه‌شناسی خسرو خاور از متغیر نگرش به دین ۴۹
۳.۱.۳  اشاره‌ای به تحقیق لمبرت به عنوان الگویی بسیار همسو    ۵۰
۳.۱.۴   جمع بندی   ۵۱
۳.۲   پرسشنامه      ۵۲
۳.۲.۱  آموزش و پرورش و آموزش عالی                ۵۴
۳.۲.۲   اقتصاد  ۵۵
۳.۲.۳   سیاست داخلی ۵۶
۳.۲.۴   سیاست خارجی ۵۶
۳.۲.۵     قضاوت. ۵۷
۳.۲.۶      تقنین ۵۷
۳.۲.۷   توسعه و پیشرفت        ۵۸
۳.۲.۸      علم ۵۹
۳.۲.۹    زندگی روزمره ۵۹
۳.۲.۱۰   تعاملات اجتماعی ۶۰
۳.۲.۱۱   تصمیمات فردی ۶۰
۳.۳     پایایی و اعتبار. ۶۱
۳.۴    نمونه‌گیری و جامعه آماری   ۶۳
۴     فصل چهارم: یافته های تحقیق                                                                                                                                                                                                                                                                                                                        ۶۷
۴.۱    مشخصات کلی جامعه نمونه  ۶۷
۴.۲    یافته های توصیفی   ۶۹
۴.۲.۱  آموزش و پروش و آموزش عالی ۷۱
۴.۲.۲   اقتصاد  ۷۲
۴.۲.۳  سیاست داخلی   ۷۵
۴.۲.۴   سیاست خارجی ۷۷
۴.۲.۵     قضاوت. ۷۸
۴.۲.۶      تقنین ۸۰
۴.۲.۷   توسعه و پیشرفت. ۸۱
۴.۲.۸      علم ۸۲
۴.۲.۹    زندگی روزمره ۸۵
۴.۲.۱۰    تعاملات اجتماعی ۸۸
۴.۲.۱۱   تصمیمات فردی ۹۰
۴.۲.۱۲     میانگین سکولاریسم در مجموع ۱۱ بعد. ۹۲
۴.۳    کدام حوزه اجتماعی بیشتر از بقیه از قلمرو دین خارج شده است؟. . ۹۳
۴.۴        یافته های تبیینی   ۹۵
۴.۴.۱   رابطه سکولاریسم و جنسیت. ۹۶
۴.۴.۲    رابطه سکولاریسم و رشته تحصیلی ۹۷
۴.۴.۳      رابطه سکولاریسم و میزان تحصیل در دانشگاه ۹۸
۴.۴.۴     رابطه سکولاریسم و سن ۱۰۰
۴.۴.۵    رابطه سکولاریسم و استان محل تولد و سکونت    ۱۰۰
۴.۴.۶    رابطه سکولاریسم و وضعیت تأهل ۱۰۱
۴.۴.۷     رابطه سکولاریسم و میزان تحصیلات پدر. ۱۰۲
۴.۴.۸   رابطه سکولاریسم و دینداری ۱۰۲
۴.۴.۹   رابطه سکولاریسم و دینداری والدین ۱۰۳
۴.۵   سنخ‌شناسی دانشجویان  ۱۰۵
۵       فصل پنجم: جمع‌بندی و نتیجه‌گیری   ۱۱۱
منابع. ۱۱۸
فهرست نمودارها
نمودار ‏۱‑۱: جایگاه تحقیق در هندسه مطالعات دین پژوهی و جامعه شناسی دین ۴
نمودار ‏۴‑۱: جهتگیری کلی دانشگاه در حوزه آموزش و پرورش و آموزش عالی ۷۱
نمودار ‏۴‑۲: جهتگیری کلی دانشگاه در حوزه اقتصاد. ۷۳
نمودار ‏۴‑۳: مقایسه نتایج دو گویه ۱۸ (ربا) و ۱۹ (عدم دخالت دین در اقتصاد) ۷۴
نمودار ‏۴‑۴ عدم همسویی پاسخ داده شده به گویه های اقتصادی ۱۸ و ۱۹. ۷۴
نمودار ‏۴‑۵: جهتگیری کلی دانشگاه در حوزه سیاست داخلی ۷۶
نمودار ‏۴‑۶: جهتگیری کلی دانشگاه در حوزه سیاست خارجی ۷۷
نمودار ‏۴‑۷: جهتگیری کلی دانشگاه در حوزه قضاوت. ۷۹
نمودار ‏۴‑۸: جهتگیری کلی دانشگاه در حوزه تقنین ۸۰
نمودار ‏۴‑۹: جهتگیری کلی دانشگاه در حوزه توسعه و پیشرفت. ۸۲
نمودار ‏۴‑۱۰: جهتگیری کلی دانشگاه در حوزه علم ۸۳
نمودار ‏۴‑۱۱: جهتگیری کلی دانشگاه در حوزه علم به تقکیک علوم طبیعی و انسانی ۸۴
نمودار ‏۴‑۱۲: جهتگیری کلی دانشگاه در حوزه زندگی روزمره ۸۶
نمودار ‏۴‑۱۳: جهتگیری کلی دانشگاه در حوزه های نجاست/ شرب خمر/ حجاب. ۸۷
نمودار ‏۴‑۱۴: جهتگیری کلی دانشگاه در حوزه تعاملات اجتماعی ۸۸
نمودار ‏۴‑۱۵: جهتگیری کلی دانشگاه در حوزه تعاملات اجتماعی به تفکیک گویه ها ۸۹
نمودار ‏۴‑۱۶: جهتگیری کلی در حوزه تصمیمات فردی ۹۱
نمودار ‏۴‑۱۷: جهتگیری کلی دانشگاه در میانگین ۱۱ حوزه ۹۲
نمودار ‏۴‑۱۸: سکولاریسم بر حسب جنسیت. ۹۷
نمودار ‏۴‑۱۹: سکولاریسم بر حسب رشته تحصیلی ۹۸
نمودار ‏۴‑۲۰: سکولاریسم بر حسب میزان تحصیل در دانشگاه ۹۹
نمودار ‏۴‑۲۱: سکولاریسم بر حسب سن ۱۰۰
نمودار ‏۴‑۲۲: سکولاریسم بر حسب محل تولد. ۱۰۰
نمودار ‏۴‑۲۳: سکولاریسم بر حسب محل سکونت. ۱۰۱
نمودار ‏۴‑۲۴: سکولاریسم بر حسب وضع تأهل ۱۰۱
نمودار ‏۴‑۲۵: سکولاریسم بر حسب میزان تحصیلات پدر. ۱۰۲
نمودار ‏۴‑۲۶: سکولاریسم بر حسب دینداری ۱۰۳
نمودار ‏۴‑۲۷: سکولاریسم بر حسب دینداری اظهار شده ۱۰۳
نمودار ‏۴‑۲۸: بررسی روند سکولاریسم با در نظر گرفتن همزمان دینداری شخص و والدین ۱۰۴
نمودار ‏۴‑۲۹: سکولاریسم بر حسب نگاه به غرب. ۱۰۷
نمودار ‏۴‑۳۰: سکولاریسم بر حسب دینداری ۱۰۸
نمودار ‏۴‑۳۱: سکولاریسم بر حسب موضع نسبت به نظام. ۱۰۹
نمودار ‏۴‑۳۲: توزیع فراوانی جامعه آماری در سنخهای مختلف ۱۱۰
نمودار ‏۵‑۱:موضوعات مشخصاً دینی بر اساس پاسخهای سکولار دریافت شده ۱۱۳
فهرست جداول
جدول ‏۲‑۱: معانی مختلف مفهوم سکولار شدن فردی ۳۷
جدول ‏۳‑۱: تأمین پایایی با بهره گرفتن از ضریب آلفای کرومباخ ۶۱
جدول ‏۳‑۲: تأمین اعتبار با بهره گرفتن از ضریب اعتبار سازه ای KMO 62
جدول ‏۳‑۳: توزیع جمعیت دانشجوین دانشگاه در شریف در دو طبقه جنیست ومیزان تحصیلات. ۶۴
جدول ‏۳‑۴: تعداد پرسشنامه های مورد نیاز در هر طبقه. ۶۵
جدول ‏۴‑۱:توزیع جسنیتی جامعه نمونه. ۶۷
جدول ‏۴‑۲: توزیع کلی جامعه نمونه بر اساس طبقات جنسیتی و تحصیلی ۶۸
جدول ‏۴‑۳: توزیع جمعیتی جامعه نمونه بر حسب رشته. ۶۹
جدول ‏۴‑۴: ریز نتایج پرسشنامه در حوزه آموزش و پرورش و آموزش عالی ۷۱
جدول ‏۴‑۵: برآیند نظرات درباره حضور دین درحوزه آموزش و پرورش. ۷۲
جدول ‏۴‑۶: ریز نتایج پرسشنامه در حوزه اقتصاد. ۷۲
جدول ‏۴‑۷: برآیند نظرات درباره حضور دین در حوزه اقتصاد. ۷۳
جدول ‏۴‑۸: ریز نتایج پرسشنامه در حوزه سیاست داخلی ۷۵
جدول ‏۴‑۹: برآیند نظرات درباره حضور دین درحوزه سیاست داخلی ۷۶
جدول ‏۴‑۱۰: ریز نتایج پرسشنامه در حوزه سیاست خارجی ۷۷
جدول ‏۴‑۱۱: برآیند نظرات درباره حضور دین درحوزه سیاست خارجی ۷۸
جدول ‏۴‑۱۲: ریز نتایج پرسشنامه در حوزه قضاوت. ۷۸
جدول ‏۴‑۱۳: برآیند نظرات درباره حضور دین درحوزه قضاوت. ۷۹
جدول ‏۴‑۱۴: ریز نتایج پرسشنامه در حوزه تقنین ۸۰
جدول ‏۴‑۱۵: برآیند نظرات درباره حضور دین درحوزه تقنین ۸۱
جدول ‏۴‑۱۶: ریز نتایج پرسشنامه در حوزه توسعه و پیشرفت. ۸۱
جدول ‏۴‑۱۷: برآیند نظرات درباره حضور دین درحوزه توسعه و پیشرفت. ۸۲
جدول ‏۴‑۱۸: ریز نتایج پرسشنامه در حوزه علم ۸۳
جدول ‏۴‑۱۹: برآیند نظرات درباره حضور دین درحوزه علم ۸۴
جدول ‏۴‑۲۰: ریز نتایج پرسشنامه در حوزه زندگی روزمره ۸۵
جدول ‏۴‑۲۱: برآیند نظرات درباره حضور دین در زندگی روزمره ۸۶
جدول ‏۴‑۲۲: ریز نتایج پرسشنامه در حوزه تعاملات اجتماعی ۸۸
جدول ‏۴‑۲۳: برآیند نظرات درباره حضور دین درحوزه تعاملات اجتماعی ۸۹
جدول ‏۴‑۲۴: ریز نتایج پرسشنامه در حوزه تصمیمات فردی ۹۰
جدول ‏۴‑۲۵: برآیند نظرات درباره حضور دین درحوزه تصمیمات فردی ۹۱
جدول ‏۴‑۲۶: برآیند نظرات درباره حضور دین در جامعه (مجموع ۱۱ حوزه) ۹۲
جدول ‏۴‑۲۷: شمای کلی گویه ها و حوزه های اجتماعی بر اساس پاسخهای سکولار. ۹۳
جدول ‏۴‑۲۸: همبستگی درونی گویه ها و تشخیص عاملها از طریق آزمون تحلیل عاملی ۱۰۶
 

۱           فصل اول: کلیات

۱.۱          مقدمه

جامعه‌ی ایرانی جامعه‌ای است کهن که دینداری و دین‌ورزی آنچنان در تاریخ آن با روح و جان مردمان در آمیخته که انفصال دین از هویت این قلمرو فرهنگی را ناممکن می‌سازد. با اینحال چند صباحیست که ورود تمدنی دیگر در دو ساحت عینیت و ذهنیت به عالم بیرونی و درونی انسان ایرانی، «جایگاه دین» را در حیات او سخت دستخوش چالش و آشوب کرده است، بطوریکه ایرانی شیعه قرن چهاردهم هجری امروز خود را در بسیاری موارد، مجبورِ به انتخابِ میان دین، و جهان جدید می‌بیند. انتخابی بس سخت و سترگ که تمام وجود او را به چالش فرا می‌خواند.
با اینحال چنین به نظر می‌آید که دوران بحرانیِ تنگنای این دوگانه، برای نسل جدید سپری شده است. ایرانیِ مسلمان که به تدریج از اوان مشروطه با پدیده جدید «غرب» آشنا می‌شود، فراز و نشیبهای بلندی را برای تعیین نسبت خویش با عالم جدید می‌گذراند که انعکاس تام خویش را در تاریخ روشنفکری معاصر به ظهور می‌رساند، تاریخی که در دو دوره «شریعتی و سروش» در دهه‌های ۵۰ و ۷۰ به اوج خود می‌رسد و پاسخهایی متناسب با زمینه تاریخی و نیازهای دوره خود کسب می‌کند. امّا مواجهه نسل جدید با پدیده «مدرنیته» نه از جنس مواجهه «نظری و روشنفکرانه» بلکه از جنس مواجهه‌ای «عینی و انضمامی» با دنیایی است که عمده زیست‌جهان او را تشکیل می‌دهد.  گرچه سابقه تجربه انضمامی ایرانیان از مدرنیته به دوره رضاخان بازمی‌گردد، با اینحال این مواجهه تجربه‌ای عمدتاً سیاسی است که در شرایط استعمار و نفوذ مستقیم بیگانگان در امورات کشور اتفاق می‌افتد و به قول دکتر حائری درکی است که تنها از مواجهه با رویه‌ی استعماری غرب بدست می‌آید.(حائری، ۱۳۸۷)
امّا مواجهه نسل جدید نه با رویه استعماری غرب است و نه آنچنان که حائری می‌گوید با عقلانیت و علم و تفکر مدرن، بلکه مواجهه‌ای مستقیم و عینی با ساختارهای اجتماعی و محصولات تکنولوژیک و رسانه‌های جهانی غرب -به عنوان حاملان آگاهی مدرن (برگر و دیگران، ۱۳۸۱، ۱۰۶) – است که آنچنان غلبه‌ای در فضای فرهنگی کل جهان ایجاد کرده که سپهر فرهنگیِ زیستِ یک جوان مسلمان در ایران بعد از انقلاب، بصورتی ناخودآگاه و پنهان به شدت آمیخته و آلوده به عناصر عقلانیت، تفکر، علم و فرهنگ مدرن است. عناصر پنهان ساختارهای اجتماعی و گفتگوهای روزمره مدرن که چون ناخودآگاهند، به تدریج در لایه های زیرین باورها و دیدگاه های افراد نشت می‌کنند و تغییرات فرهنگی عظیمی را در مدت کوتاه گذار یک نسل پدید می‌آورند.
این تغییرات فرهنگی شگرف که در بازه زمانی کوتاهی در لایه‌های زیرین جامعه اتفاق می‌افتد، با سرعت کمتری خود را در عینیت رفتاری افراد ظاهر می‌کند به گونه‌ای که حتی تا مدتها بخاطر در آمیختگی شدید با عناصر حیات سنتی و دینی غیرقابل تشخیص است و از چشم ناظران عینی صحنه و طراحان مطالعات انضمامی دینداری پنهان می‌ماند. (میرسندسی، ۱۳۹۰، ۹۰) همینجاست که ضرورت طراحی و اجرای مطالعاتی برای سنجش اینگونه تغییرات فرهنگی که در لایه «نگرشی» افراد اتفاق می‌افتد نمایان می‌گردد. امری که به مدد الهی مورد نظر این تحقیق است.

۱.۲         طرح مسأله

حیات فردی و اجتماعی ایرانی دو نسل پیشتر از این و پیش از نزول سیاسی، فرهنگی و اجتماعی غرب بر سر شرق، حیاتی سنتی بود که با تسامحی جامعه‌شناختی می‌توان آنرا دینی تصور نمود. در واقع هرچند حوزه‌های اجتماعی جهان قدیم به وجه امروزین توسعه یافته و تفکیک شده نبود و اقتصاد و سیاست و تربیت و خانواده به نسبت جوامع امروز سخت در هم‌تنیده و کم‌دامنه به نظر می‌رسید، معنابخشی، تفسیر و هنجاربخشی زندگی فردی و جمعی مردمان را «دین» تکفّل می‌کرد. مردم در جهان یکپارچه‌ای زندگی می‌کردند که مفاهیم و عناصر دینی کافی برای توضیح وضعیت و تبیین هنجارها و معانی خوب و بد وجود داشت. هرچند لزوماً التزام عملی به بینش دینی و شریعت اسلامی مثل همه اعصار تام و تمام نبود، اما آنچه سپهر فرهنگیِ عرفی جامعه را می‌ساخت اعتقادات و احکام دینی بود که تولد و مرگ، آداب کاسبی، هنجارهای خانوادگی، اخلاق معاشرت، مناسک عمومی و تمام لحظات فردی و اجتماعی را تفسیر و تجویز و اداره می‌کرد.
چنین تصویری از نقش دین در جهان سنت که توسط جامعه‌شناس امریکایی، پیتر برگر، با تعبیر درخشان «سایبان مقدس» مطرح می‌شود با ورود مدرنیته به جامعه سنتی به شدت دستخوش چالش می‌گردد. مدرنیته در شکل متأخر آن به صورت جامعه‌ای با نهادهای اجتماعی تمایزیافته و مستقل درآمده است که هریک نظامهای معنابخشی خود را نه از دین که از عقلانیت و دانش ابزاری فایده‌گرایی می‌گیرد که به مرور زمان مستقل از دین بالیده و اکنون درون این حوزه ها متمرکز و نهادینه شده است و مشروعیتی خودبنیاد[۱] را برای این نهادها حاصل کرده است. ورود مستقیم این نهادهای عرفی دنیای مدرن در فرآیند مدرنیزاسیون به کشورهای شرقی و جهان سوم، این سایبان مقدس را در گیرودار یک انتخاب بزرگ برای تطبیق با شرایط جدید مخیّر می‌کند: یا خود را گسترش دهد تا بتواند بار دیگر چتر قدسی خویش را بر عناصر اجتماعی سایه‌افکن کند یا به گوشه‌ای ایمن از دنیای مدرن بخزد تا بدون دستبرد روحیه سکولار و دین‌زدای مدرن بقا یابد، گوشه‌ی ایمنی که برگر «قلمرو خصوصی»  شهروندان را تنها مصداق آن می‌داند. (برگر و دیگران، ۱۳۸۱، ۸۸) گرچه برگر از شق اول فوق‌الذکر چیزی نمی‌گوید و حتی انقلاب ایران را بعنوان جوشش دین از حوزه خصوصی که به حوزه عمومی هم سرایت می‌کند تعبیر می‌کند(Berger, 1974 به نقل از یوسف‌زاده،۱۳۸۸، ۱۶۲) اما ناگفته پیداست که یکی از داعیه‌های همیشگی اسلام در ایران، تمشیت و هدایت امور اجتماعی بوده است که با ظهور حضرت امام خمینی و انقلاب اسلامی تجلّی عینی می‌یابد.
در گیرودار این کشمکش که عالمان دینی، روشنفکران، دولتها، احزاب، رسانه‌ها و خودِنهادها و ساختارهای اجتماعی بازیگران اصلی آن هستند، صحنه پیچیده‌ای در ایران امروز ما پدید آمده است که گفتمانهای متعارضی از هردو سوی طیف پیش‌فرض انگاشته شده و مورد عمل قرار می‌گیرد و این درحالیست که بر خلاف یک دهه پیش، اصل این گفتمانها و مطالبات صریحاً و مستقیماً مورد بحث قرار نمی‌گیرند.مناقشه‌ای که در دهه اول در دو جبهه انقلابی-لیبرال و در دهه دوم با عنوان اصلاح‌طلب-اصولگرا دنبال می‌شد، در دهه سوم صورت‌بندی نظری ویژه‌ای نیافت و حال آنکه به شکلی پنهان در تمام مناقشات در جریان بود.
در واقع به خوبی می‌توان این ادعا را مطرح کرد که مناقشه بر سر «محدوده حضور اجتماعی دین» محور اصلی تمام مناقشات اجتماعی ایران معاصر و به ویژه سالیان پس از انقلاب است. مناقشه‌ای که از یکسو ریشه در مباحثات کلامی و دین‌شناختی داردکه سرفصلهایی نظیر «قرائت دینی»، «قلمرو دین»، «ضرورت دین» و «انتظار بشر از دین» را پدید آورد و از سوی دیگر ریشه در مباحث معرفت‌شناختی دارد که مباحثی نظیر «منزلتِ شناختی عقل» و «فهم عصری دین»، «نقش هرمنوتیک در فهم متون مقدس» و «ارزش علم جدید»  را برانگیخت. همین مناقشه است که وقتی امتداد یابد مباحث سیاسی بر سر مدل حکومتی ولایت فقیه و دموکراسی، معارضات اقتصادی بر سر الگوی اقتصاد بازار آزاد، درگیری‌ها بر سر حدود پوشش و آزادی در جامعه و بسیاری موارد دیگر را به بار می‌آورد. (نباتیان، ۱۳۸۴، ۱۰۴) با این همه جای خالی رویکرد «جامعه‌شناسانه» که منطقاً باید در کانون این منازعه قرار گیرد کاملاً خالیست. مباحثه بر سر حالات و کیفیت حضور دین در جامعه در نسبت با تحول بنیادین جامعه در تمدن غربی از یکسو و بررسی وضعیت انضمامی موجود از سوی دیگر می‌تواند پروژه های مهمی برای جامعه شناسی نظری و جامعه شناسی تجربی ایرانی محسوب شود.

۱.۳       سؤالات تحقیق

در چنین شرایطی پرسش اصلی این تحقیق اینجاست که دو فرآیند متعارض «مدرنیزاسیون» و «انقلاب اسلامی» که هریک با قوای مفصلی از نیروهای اجتماعی (اعم از کنشگران یا نهادها) در سطح کلان در حال فعالیت در کشورند، چه وضعیتی را در سطح خرد و فضای فرهنگی نسل جدید پدید آورده است؟ به عبارت دیگر نسل جدید به این سایبان مقدس چگونه می‌نگرد و محدوده‌ی آنرا تا کجا تصویر می‌کند؟ آیا دانشجویان هنوز مرجعیتی برای دین[۲] بعنوان منبع مشروعیت بخش حوزه ‌های اجتماعی گوناگون قائلند یا در نظام فکری خود این حوزه ها را از دین تخلیه کرده و معنابخشی، قانونگذاری و هنجاربخشی آنها را به عقلانیت، علم یا فرهنگ سکولار مدرن واگذار کرده‌اند؟
[۱]autonomous
[۲] Religious authority

تعداد صفحه:۱۴۰

قیمت : ۳۷۵۰۰ تومان

بلافاصله پس از پرداخت، لینک دانلود فایل در اختیار شما قرار میگیرد و  همچنین فایل خریداری شده به ایمیل شما نیز ارسال می شود

پشتیبانی سایت :                 asa.goharii@gmail.com

پایان نامه عوامل اجتماعی و فرهنگی مؤثر بر آگاهی از حقوق شهروندی

 پایان نامه رشته  علوم اجتماعی

دانشگاه شهید چمران اهواز
                  پردیس دانشگاهی
پایان نامه جهت اخذ درجه کارشناسی ارشد
 
عنوان:
بررسی عوامل اجتماعی و فرهنگی مؤثر بر آگاهی از حقوق شهروندی
(مورد مطالعه: شهروندان ۱۵ سال و بالاتر شهر اهواز)
 
مهر ماه  ۱۳۹۳
 
فهرست مطالب
عنوان                                                                                               صفحه
فصل اول: کلیات پژوهش
۱-۱- مقدمه. ۲
۱-۲- بیان مساله. ۴
۱-۳- اهمیت و ضرورت تحقیق. ۶
۱-۴- اهداف تحقیق. ۸
۱-۴-۱- هدف کلی ۸
۱-۴-۲- اهداف جزئی ۹
فصل دوم: مبانی نظری و پیشینه پژوهش
۲-۱- مقدمه. ۱۱
۲-۲- مبانی نظری در رابطه با شهروندی و حقوق شهروندی ۱۱
۲-۲-۱- دیدگاه های نظری موجود درباره شهروندی ۱۱
۲-۲-۲- مروری بر مهمترین نظریه­ های شهروندی ۱۷
۲-۲-۳- تعریف و مفهوم شهروند و شهروندی ۲۲
۲-۲-۴- تعریف و مفهوم حقوق شهروندی ۲۳
۲-۲-۵- تاریخچه شهروندی در ایران باستان. ۲۵
۲-۲-۶- تاریخچه و مفهوم حقوق شهروندی در غرب ۲۵
۲-۲-۷- مفهوم حقوق شهروندی در اسلام. ۲۶
۲-۲-۸- فرایند تاریخی شهروندی ۲۷
۲-۲-۹- ماهیت شهروندی ۲۹
۲-۲-۱۰- شهروندی در یونان باستان و روم. ۳۱
۲-۲-۱۱- شهروندی در سنت مسیحی ۳۲
۲-۲-۱۲- شهروندی و جامعه­ی سیاسی ۳۳
۲-۲-۱۳- جهانی‏شدن و شهروندی ۳۴
۲-۲-۱۴- عوامل مؤثر و بازتاب‏های فرایند محلی- جهانی‏شدن بر شهروندی ۳۵
۲-۳- پیشینه پژوهش. ۳۷
۲-۳-۱- مطالعات داخلی ۳۷
۲-۳-۲- مطالعات خارجی ۴۶
۲-۳-۳- نقد و بررسی پیشینه مطالعاتی ۴۹
۲-۴-۱- ترنر. ۵۰
۲-۴-۲- پارسونز. ۵۰
۲-۴-۳- مارکس. ۵۱
۲-۴-۴- هابرماس. ۵۲
۲-۴-۵- مارشال. ۵۳
۲-۵- مدل مفهومی پژوهش. ۵۴
شکل(۲-۱): مدل مفهومی پژوهش. ۵۶
۲- ۷- جمع بندی فصل. ۵۷
فصل سوم: روش شناسی پژوهش
۳- ۱- مقدمه. ۶۰
۳- ۲- روش تحقیق. ۶۰
۳- ۳- معرفی ابزارهای جمع آوری اطلاعات ۶۱
۳- ۴- واحد تحلیل. ۶۲
۳- ۵- جمعیت آماری ۶۲
۳- ۶- شیوه نمونه گیری ۶۳
۳- ۷- تعیین حجم نمونه. ۶۴
۳- ۸- تعاریف مفهومی و عملیاتی متغیرهای تحقیق. ۶۵
۳- ۹- تعیین روایی و پایایی ۶۶
۳- ۹- ۱- روایی (اعتبار) ۶۶
۳- ۹- ۲- پایایی ۶۷
۳- ۹- ۲- ۱- محاسبه آلفای کرونباخ. ۶۷
۳- ۱۰- روش تجزیه و تحلیل داده ها ۶۸
۳- ۱۱- تعریف مفهومی و عملیاتی متغیرهای جمعیت شناختی ۶۹
۳-۱۱-۱- سن ۶۹
۳-۱۱- ۲- جنسیت ۶۹
۳-۱۱- ۳- وضعیت تاهل. ۶۹
۳-۱۱- ۴- قومیت ۶۹
۳-۱۱-۵- تحصیلات ۷۰
۳- ۱۲- تعریف مفهومی و عملیاتی دیگر متغیرهای مستقل. ۷۰
۳- ۱۲- ۱- پایگاه اجتماعی- اقتصادی ۷۰
۳- ۱۲-۱ -۱- بعد عینی پایگاه اجتماعی – اقتصادی ۷۰
۳- ۱۲- ۱- ۲- بعد ذهنی پایگاه اجتماعی – اقتصادی ۷۱
۳-۱۲-۲- مشارکت فرهنگی ۷۳
۳-۱۲-۳- مشارکت اجتماعی ۷۴
۳-۱۲-۴- مشارکت سیاسی ۷۵
۳-۱۲- ۵- هویت اجتماعی ۷۷
۳-۱۲- ۶- هویت ملی ۷۸
۳-۱۲-۷- میزان استفاده از رسانه رسانه های جمعی ۷۹
۳-۱۲-۸- دینداری ۸۰
۳-۱۳- متغیر وابسته:  آگاهی از حقوق شهروندی ۸۱
۳-۱۴- جمع بندی فصل. ۸۳
فصل چهارم: تجزیه و تحلیل یافته­ های پژوهش
۴-۱- مقدمه. ۸۵
۴-۲- آمار توصیفی ۸۵
۴-۲-۱- توصیف ویژگی های جمعیت نمونه. ۸۵
۴-۲-۱-۱- متغیر سن ۸۵
۴-۲-۱-۲- متغیر جنسیت ۸۶
۴-۲-۱-۳- متغیر وضعیت تاهل. ۸۶
۴-۲-۱-۴-متغیر تحصیلات ۸۷
۴-۲-۱-۵-متغیر قومیت ۸۸
۴-۲-۲- توصیف ویژگی های دیگر متغیرهای مستقل. ۸۸
۴-۲-۲-۱-  متغیر پایگاه اجتماعی – اقتصادی ۸۸
۴-۲-۲-۱-۱- متغیر پایگاه اجتماعی – اقتصادی در بعد عینی ۸۸
۴-۲-۲-۱-۲- متغیر پایگاه اجتماعی – اقتصادی ذهنی ۸۹
۴-۲-۲-۸- آماره های توصیفی سایر متغیرهای مستقل تحقیق. ۹۰
۴-۲-۳-توصیف ویژگی های متغیر وابسته (آگاهی از حقوق شهروندی) ۹۰
۴-۳- تجزیه و تحلیل داده ها ۹۱
۴-۳-۱- آزمون فرضیه های تحقیق. ۹۱
۴-۳-۱-۱- آزمون فرضیه نخست ۹۱
۴-۳-۱-۲- آزمون فرضیه دوم. ۹۲
۴-۳-۱-۳- آزمون فرضیه سوم. ۹۳
۴-۳-۱-۴- آزمون فرضیه چهارم. ۹۳
۴-۳-۱-۵- آزمون فرضیه پنجم. ۹۴
۴-۳-۱-۶- آزمون فرضیه ششم. ۹۴
۴-۳-۱-۷- آزمون فرضیه هفتم. ۹۵
۴-۳-۱-۸- آزمون فرضیه هشتم. ۹۵
۴-۳-۲-آزمون متغیرهای زمینه ای با متغیر آگاهی از حقوق شهروندی ۹۷
۴-۳-۲-۱-آزمون فرضیه نخست ۹۷
۴-۳-۲-۲- آزمون فرضیه دوم. ۹۸
۴-۳-۲-۳- آزمون فرضیه سوم. ۹۸
۴-۳-۲-۴-آزمون فرضیه ی چهارم. ۹۹
۴-۳-۲-۵-آزمون فرضیه­ی پنجم. ۱۰۰
۴-۴- ضرایب همبستگی تفکیکی بین متغیرهای مستقل و وابسته. ۱۰۱
۴-۵- یافته ها و تحلیل های رگرسیون چند متغیره تحقیق. ۱۰۵
مدل تحقیق با درج ضرایب r. 109
فصل پنجم: بحث و نتیجه گیری
۵-۱- مقدمه. ۱۱۱
۵-۲- نتایج تئوریکی فرضیات و مقایسه نتایج با پیشینه و نظریات تحقیق. ۱۱۲
۵-۳- پیشنهادات کاربردی ۱۱۷
۵-۴- پیشنهادات پژوهشی ۱۱۸
۵-۵- محدویت ها ۱۱۹
۵-۶- خلاصه فصل. ۱۲۰
منابع فارسی ۱۲۳
منابع انگلیسی ۱۲۷
 
 
فهرست جداول
عنوان                                                                                               صفحه
جدول(۲-۱) نحوه استخراج متغیرهای تحقیق ۵۴
جدول ۳-۱ : ضرایب آلفای کرونباخ متغیرهای  مختلف تحقیق. ۶۸
جدول ۳-۲:گویه های سنجش پایگاه اجتماعی- اقتصادی در بعد عینی. ۷۱
جدول ۳-۳: گویه های سنجش پایگاه اجتماعی- اقتصادی در بعد ذهنی. ۷۲
جدول ۳-۴:گویه های سنجش متغیر مشارکت فرهنگی. ۷۴
جدول ۳-۵ :گویه های سنجش متغیر مشارکت اجتماعی. ۷۵
جدول ۳-۶ :گویه های سنجش متغیر مشارکت سیاسی. ۷۶
جدول ۳-۷ :گویه های سنجش متغیر هویت اجتماعی. ۷۷
جدول ۳-۷ :گویه های سنجش متغیر هویت ملی ۷۹
جدول ۳- ۸: گویه های سنجش متغیر میزان استفاده از رسانه. ۸۰
جدول ۳-۹ :گویه های سنجش متغیر دینداری. ۸۰
جدول ۳-۱۰ :گویه های سنجش متغیر حقوق شهروندی. ۸۲
جدول (۱-۴): توزیع فراوانی پاسخگویان بر حسب گروه های سنی ۸۶
جدول (۴-۲) آماره های توصیفی مربوط به متغیر جنس. ۸۶
جدول (۴-۳) آماره های توصیفی مربوط به متغیر وضعیت تاهل ۸۷
جدول (۴-۴) توزیع فروانی پاسخگویان بر حسب متغیر تحصیلات ۸۷
جدول (۴-۵) آماره های توصیفی مربوط به متغیر قومیت ۸۸
جدول (۴-۶)توزیع فراوانی پاسخ گویان برحسب متغیر پایگاه اجتماعی – اقتصادی در بعد عینی ۸۹
جدول (۴-۷)توزیع فراوانی پاسخ گویان برحسب متغیر پایگاه اجتماعی – اقتصادی در بعد ذهنی ۹۰
جدول (۴-۸) : آماره های توصیفی مربوط به متغیرهای مستقل ۹۰
جدول (۴-۹)آماره های توصیفی مربوط به متغیر آگاهی از حقوق شهروندی. ۹۱
جدول (۴-۱۰)رابطه بین متغیرهای مشارکت فرهنگی و آگاهی از حقوق شهروندی. ۹۲
(جدول ۴-۱۱) رابطه بین متغیرهای مشارکت سیاسی و آگاهی از حقوق شهروندی ۹۲
جدول (۴-۱۲) رابطه بین متغیرهای مشارکت اجتماعی و آگاهی از حقوق شهروندی ۹۳
جدول (۴-۱۳) رابطه بین متغیرهای هویت ملی و آگاهی از حقوق شهروند. ی ۹۳
جدول ۴-۱۴- رابطه بین متغیرهای هویت اجتماعی و آگاهی از حقوق شهروندی. ۹۴
جدول (۴-۱۵) رابطه بین متغیرهای استفاده از رسانه و آگاهی از حقوق شهروندی ۹۵
جدول (۴-۱۶) رابطه بین متغیرهای میزان دینداری و آگاهی از حقوق شهروندی ۹۵
جدول (۴-۱۷)رابطه بین متغیرهای پایگاه اجتماعی – اقتصادی و آگاهی از حقوق شهروندی. ۹۶
جدول (۴-۱۸)رابطه بین متغیرهای پایگاه اجتماعی – اقتصادی عینی و آگاهی از حقوق شهروندی. ۹۶
جدول (۴-۱۹) رابطه بین متغیرهای پایگاه اجتماعی – اقتصادی ذهنی و آگاهی از حقوق شهروندی. ۹۷
جدول (۴-۲۰)رابطه بین متغیرهای« سن» و « آگاهی از حقوق شهروندی » ۹۷
جدول (۴-۲۱) آزمون تفاوت میانگین (T) آگاهی از حقوق شهروندی برحسب جنسیت. ۹۸
جدول (۴-۲۲) آزمون تفاوت میانگین (T) آگاهی از حقوق شهروندی برحسب وضعیت تاهل. ۹۹
جدول (۴-۲۳)آزمون آنالیز واریانس یک طرفه آگاهی از حقوق شهروندی برحسب قومیت. ۱۰۰
جدول (۴-۲۴)آزمون آنالیز واریانس یک طرفه تحصیلات و آگاهی از حقوق شهروندی ۱۰۱
جدول (۴-۲۵) تجزیه و تحلیل رگرسیون چند متغیره متغیرهای مستقل و آگاهی از حقوق شهروندی ۱۰۷
جدول (۴- ۲۶) نتایج حاصله از رگرسیون چند متغیره فرضیه های تحقیق ۱۰۷
 
 
 
 
 
فصل اول
کلیات تحقیق
 
 
 
 
 

۱-۱- مقدمه

شهروندی[۱] از مشتقات شهر[۲] و حاصل رابطه دو سویه فرد و دولت است،این رابطه از یک سو متضمن وفاداری فرد به دولت و از سوی دیگر مستلزم حمایت دولت از فرد می باشد. به باور برخی از صاحب نظران شهرنشین ها آن هنگامی که به حقوق یکدیگر احترام گذارده و به حقوق و تکالیف خویش در قبال شهر و اجتماع عمل کنند به شهروند ارتقاء یافته اند،یک شهروند عضو رسمی یک شهر،ایالت یا کشور است،افرادی که به یک دولت ـ ملت خاص تعلق دارند، دارای اسناد و مدارکی هستند که این اسناد و مدارک را قانون اساسی هر دولتی تعیین می کند. که معمولاً تابع دو معیار می باشد: یک محل تولد و دیگری ملیت پدر و مادر،البته شهروندی از راه ازدواج با زن یا مرد شهروند هر کشوری نیز بدست می آید. اما این گونه شهروندی همه حقوق شهروندی را شامل نمی شود.
در هر حکومتی دو گروه وجود دارد، که هر کدام دو نقش متمایز را بازی می کنند: یک گروه نقش فرمانروا و گروه دیگر نقش فرمانبردار،آن هنگام که به گروه فرمانروایان عنوان دولت داده شود،گروه فرمانبرداران شهروندانی هستند که حاکمان با رأی و نظر آنها انتخاب شده و نماینده آنها می باشند (قاضی، ۱۳۸۵ :۱۹). شهروندی اصلی است، که بر روابط دولت و اعضاء جامعه نظارت می­ کند، یعنی از یک سو با امتیازات دولت و حقوق افراد و از سوی دیگر به مناسبات و فرایندهای تاریخی مربوط می­شود. شهروندی اعتبار فرد را در جامعه مشخص می­ کند (ربانی، ۱۳۸۷ :۲۴۷).
شهروند عضو یک اجتماع سیاسی است که بهرمند از حقوقی است که البته وظایف عضویت برای او محفوظ است. اگر به این تعریف دقت شود،نمی­توان هیچ شهروندی را بدون مسئولیت واجد حق دانست. (افروغ،۱۸:۱۳۸۷)
از دیدگاه سنتی شهروندی مستلزم داشتن حقوق و تکالیف معین، واقعی و عینی نسبت به یک دولت حاکم است نه وظایف و حقوق غیر دقیق و داوطلبانه نسبت به یک حکومت جهانی و همه افراد بشر (امام جمعه زاده ،۱۳۸۰:۲۸).
از دیدگاه مدرن در دوران جهانی شدن شهروندی مفهوم جدید و گسترده­ای یافته است، به نحوی که این مفهوم دیگر تنها از طریق دولت ـ ملت تبیین نمی­گردد. بلکه بطور فزاینده ای تبدیل به یک مفهوم غیر سرزمینی گردیده و گفتمان های جدیدی از حقوق ،مشارکت و . را مطرح می کند که رفتار شهروندان و کیفیت مشارکت آنان در امور جامعه از شاخص های توسعه یافتگی جوامع محسوب  می شود.
جذابیت شهروندی صرفا به خاطر منافعی نیست که به فرد می­رساند. شهروندی همواره یک ایده­ی دو جانبه و بنابراین، یک ایده­ی اجتماعی است. قابل تصور است که یک جامعه بتواند بدون بیان رسمی حقوق به درستی کارکند اما به سختی می­توان وجود یک جامعه انسانی با ثبات را بدون وجود حس تعهد میان اعضایش تصور نمود. بنابراین، حقوق شهروندی[۳] مبنای عالی برای ادره­ی امرو انسان به شمار می­رود و زندگی آن­ها که از پیش به وسیله نژاد، مذهب، طبقه، جنسیت یا صرفا یکی از هویت­شان تعیین می­شد به وسیله شهروندی تعیین می­شود، چرا که شهروندی بیش از هر هویت دیگر قادر است انگیزه­ی سیاسی اساسی انسان­ها را، که هگل[۴] آن را ” نیزا به رسمیت شناخته شدن” می­نامد، ارضا نماید (ویلیامز[۵]، ۱۹۹۷). این ایده نمی­تواند صرفا مجموعه ­ای حقوقی باشد که فرد را در تعهد به یدگران رها کند بلکه حقوق شهروندی همیشه به چارچوبی برای پذیرش و مکانیزم­هایی برای تحقق شان نیاز دارند. چنین چارچوبی، که شامل دادگاه­ها، مدارس، بیمارستان­ها و پارلمان­ها می­شود، نیاز دارد که همه شهروندان وظیفه خود را در حفظ آن ایفا کنند (هزارجریبی و امانیان،۱۳۹۰).
با توجه به آنچه تاکنون گفته شد، هدف پژوهش حاضر بررسی عوامل بررسی عوامل اجتماعی و فرهنگی موثر بر آگاهی از حقوق شهروندی می باشد. از این رو با بهره گرفتن از چهارچوب نظری مشخص و بهره­ گیری از پیشینه تجربی بحث حاضر، به تبیین آگاهی از حقوق شهروندی در این پژوهش خواهیم پرداخت.

۱-۲- بیان مساله

شهروندی یکی از مهمترین عرصه های سیاسی – اجتماعی است که در طول تاریخ به اشکال گوناگون و با تعابیر مختلف حقوقی ، سیاسی و فلسفی رواج داشته است. صاحب نظرانی که به قصد بررسی چگونگی تحول مفهوم شهروندی کتاب تاریخ را ورق زده اند، در یک نکته اتفاق نظر دارند ، و آن اینکه شهروند موقعیتی است که هم حق افراد را برای برخورداری از حقوق به رسمیت می شناسند، و هم مسئولیت جمعی شهروندان را که اداره با ثبات امور بر آن مبتنی است (شیانی و دادوندی ،۱۳۸۹)
آشنایی با مفهوم شهروندی به خوبی نشان می دهد که این ایده در اصل به حقوق اقتصادی و سیاسی دسترسی و مشارکت مربوط می شود و کسانی که برای پوشش حقوق اجتماعی فراسوی آنها حرکت می کنند ، فقط ارتقاء برابری را به منظور حمایت از یکپارچگی اقتصادی هدف قرار می دهند ( شیانی ،۱۳۸۴ :۱۸). بنابراین شهروندی به یک فرد حق مشارکت در قدر ت سیاسی و برخوداری از حقوق مدنی و اجتماعی را می دهد. این مفهوم ترجمان حقوق و آزادی های اساسی و عمومی جامعه بوده و اساسی ترین نیازهای هر ملت را در برمی یگرد. « حقوق شهروندی»  در تعریف خود ناظر بر حقوق فردی و رابطه فرد با دولت و دیگر شهروندان است و در برگیرنده ابعاد سیاسی ، مدنی ، اجتماعی ، اقتصادی ، فرهنگی و جنسیتی می شود. بنابراین در یک برداشت شهروندی موقعیتی است که به موجب آن شهروند از حقوق مدنی، سیاسی، اجتماعی، اقتصادی، فرهنگی و جنسیتی برخوردار می شود. شهروندان به موجب  قانون دارای حقوق و تامین برابر آن بریا تمام شهروندان فارغ از تعلقات قویم، نژادی، فرهنگی، مذهبی، جنسیتی و اقتصادی آنان است.
اگر چه در تعاریف مختلف مفهوم شهروندی ، جنبه های حقوقی آن مورد تاکید قرار گرفته است ، در برگیرنده مجموعه ای از تعهدات و تکالیف است. اهمیت این مطلب از آن جهت است که طبق این تعریف مسئولیت شهروندی همان « خودآگاهی مردم از حقوق شهروندی و احساس نیاز همگانی برای اجرای این حقوق است » (نوروزی ، ۱۳۸۵ :۲۸) بدین معنا که افراد تا نسبت به حقوق شهروندی خودآگاهی نداشته باشند، از وظایف خودآگاه نخواهند شد و به آن عمل نخواهند کرد. چرا که حقوق بر مسئولیت ها دلالت داشته و در خلاء شکل نگرفته است. پس برای اینکه حقوق شهروندی موثر باشد، شهروندان باید حقوق یکدیگر  را بشناسند و آنها را محترم شمارند.
در چند دهه اخیر حقوق شهروندی به یکی از پیچیده ترین مسائل سیاسی و اجتماعی تبدیل شده و توجه متفکران و سیاستمداران زیادی را به خود جلب کرده است. جایگاه حقوق برای حل موفقیت آمیز مسائل مهم حکومت داری یعنی نیاز به توزیع عادلانه منابع و حفظ نظم بسیار حیاتی بوده و نقش مهمی را در حل برخوردهای اجتماعی ایفا کرده است. چرا که رعایت حقوق شهروندی منوط به شناسایی این حقوق در جامعه ، چگونگی عمل به آنها و نحوه ضمانت اجرایی آنهاست که خود عملی مهم در جهت رشد شخصیت فردی و اجتماعی به شمار می­رود. براین اساس، آگاهی از حقوق شهروندی به فرد اجازه دخالت آگاهانه در سرنوشت خود را می­دهد و منجر به احقاق حقوق خود و زندگی بهتر برای خود و دیگر اعضای جامعه می شود. بنابراین میزان آگاهی افراد از حقوق و تعهداشان و شیوه های فعال شدن آن ها در جامعه، در میزان تحقق شهروندی و ارتقاء آن نقش موثری دارد. بنابراین شهروندی بیش از آن که نیازمند بحث درباره شاخص­ها و مولفه­های حقوق و وظایف باشد، ضرورت بررسی پیرامون عوامل مؤثر بر میزان آگاهی افراد از حقوق شهروندی را بازتاب می کند.  باتوجه مباحثی که تاکنون ذکر شد، هدف اساسی تحقیق حاضر پاسخگویی به این سوال اساسی است که میزان آگاهی از حقوق شهروندی شهروندان شهر اهواز در چه حد است ؟ و عوامل تاثیرگذار بر آن کدامند؟ زیرا می تواند برای برنامه ریزی های آینده مفید و مؤثر واقع شود.

۱-۳- اهمیت و ضرورت تحقیق

حقوق شهروندی جزء لاینفک جامعه مدنی و مبانی تشکیل دهنده آن به شمار می­رود، چرا که امکان مشارکت داوطلبانه همه­ی افراد را در تمام عرصه های اجتماعی فراهم می­سازد. بنابراین، درگذر  از جوامع سنتی به مدرن تغییراتی در جهت تحقق حقوق شهروندی در سطوح فردی و ساختاری پدید می­آید. با اتفاقاتی که در نظام جهانی به وقوع پیوسته، از جمله، گسترش ارتباطات، جهانی شدن، چند فرهنگ گرایی، کشورها  از جمله کشور ما تحت تاثیر نظریه ها و دیدگاه های جدید  در ارتباط با شهروندی قرار گرفته و این امر ضرورت پژوهش در مورد شهروندی را بیشتر می کند.
[۱] . Citizenship
[۲] . City
[۳] . Civil Rights
[۴] . Hegel
[۵] .Williams

تعداد صفحه:۱۵۷

قیمت : ۳۷۵۰۰ تومان

بلافاصله پس از پرداخت، لینک دانلود فایل در اختیار شما قرار میگیرد و  همچنین فایل خریداری شده به ایمیل شما نیز ارسال می شود

پشتیبانی سایت :                 asa.goharii@gmail.com

پایان نامه سرمایه اجتماعی درون – برون گروهی در فضای مجازی 

  • پایان نامه رشته  علوم اجتماعی – جامعه شناسی

واحد گرمسار
دانشکده ادبیات و علوم انسانی، گروه جامعه شناسی
پایان نامه برای دریافت درجه کارشناسی ارشد
عنوان :
بررسی سرمایه اجتماعی درون – برون گروهی در فضای   مجازی     با تاکید بر دهمین انتخابات ریاست جمهوری
زمستان ۱۳۹۰
فهرست مطالب
چکیده                                                                                                                                                                                   ۱
۱-۱ مقدمه                                                                                                                                                                              ۳
۲-۱    بیان مسئله                                                                                                                                                                   ۳
۳-۱    ضرورت و اهمیت تحقیق                                                                                                                                          ۸
۴-۱    اهداف تحقیق                                                                                                                                                             ۹
۲- ۱ مقدمه                                                                                                                                                                          ۱۱
۲-۲    مروری بر ادبیات                                                                                                                                                         ۱۱
۳-۲    مبانی نظری                                                                                                                                                                    ۲۲
۱-۳-۲     الگوی جامعه شناختی سیاسی                                                                                                                                               ۲۳
۲-۳-۲       دیدگاه کارکردگرایی                                                                                                                                      ۲۴
۱-۲-۳-۲        کارکرد                                                                                                                                                 ۲۵
۲-۲-۳-۲        ساخت                                                                                                                                                   ۲۷
۳-۲-۳-۲        یکپارچگی                                                                                                                                          ۲۸
۴-۲-۳-۲        تعادل                                                                                                                                                      ۲۸
۵-۲-۳-۲     ارزش ها                                                                                                                                                    ۲۹
۳-۳-۲    دیدگاه مبادله                                                                                                                                                         ۳۰
۱-۳-۳-۲   پاداش                                                                                                                                                         ۳۰
۲-۳-۳-۲   انگیزش                                                                                                                                                     ۳۱
۳-۳-۳-۲   سود                                                                                                                                                             ۳۱
۴-۳-۳-۲  اراده گرایی                                                                                                                                                 ۳۲
۵-۳-۳-۲  تایید اجتماعی                                                                                                                                                           ۳۲
۴-۳-۲     الگوی اقتصاد سیاسی                                                                                                                                            ۳۳
۱-۴-۳-۲   دیدگاه انتخاب عاقلانه                                                                                                                                               ۳۳
۲-۴-۳-۲   دیدگاه انتخاب عاقلانه اصلاح شده                                                                                                                             ۳۴
۵-۳-۲      الگوی روان شناسی سیاسی                                                                                                                                  ۳۴
۱ -۵-۳-۲   دیدگاه روانی سیاسی تحلیل رفتار انتخاباتی مکتب مطالعاتی شیکاگو                                                    ۳۴
۲-۵-۳-۲  دیدگاه شناختی(طراحواره افراد)                                                                                                                    ۳۵
۳-۵-۳-۲   دیدگاه رونالد اینگلهارت                                                                                                                                           ۳۵
۶-۳-۲     دیدگاه رابرت پاتنام                                                                                                                                                              ۳۷
۷-۳-۲    دیدگاه فرانسیس فوکویاما                                                                                                                                 ۳۹
۸-۳-۲   دیدگاه جیمز کلمن                                                                                                                                                              ۴۰
۹-۳-۲   دیدگاه پیر بوردیو                                                                                                                                                               ۴۲
۱۰-۳-۲  دیدگاه تاجبخش                                                                                                                                                   ۴۳
۱۱-۳-۲  دیدگاه فیلد                                                                                                                                                         ۴۴
۱۲-۳-۲  بانک جهانی(ولکاک و نارایان)                                                                                                                            ۴۴
۱۳-۳-۲  دیدگاه باس                                                                                                                                                           ۴۵
۱۴-۳-۲  دیدگاه لین                                                                                                                                                          ۴۵
۱۵-۳-۲  دیدگاه افه و فوش                                                                                                                                                 ۴۶
۱۶-۳-۲   دیدگاه لور                                                                                                                                                           ۴۶
۱۷-۳-۲   دیدگاه برگر- اشمیت                                                                                                                                        ۴۶
۱۸-۳-۲   دیدگاه ایمرفال                                                                                                                                                  ۴۶
۱۹-۳-۲   دیدگاه استون                                                                                                                                                       ۴۷
۴-۲     چارچوب نظری                                                                                                                                                            ۴۹
۵-۲    مدل نظری                                                                                                                                                                     ۵۷
۶-۲    فرضیه                                                                                                                                                                         ۵۸
۱-۳  مقدمه                                                                                                                                                                             ۶۰
۲-۳     روش پژوهش                                                                                                                                                              ۶۰
۳-۳    روش گردآوری اطلاعات                                                                                                                                            ۶۰
۴-۳      فرآیند پژوهش                                                                                                                                                          ۶۱
۵-۳    جامعه آماری                                                                                                                                                                                ۶۱
۶-۳    نمونه گیری                                                                                                                                                                 ۶۱
۱-۶-۳   شیوه نمونه گیری                                                                                                                                                  ۶۲
۲-۶-۳   برآورد حجم نمونه                                                                                                                                                    ۶۲
۷-۳       روش اجرای پژوهش                                                                                                                                                 ۶۴
۸-۳     روش تحلیل داده ها                                                                                                                                                   ۶۴
۹-۳     روایی و پایایی                                                                                                                                                       ۶۴
۱-۹-۳    روایی                                                                                                                                                                     ۶۴
۲-۹-۳    پایایی                                                                                                                                                                   ۶۵
۱۰-۳    تعریف مفهومی متغیر ها                                                                                                                                         ۶۵
۱-۱۰-۳  سرمایه اجتماعی                                                                                                                                                     ۶۵
۲-۱۰-۳ سرمایه اجتماعی درون و برون گروهی                                                                                                                  ۶۶
۳-۱۰-۳  فضای مجازی                                                                                                                                                          ۶۷
۴-۱۰-۳  انتخابات                                                                                                                                                                   ۶۸
۱۱-۳      تعریف عملیاتی متغیرها                                                                                                                                      ۶۸
۱-۱۱-۳   سرمایه اجتماعی درون گروهی                                                                                                                                             ۶۹
۲-۱۱-۳    سرمایه اجتماعی برون گروهی                                                                                                                                             ۷۰
۴-۱ مقدمه                                                                                                                                                                           ۷۳
۲-۴    توصیف متغیر ها و سوالات پژوهشی                                                                                                                         ۷۳
۳-۴    آزمون فرضیات                                                                                                                                                          ۱۳۵
۵-۱مقدمه                                                                                                                                                                              ۱۴۲
۲-۵      خلاصه، بحث و نتیجه گیری                                                                                                                                   ۱۴۲
۳-۵    محدودیت های پژوهش                                                                                                                                             ۱۴۵
۴-۵  پیشنهادهای پژوهش                                                                                                                                                     ۱۴۶
پیوست                                                                                                                                                                                   ۱۴۸
منابع                                                                                                                                                                                         ۱۵۶
فهرست جداول
۲-۱ : مروری بر ادبیات انجام شده داخلی                                                                 ۲۰
۲-۲: مروری بر ادبیات انجام شده خارجی                                                               ۲۱
۲-۳ : دیدگاه های نظری در مورد رفتار انتخاباتی                                                      ۳۶
۲-۴ : تعاریف سرمایه اجتماعی از نگاه نظریه پردازان                                        ۴۸
۳-۱ : روش نمونه گیری                                                                                    ۶۳
۴-۱ : توزیع فراوانی و درصد پاسخگویان در مورد گویه: میزان فعالیت در شبکه
فیس بوک                                                                                                       ۷۴
۴-۲ :  توزیع فراوانی و درصد پاسخگویان در مورد گویه: میزان فعالیت در شبکه فیس بوک  از تاریخ ۱/۳/۸۸ لغایت ۲۲/۳/۸۸(ایام تبلیغاتی انتخاباتی تا شب انتخابات )                         ۷۵
۴-۳ : توزیع فراوانی و درصد پاسخگویان در مورد گویه: میزان فعالیت در شبکه فیس بوک از تاریخ ۲۲/۳/ ۸۸ لغایت۲۷/۶/۸۸  (ازشب انتخابات تا راهپیمایی روز قدس)                         ۷۶
۴-۴ : توزیع فراوانی و درصد پاسخگویان در مورد گویه: در صفحه فیس بوک خود اقدام به ایجاد گروه های هواداری از کاندیدای مورد حمایت درتاریخ ۱/۳/۸۸ لغایت ۲۲/۳/۸۸(ایام تبلیغاتی انتخاباتی تا شب انتخابات)                                                                                                     ۷۷
۴-۵ : توزیع فراوانی و درصد پاسخگویان در مورد گویه: ارسال پیام ها و اخبار سیاسی و انتخاباتی را از تاریخ ۲۲/۳/ ۸۸ لغایت ۲۷/۶/۸۸ (ازشب انتخابات تا راهپیمایی روز قدس) برای دوستان                                                                                                                 ۷۸
 
۴-۶ : توزیع فراوانی و درصد پاسخگویان در مورد گویه: میزان کامنت گذاشتن از تاریخ ۱/۳/۸۸ لغایت ۲۲/۳/۸۸(ایام تبلیغاتی انتخاباتی تا شب انتخابات) در صفحات فیس بوک افرادی که می شناختید                                                                                                             ۷۹
 
۴-۷ : توزیع فراوانی و درصد پاسخگویان در مورد گویه: میزان کامنت گذاشتن از تاریخ ۲۲/۳/ ۸۸ لغایت ۲۷/۶/۸۸ (ازشب انتخابات تا راهپیمایی روز قدس ) در صفحات فیس بوک افرادی که می شناختید                                                                                                               ۸۰
 
۴-۸ : توزیع فراوانی و درصد پاسخگویان در مورد گویه: میزان کامنت گذاشتن شما از تاریخ ۱/۳/۸۸ لغایت ۲۲/۳/۸۸(ایام تبلیغاتی انتخاباتی تا شب انتخابات) در صفحات فیس بوک افرادی که نمی شناختید                                                                                                              ۸۱
 
۴-۹ : توزیع فراوانی و درصد پاسخگویان در مورد گویه: میزان کامنت گذا شتن از تاریخ ۲۲/۳/ ۸۸ لغایت  ۲۷/۶/۸۸ (ازشب انتخابات تا راهپیمایی روز قدس ) در صفحات فیس بوک افرادی که نمی شناختید                                                                                                             ۸۲
 
۴-۱۰ : توزیع فراوانی و درصد پاسخگویان در مورد گویه: میزان کامنت گذا شتن از تاریخ ۱/۳/۸۸ لغایت ۲۲/۳/۸۸(ایام تبلیغاتی انتخاباتی تا شب انتخابات )در صفحات فیس بوک افرادی که با شما اختلاف نظر سیاسی دارند                                                                                              ۸۳
۴-۱۱: توزیع فراوانی و درصد پاسخگویان در مورد گویه: میزان کامنت گذاشتن از تاریخ ۲۲/۳/ ۸۸ لغایت ۲۷/۶/۸۸ (ازشب انتخابات تا راهپیمایی روز قدس ) در صفحات فیس بوک افرادی که با شما اختلاف نظر سیاسی دارند                                                                                              ۸۴
 
۴-۱۲ : توزیع فراوانی و درصد پاسخگویان در مورد گویه: میزان کامنت گذاشتن از تاریخ ۱/۳/۸۸ لغایت ۲۲/۳/۸۸(ایام تبلیغاتی انتخاباتی تا شب انتخابات) در صفحات فیس بوک افرادی که نمی شناختی                                                                                                            ۸۵
 
۴-۱۳ : توزیع فراوانی و درصد پاسخگویان در مورد گویه: میزان کامنت گذاشتن از تاریخ ۲۲/۳/ ۸۸ لغایت  ۲۷/۶/۸۸ (ازشب انتخابات تا راهپیمایی روز قدس ) در صفحات فیس بوک افرادی که نمی شناختید                                                                                                           ۸۶
 
۴-۱۴ : توزیع فراوانی و درصد پاسخگویان در مورد گویه: میزان کامنت گذاشتن از تاریخ ۱/۳/۸۸ لغایت ۲۲/۳/۸۸(ایام تبلیغاتی انتخاباتی تا شب انتخابات )در صفحات فیس بوک افرادی که با شما اختلاف نظر سیاسی دارند                                                                                 ۸۷
 
۴-۱۵ : توزیع فراوانی و درصد پاسخگویان در مورد گویه: میزان کامنت گذاشتن از تاریخ ۲۲/۳/ ۸۸ لغایت ۲۷/۶/۸۸ (ازشب انتخابات تا راهپیمایی روز قدس ) در صفحات فیس بوک افرادی که با شما اختلاف نظر سیاسی دارند                                                                                   ۸۸
۴-۱۶ : توزیع فراوانی و درصد پاسخگویان در مورد گویه: تغییر رنگ پس زمینه عکس پروفایل صفحه خود به یکی از نمادهای انتخاباتی کاندیدا مورد حمایت خود در تاریخ ۱/۳/۸۸ لغایت ۲۲/۳/۸۸(ایام تبلیغاتی انتخاباتی تا شب انتخابات )                                                                   ۸۹
۴-۱۷ : توزیع فراوانی و درصد پاسخگویان در مورد گویه: تغییر رنگ پس زمینه عکس پروفایل صفحه خود به یکی از نمادهای انتخاباتی کاندیدا مورد حمایت خود درتاریخ ۲۲/۳/ ۸۸ لغایت ۲۷/۶/۸۸ (ازشب انتخابات تا راهپیمایی روز قدس)                                                           ۹۰
 
۴-۱۸ : توزیع فراوانی و درصد پاسخگویان در مورد گویه: میزان کامنت گذاری درصفحات فیس بوک افراد یا گروه های طرفدار کاندیدها در تاریخ ۲۲/۳/ ۸۸ لغایت ۲۷/۶/۸۸ (ازشب انتخابات تا راهپیمایی روز قدس)                                                                                                                ۹۱
 
۴-۱۹ : توزیع فراوانی و درصد پاسخگویان در مورد گویه: میزان کامنت گذاری درصفحات فیس بوک افراد یا گروه های طرفدار کاندیدها در تاریخ ۲۲/۳/ ۸۸ لغایت ۲۷/۶/۸۸ (ازشب انتخابات تا راهپیمایی روز قدس)                                                                                                                ۹۲
 
۴-۲۰ : توزیع فراوانی و درصد پاسخگویان در مورد گویه: انتشار پیام های مندرج صفحه فیس بوک کاندیدای مورد نظر خود                                                                                                    ۹۳
 
۴-۲۱ : توزیع فراوانی و درصد پاسخگویان در مورد گویه: بعد از اعلام رسمی نتایج انتخابات باعث :                                                                                                                   ۹۴
 
۴-۲۲ : توزیع فراوانی و درصد پاسخگویان در مورد گویه: دعوت از دوستان خود در تاریخ ۱/۳/۸۸ لغایت ۲۲/۳/۸۸(ایام تبلیغاتی انتخاباتی تا شب انتخابات ) برای ملحق شدن به گروه های طرفداران کاندیداهای انتخاباتی                                                                                                   ۹۵
 
۴-۲۳ : توزیع فراوانی و درصد پاسخگویان در مورد گویه: دعوت از دوستان خود در تاریخ  ۲۲/۳/ ۸۸ لغایت ۲۷/۶/۸۸  (ازشب انتخابات تا راهپیمایی روز قدس) برای ملحق شدن به گروه های طرفداران کاندیداهای انتخاباتی                                                             ۹۶
۴-۲۴ : توزیع فراوانی و درصد پاسخگویان در مورد گویه: فوروارد پیام انتخاباتی  برای دوستان خود  در شبکه فیس بوک در تاریخ ( ۱/۳/۸۸ لغایت ۲۲/۳/۸۸)ایام تبلیغاتی انتخاباتی تا شب انتخابات                                                                                                                ۹۷
 
۴-۲۵ : توزیع فراوانی و درصد پاسخگویان در مورد گویه: فوروارد پیام انتخاباتی برای   دوستان خود  در شبکه فیس بوک در تاریخ  ۲۲/۳/ ۸۸ لغایت۲۷/۶/۸۸  (ازشب انتخابات تا راهپیمایی روز قدس)                                                                                                           ۹۸
 
۴-۲۶ : توزیع فراوانی و درصد پاسخگویان در مورد گویه: ملحق شدن به کمپین های انتخاباتی موجود در صفحات فیس بوک در تاریخ  ۱/۳/۸۸ لغایت ۲۲/۳/۸۸(ایام تبلیغاتی انتخاباتی تا شب انتخابات                                                                                                                  ۹۹
 
۴-۲۷ : توزیع فراوانی و درصد پاسخگویان در مورد گویه: ملحق شدن به کمپین های انتخاباتی موجود در صفحات فیس بوک در تاریخ  ۲۲/۳/ ۸۸ لغایت۲۷/۶/۸۸  (ازشب انتخابات تا راهپیمایی روز قدس)                                                                  ۱۰۰
۴-۲۸ : توزیع فراوانی و درصد پاسخگویان در مورد گویه: میزان اعتماد شما به اطلاعات و اخبار دریافتی از دوستانتان در فیس بوک در تاریخ  ۱/۳/۸۸ لغایت ۲۲/۳/۸۸(ایام تبلیغاتی انتخاباتی تا شب انتخابات)                                                                                                                ۱۰۱
 
۴-۲۹ : توزیع فراوانی و درصد پاسخگویان در مورد گویه: میزان اعتماد شما به اطلاعات و اخبار دریافتی از دوستانتان در فیس بوک در تاریخ  ۲۲/۳/ ۸۸ لغایت۲۷/۶/۸۸  (ازشب انتخابات تا راهپیمایی روز قدس)                                                                                                             ۱۰۲
 
۴-۳۰ : توزیع فراوانی و درصد پاسخگویان در مورد گویه: در تاریخ ۱/۳/۸۸ لغایت ۲۲/۳/۸۸(ایام تبلیغاتی انتخاباتی تا شب انتخابات ) هنگامی که اخبار منتشر شده در فیس بوک با اخبار رسمی کشور در تناقض بود  کدامیک برای شما قابل پذیرتر بود                                     ۱۰۳         
۴-۳۱ : توزیع فراوانی و درصد پاسخگویان در مورد گویه: میزان اعتماد شما به اخبار منتشر شده در فیس بوک در مقایسه با اخبار رسمی کشور در تاریخ ۲۲ /۳/ ۸۸ لغایت۲۷/۶/۸۸  (ازشب انتخابات تا راهپیمایی روز قدس)                                                          ۱۰۴
۴-۳۲ : توزیع فراوانی و درصد پاسخگویان در مورد گویه: اطلاع و شرکت در یک میتینگ سیاسی در تاریخ  ۱/۳/۸۸ لغایت ۲۲/۳/۸۸(ایام تبلیغاتی انتخاباتی تا شب انتخابات                ۱۰۵
۴-۳۳ : توزیع فراوانی و درصد پاسخگویان در مورد گویه: اطلاع و شرکت در یک میتینگ سیاسی در تاریخ ۲۲ /۳/ ۸۸ لغایت  ۲۷/۶/۸۸(ازشب انتخابات تا راهپیمایی روز قدس)    ۱۰۶
جدول ۴-۳۴ : توزیع فراوانی و درصد پاسخگویان در مورد گویه: میزان استفاده از آیتم ” پسندیدم(Like) / نپسندیدم(Dislike) ” در تاریخ  ۱/۳/۸۸ لغایت ۲۲/۳/۸۸(ایام تبلیغاتی انتخاباتی تا شب انتخابات)، در رابطه با اخبار و اطلاعات فیس بوک                               ۱۰۷
۴-۳۵ : توزیع فراوانی و درصد پاسخگویان در مورد گویه: در تاریخ ۲۲ /۳/ ۸۸ لغایت  ۲۷/۶/۸۸(ازشب انتخابات تا راهپیمایی روز قدس)، میزان استفاده از آیتم ” پسندیدم(Like) /
نپسندیدم(Dislike) ” در رابطه با اخبار و اطلاعات فیس بوک                                    ۱۰۸
۴-۳۶ : توزیع فراوانی و درصد پاسخگویان در مورد گویه: شرکت در  گروه های  ایجاد شده توسط دوستان هم موضع شما، در فیس بوک درتاریخ ۱/۳/۸۸ لغایت ۲۲/۳/۸۸(ایام تبلیغاتی انتخاباتی تا شب انتخابات)                                                                                                        ۱۰۹
۴-۳۷ : توزیع فراوانی و درصد پاسخگویان در مورد گویه: شرکت  در  گروه های  ایجاد شده توسط دوستان هم موضع شما، در فیس بوک درتاریخ ۲۲ /۳/ ۸۸ لغایت  ۲۷/۶/۸۸ (ازشب انتخابات تا راهپیمایی روز قدس)                                                                                                          ۱۱۰
۴-۳۸ : توزیع فراوانی و درصد پاسخگویان در مورد گویه: میزان کامنت گذاشتن در فضاهای متعلق به هواداران کاندیدای مورد نظر در تاریخ ۱/۳/۸۸ لغایت ۲۲/۳/۸۸(ایام  تبلیغاتی انتخاباتی تا شب انتخابات)                                                                                                        ۱۱۱
۴-۳۹ : توزیع فراوانی و درصد پاسخگویان در مورد گویه: میزان کامنت گذاشتن در فضاهای متعلق به هواداران کاندیدای مورد نظر در تاریخ ۲۲ /۳/ ۸۸ لغایت ۲۷/۶/۸۸ (ازشب انتخابات تا راهپیمایی روز قدس)                                                                                                            ۱۱۲
 
۴-۴۰ : توزیع فراوانی و درصد پاسخگویان در مورد گویه: به اشتراک گذاشتن اخبار و اطلاعات انتخاباتی موجود در صفحات فیس بوک دوستان هم موضع خود  در تاریخ ۱/۳/۸۸ لغایت ۲۲/۳/۸۸(ایام تبلیغاتی انتخاباتی تا شب انتخابات                                                                          ۱۱۳
۴-۴۱ : توزیع فراوانی و درصد پاسخگویان در مورد گویه: به اشتراک گذاشتن اخبار و اطلاعات انتخاباتی موجود در صفحات فیس بوک دوستان هم موضع خود  در تاریخ ۲۲ /۳/ ۸۸ لغایت۲۷/۶/۸۸  (ازشب انتخابات تا راهپیمایی روز قدس)                                                        ۱۱۴
 
۴-۴۲ : توزیع فراوانی و درصد پاسخگویان در مورد گویه: به اشتراک گذاشتن  اخبار و اطلاعات انتخاباتی موجود در صفحات فیس بوک دوستان خود با گرایش سیاسی متفاوت در تاریخ ۱/۳/۸۸ لغایت ۲۲/۳/۸۸(ایام تبلیغاتی انتخاباتی تا شب انتخابات)                                   ۱۱۵
۴-۴۳ : توزیع فراوانی و درصد پاسخگویان در مورد گویه: به اشتراک گذاشتن  اخبار و اطلاعات انتخاباتی موجود در صفحات فیس بوک دوستان خود با گرایش سیاسی متفاوت در تاریخ ۲۲ /۳/ ۸۸ لغایت۲۷/۶/۸۸  (ازشب انتخابات تا راهپیمایی روز قدس)                 ۱۱۶
۴-۴۴ : توزیع فراوانی و درصد پاسخگویان در مورد گویه: میزان دریافت اخبار و اطلاعات از طریق فیس بوک در تاریخ ۱/۳/۸۸ لغایت ۲۲/۳/۸۸(ایام تبلیغاتی انتخاباتی تا شب
 انتخابات)                                                                                                  ۱۱۷
۴-۴۵ : توزیع فراوانی و درصد پاسخگویان در مورد گویه: میزان به اشتراک گذاشتن اخبار و اطلاعات انتخاباتی موجود در صفحات فیس بوک دوستان خود با گرایش سیاسی متفاوت در تاریخ ۲۲ /۳/ ۸۸ لغایت۲۷/۶/۸۸  (ازشب انتخابات تا راهپیمایی روز قدس)                  ۱۱۸
 
۴-۴۶ : توزیع فراوانی و درصد پاسخگویان در مورد گویه: میزان اعتماد به اخباری که توسط رقبای انتخاباتی در تاریخ ۱/۳/۸۸ لغایت ۲۲/۳/۸۸(ایام تبلیغاتی انتخاباتی تا شب انتخابات)،منتشر می شوند                                                                                                              ۱۱۹
۴-۴۷ : توزیع فراوانی و درصد پاسخگویان در مورد گویه: میزان اعتماد به اخباری که توسط رقبای انتخاباتی در تاریخ ۲۲ /۳/ ۸۸ لغایت۲۷/۶/۸۸  (ازشب انتخابات تا راهپیمایی روز قدس )منتشر می شوند                                                                                                               ۱۲۰
۴-۴۸ : توزیع فراوانی و درصد پاسخگویان در مورد گویه: میزان کامنت گذاری برای افرادی که برای شما  در تاریخ ۱/۳/۸۸ لغایت ۲۲/۳/۸۸(ایام تبلیغاتی انتخاباتی تا شب انتخابات) کامنت  گذاشتن                                                                                                            ۱۲۱
۴-۴۹ : توزیع فراوانی و درصد پاسخگویان در مورد گویه: میزان کامنت گذاری برای افرادی که برای شما  در تاریخ  ۲۲ /۳/ ۸۸ لغایت۲۷/۶/۸۸  (ازشب انتخابات تا راهپیمایی روز قدس ) کامنت گذاشتن                                                                                                       ۱۲۲
 
۴-۵۰ : توزیع فراوانی و درصد پاسخگویان در مورد گویه: میزان فوروارد پیام ها و اخبار های که توسط رقبای انتخاباتی در تاریخ ۱/۳/۸۸ لغایت ۲۲/۳/۸۸(ایام تبلیغاتی انتخاباتی تا شب انتخابات)، منتشر می شد                                                                                                           ۱۲۳
 
۴-۵۱ : توزیع فراوانی و درصد پاسخگویان در مورد گویه: میزان فوروارد پیام ها و اخبار های که توسط رقبای انتخاباتی در تاریخ ۱/۳/۸۸ لغایت ۲۲/۳/۸۸(ایام تبلیغاتی انتخاباتی تا شب انتخابات)، منتشر می شد                                                                                                          ۱۲۴
۴-۵۲  : توزیع فراوانی و درصد پاسخگویان در مورد گویه: تحقیق قبل از اضافه کردنی شخصی به لیست دوستان خود در تاریخ ۱/۳/۸۸ لغایت ۲۲/۳/۸۸(ایام تبلیغاتی انتخاباتی تا شب انتخابات)                                                                                                           ۱۲۵
 
۴-۵۳ : توزیع فراوانی و درصد پاسخگویان در مورد گویه: تحقیق قبل از اضافه کردنی شخصی به لیست دوستان خود در تاریخ ۲۲ /۳/ ۸۸ لغایت۲۷/۶/۸۸  (ازشب انتخابات تا راهپیمایی روز قدس                                                                                                          ۱۲۶
۴-۵۴ : توزیع فراوانی و درصد پاسخگویان در مورد گویه: عضویت در فضای عمومی ایجاد شده در فیس بوک که مخالف نظر سیاسی شما بوده در تاریخ ۱/۳/۸۸ لغایت ۲۲/۳/۸۸(ایام تبلیغاتی انتخاباتی تا شب انتخابات)                                                                                                  ۱۲۷
۴-۵۵ : توزیع فراوانی و درصد پاسخگویان در مورد گویه: عضویت  در فضای عمومی ایجاد شده در فیس بوک که مخالف نظر سیاسی شما بوده در تاریخ ۲۲ /۳/ ۸۸ لغایت۲۷/۶/۸۸  (ازشب انتخابات تا راهپیمایی روز قدس )                                                                                           ۱۲۸
 
۴-۵۶ : توزیع فراوانی و درصد پاسخگویان در مورد گویه: پذیرفتن در خواست فرد ناشناسی برای ملحق شدن به لیست دوستان شما در تاریخ ۱/۳/۸۸ لغایت ۲۲/۳/۸۸(ایام تبلیغاتی انتخاباتی تا شب انتخابات)                                                                                                             ۱۲۹
۴-۵۷ : توزیع فراوانی و درصد پاسخگویان در مورد گویه: پذیرفتن در خواست فرد ناشناسی برای ملحق شدن به لیست دوستان شما در تاریخ ۲۲ /۳/ ۸۸ لغایت  ۲۷/۶/۸۸(ازشب انتخابات تا راهپیمایی روز قدس )                                                                                                      ۱۳۰
۴-۵۸ : توزیع فراوانی و درصد پاسخگویان در مورد گویه: فعال بودن با هویت واقعی در تاریخ۱/۳/۸۸ لغایت ۲۲/۳/۸۸(ایام تبلیغاتی انتخاباتی تا شب انتخابات) در شبکه
فیس بوک                                                                                                 ۱۳۱
۴-۵۹ : توزیع فراوانی و درصد پاسخگویان در مورد گویه: فعال بودن با هویت واقعی در تاریخ۱۲۲ /۳/ ۸۸ لغایت  ۲۷/۶/۸۸(ازشب انتخابات تا راهپیمایی روز قدس )،در شبکه  فیس بوک                                                                                                            ۱۳۲
 
۴-۶۰ : توزیع فراوانی و درصد پاسخگویان در مورد گویه: استفاده از عکس حقیقی خود در صفحه شخصی فیس بوک در تاریخ ۱/۳/۸۸ لغایت ۲۲/۳/۸۸(ایام تبلیغاتی انتخاباتی تا شب انتخابات)                                                                                                          ۱۳۳
 
۴-۶۱ : توزیع فراوانی و درصد پاسخگویان در مورد گویه: استفاده از عکس حقیقی خود در صفحه شخصی فیس بوک در تاریخ  ۲۲ /۳/ ۸۸ لغایت ۲۷/۶/۸۸ (ازشب انتخابات تا راهپیمایی روز قدس )                                                                                                             ۱۳۴
۴-۶۲ : توصیف مقایسه میانگین                                                                     ۱۳۵
۴-۶۳  : همبستگی بین دو متغیر                                                                      ۱۳۵
۴-۶۴  : آزمون مقایسه میانگین                                                                       ۱۳۵
۴-۶۵  : توصیف مقایسه میانگین                                                                     ۱۳۶
۴-۶۶ : همبستگی بین دو متغیر                                                                      ۱۳۶
۴-۶۷  : آزمون مقایسه میانگین                                                                       ۱۳۷
۴-۶۸  : ضریب همبستگی پیرسون بین اعتماد در سرمایه اجتماعی درون گروهی و اعتماد در سرمایه اجتماعی برون گروهی                                                                                                    ۱۳۷
۴-۶۹  : ضریب همبستگی پیرسون بین مبادله در سرمایه اجتماعی درون گروهی و مبادله در سرمایه اجتماعی برون گروهی                                                              ۱۳۹
۴-۷۰  : ضریب همبستگی پیرسون بین شبکه های اجتماعی در سرمایه اجتماعی درون گروهی و شبکه های اجتماعی در سرمایه اجتماعی برون گروهی                               ۱۴۰
فهرست نمودار
۴-۱: توزیع فراوانی و درصد پاسخگویان به گویه میزان فعالیت در  شبکه فیس بوک  ۷۴
۴-۲: توزیع فراوانی و درصد پاسخگویان به گویه میزان فعالیت در شبکه فیس بوک  از تاریخ ۱/۳/۸۸ لغایت ۲۲/۳/۸۸(ایام تبلیغاتی انتخاباتی تا شب انتخابات )                                  ۷۵
 
۴-۳ : توزیع فراوانی و درصد پاسخگویان به گویه میزان فعالیت در شبکه فیس بوک از تاریخ ۲۲/۳/ ۸۸ لغایت۲۷/۶/۸۸ (ازشب انتخابات تا راهپیمایی روز قدس)                          ۷۶
۴-۴  : توزیع فراوانی و درصد پاسخگویان به گویه در صفحه فیس بوک خود اقدام به ایجاد گروه های هواداری از کاندیدای مورد حمایت درتاریخ ۱/۳/۸۸ لغایت ۲۲/۳/۸۸(ایام تبلیغاتی انتخاباتی تا شب انتخابات)                                                                                  ۷۷
۴-۵ : توزیع فراوانی و درصد پاسخگویان به گویه ارسال پیام ها و اخبار سیاسی و انتخاباتی را از تاریخ ۲۲/۳/ ۸۸ لغایت ۲۷/۶/۸۸ (ازشب انتخابات تا راهپیمایی روز قدس)
برای دوستان                                                                                                  ۷۸
۴-۶  : توزیع فراوانی و درصد پاسخگویان به گویه میزان کامنت گذاشتن از تاریخ ۱/۳/۸۸ لغایت ۲۲/۳/۸۸(ایام تبلیغاتی انتخاباتی تا شب انتخابات) در صفحات فیس بوک افرادی که می شناختید                                                                                                               ۷۹
۴-۷  : توزیع فراوانی و درصد پاسخگویان به گویه میزان کامنت گذاشتن از تاریخ ۲۲/۳/ ۸۸ لغایت ۲۷/۶/۸۸ (ازشب انتخابات تا راهپیمایی روز قدس ) در صفحات فیس بوک افرادی که می شناختید                                                                                                               ۸۰
۴-۸  : توزیع فراوانی و درصد پاسخگویان به گویه میزان کامنت گذاشتن شما از تاریخ ۱/۳/۸۸ لغایت ۲۲/۳/۸۸(ایام تبلیغاتی انتخاباتی تا شب انتخابات) در صفحات فیس بوک افرادی که نمی شناختید                                                                               ۸۱
۴-۹  : توزیع فراوانی و درصد پاسخگویان به گویه میزان کامنت گذا شتن از تاریخ ۲۲/۳/ ۸۸ لغایت  ۲۷/۶/۸۸ (ازشب انتخابات تا راهپیمایی روز قدس ) در صفحات فیس بوک افرادی که نمی شناختید                                                                                                             ۸۲
۴-۱۰ : توزیع فراوانی و درصد پاسخگویان به گویه میزان کامنت گذا شتن از تاریخ ۱/۳/۸۸ لغایت ۲۲/۳/۸۸(ایام تبلیغاتی انتخاباتی تا شب انتخابات )در صفحات فیس بوک افرادی که با شما اختلاف نظر سیاسی دارند                                                                                                                 ۸۳
۴-۱۱ : توزیع فراوانی و درصد پاسخگویان به گویه میزان کامنت گذاشتن از تاریخ ۲۲/۳/ ۸۸ لغایت ۲۷/۶/۸۸ (ازشب انتخابات تا راهپیمایی روز قدس ) در صفحات فیس بوک افرادی که با شما اختلاف نظر سیاسی دارند                                                                                                                  ۸۴
۴-۱۲ : توزیع فراوانی و درصد پاسخگویان به گویه میزان کامنت گذاشتن از تاریخ ۱/۳/۸۸ لغایت ۲۲/۳/۸۸(ایام تبلیغاتی انتخاباتی تا شب انتخابات) در صفحات فیس بوک افرادی که             نمی شناختید                                                                                                           ۸۵
۴-۱۳ : توزیع فراوانی و درصد پاسخگویان به گویه فوق میزان کامنت گذاشتن از تاریخ ۲۲/۳/ ۸۸ لغایت  ۲۷/۶/۸۸ (ازشب انتخابات تا راهپیمایی روز قدس ) در صفحات فیس بوک افرادی که نمی شناختید                                                                                                             ۸۶
۴-۱۴ : توزیع فراوانی و درصد پاسخگویان به گویه فوق میزان کامنت گذاشتن از تاریخ ۱/۳/۸۸ لغایت ۲۲/۳/۸۸(ایام تبلیغاتی انتخاباتی تا شب انتخابات )در صفحات فیس بوک افرادی که با شما اختلاف نظر سیاسی دارند                                                                                              ۸۷
۴-۱۵ : توزیع فراوانی و درصد پاسخگویان به گویه فوق میزان کامنت گذاشتن از تاریخ ۲۲/۳/ ۸۸ لغایت ۲۷/۶/۸۸ (ازشب انتخابات تا راهپیمایی روز قدس ) در صفحات فیس بوک افرادی که با شما اختلاف نظر سیاسی دارند                                                                                              ۸۸
۴-۱۶  : توزیع فراوانی و درصد پاسخگویان به گویه فوق تغییر رنگ پس زمینه عکس پروفایل صفحه خود به یکی از نمادهای انتخاباتی کاندیدا مورد حمایت خود در تاریخ ۱/۳/۸۸ لغایت ۲۲/۳/۸۸(ایام تبلیغاتی انتخاباتی تا شب انتخابات )                                                                   ۸۹
۴-۱۷ : توزیع فراوانی و درصد پاسخگویان به گویه فوق تغییر رنگ پس زمینه عکس پروفایل صفحه خود به یکی از نمادهای انتخاباتی کاندیدا مورد حمایت خود درتاریخ ۲۲/۳/ ۸۸ لغایت ۲۷/۶/۸۸ (ازشب انتخابات تا راهپیمایی روز قدس)                                                                              ۹۰
۴-۱۸ : توزیع فراوانی و درصد پاسخگویان به گویه فوق میزان کامنت گذاری درصفحات فیس بوک افراد یا گروه های طرفدار کاندیدها در تاریخ ۲۲/۳/ ۸۸ لغایت ۲۷/۶/۸۸ (ازشب انتخابات تا راهپیمایی روز قدس)                                                                                                                ۹۱
۴-۱۹  : توزیع فراوانی و درصد پاسخگویان به گویه فوق میزان کامنت گذاری درصفحات فیس بوک افراد یا گروه های طرفدار کاندیدها در تاریخ ۲۲/۳/ ۸۸ لغایت ۲۷/۶/۸۸ (ازشب انتخابات تا راهپیمایی روز قدس)                                                                                                                ۹۲
۴-۲۰  : توزیع فراوانی و درصد پاسخگویان به گویه فوق انتشار پیام های مندرج صفحه فیس بوک کاندیدای مورد نظر خود                                                                                                              ۹۳
۴-۲۱  : توزیع فراوانی و درصد پاسخگویان به گویه فوق بعد از اعلام رسمی نتایج انتخابات باعث                                                                                                   ۹۴
 
۴-۲۲ : توزیع فراوانی و درصد پاسخگویان به گویه فوق دعوت از دوستان خود در تاریخ ۱/۳/۸۸ لغایت ۲۲/۳/۸۸(ایام تبلیغاتی انتخاباتی تا شب انتخابات ) برای ملحق شدن به گروه های طرفداران کاندیداهای انتخاباتی                                                                                                   ۹۵
۴-۲۳ : توزیع فراوانی و درصد پاسخگویان به گویه فوق دعوت از دوستان خود در تاریخ  ۲۲/۳/ ۸۸ لغایت ۲۷/۶/۸۸  (ازشب انتخابات تا راهپیمایی روز قدس) برای ملحق شدن به گروه های طرفداران کاندیداهای انتخاباتی                                                               ۹۶
۴-۲۴  توزیع فراوانی و درصد پاسخگویان به گویه فوق فوروارد پیام انتخاباتی  :  توزیع فراوانی و درصد پاسخگویان به گویه برای دوستان خود  در شبکه فیس بوک در تاریخ  ۱/۳/۸۸ لغایت ۲۲/۳/۸۸(ایام تبلیغاتی انتخاباتی تا شب انتخابات )                                                                   ۹۷
۴-۲۵ فوروارد پیام انتخاباتی :  توزیع فراوانی و درصد پاسخگویان به گویه فوروارد برای دوستان خود  در شبکه فیس بوک در تاریخ  ۲۲/۳/ ۸۸ لغایت۲۷/۶/۸۸  (ازشب انتخابات تا راهپیمایی روز قدس)                                                                                                           ۹۸
۴-۲۶  : توزیع فراوانی و درصد پاسخگویان به گویه ملحق شدن به کمپین های انتخاباتی موجود در صفحات فیس بوک در تاریخ  ۱/۳/۸۸ لغایت ۲۲/۳/۸۸ (ایام تبلیغاتی انتخاباتی تا شب انتخابات                                                                                                             ۹۹
۴-۲۷ : توزیع فراوانی و درصد پاسخگویان به گویه ملحق شدن به کمپین های انتخاباتی موجود در صفحات فیس بوک در تاریخ  ۲۲/۳/ ۸۸ لغایت۲۷/۶/۸۸  (ازشب انتخابات تا راهپیمایی روز قدس)                                                                                             ۱۰۰
۴-۲۸ : توزیع فراوانی و درصد پاسخگویان به گویه میزان اعتماد شما به اطلاعات و اخبار دریافتی از دوستانتان در فیس بوک در تاریخ  ۱/۳/۸۸ لغایت ۲۲/۳/۸۸(ایام تبلیغاتی انتخاباتی تا شب انتخابات)                                                                                                               ۱۰۱
۴-۲۹ : توزیع فراوانی و درصد پاسخگویان به گویه میزان اعتماد شما به اطلاعات و اخبار دریافتی از دوستانتان در فیس بوک در تاریخ  ۲۲/۳/ ۸۸ لغایت۲۷/۶/۸۸  (ازشب انتخابات تا راهپیمایی روز قدس)                                                                                                          ۱۰۲
۴-۳۰  : توزیع فراوانی و درصد پاسخگویان به گویه در تاریخ ۱/۳/۸۸ لغایت ۲۲/۳/۸۸(ایام تبلیغاتی انتخاباتی تا شب انتخابات ) هنگامی که اخبار منتشر شده در فیس بوک با اخبار رسمی کشور در تناقض بود  کدامیک برای شما قابل پذیرتر بود                                  ۱۰۳
۴-۳۱ : توزیع فراوانی و درصد پاسخگویان به گویه میزان اعتماد شما به اخبار منتشر شده در فیس بوک در مقایسه با اخبار رسمی کشور در تاریخ ۲۲ /۳/ ۸۸ لغایت۲۷/۶/۸۸  (ازشب
انتخابات تا راهپیمایی روز قدس)                                                                        ۱۰۴
۴-۳۲ : توزیع فراوانی و درصد پاسخگویان به گویه؛ اطلاع و شرکت در یک میتینگ سیاسی در تاریخ  ۱/۳/۸۸ لغایت ۲۲/۳/۸۸(ایام تبلیغاتی انتخاباتی تا شب انتخابات)                        ۱۰۵
۴-۳۳ : توزیع فراوانی و درصد پاسخگویان به گویه اطلاع و شرکت در یک میتینگ سیاسی؛ در تاریخ ۲۲ /۳/ ۸۸ لغایت  ۲۷/۶/۸۸(ازشب انتخابات تا راهپیمایی روز قدس)             ۱۰۶
۴-۳۴  : توزیع فراوانی و درصد پاسخگویان به گویه میزان استفاده از آیتم ” پسندیدم/ نپسندیدم اخبار و اطلاعات فیس بوک  در تاریخ  ۱/۳/۸۸ لغایت ۲۲/۳/۸۸(ایام تبلیغاتی انتخاباتی تا شب انتخابات)                                                                                                           ۱۰۷
۴-۳۵ : توزیع فراوانی و درصد پاسخگویان به گویه میزان استفاده از آیتم  پسندیدم/ نپسندیدم در رابطه با اخبار و اطلاعات فیس بوک در تاریخ ۲۲ /۳/ ۸۸ لغایت  ۲۷/۶/۸۸(ازشب انتخابات تا راهپیمایی روز قدس)                                                                                                           ۱۰۸
۴-۳۶  : توزیع فراوانی و درصد پاسخگویان به گویه شرکت در  گروه های  ایجاد شده توسط دوستان هم موضع شما، در فیس بوک درتاریخ ۱/۳/۸۸ لغایت ۲۲/۳/۸۸(ایام تبلیغاتی انتخاباتی تا شب انتخابات)                                                                                                          ۱۰۹
۴-۳۷  : توزیع فراوانی و درصد پاسخگویان به گویه شرکت  در  گروه های  ایجاد شده توسط دوستان هم موضع شما، در فیس بوک درتاریخ ۲۲ /۳/ ۸۸ لغایت  ۲۷/۶/۸۸ (ازشب انتخابات تا راهپیمایی روز قدس)                                                                                                       ۱۱۰
 
۴-۳۸  : توزیع فراوانی و درصد پاسخگویان به گویه میزان کامنت گذاشتن در فضاهای متعلق
به هواداران کاندیدای مورد نظر در تاریخ ۱/۳/۸۸ لغایت ۲۲/۳/۸۸(ایام تبلیغاتی انتخاباتی تا شب انتخابات)                                                                                                           ۱۱۱
۴-۳۹ : توزیع فراوانی و درصد پاسخگویان به گویه میزان کامنت گذاشتن در فضاهای متعلق به هواداران کاندیدای مورد نظر در تاریخ ۲۲ /۳/ ۸۸ لغایت ۲۷/۶/۸۸ (ازشب انتخابات تا راهپیمایی روز قدس)                                                                                                           ۱۱۲
۴-۴۰ : توزیع فراوانی و درصد پاسخگویان به گویه به اشتراک گذاشتن اخبار و اطلاعات انتخاباتی موجود در صفحات فیس بوک دوستان هم موضع خود  در تاریخ ۱/۳/۸۸ لغایت ۲۲/۳/۸۸(ایام تبلیغاتی انتخاباتی تا شب انتخابات)                                                                                    ۱۱۳
۴-۴۱ : توزیع فراوانی و درصد پاسخگویان به گویه  به اشتراک گذاشتن اخبار و اطلاعات انتخاباتی موجود در صفحات فیس بوک دوستان هم موضع خود  در تاریخ ۲۲ /۳/ ۸۸ لغایت۲۷/۶/۸۸  (ازشب انتخابات تا راهپیمایی روز قدس)                                                                   ۱۱۴
۴-۴۲ : توزیع فراوانی و درصد پاسخگویان به گویه اشتراک گذاشتن  اخبار و اطلاعات انتخاباتی موجود در صفحات فیس بوک دوستان خود با گرایش سیاسی متفاوت در تاریخ ۱/۳/۸۸ لغایت ۲۲/۳/۸۸(ایام تبلیغاتی انتخاباتی تا شب انتخابات)                                                     ۱۱۵
۴-۴۳ : توزیع فراوانی و درصد پاسخگویان به گویه اشتراک گذاشتن  اخبار و اطلاعات انتخاباتی موجود در صفحات فیس بوک دوستان خود با گرایش سیاسی متفاوت در تاریخ ۲۲ /۳/ ۸۸ لغایت۲۷/۶/۸۸  (ازشب انتخابات تا راهپیمایی روز قدس)                                                   ۱۱۶
۴-۴۴ : توزیع فراوانی و درصد پاسخگویان به گویه میزان دریافت اخبار و اطلاعات از طریق فیس بوک در تاریخ ۱/۳/۸۸ لغایت ۲۲/۳/۸۸(ایام تبلیغاتی انتخاباتی تا شب انتخابات)   ۱۱۷
۴-۴۵  : توزیع فراوانی و درصد پاسخگویان به گویه میزان به اشتراک گذاشتن اخبار و اطلاعات انتخاباتی موجود در صفحات فیس بوک دوستان خود با گرایش سیاسی متفاوت در تاریخ ۲۲ /۳/ ۸۸ لغایت۲۷/۶/۸۸  (ازشب انتخابات تا راهپیمایی روز قدس)               ۱۱۸
۴-۴۶ : توزیع فراوانی و درصد پاسخگویان به گویه میزان اعتماد به اخباری که توسط رقبای انتخاباتی در تاریخ ۱/۳/۸۸ لغایت ۲۲/۳/۸۸(ایام تبلیغاتی انتخاباتی تا شب انتخابات)،منتشر می شوند                                                                                                            ۱۱۹
 
۴-۴۷  : توزیع فراوانی و درصد پاسخگویان به گویه  میزان اعتماد به اخباری که توسط رقبای انتخاباتی در تاریخ ۲۲ /۳/ ۸۸ لغایت۲۷/۶/۸۸  (ازشب انتخابات تا راهپیمایی روز قدس )منتشر می شوند                                                                                                               ۱۲۰
۴-۴۸ : توزیع فراوانی و درصد پاسخگویان به گویه میزان کامنت گذاری برای افرادی که برای شما در تاریخ ۱/۳/۸۸ لغایت ۲۲/۳/۸۸(ایام تبلیغاتی انتخاباتی تا شب انتخابات) کامنت  گذاشتن                                                                                                             ۱۲۱
۴-۴۹ : توزیع فراوانی و درصد پاسخگویان به گویه میزان کامنت گذاری برای افرادی که برای شما  در تاریخ  ۲۲ /۳/ ۸۸ لغایت۲۷/۶/۸۸  (ازشب انتخابات تا راهپیمایی روز قدس ) کامنت گذاشتن                                                                                                                ۱۲۲
۴-۵۰ : توزیع فراوانی و درصد پاسخگویان به گویه میزان فوروارد پیام ها و اخبار های که توسط رقبای انتخاباتی در تاریخ ۱/۳/۸۸ لغایت ۲۲/۳/۸۸(ایام تبلیغاتی انتخاباتی تا شب انتخابات)، منتشر می شد                                                                                                                ۱۲۳
۴-۵۱ : توزیع فراوانی و درصد پاسخگویان به گویه میزان فوروارد پیام ها و اخبار های که توسط رقبای انتخاباتی در تاریخ ۱/۳/۸۸ لغایت ۲۲/۳/۸۸(ایام تبلیغاتی انتخاباتی تا شب انتخابات)، منتشر می شد                                                                                                      ۱۲۴
۴-۵۲ : توزیع فراوانی و درصد پاسخگویان به گویه تحقیق قبل از اضافه کردنی شخصی به لیست دوستان خود در تاریخ ۱/۳/۸۸ لغایت ۲۲/۳/۸۸(ایام تبلیغاتی انتخاباتی تا شب انتخابات)                                                                                                               ۱۲۵
۴-۵۳  : توزیع فراوانی و درصد پاسخگویان به گویه تحقیق قبل از اضافه کردنی شخصی به لیست دوستان خود در تاریخ ۲۲ /۳/ ۸۸ لغایت۲۷/۶/۸۸  (ازشب انتخابات تا راهپیمایی روز قدس                                                                                                         ۱۲۶
۴-۵۴  : توزیع فراوانی و درصد پاسخگویان به گویه عضویت در فضای عمومی ایجاد شده در فیس بوک که مخالف نظر سیاسی شما بوده در تاریخ ۱/۳/۸۸ لغایت ۲۲/۳/۸۸(ایام تبلیغاتی انتخاباتی تا شب انتخابات)                                                                                                         ۱۲۷
۴-۵۵  : توزیع فراوانی و درصد پاسخگویان به گویه عضویت  در فضای عمومی ایجاد شده
در فیس بوک که مخالف نظر سیاسی شما بوده در تاریخ ۲۲ /۳/ ۸۸ لغایت۲۷/۶/۸۸  (ازشب انتخابات تا راهپیمایی روز قدس )                                                                                                        ۱۲۸
۴-۵۶  : توزیع فراوانی و درصد پاسخگویان به گویه پذیرفتن در خواست فرد ناشناسی برای ملحق شدن به لیست دوستان شما در تاریخ ۱/۳/۸۸ لغایت ۲۲/۳/۸۸(ایام تبلیغاتی انتخاباتی تا شب انتخابات)                                                                                                               ۱۲۹
۴-۵۷  : توزیع فراوانی و درصد پاسخگویان به گویه پذیرفتن در خواست فرد ناشناسی برای ملحق شدن به لیست دوستان شما در تاریخ ۲۲ /۳/ ۸۸ لغایت  ۲۷/۶/۸۸(ازشب انتخابات تا راهپیمایی روز قدس )                                                                                                        ۱۳۰
 
۴-۵۸ : توزیع فراوانی و درصد پاسخگویان به گویه فعال بودن با هویت واقعی در تاریخ۱/۳/۸۸ لغایت ۲۲/۳/۸۸(ایام تبلیغاتی انتخاباتی تا شب انتخابات) در شبکه               فیس بوک                                                                                                           ۱۳۱
۴-۵۹ : توزیع فراوانی و درصد پاسخگویان به گویه  فعال بودن با هویت واقعی در تاریخ۲۲ /۳/ ۸۸ لغایت  ۲۷/۶/۸۸  (ازشب انتخابات تا راهپیمایی روز قدس ) ، در شبکه
فیس بوک                                                                                                   ۱۳۲
۴-۶۰  : توزیع فراوانی و درصد پاسخگویان به گویه استفاده از عکس حقیقی خود در صفحه شخصی فیس بوک در تاریخ ۱/۳/۸۸ لغایت ۲۲/۳/۸۸(ایام تبلیغاتی انتخاباتی تا شب
انتخابات)                                                                                                     ۱۳۳
۴-۶۱  : توزیع فراوانی و درصد پاسخگویان به گویه استفاده از عکس حقیقی خود در صفحه شخصی فیس بوک در تاریخ  ۲۲ /۳/ ۸۸ لغایت ۲۷/۶/۸۸ (ازشب انتخابات تا راهپیمایی روز قدس )                                                                                                         ۱۳۴
۴-۶۲ : همبستگی بین  اعتماد در سرمایه اجتماعی درون گروهی و اعتماد در سرمایه اجتماعی برون گروهی                                                                                               ۱۳۸
۴-۶۳ : همبستگی بین  مبادله در سرمایه اجتماعی درون گروهی و مبادله در سرمایه اجتماعی برون گروهی                                                                                                ۱۳۹
۴-۶۴  : همبستگی بین  شبکه های اجتماعی در سرمایه اجتماعی درون گروهی و شبکه های اجتماعی در سرمایه اجتماعی برون گروهی                                                       ۱۴۰
فهرست اشکال
الگوی نظری تبیینی – ترکیبی رفتار شناسی : انتخابات شهروندان ایران                           ۵۱
مدل نظری                                                                                                      ۵۷
چکیده
هدف این پژوهش، بررسی سرمایه اجتماعی درون و برون گروهی کاربران فضای مجازی در سال ۸۸ با تاکید بر انتخابات دهم ریاست جمهوری در ایران بوده است. روش، از نوع زمینه یابی یا پیمایش انتخاب شد، و برای اجرای ابزار پژوهش و گردآوری داده های لازم، پرسشنامۀ حضوری محقق ساخته ای طراحی شد که طی روند پیش آزمون، ضریب اعتبار۷۷/۰ و ضریب پایایی۷۵/۰ مورد محاسبه قرار گرفت و به وسیلۀ آن داده ها گردآوری شد. جامعه آماری شامل دانشجویان سال های سوم و چهارم تحصیلی در دورۀ کارشناسی دانشکده علوم اجتماعی دانشگاه تهران بود که با بهره گرفتن از نمونه گیری تصادفی ساده تعداد ۲۱۴ نفر مورد بررسی قرار گرفتند. یافته ها نشان دهندۀ تفاوت میزان سرمایه اجتماعی درون گروهی طرفداران نامزدها قبل و بعد از انتخابات دهم ریاست جمهوری بود، یعنی میزان سرمایه اجتماعی درون گروهی طرفداران نامزدها بعد از انتخابات بیشتر از میزان آن قبل از انتخابات است و این انتخابات باعث افزایش سرمایه اجتماعی درون گروهی طرفداران نامزدها در فضای مجازی شده است. همچنین این فرض که انتخابات دهم ریاست جمهوری در ایران باعث کاهش سرمایه اجتماعی برون گروهی طرفداران نامزدها در فضای مجازی شده است مورد تأیید قرار گرفت. یافته های تکمیلی نشان داد که هر اندازه میزان سه شاخص اعتماد، مبادله، و شبکه های اجتماعی در سرمایه اجتماعی درون گروهی بیشتر می شود، اعتماد در سرمایه اجتماعی برون گروهی کاهش می یابد. با توجه به میزان تاثیر این سه مولفه(اعتماد، شبکه و مبادله) بر سرمایه اجتماعی درون و برون گروهی، می توان گفت در فضای مجازی موجود در دانشجویان مورد مطالعه، سرمایه اجتماعی برون گروهی کاهش و سرمایه اجتماعی درون گروهی افزایش یافته است.
واژگان کلیدی: سرمایه اجتماعی درون گروهی، سرمایه اجتماعی برون گروهی، فضای مجازی، انتخابات
فصل اول :
کلیات پژوهش
۱-۱ مقدمه : در این فصل محقق در بیان مسئله بدنبال  تبیین مسئله بودن موضوع تحقیق می باشد و در ادامه به اهمیت و ضرورت  سرمایه اجتماعی در توسعه و پیشرفت کشور ها می پردازد. پژوهشگر از سرمایه اجتماعی بعنوان ثروت نامرئی کشورها در اهداف تحقیق یاد می کند و  خاطر نشان می کند در نبود سرمایه اجتماعی دیگر سرمایه ها اثر بخشی خود را از دست می دهند و در پایان به تعریف مفاهیم اصلی تحقیق از نگاه صاحبنظران پرداخته می شود.
۲-۱ بیان مسئله :
هرچند ردپای مفهوم سرمایه اجتماعی[۱] را می توان در آثار بسیاری از جامعه شناسان کلاسیک در مفاهیمی همچون اعتماد، همبستگی، انسجام اجتماعی، هنجارها و ارزش ها دنبال کرد. با این حال مفهوم سرمایه اجتماعی پیشینه ای نسبتا جدید در علوم اجتماعی دارد و از دهه ۸۰ به این طرف به صورت موضوعی در بین حوزه های گوناگون علمی وارد شده است، که عمده ترین آنها مطالعات توسعه ای، اقتصادی، اجتماعی و سیاسی است.
این سرمایه( سرمایه اجتماعی) نا ملموس بسیاری از امور زندگی روزانه مردم مانند حق کسب و کار، معاشرت،هم فکری و همدردی و داد وستد اجتماعی میان افراد و خانواده ها که واحدهای اجتماعی را می سازند در بر می گیرد.
به دلیل جایگاه کلیدی سرمایه اجتماعی در توسعه جوامع، بانک جهانی  بخش مجزایی را به بررسی رابطه سرمایه اجتماعی و توسعه کشور ها اختصاص داده است و در بحث های نظری، سنجشی و تاثیر گذار سرمایه اجتماعی طرح ها و مطالعات فراوانی انجام داده است، از جمله مطالعات مدنظر آنها بومی سازی و عملیاتی کردن مفاهیمی همچون سرمایه اجتماعی است که منجر به افزایش و ارتقا آن کشور در جهت توسعه می گردد.
در ایران نیز بحث سرمایه اجتماعی چند سالی است که مورد توجه قرار گرفته و در ماده ۱۵۵ برنامه پنج ساله چهارم توسعه و سند چشم انداز بیست ساله به بحث سرمایه اجتماعی توجه ویژه ای شده است به گونه ای که در برنامه پنج ساله چهارم شناخت نظری، شیوه های سنجش و عملیاتی نمودن مفهوم و اندازه گیری سرمایه اجتماعی در قالب و شکل ملی در سطح کشور، پیش بینی شده است.
سرمایه جتماعی دو وجه دارد:

  • سرمایه اجتماعی درون گروهی [۲]
  • سرمایه اجتماعی برون گروهی[۳]

پاتنام[۴] سرمایه اجتماعی برون گروهی را بعنوان پل ارتباطی گروه های اجتماعی گوناگون تعریف می کند او معتقد است معاشرت و شرکت در فعالیتهای گروهی است که سرمایه اجتماعی برون گروهی را تعریف می کند درحالی که سرمایه اجتماعی درون گروهی تنها گروه همجنس را پیوند می زند (پاتنام،۲۲:۲۰۰۰).
اما بسیاری از اندیشمندان حوزه علوم اجتماعی وجه تمایز بین سرمایه اجتماعی درون و برون گروهی را بسیار گسترده تر از آنچه که پاتنام مشخص کرده می دانند، برخی معتقدند سرمایه اجتماعی درون گروهی به تامل افراد یک جامعه نسبت به یکدیگر اشاره دارد و سرمایه اجتماعی برون گروهی عبارت است از میزان اعتماد مردم به دولت هایشان. لیکن  محقق در این پژوهش سرمایه اجتماعی درون گروهی را میزان اعتماد افراد طرفدار یک نامزد انتخاباتی به یکدیگر و سرمایه اجتماعی برون گروهی را میزان اعتماد طرفداران نامزدها به یکدیگر در نظر می گیرد و فرض بر این است که حوادث بعد از انتخابات منجر به افزایش سرمایه اجتماعی درون گروهی و کاهش سرمایه اجتماعی برون گروهی در فضای مجازی که به تبع بازتابی از واقعیت حاکم بر جامعه است، شده است در حالیکه شرط لازم برای دستیابی به جامعه پایدار و توسعه یافته  برخورداری از هر دو وجه سرمایه اجتماعی در سطح قابل ملاحظه است.
ازآنجا که حوزه مورد پژوهش در این مطالعه، فضای مجازی[۵] است لازم به ذکر است که اجتماعات مجازی ترکیبی است از فضای فیزیکی(کامپیوتر) و مجازی(اینترنت) که در ذیل فناوری اطلاعات و ارتباطات تعریف می شود. اینترنت که به مجموعه بی شماری از شبکه ها اطلاق می شود و وب[۶] عبارت است از، مجموعه از صفحات گرافیکی در اینترنت.
اینترنت بصورت خود جوش پدیدار شد. اینترنت محصول دنیای یکپارچه و تقسیم شده ای است. اما اولین خاستگاه آن دقیقا در دوره جنگ سرد یعنی قبل از ۱۹۸۹ بود. اولین شبکه ها در پنتاگون یعنی ستاد فرماندهی ار تش آمریکا بوجود آمد. (گیدنز[۷]،۶۷۹:۲۰۰۳)
اینترنت، به واسطه ایجاد و مهیا کردن مکان ملاقاتی برای افراد با سلیقه‌های مشترک و غلبه بر محدودیت‌های زمانی و مکانی، به اصلاح جامعه می‌پردازد. اینترنت به عنوان یکی از عوامل مهم ارتباطی ای مطرح است، که شبکه های ارتباطات را به شدت گسترده کرده و باعث رفع محدودیت های ارتباطی شده است . بر اساس این دیدگاه سرمایه اجتماعی از طریق شبکه روابط اینترنتی به شدت گسترده می شود.
در واقع اینترنت از طریق کانال هایی مبادله، توانای های افراد را برای ارتباط با همدیگر، صرفنظر از موقعیت های خاص آنها فراهم کرده است. انعطاف و میزان دسترسی به اینترنت، انواع جدیدی از میدان های تعامل را بین افراد ناشناخته به وجود آورده است. بنابراین اولین و پایه ای ترین عامل شکل گیری سرمایه اجتماعی که همان گسترش ارتباطات است،به وسیله اینترنت به دست می آید و اجتماعات مجازی مبتنی بر آن شکل می گیرد.
کنش متقابل الکترونیکی غالبا آزادی بخش و توان بخش معرفی می شود، چون مردم می توانند هویت های اینترنتی دلخواه خود را برای خویش خلق کنند و آزاد تر از جاهای دیگر سخن بگویند(گیدنز،۱۴۷:۲۰۰۳).
جوامع مجازی از ابعاد اجتماعی، سیاسی و اقتصادی بسیار آزادانه تر از جوامع واقعی هستند، به  این خاطر که  کاربران می توانند با انتخاب هویت های غیر واقعی برای خود، نظراتشان را صریح اعلام کنند. از دیگر ویژگی های فضای مجازی می توان به نبود محدودیت زمانی ومکانی و داشتن تاملات فرا مرزی اشاره کرد. در شبکه های مجازی اعتماد طرفین با هزینه کمتری نسبت به جوامع واقعی جلب می شود. (بلیمز[۸]،۳:۲۰۰۲).
فضای مجازی همانند سایر پدیده های بشری در کنار فرصت هایی که می تواند ایجاد کند، قاعدتا تهدیدهایی را همراه دارد اما اعتقاد اکثر کارشناسان براین است که اگر شما ظرفیت ها و ویژگی های یک پدیده را به درستی درک کنید، اگر تهدید هم باشد با شناخت و فعالیت منطقی  به فرصت تبدیل           می شود. اینترنت و یا به عبارت بهتر اجتماعات مجازی به نسبت جوامع فیزیکی فرصت های را برای تبادل اطلاعات، تولید و ذخیره سرمایه اجتماعی فراهم می کند و همزمان تاملات چهره به چهره را از کاربران خود سلب می کند. جامعه ایران نیز از این قاعده مستثنی نیست، در سالهای اخیر کاربران ایرانی جوامع مجازی(شبکه ها،چت،ایمیل و نظایر آن را ) را به نسبت جوامع واقعی بستر مناسبی برای ابراز صریح عقائدشان یافته اند.
از آنجائیکه نظریۀ سرمایۀ اجتماعی تحلیل خود را بر ویژگی های کلان اجتماعی متکی کرده و به این امر اشاره دارد که این ویژگی ها، انگیزشی در افراد ایجاد می کند که عامل مشارکت و توسعه جامعه می شود. بنابراین عدم وجود سرمایۀ اجتماعی(اعتماد و شبکۀ پیوندها) در افراد سبب عدم مشارکت آنها در     فعالیت های اجتماعی می شود(موسوی، ۱۳۸۵: ۷۸).
صاحبنظران بر این باورند که یکی از معیارهای سنجش، افزایش و یا کاهش سرمایه اجتماعی انتخابات است. اساسا مفهوم سرمایه اجتماعی با انتخابات و فعالیتهای که نیازمند مشارکت عمومی شهروندان یک جامعه است، رابطه مستقیم دارد. به عبارتی دیگر لازمه بوجود آمدن سرمایه اجتماعی، مشارکت عمومی شهروندان یک جامعه در موضوعاتی همچون انتخابات است.
دهمین انتخابات ریاست جمهوری که در سال ۱۳۸۸ بر گزار شد یکی از عرصه های جدی، برای بررسی رشد وافول سرمایه اجتماعی در ایران است. حضور ۸۰ درصدی مردم در انتخابات نشانه تمایل جدی مردم برای مشارکت در تعیین سرنوشت خود بود. با این حال حوادث بعد از انتخابات تاثیر جدی بر اعتماد به عنوان مولفه کلیدی سرمایه اجتماعی در ایران داشت.  بعد از حوادث انتخابات ریاست جمهوری در سال ۱۳۸۸، افراد جامعه فضای مجازی را بستر مناسبی برای ابراز واقعی نظرات خود یافته اند، که این نظرات بازتابی از جو حاکم موجود در فضای کشور بود که نشانگر کاهش شاخص های همچون اعتماد عمومی و مشارکت عمومی از کلید ترین مولفه های سرمایه اجتماعی در فضای کشور بود. با در نظر گرفتن این مساله  محقق بر آن شد که به واکاوی علت کاهش سرمایه اجتماعی در فضای مجازی ایران بپردازد و در پایان با ارائه پیشنهادات امیدوار به شکل گرفتن مجدد سرمایه اجتماعی در بین مردم  وبهبود یافتن رابطه مردم با یکدیگر باشد.
با توجه به اینکه فضای مجازی از ابعاد مختلفی چون ایمیل[۹]، چت[۱۰]، شبکه های اجتماعی[۱۱] و نظایر آن تشکیل شده است و هر یک از این ابعاد قابلیت طرح و بررسی بعنوان موضوع تحقیق مستقلی را دارا هستند. لذا پرداختن به همه ابعاد فضای مجازی در یک تحقیق، اعتبارعلمی تحقیق را زیر سوال خواهد برد. از این رو با توجه به موضوع تحقیق محقق بر آن شد به مطالعه موردی  فیس بوک به عنوان یکی از شبکه های اجتماعی مجازی و بعدی از ابعاد تشکیل دهنده فضای مجازی بپردازد. لازم به ذکر است شبکه فیس بوک  در مقایسه با دیگر شبکه های اجتماعی مجازی با اقبال بیشتری از سوی کاربران ایرانی مواجهه است.
ساختار شبکه اجتماعی فیس بوک از قابلیتی برخوردار است که شاید بتوان ادعا کرد، تمامی امکانات ارتباطی(از قبیل چت، ایمیل و غیره) فضای مجازی و شبکه های اجتماعی اینترنتی دیگری نظیر تویتر و مای اسپیس را در دل خود جای داده است.فیس بوک به نسبت دیگر شبکه های اجتماعی مجازی کاربران بیشتری را به خود اختصاص داده است. لذا نتایج حاصل از مطالعه موردی شبکه فیس بوک که موضوع این تحقیق می باشد قابلیت تعمیم به دیگر شبکه های اجتماعی مجازی را داراست.
محقق در این پژوهش بر این باورست که انتخابات باعث افزایش سرمایه اجتماعی درون گروهی(افزایش اعتماد افراد طرفدار یک نامزد خاص به یکدیگر) و کاهش سرمایه اجتماعی برون گروهی(کاهش اعتماد افراد طرفداران دو نامزد انتخابات به یکدیگر)،به عبارتی دیگر این پژوهش بدنبال بررسی تاثیر انتخابات بر اعتماد و دیگر  مولفه های سرمایه اجتماعی در فضای مجازی است. هر چند انتخابات باعث افزایش سرمایه اجتماعی درون گروهی و کاهش سرمایه اجتماعی برون گروهی می شود ولیکن صاحبنظران معتقدند توسعه یک جامعه نیازمند افزایش هر دو گونه سرمایه اجتماعی است.
از این رو با توجه به اهمیت اعتماد، مبادله و شبکه های اجتماعی بعنوان کلیدی ترین مولفه های سرمایه اجتماعی و مطالعه موردی شبکه اجتماعی فیس بوک بعنوان نمونه جامع از فضای مجازی، محقق به دنبال سنجش سرمایه اجتماعی درون و برون گروهی کاربران فیس بوک در سال۱۳۸۸ با تاکید بر دهمین انتخابات ریاست جمهوری ایران است.
۳-۱ ضرورت و اهمیت تحقیق:
یکی از عوامل موثر بر فرآیند توسعه اجتماعی در جهان موضوع سرمایه اجتماعی ونرخ بهره مندی آن در کشورها می باشد. بدون شک در کشور های جهان سوم و توسعه نیافته موضوع سرمایه اجتماعی است که  می تواند کاستی های منابع اقتصادی را تا حدودی بپوشاند. به عبارتی به دلیل محدودیت منابع و سرمایه های اقتصادی در کشور های جهان سوم، سرمایه اجتماعی می تواند جایگزین مطلوبی برای سرمایه مالی و اقتصادی باشد. علاوه بر توسعه اقتصادی، توسعه اجتماعی یک جامعه نیز وابسته به سرمایه اجتماعی موجود در آن جامعه است. افزایش بهره وری عوامل تولید، از جمله مهمترین تاثیرات سرمایه اجتماعی بر مناسبات اقتصادی است و راز آن در کاهش هزینه های تولید ومبادلات اقتصادی نهفته است زیرا در فضای پر اعتماد دیگر نیازی به هزینه های اضافی برای جلب اعتماد طرفین در مبادلات نیست و سرعت وسهولت  مبادلات افزایش می یابد. در واقع سرمایه اجتماعی را می توان در کنار سرمایه های اقتصادی و انسانی ، بخشی از ثروت ملی به حساب آورد که بستر مناسبی برای بهره برداری از سرمایه انسانی و فیزیکی(مادی) و راهی برای نیل به موفقیت قلمداد میشود. بدون سرمایه اجتماعی، هیچ اجتماعی به هیچ سرمایه ای نمی رسد، به طوریکه بسیاری از گروه ها، سازمان ها و جوامع انسانی بدون سرمایه اقتصادی و صرفا با تکیه بر سرمایه انسانی و اجتماعی توانسته اند به موفقیت دست یابند، اما هیچ مجموعه انسانی ، بدون سرمایه اجتماعی نمی تواند اقدامات مفید و هدفمندی انجام دهد. سرمایه اجتماعی بر خلاف سایر سرمایه ها بصورت فیزیکی وجود ندارد بلکه حاصل تعاملات  و هنجارهای گروهی و اجتماعی نظیر اعتماد متقابل، تاملات اجتماعی متقابل؛ گروه های اجتماعی، احساس هویت جمعی و گروهی، احساس وجود تصویری مشترک از آینده و کار گروهی در یک نظام اجتماعی است و از طرف دیگر افزایش آن می توان موجب پایین آمدن جدی سطح هزینه های اداره فرآیند توسعه جامعه و هزینه عملیاتی سازمانها می شود(فیلد،۲۰:۲۰۰۳).
بانک جهانی ، سرمایه اجتماعی را به عنوان «ثروت نامرئی یک کشور» در نظر می گیرد و با توجه به اهمیت جایگاه سرمایه اجتماعی در توسعه کشورها و یادآوری این موضوع که در صورت فقدان سرمایه اجتماعی دیگر سرمایه ها اثر بخشی خود را از دست می دهند، محقق را بر آن داشت که به بررسی جایگاه این سرمایه در ایران بپردازد لیکن چون افراد،  فضای مجازی را به نسبت فضای فیزیکی، محیطی آزادتر برای ابراز نظراتشان یافته اند لذا پژوهشگر اجتماعات مجازی را با توجه به ویژگی های همچون انتخاب هویت های غیر واقعی، نبود محدودیت زمانی ومکانی و داشتن تاملات فرا مرزی، در مقابل جوامع واقعی نزدیکتر به واقعیت در نظر می گیرد و به همین دلیل مطالعه سرمایه اجتماعی را در فضای مجازی بعنوان مساله قابل تامل مطرح می کند (ولکاک و نارایان[۱۲]،۵:۲۰۰۳).
[۱]Social capital
[۲]Bonding social capital
[۳] Bridging social capital
[۴]Putnam
[۵]Cyber space
[۶] Web
[۷]Giddens
[۸]Blames
[۹] Email
[۱۰] Chat
[۱۱] Webscia
[۱۲]Narayan &Woolcock

تعداد صفحه:۱۹۶

قیمت : ۳۷۵۰۰ تومان

بلافاصله پس از پرداخت، لینک دانلود فایل در اختیار شما قرار میگیرد و  همچنین فایل خریداری شده به ایمیل شما نیز ارسال می شود

پشتیبانی سایت :                 asa.goharii@gmail.com

پایان نامه رابطه بین مصرف اینترنت و احساس امنیت اجتماعی

 پایان نامه رشته  علوم اجتماعی

دانشگاه آزاد اسلامی
واحد گرمسار
دانشکده علوم اجتماعی، گروه علوم اجتماعی
 
پایان‌نامه جهت اخذ درجه کارشناسی ارشد در رشته جامعه‌شناسی
 
عنوان:
  بررسی رابطه بین مصرف اینترنت و احساس امنیت اجتماعی
(مورد مطالعه دانشگاه آزاد اسلامی واحد سمنان)
زمستان ۱۳۹۳
فهرست
چکیده ۱
فصل اول:کلیات.۲
۱-۱ مقدمه:۳
۱-۲ بیان مسئله :.۵
۱-۳ سوالات تحقیق . ۸
۱-۳-۱ سوال اصلی۸
۱-۳-۲ سوالات فرعی.۸
۱-۳ ضرورت و اهمیت تحقیق :.۹
۱-۴ اهداف تحقیق:۱۲
۱-۴-۱ هدف اصلی:.۱۲
۱-۴-۲ اهداف فرعی .۱۲
فصل دوم: مبانی نظری پژوهش . ۱۳
۲-۱ مقدمه ۱۴
۲-۲ سیر مفهومی۱۵
۲-۲-۱ امنیت اجتماعی.۱۵
۲-۲-۱-۱ بررسی معنا و مفهوم سه واژه ۱۶
۲-۲-۱-۲ ریشه یابی واژه امنیت ۲۰
۲-۲-۱-۳ تعاریف مختلف درباره امنیت ۲۱
۲-۲-۱-۴ سطوح مختلف امنیت .۲۴
۲-۲-۱-۵ انواع امنیت ۲۵
۲-۲-۱-۵-۱ امنیت نظامی .۲۵
۲-۲-۱-۵-۲ امنیت سیاسی .۲۵
۲-۲-۱-۵-۳ امنیت اقتصادی ۲۵
۲-۲-۱-۵-۴ امنیت منابع و زیست محیطی ۲۶
۲-۲-۱-۵-۵ امنیت اجتماعی.۲۶
۲-۲-۱-۵-۶ امنیت انسانی.۲۷
۲-۲-۱-۶ ویژگی های امنیت۲۸
۲-۲-۱-۷ تبارشناسی امنیت .۳۰
۲-۲-۱-۸ سیر تاریخی مفهوم امنیت .۳۱
۲-۲-۱-۹ احساس امنیت۳۳
۲-۳ تاریخچه موضوع تحقیق.۳۵
۲-۴ پیشینه تحقیق.۳۷
۲-۴-۱ مطالعات داخلی.۳۷
۲-۴-۲ مطالعات خارجی.۵۶
۲-۵ مبانی نظری.۶۴
۲-۵-۱ امنیت در دیدگاه روانشناختی۶۵
۲-۵-۲ امنیت در دیدگاه جامعه شناختی۷۱
۲-۶ چارچوب نظری.۱۱۸
۲-۷ الگوی نظری تحقیق.۱۲۰
۲-۸ فرضیه های تحقیق.۱۲۱
۲-۸-۱ فرضیه اصلی۱۲۱
۲-۸-۲ فرضیه های فرعی۱۲۱
فصل سوم:روش شناسی تحقیق .۱۲۲
۳-۱ مقدمه:۱۲۳
۳-۲ روش تحقیق :.۱۲۳
۳-۳ جامعه آمار ۱۲۴
۳-۴ روش نمونه گیری و حجم نمونه.۱۲۵
۳-۵ متغیرها ۱۲۶
۳-۵- ۱ تعاریف نظری و عملی مفاهیم و متغیرهای تحقیق.۱۲۶
۳-۶ اعتبار :.۱۳۳
۳-۷ پایایی ۱۳۴
۳-۸ تکنیک جمع آوری اطلاعات.۱۳۴
۳-۹ تکنیک آماری مورد استفاده برای توصیف و تبیین داده ها۱۳۵
فصل چهارم: یافته های پژوهش .۱۳۶
۴-۱ مقدمه:.۱۳۷
۴-۲ یافته های توصیفی ۱۳۸
۴-۳ یافته های تحلیلی ۱۶۱
فصل پنجم: نتیجه گیری .۱۶۹
۵-۱ بحث و نتیجه گیری:۱۷۰
۵-۲ بررسی فرضیه های کلی تحقیق حاضر۱۷۲
۵-۳ مقایسه نتایج تحقیق با یافته های تحقیقات مشابه پیشین ۱۷۶
۵-۴ پیشنهادات . ۱۷۷
۵-۴-۱  پیشنهادات کاربردی ۱۷۷
۵-۴-۲ پیشنهادات پژوهشی ۱۷۷
۵-۴-۳  محدودیت ها ۱۷۸
پیوست۱۷۹
فهرست منابع فارسی.۱۸۴
فهرست منابع غیرفارسی۱۹۰
فهرست جداول

۲-۱   برر سی مطالعات تجربی امنیت اجتماعی در داخل کشور۵۳
۲-۲   برر سی مطالعات تجربی امنیت اجتماعی در خارج از کشور۶۲
۲-۳   امنیت در جامعه شناسی خرد و کلان۷۴
۲-۴    ماهیت همبستگی در جامعه از دید دورکیم۸۰
۲-۵     ابعاد علقه امنیت۸۸
۲-۶    اشکال امنیت از دید مالر۱۰۴
۳-۱  ابعاد علقه امنیت۱۲۷
۳-۲  شاخص­های سنجش استفاده از اینترنت به تفکیک هر یک از ابعاد آن۱۳۲
۴-۲-۱  توزیع فراوانی پاسخگویان برحسب “جنس”۱۳۸
۴-۲-۲  توزیع فراوانی پاسخگویان برحسب “سن”۱۳۹
۴-۲-۳  توزیع فراوانی پاسخگویان از حیث “مقطع تحصیلی “۱۴۰
۴-۲-۴  توزیع فراوانی پاسخگویان برحسب ” وضعیت تأهل”۱۴۱
۴-۲-۵  توزیع فراوانی پاسخگویان برحسب “وضعیت اشتغال”۱۴۲
۴-۲-۶  توزیع فراوانی پاسخگویان برحسب ” میزان درآمد ماهیانه خانوار”۱۴۳
۴-۲-۷  توزیع فراوانی پاسخگویان برحسب “میزان برخورداری افراد از امنیت مالی”۱۴۴
۴-۲-۸  توزیع فراوانی پاسخگویان برحسب “میزان برخورداری از امنیت جانی”۱۴۵
۴-۲-۹  توزیع فراوانی پاسخگویان برحسب “میزان برخورداری از امنیت فکری”۱۴۶
۴-۲-۱۰ توزیع فراوانی پاسخگویان برحسب “میزان برخورداری افراد از امنیت جمعی”۱۴۷
۴-۲-۱۱ توزیع فراوانی پاسخگویان برحسب “میزان استفاده از اینترنت در روز”۱۴۸
۴-۲-۱۲ توزیع فراوانی پاسخگویان برحسب “سابقه استفاده از اینترنت”۱۴۹
۴-۲-۱۳ توزیع فراوانی پاسخگویان برحسب ” استفاده از انواع سایت های ابزاری اینترنت”۱۵۰
۴-۲-۱۴  توزیع فراوانی پاسخگویان برحسب پاسخ به گویه های طیف  “میزان استفاده از سایت های ابزاری مختلف”۱۵۱
۴-۲-۱۵ توزیع فراوانی پاسخگویان از حیث ” استفاده از انواع سایت های ارتباطی اینترنت”۱۵۲
۴-۲-۱۶ توزیع فراوانی پاسخگویان برحسب ” میزان استفاده از سایت های ارتباطی اینترنت” ۱۵۳
۴-۲-۱۷  توزیع فراوانی پاسخگویان برحسب “نوع سایت مورد استفاده”۱۵۴
۴-۲-۱۸   توزیع فراوانی پاسخگویان برحسب “الگوی استفاده(سایت های فیلتر شده و فیلتر نشده)”۱۵۵
۴-۲-۱۹ توزیع فراوانی “میزان استفاده پاسخگویان از کل سایت های ابزاری”۱۵۶
۴-۲-۲۰  توزیع فراوانی ” میزان استفاده پاسخگویان از کل سایت های ارتباطی “۱۵۷
۴-۲-۲۱ توزیع فراوانی پاسخگویان برحسب ” میزان برخورداری از امنیت اجتماعی”۱۵۸
۴-۳-۱ مربوط به رابطه بین میزان استفاده افراد از اینترنت و میزان برخورداری آنها از احساس امنیت اجتماعی۱۵۹
۴-۳-۲ مربوط به رابطه بین مدت زمان (سابقه) استفاده افراد از اینترنت و میزان برخورداری آنها از احساس امنیت اجتماعی۱۶۰
۴-۳-۳ مربوط به رابطه بین میزان استفاده ابزاری افراد از اینترنت و میزان برخورداری آنها از احساس امنیت اجتماعی۱۶۱
۴-۳-۴ مربوط به رابطه بین نوع استفاده ابزاری افراد از اینترنت و میزان برخورداری آنها از احساس امنیت اجتماعی۱۶۲
۴-۳-۵ مربوط به رابطه بین میزان استفاده ارتباطی افراد از اینترنت و میزان برخورداری آنها از احساس امنیت اجتماعی۱۶۳
۴-۳-۶ مربوط به رابطه بین نوع استفاده ارتباطی افراد از اینترنت و میزان برخورداری آنها از احساس امنیت اجتماعی۱۶۴
۴-۳-۷ مربوط به آزمون شفه استفاده ارتباطی افراد از اینترنت۱۶۵
۴-۳-۸ مربوط به رابطه بین الگوی استفاده افراد از اینترنت و میزان برخورداری آنها از احساس امنیت اجتماعی۱۶۶
۴-۳-۹   مربوط به آزمون شفه الگوی استفاده افراد از اینترنت۱۶۷
۴-۳-۱۰  مربوط به رابطه بین استفاده افراد از سایت­های اینترنتی و میزان برخورداری آنها از احساس امنیت اجتماعی۱۶۸
۴-۳-۱۱  مربوط به آزمون شفه استفاده افراد از سایت­های اینترنتی۱۶۹

فهرست نمودار

۲-۱   مدل مفهومی تحقیق۳۹
۴-۲-۱  توزیع فراوانی پاسخگویان برحسب جنس۱۳۸
۴-۲-۲  توزیع فراوانی پاسخگویان برحسب سن۱۳۹
۴-۲-۳   توزیع فراوانی پاسخگویان از حیث “دوره تحصیلی”۱۴۰
۴-۲-۴   توزیع فراوانی پاسخگویان برحسب ” وضعیت تأهل” ۱۴۱
۴-۲-۵   توزیع فراوانی پاسخگویان برحسب “وضعیت اشتغال”۱۴۲
۴-۲-۶  توزیع فراوانی پاسخگویان برحسب ” میزان درآمد ماهیانه خانوار “۱۴۳
۴-۲-۷  توزیع فراوانی پاسخگویان برحسب ” میزان استفاده از اینترنت در روز “۱۴۶
۴-۲-۸ توزیع فراوانی پاسخگویان برحسب “سابقه استفاده از اینترنت”۱۴۷
۴-۲-۹ توزیع فراوانی پاسخگویان برحسب “نوع استفاده ابزاری از اینترنت” ۱۴۸
۴-۲-۱۰ توزیع فراوانی پاسخگویان از حیث “فعالیت های گوناگون در اینترنت”۱۵۰
۴-۲-۱۱ توزیع فراوانی پاسخگویان برحسب “نوع سایت مورد استفاده”۱۵۲
۴-۲-۱۲ توزیع فراوانی پاسخگویان برحسب”الگوی استفاده(سایت های فیلتر شده و فیلتر نشده)”۱۵۳
۴-۲-۱۳ توزیع فراوانی پاسخگویان برحسب ” استفاده ابزاری از اینترنت”۱۵۴
۴-۲-۱۴ توزیع فراوانی پاسخگویان برحسب ” استفاده بیانگر(ارتباطی) از اینترنت”۱۵۵
۴-۲-۱۵ توزیع فراوانی پاسخگویان برحسب ” میزان برخورداری افراد از امنیت مالی “۱۵۶
۴-۲-۱۶ توزیع فراوانی پاسخگویان برحسب ” میزان برخورداری از امنیت جانی ” ۱۵۷
۴-۲-۱۷ توزیع فراوانی پاسخگویان برحسب ” میزان برخورداری از امنیت فکری “۱۵۸
۴-۲-۱۸ توزیع فراوانی پاسخگویان برحسب ” میزان برخورداری از امنیت جمعی “۱۵۹
۴-۱-۱۹ توزیع فراوانی پاسخگویان برحسب ” میزان برخورداری از امنیت اجتماعی “۱۶۰

 
 
 
 
 
 
چکیده
تحقیق حاضر به بحث درباره احساس امنیت اجتماعی به عنوان یکی از نیازهای ضروری بشر در دوران امروز که خصوصاً ارتباطات و اطلاعات یکی از لوازم ضروری آن به نظر می رسد،          می پردازد. مطابق با برخی رویکردها، جهانی شدن به طور عام و جهانی شدن فرهنگی یکی از عواملی است که امروزه امنیت اجتماعی را به خطر انداخته است. بدین اعتبار سوال اصلی این است که آیا استفاده از اینترنت که از لوازم جهانی شدن فرهنگی است باعث تضعیف احساس امنیت اجتماعی می شود؟
این نوشتار با بهره گرفتن از روش پیمایش و در بین نمونه ای ۱۹۱ نفری از دانشجویان دانشگاه آزاد اسلامی واحد سمنان اجرا شده است. چارچوب نظری، یک چارچوب تلفیقی از نظریه های مکتب کپنهاگ و نظریه چلبی بر اساس آجیل پارسنز می باشد. نتایج بدست آمده از تحقیق نشان می دهد که هرچه میزان و سابقه استفاده از اینترنت بیشتر شود، احساس امنیت اجتماعی کاهش پیدا        می کند. همچنین بین نوع و میزان استفاده از اینترنت و احساس امنیت اجتماعی نیز رابطه وجود دارد. به گونه ای که از یکسو استفاده بیانگر از اینترنت در مقایسه با مصرف ابزاری آن احساس امنیت اجتماعی را بیشتر کاهش می دهد و از سوی دیگر کسانی که از سایت های فیلتر شده استفاده می کنند، احساس امنیت اجتماعی پایین تری نیز نسبت به بقیه دارند.
 
 

۱

فصل اول: کلیات پژوهش
 
 
 
 
 
 
 
 
 
۱-۱ مقدمه:
انسان برای تسلط بر طبیعت، فرار از ناامنی[۱] و تهدید، تأمین نیازهای اساسی خود و در یک کلمه برای دستیابی به امنیت و احساس ایمنی، زندگی اجتماعی را برگزید. وانگهی به موازات گسترش اجتماعات و یا پیچیده­تر شدن روابط و تعاملات اجتماعی، وارد روابط گوناگونی شد که عرصه­های زندگی را تحت عناوین اجتماعی، اقتصادی، سیاسی، فرهنگی و. از هم متمایز کرده و امنیت او را تحت الشعاع قرار داد. بدین ترتیب، بشر با تجمع و تشکیل جامعه، بستری نو برای تهدید امنیت خود فراهم آورد که از زندگی جمعی او ناشی می­شد؛ او که برای فرار از ناامنی و دستیابی به احساس امنیت، جامعه را تشکیل داده بود، به زودی دریافت که این بار امنیتش نه تنها از سوی طبیعت و عوامل طبیعی، بلکه از سوی انسان ها و عوامل گوناگون اجتماعی، اقتصادی و سیاسی نیز تهدید می­شود. از این رو دغدغه همیشگی او جهت دستیابی به امنیت در مقوله تحت عنوان امنیت اجتماعی ظهور کرد. در مجموع پس از اینکه امنیت فردی مورد شناسایی قرار گرفت، افراد برای تحقیق و تحکیم امنیت و جایگاه خود ناگزیر از عضویت در اجتماعات یا گروه­های مختلف اجتماعی هستند، این سطح از امنیت تحت عنوان امنیت اجتماعی[۲] مورد توجه و بحث قرار می گیرد. امنیت اجتماعی نوع و سطحی از احساس اطمینان خاطر است. باید توجه داشت که احساس امنیت اجتماعی از خود امنیت اجتماعی مهم­تر است زیرا در یک جامعه ممکن است امنیت اجتماعی وجود داشته باشد اما در نتیجه فقدان احساس آن، هزینه بسیار زیادی باید صرف شود تا احساس امنیت به وجود بیاید.
عوامل متعددی می ­تواند احساس امنیت را بهم زده و مختل نماید که از جمله آنها می­توان   رسانه های نوین به طور عام و استفاده از اینترنت را به طور خاص نام برد.
بسیاری از نظریه پردازان ارتباطات، اینترنت را گام مهمی در پیشرفت کشورهای در حال توسعه قلمداد می­ کنند. در جامعه امروز ما، گرایش به اینترنت و استفاده از آن چنان رایج شده است که بیشتر خانواده ­ها، رایانه شخصی دارند و اعضای خانواده بخش زیادی از وقت خود را در استفاده از اینترنت سپری می­ کنند، اینترنت در میان همه گروه­های اجتماعی اعم از زن و مرد، پیر و جوان، کم­­سواد و باسواد از جذابیت خاصی برخوردار است. گسترش اینترنت مانند هر نوآوری دیگری به ایجاد دگرگونی­هایی در جنبه­ های مختلف زندگی انجامیده و استفاده از آن، امری اجتناب­ناپذیر شده است. با گسترش سریع ورود اینترنت به بیشتر جنبه­ های زندگی روزمره نیازمند آنیم که تأثیر اجتماعی استفاده از این ابزار را بر این جنبه­ های مختلف درک کنیم؛ از طرفی باید توجه داشت که داشتن یک اجتماع سالم و توسعه یافته نیازمند میزان بالای مشارکت مردم در عرصه­های عمومی است و یکی از مهمترین عوامل تهدید کننده حضور مردم در فضای عمومی ترس از بزه­دیدگی می­باشد. به عنوان مثال همانگونه که گوردون گراهام و بسیاری دیگر گفته­اند در اینترنت بسیار آسان است که افراد را با خلق شخصیت­های کاملاً تخیلی فریب داد؛ کاری که امکان آن در واقعیت بسیار مشکل­تر است. بنابراین روابط اینترنتی در مقایسه با روابط واقعی و همراه با حضور جسمانی، روابطی ضعیف و در عین حال پیچیده است. شواهد نشان می­دهد که گسترش و توسعه روزافزون فناوری­های جهانی اطلاعاتی و ارتباطی بیش از آنکه در راستای تأمین امنیت اجتماعی باشد به نوعی تهدید علیه امنیت تبدیل شده ­اند.(رفیع و جانباز، ۱۳۸۹ :۸۸) علیهذا امکانات وسیع ارتباطی، دنیای داده و اطلاعات، صرفه جویی در زمان، کاهش تأثیر بعد مکان، سرعت در انجام کارها و بسیاری از مزایای دیگر اینترنت تنها یک جنبه آن می­باشد و این فضا دارای مشکلات و تهدیدات متعددی از جمله تهدید در زمینه به خطر افتادن امنیت اجتماعی است. به نظر می­رسد برخی از ابعاد امنیت اجتماعی مانند امنیت هویتی، فرهنگی، فکری و جمعی بیشتر در معرض تهدید توسط اینترنت قرار دارند. با این وجود بدون تردید اینترنت از جمله مظاهر جامعه مدرن امروزی است که علاوه بر مزایای غیرقابل انکار، در بسیاری موارد امنیت وجودی را به خطر انداخته است و تا حدی باعث تقویت محیط مخاطره­آمیز در فضای مجازی و به تبع آن کاهش احساس امنیت اجتماعی شده است که با توجه به نقشی که شبکه ­های اجتماعی مجازی در جنگ نرم ایفا می­ کنند انجام پژوهش­هایی در زمینه بررسی رابطه بین مصرف اینترنت و احساس امنیت اجتماعی به منظور ارائه راهبرد مناسب اجتناب ناپذیر می­باشد.
۱-۲ بیان مسئله:
انسان از آغاز شکل­ گیری حیات اجتماعی خود، همواره با مسئله محافظت از خویش در مقابل تهدیدات مواجه بوده است. مواجهه­ی بشر با مسئله­ صیانت نفس، در واقع از جوامع بدوی تا اجتماعات امروزی وی را با مسائلی چون ایجاد ثبات و محیطی امن روبرو ساخته است. باید توجه داشت که حدود و ثغور مفهوم امنیت در مقاطع مختلف حیات بشر به یک اندازه نبوده است. روشن است که در جوامع جدید و با توجه به گسترش نهادهای جدید اجتماعی و پیچیده­تر شدن حیات اجتماعی- سیاسی، مفهوم امنیت از جمله مفاهیمی است که در طی سده اخیر مورد توجه قرار گرفته است (باومن، ۱۶۲:۱۳۸۴).
امنیت از جمله پدیده­های مهم و شایان توجهی است که از نیازها و ضرورت­های اساسی فرد و جامعه به شمار می­رود و فقدان آن یا اختلال در آن، پیامدها و بازتاب­های نگران کننده و خطرناکی به دنبال دارد به طوری که با زوال آن آرامش خاطر انسان از بین می­رود و اضطراب و ناآرامی جای آن را می­گیرد. مرتفع شدن بسیاری از نیازهای آدمی نیز در گرو تأمین امنیت است.
به طوری که آبرهام مازلو نیز در سلسله مراتب نیازها، احساس امنیت را بلافاصله پس از ارضای نیازهای اولیه قرار می­دهد (کاهه، ۱۳۸۴: ۱۳۳). امنیت به معنای سنتی آن عبارت است از: امنیت نظامی و توسل به قوای قهریه برای حصول آرامش و فرار از خطر. اما امروزه این مفهوم از رویکرد نظامی محور خود فاصله گرفته و پارامترهای نرم­افزاری جایگزین پارامتری سخت­افزاری گشته­اند و روز به روز ابعاد نظامی آن نمود کمتری می­یابند (جهان­بین، ۱۳۸۲: ۹۶). تا جایی که می­توان گفت، امنیت در معنای عینی، فقدان تهدید نسبت به ارزش­های کسب شده و در معنای ذهنی یعنی فقدان هراس از اینکه ارزش­های مزبور مورد حمله قرار گیرد محسوب می­شود (بوزان، ۱۳۷۸: ۸۶). به همین ترتیب گستره و دامنه­ی امنیت اجتماعی با توسعه و گسترش فناوری­های پیشرفته، توسعه یافته است و از صرف مقوله­های بهداشتی، رفاهی و اقتصادی خارج شده و به مقوله­هایی نظیر هویت، ساخت شخصیت هستی و وجود فرد، اجتماع و جامعه گسترش یافته است. بنابراین هم مطالعه­ پدیده­ امنیت اجتماعی حائز ظرافت و پیچیدگی­های مفهومی و اداراکی شده و هم تأمین و پایداری آن از اهمیت خاص خود برخوردار گردیده است.
از سوی دیگر به عقیده­ی برخی از متفکران، احساس امنیت اجتماعی از خود امنیت اجتماعی مهم­تر است. زیرا در جامعه­ای ممکن است امنیت اجتماعی وجود داشته باشد اما در نتیجه­ی فقدان احساس آن، هزینه­ بسیار زیاد باید صرف شود تا احساس امنیت به وجود بیاید. احساس امنیت اجتماعی را می­توان نوعی ذهنیت و جهت­گیری روانی مثبت (رضایت­بخش، قانع کننده و آرام­بخش) افراد نسبت به عدم تأثیرگذاری حضور و بروز رویدادها و وقایع ضد امنیتی (تهدیدها) در شرایط فعلی و آتی در حوزه­ امنیت اجتماعی، ثبات سیاسی، انسجام هویتی، یکپارچگی و امنیت سرزمین دانست (حاجیانی، ۱۳۸۴: ۲۸). به اعتبار این تعریف، عوامل متعددی می ­تواند احساس امنیت را به هم زده و مختل نماید که از جمله­ی آنها می­توان رسانه­ های نوین به طور عام و استفاده از اینترنت که در نوشتار حاضر مورد بررسی قرار گرفته است را به طور خاص نام برد. چرا که اینترنت زمینه­ای را برای ارتباطات مثبت و منفی برای افراد فراهم می­آورد (احمدی و اسماعیلی، ۱۳۸۹: ۳۲۷).
شواهد نشان می­دهد که گسترش و توسعه­ی روزافزون فناوری­های جهانی اطلاعاتی و ارتباطی بیش از آنکه در راستای تأمین امنیت اجتماعی باشد. به نوعی تهدید علیه امنیت تبدیل شده ­اند. انقلاب فناوری، به شیوه ­های ارتباطات (اینترنت، ارتباطات ماهواره­ای و رایانه­های پیشرفته) اشاره دارد که با کمک پیشرفت­های فناوری، فاصله و مکان را به عوامل غیر مهم تبدیل کرده است (رفیع و جانباز، ۱۳۸۹: ۸۸) و از طریق ایجاد اختلال در فرهنگ و هویت ملی، قومی و مذهبی، امنیت را زائل می­سازند (کاستلز، ۱۳۸۰: ۳۷ و ۳۲۳). فناوری جهانی اطلاعات و ارتباطات و در رأس آنها اینترنت سبب شده است تا آسان­ترین و کم­هزینه­ترین تهدید متوجه امنیت اجتماعی شود (رفیع و جانباز، ۱۳۸۹: ۹۳). شکی نیست که اینترنت موجب وسعت افق دید ما می­شود و فرصت­های بی سابقه­ای برای برقراری تماس با دیگران در اختیار ما می­گذارد؛ اما ضرب آهنگ لگام گسیخته­ی رشد و گسترش اینترنت، نشانگر تهدیدها و چالش­هایی برای شکل­های سنتی تعامل انسانی نیز هست (گیدنز، ۱۳۸۶: ۶۸۴).
نتیجه­ی نظر خواهی مرکز افکار سنجی ایرانیان (ایسپا) مبین آن است که ۸۱ درصد ایرانیان به گونه­ای احساس ناامنی می­ کنند (کلاهچیان، ۱۳۸۴: ۱۵۴). در عین حال بر اساس آمار ارائه شده از سوی پایگاه اینترنتی «داده­ ها و آمار اینترنت» که در آمریکا مستقر است از جمعیت حدوداً ۷ میلیاردی جهان تقریباً ۲ میلیارد نفر، از اینترنت استفاده می­ کنند. بر اساس گزارش همین پایگاه، ایران با داشتن ۳۳ میلیون و ۲۰۰ هزار کاربر معادل ۴۳ درصد جمعیت ۷۷ میلیونی خود مقام سیزدهم را در جهان داراست. بدین ترتیب بیش از نیمی از کاربران اینترنت خاورمیانه به کشور ایران اختصاص دارد. از این رو ایران پر کار برترین کشور خاورمیانه است. در صورت بی­توجهی به این پدیده به جای بهره­ گیری از آن، با تهدیدهای ناشی از آن مواجه خواهیم شد که ممکن است در نهایت شاهد زوال احساس امنیت در جامعه­ی خود باشیم و از آنجایی که جمعیت کشور ما جوان است و در این میان دانشجویان تأثیرپذیری و دسترسی بیشتری به فضای مجازی و اینترنت داشته و به عنوان گروه­های پیشگام جامعه، تأثیرگذاری بیشتری بر جامعه دارند، بنابراین مسئله اصلی پژوهش حاضر که به آن پرداخته­ایم این است که آیا استفاده از اینترنت بر احساس امنیت اجتماعی دانشجویان در جامعه­ی آماری مورد مطالعه تأثیرگذار می­باشد؟
۱- ۳ سوالات تحقیق
۱-۳-۱ سوال اصلی:
آیا بین مصرف اینترنت و احساس امنیت اجتماعی در بین دانشجویان دانشگاه آزاد اسلامی واحد سمنان رابطه معناداری وجود دارد؟
۱-۳-۲ سوالات فرعی:

  1. آیا بین میزان استفاده افراد از اینترنت و میزان احساس امنیت اجتماعی آنها رابطه معناداری وجود دارد؟
  2. آیا بین سابقه­ استفاده افراد از اینترنت و میزان احساس امنیت اجتماعی آنها رابطه معناداری وجود دارد؟
  3. آیا بین میزان استفاده ابزاری افراد از اینترنت (علمی، فرهنگی، سرگرمی، اجتماعی و.) و میزان احساس امنیت اجتماعی آنها رابطه معناداری وجود دارد؟
  4. آیا بین نوع استفاده ابزاری افراد از اینترنت (علمی، فرهنگی، سرگرمی، اجتماعی و.) و میزان احساس امنیت اجتماعی آنها رابطه معناداری وجود دارد؟
  5. آیا بین میزان استفاده ارتباطی(بیانگر) افراد از اینترنت (وبلاگ، ارسال و دریافت ایمیل، چت، شبکه ­های اجتماعی و.) و میزان احساس امنیت اجتماعی آنها رابطه معناداری وجود دارد؟
  6. آیا بین نوع استفاده ارتباطی (بیانگر) افراد از اینترنت (وبلاگ، ارسال و دریافت ایمیل، چت، شبکه ­های اجتماعی و.) و میزان احساس امنیت اجتماعی آنها رابطه معناداری وجود دارد؟
  7. آیا بین الگوی استفاده افراد از اینترنت (سایت­های فیلتر شده/فیلتر نشده) و احساس امنیت اجتماعی رابطه معناداری وجود دارد؟

[۱] Insecurity
[۲] Societal Security

تعداد صفحه:۱۹۵

قیمت : ۳۷۵۰۰ تومان

بلافاصله پس از پرداخت، لینک دانلود فایل در اختیار شما قرار میگیرد و  همچنین فایل خریداری شده به ایمیل شما نیز ارسال می شود

پشتیبانی سایت :                 asa.goharii@gmail.com

پایان نامه بررسی جامعه شناختی تجربه زیسته زنان نابارور

 پایان نامه رشته  علوم اجتماعی

گرایش زن و خانواده
دانشگاه آزاد اسلامی
واحد علوم و تحقیقات
 
 
پایان ­نامه کارشناسی ارشد گرایش زن و خانواده (M.A)
 
عنوان
بررسی جامعه شناختی تجربه زیسته زنان نابارور گیرنده­ی تخمک اهدایی
مراجعه کننده به پژوهشگاه رویان نیمه دوم سال۱۳۸۹
 
سال تحصیلی  ۱۳۹۱- ۱۳۹۰
 
چکیده                                                                                                                    ۱
فصل اول- کلیات پژوهش

  • مقدمه ۳
  • بیان مساله                                                                                           ۵
  • اهمیت و ضرورت پژوهش                                                                       ۱۰
  • اهداف پژوهش                                                                                           ۱۱
  • سوالات پژوهش                                                                                 ۱۲
  • تعاریف واژه­های کلیدی بنیادین پژوهش                                                   ۱۳
    • ناباروری                                                                       ۱۳
    • فن­آوری­های کمک باروری                                                             ۱۴
    • اهداء تخمک                                                                                 ۱۷
    • عوارض درمانهای پیشرفته ناباروری                                                   ۱۷
    • بارورخواهی، درمان­خواه باروری و ناباروری                                        ۲۰

فصل دوم- مبانی نظری و تجربی پژوهش
۲-۱    مقدمه                                                                                                        ۲۲
۲-۲    مروری بر پیشینه نظری پژوهش                                                                      ۲۶
۲-۲-۱ چیستی پدیدارشناسی                                                                            ۲۶
۲-۲-۱-۱ مفهوم پدیدارشناسی                                                                  ۲۶
۲-۲-۱-۲  مراحل تاریخی شکل­ گیری پدیدارشناسی                                        ۲۸
۲-۲-۱-۳ تفکیک پدیدارشناسی ساحل شرقی از پدیدارشناسی ساحل غربی            ۳۲
۲-۲-۲  مفاهیم بنیادین پدیدارشناسی مورد استفاده در پژوهش                                     ۳۴
۲-۲-۲-۱ مفهوم روی­آورندگی و وجه روی­آورنده­ی آگاهی                               ۳۴
۲-۲-۲-۲ مفهوم در پرانتز نهادن                                                                ۳۷
۲-۲-۲-۳ مفهوم اپوخه                                                                          ۳۹
۲-۲-۲-۴ مفهوم فروکاست                                                                               ۴۶
۲-۲-۲-۵ مفهوم تجربه زیسته                                                                  ۴۸
۲-۲-۲-۶ مفهوم جریان­های رهوار و اندوخته دانش و زندگی روزمره                              ۵۰
۲-۲-۲-۷ مفهوم زیست­جهان                                                                  ۵۴
۲-۲-۲-۸ مفهوم بین­الاذهانیت                                                                  ۶۱
۲-۲-۲-۹ مفهوم ذات                                                                            ۶۱
۲-۳    مروری بر پیشینه تجربی پژوهش                                                                      ۶۳
۲-۳-۱ مروری بر پیشینه تحقیقات داخلی                                                             ۶۳
۲-۳-۲ مروری بر پیشینه تحقیقات خارجی                                                           ۷۱
فصل سوم- روش شناسی پژوهش
۳-۱     مقدمه                                                                                                       ۸۳
۳-۲     پدیدارشناسی به مثابه یک روش                                                                        ۸۴
– تعیین نوع پژوهش پدیدارشناختی بر اساس طرح اسپیگلبرگ                                   ۸۵
۳-۳     دامنه شمول پژوهش                                                                                     ۸۷
۳-۴     روش انتخاب مشارکت کنندگان                                                                        ۸۸
۳-۵     تعداد مشارکت کنندگان در پژوهش                                                                   ۹۰
۳-۶     شیوه گردآوری اطلاعات                                                                                 ۹۰
۳-۷     روش تحلیل داده­ ها                                                                                      ۹۲
۳-۸     اعتبار و روایی                                                                                             ۹۷
فصل چهارم- یافته­ های پژوهش
۴-۱     مقدمه                                                                                                       ۹۹
۴-۲     مشخصات مشارکت کنندگان در پژوهش                                                             ۱۰۰
۴-۳     خوشه­های حاصل از یافته­ های پژوهش                                                             ۱۰۱
۴-۳-۱ خوشه ادراک ناباروری                                                                         ۱۰۱
۴-۳-۲ خوشه ماوراءالطبیعه گرایی در ناباروری                                                      ۱۱۲
۴-۳-۳ خوشه پذیرش تخمک اهدایی به عنوان راهی برای رسیدن به مادری                     ۱۱۸
۴-۳-۴ خوشه نسبت گیرنده با اهدا کننده تخمک                                                    ۱۳۲
۴-۳-۵ خوشه تجربه مادری از طریق تخمک اهدایی                                                ۱۴۸
۴-۳-۶ خوشه نگرانی­های ناشی از تخمک اهدایی                                                   ۱۵۹
۴-۳-۷ خوشه جریان­های رهوار در ساختار زندگی روزمره زن بارورخواه                       ۱۶۹
۴-۳-۸ ذات مشترک پدیده: فقدان                                                                               ۱۷۵
فصل پنجم جمع­بندی و نتیجه ­گیری پژوهش
۵-۱    خلاصه یافته­ها                                                                                             ۱۸۳
۵-۲    نتیجه ­گیری و بحث                                                                                        ۱۸۶
۵-۳    محدودیت­های پژوهش                                                                                   ۱۹۳
۵-۴    پیشنهادات                                                                                                  ۱۹۴
منابع
منابع فارسی
منابع انگلیسی
چکیده انگلیسی
فهرست جداول
جدول ۲-۱: نحله­های پدیدارشناسی                                                                             ۳۰
جدول ۲-۲: جزئیات مواضع پارادایمی پدیدارشناسی                                                         ۳۰
جدول ۲-۳: خلاصه پژوهش­های داخلی                                                                        ۷۰
جدول ۲-۴: نتایج پژوهش تی­ساجو و یواِچی                                                                  ۷۵
جدول ۲-۵: خلاصه پژوهش­های خارجی                                                                      ۸۰
جدول ۳-۱: حالت­های چهارگانه مشارکت­کنندگان در پژوهش                                             ۸۹
جدول ۴-۱: مشخصات مشارکت­کنندگان در پژوهش                                                       ۱۰۰
جدول ۴-۲: خوشه ادراک ناباروری                                                                            ۱۰۱
جدول ۴-۳: مصادیق ادراک ناباروری                                                                          ۱۰۵
جدول ۴-۴: خوشه ماوراء الطبیعه گرایی در ناباروری                                                       ۱۱۲
جدول ۴-۵: مصادیق ماوراء الطبیعه گرایی در ناباروری                                                     ۱۱۵
جدول ۴-۶: خوشه پذیرش تخمک اهدایی به عنوان راهی برای رسیدن به مادری                      ۱۱۸
جدول ۴-۷: مصادیق پذیرش تخمک اهدایی به عنوان راهی برای رسیدن به مادری                    ۱۲۳
جدول ۴-۸: خوشه نسبت گیرنده به اهدا کننده تخمک                                                     ۱۳۲
جدول ۴-۹: مصادیق نسبت گیرنده به اهدا کننده تخمک                                                   ۱۳۶
جدول ۴-۱۰: خوشه تجربه مادری از طریق تخمک اهدایی                                                ۱۴۸
جدول ۴-۱۱: مصادیق تجربه مادری از طریق تخمک اهدایی                                              ۱۵۲
جدول ۴-۱۲: خوشه نگرانی ناشی از انتخاب تخمک اهدایی                                               ۱۵۹
جدول ۴-۱۳: مصادیق نگرانی ناشی از انتخاب تخمک اهدایی                                             ۱۶۳
جدول ۴-۱۴: خوشه جریان­های رهوار در ساختار زندگی روزمره زن بارورخواه                       ۱۶۹
جدول ۴-۱۵: مصادیق جریان­های رهوار در ساختار زندگی روزمره زن بارورخواه                     ۱۷۱
جدول ۴-۱۶: ذات مشترک پدیده بارورخواهی از طریق تخمک اهدایی                                  ۱۷۵
جدول ۴-۱۷: مصادیق ذات مشترک پدیده بارورخواهی از طریق تخمک اهدایی                       ۱۷۷
جدول ۵-۱: خلاصه یافته­ های پژوهش                                                                         ۱۸۳
 
چکیده:
ناباروری در تعاریف جهانی، عدم وقوع بارداری پس از یک سال رابطه­ جنسی بدون استفاده از شیوه ­های جلوگیری از بارداری است و تخمک اهدایی از جمله روش­های درمان ناباروری است که به دنبال رشد فن‌آوری­های کمک باروری(ART) می ­تواند به بسیاری از زنان نابارور که به دلیل مشکلات تخمدان و یا سایر موضوعات پزشکی قادر به فرزندآوری با تخمک خود نیستند، کمک کند. سوال اصلی این پژوهش، چیستی تجربه­ی زیسته­ی زنان نابارور گیرنده­ی تخمک اهدایی است. تاکید محقق بر تفکیک تجربه­ی مادری به سه گونه­ی مادریِ ژنتیک (انتقال ژنتیک از طریق تخمک)، مادری بیولوژیک (بارداری، زایمان و شیردهی) و مادری اجتماعی (مادری پس از تولد کودک) بوده است. هدف تحقیق، کشف و توصیف تجربه­ی زیسته­ی زنان گیرنده تخمک اهدایی، شناخت ابعاد ناشناخته­ی ورود فن­آوری­های کمک باروری به مقوله مادری در زنان گیرنده­ی تخمک اهدایی و چگونگی برساخت جریان­های رهوار در ساختار زندگی روزمره بارورخواهانِ مورد بررسی بوده است. این پژوهش کیفی و با رهیافت پدیدارشناسی هوسرل و براساس نظریه­ی شوتز، برگر و لوکمان در جامعه ­شناسی پدیدارشناختی و نیز با آموزه­های ساکالوفسکی صورت پذیرفته است. مشارکت کنندگان این پژوهش به شیوه نمونه گیری هدفمند در این پژوهش از روش مصاحبه عمیق نیمه ساخت یافته استفاده شده و روش تحلیل مصاحبه­ها مبتنی بر هفت گام­ عملی کُلایزی و طرح اسپیگلبرگ درخصوص انواع شش­گانه­ی پژوهش­های پدیدارشناسی بوده است. نتایج این پژوهش شامل۳۰ تم اصلی و۷۸ تم فرعی بود که در ۷ خوشه­ طبقه ­بندی شد. این خوشه­ها عبارتند از:
– ادراک ناباروری
– ماوراء الطبیعه گرایی در ناباروری
– پذیرش تخمک اهدایی به عنوان راهی برای رسیدن به مادری
– صورت­بندی نگاه گیرنده به اهدا کننده تخمک
– تجربه مادری از طریق تخمک اهدایی
– نگرانی­های ناشی از تخمک اهدایی
– جریان­های رهوار در ساختار زندگی روزمره زن بارورخواه
بر اساس یافته­ های پژوهش، ذات مشترک پدیده “بارورخواهی با تخمک اهدایی”  پدیده “فقدان”  است.
واژگان کلیدی: تجربه زیسته، ناباروری، فن­آوری­های کمک باروری، تخمک اهدایی، پدیدارشناسی
فصل اول:

  1. کلیات

 

  • مقدمه
  • بیان مساله
  • ضرورت و اهمیت پژوهش
  • اهداف پژوهش
  • سوالات پژوهش
  • تعریف واژگان کلیدی پژوهش
    • ناباروری
    • فن­آوری‌های کمک باروری (ART)
    • اهدای تخمک
    • عوارض درمان­های پیشرفته ناباروری
    • بارورخواهی، درمان­خواه ناباروری و ناباروری

 
 

  • مقدمه

ناباروری[۱] در تعریف پزشکی آن به «رخ ندادن حاملگی به­دنبال یک سال نزدیکی جنسی محافظت نشده (بدون استفاده از روش­های جلوگیری از حاملگی)»، گویند(بِرِک، ۲۰۰۷ :۱۰۹۰). بر اساس گزارش سازمان بهداشت جهانی(WHO)، ناباروری در سراسر جهان به­طور تقریبی در ۸ تا ۱۲ درصد زوج­هایی که در سن باروری (۱۵ تا ۴۹ سال) هستند وجود دارد. در مورد ایران نیز مطالعه سال ۲۰۰۰ که توسط سازمان بهداشت جهانی انجام شد، نرخ ناباروری در تهران را ۱۲ درصد گزارش کرد که نشان­دهنده اهمیت پرداختن به موضوع ناباروری است.
مداخلات پزشکی نوین برای درمان ناباروری که با نام فن­آوری­های کمک باروری[۲] (ART) خوانده می‌شود در سال­های اخیر امید بسیار زیادی به زوج های نابارور برای رسیدن به آرزوی خود و داشتن فرزند بخشیده است. طی این روش اسپرم مرد و تخمک زن (یا تخمک زن اهدا کننده) در خارج از بدن، در محیط آزمایشگاه، با هم ترکیب می‌شوند و بعد از لقاح و تشکیل جنین، جنین حاصل به رحم زن منتقل می‌شود. جنین منتقل شده غالباً در رحم کاشته می‌شود و رشد می‌یابد. به دنبال رشد روزافزون موفقیت حاصل از این فن­آوری­ها بخصوص درمان­های به کمک شخص سوم و تخمک اهدایی، شاهد تقاضای روزافزون زنان ناباروری هستیم که به دلیل مشکلات تخمدان قادر به باروری با تخمکِ خود نیستند و برای ورود به این درمان در لیست­های طولانی انتظار در مراکز درمان ناباروری هستند.
این در­حالی است که با وجود اهمیت بسیار زیاد ابعاد روان­شناختی و جامعه­شناختیِ این شیوه درمانی، پژوهش­های بسیار اندکی با توجه خاص به پدیده ناباروری و شناخت نمود آن در ذهن فرد نابارور پرداخته­اند و پژوهش­های موجود بیشتر با نگاهی درمانی، برابعاد پزشکی آن متمرکز هستند، حال آن­که ابعاد غیرپزشکی این پدیده، دارای اهمیتی حیاتی­ است؛ اگرچه یافته­ های مطالعات قبلی باعث گسترش دانش در زمینه ناباروری شده ولی انتخاب درمان ناباروری با تخمک اهدایی به عنوان راهی برای دستیابی به مادری از دیگر موضوعات با اهمیت است که تجربه­ی آن درک نشده و یا گزارش نشده است و افراد حرفه­ای کمک‌رسان به درمان خواهان ناباروری را با شواهد بسیار کمی برای راهنمای کار با این افراد مواجه ساخته‌ است.
پایان ­نامه حاضر به بررسی و شناخت تجربه­ی زیسته­ی زنان نابارورگیرنده­ی تخمک اهدایی با روش کیفی و با رویکرد پدیدارشناسی می ­پردازد. نگارنده در فصل اول به توضیح بیان مسئله، ضرورت و اهمیت، اهداف و سئولات پژوهش و تعریف واژگان کلیدی می ­پردازد. پیشینه نظری و مفاهیم بنیادین پدیدارشناسی که در پژوهش مورد استفاده قرار گرفته و مرور پیشینه تجربی پژوهش در فصل دوم آورده شده است. در بخش نخست این فصل تحت عنوانِ “چیستی پدیدارشناسی” به طرح تاریخچه­­­ی پیدایش پدیدارشناسی و صورت­بندی رویکرد­های پدیدارشناختی خواهیم پرداخت که ضمن تعریف خودِ واژه­ی پدیدارشناسی وریشه­های تاریخی آن، جایگاه پژوهش حاضر در میان نگاه­های مختلف و متفاوت این مکتب مشخص خواهد شد؛ این بخش به ما می­گوید که “کجای جریان پدیدارشناسی ایستاده­ایم! “
بخش آخر این فصل به مرور پیشینه­ی تجربی پژوهش اختصاص دارد. در این بخش، پژوهش­های  داخلی و خارجی انجام شده به تفکیک اشاره خواهد شد و در پایانِ همان بخش، جدولی از خلاصه این پژوهش­ها ارائه گردیده که از آن  در مقایسه با نتایج حاصل از این پایان ­نامه در فصل پنجم استفاده خواهد شد تا یافته­ های پایان ­نامه­ی حاضر، با سایر پژوهش­های مرتبط مقایسه گردد.
در فصل سوم به مبانی روش­شناسی پژوهش و نیز روش تحقیق پدیدارشناسانه خواهیم پرداخت. در این فصل روش تحقیق، روش انتخاب نمونه­ها ، نوع مصاحبه و گام­های پدیدار­شناسی در تحلیل داده­ ها به تفصیل می­آید.
یافته­ های این پژوهش که شامل۳۰ تم اصلی و۷۸ تم فرعی است و در ۷ خوشه­ طبقه ­بندی شده است، به تفصیل همراه با جداول نقل قول مشارکت کنندگان در فصل چهارم آورده شده و خلاصه یافته­ های پژوهش، بحث و نتیجه ­گیری در فصل پنجم پرداخته خواهد شد.
۱-۲ بیان مساله
ناباروری[۳] به «رخ ندادن حاملگی به­دنبال یک سال نزدیکی جنسی محافظت نشده (بدون استفاده از روش­های جلوگیری از حاملگی)»، گویند( بِرِک، ۲۰۰۷ :۱۰۹۰). بر اساس گزارش سازمان بهداشت جهانی(WHO)، ناباروری در سراسر جهان به­طور تقریبی در ۸ تا ۱۲ درصد زوج­هایی که در سن باروری (۱۵ تا ۴۹ سال) هستند وجود دارد. آماری که در مورد ناباروری زنان در آمریکا وجود دارد حاکی از آن است که «نرخ ناباروری زنان براساس داده­های حاصل از “بررسی ملی رشد خانواده در ایالات متحده”، ۷/۱۳ درصد در سال ۱۹۸۸ بوده­ است که در مقایسه با آمارهای سال­های قبل، درصد زنان مبتلا به ناباروری اولیه[۴] به­طور قابل توجهی افزایش یافته است»(همان:۱۰۹۱). در مورد ایران نیز مطالعه سال ۲۰۰۰ که توسط سازمان بهداشت جهانی انجام شد، نرخ ناباروری در تهران را ۱۲ درصد گزارش کرد که نشان­دهنده اهمیت پرداختن به موضوع ناباروری است.
زوج نابارور- به ویژه زنان- با فشار اجتماعی[۵] بسیار زیادی برای باروری و داشتن فرزند روبرو هستند. فشار نقش مادری، حتی شامل زنان شاغل با موقعیت شغلی و اجتماعی بالا نیز می­شود به گونه­ای که آنان نیز مادری را مهم­ترین نقش اجتماعی خود می­پندارند (رفعت جاه، ۱۳۸۳).
بنابراین مادری[۶]  مهم­ترین نقشی تلقی می­گردد که هر زن، می­بایست در زندگی بر عهده گیرد به گونه­ای که زنان در جامعه، به مادر شدن مجبورند. فشار برای پذیرش نقش مادری به اندازه­ای شدید است که گویی زنی که مادر نیست، هویت جنسیتی[۷]­اش دچار اختلال است. این وضعیت حکم مادری[۸]  نامیده می­شود. تا آن­جا که طبق پژوهش­های انجام شده افرادی که به طور خودخواسته تصمیم می­گیرند فرزندی نداشته باشند، به عنوان افرادی با سازگاری ضعیف و گمراه در نظر گرفته می­شوند. (پترسون، ۱۹۸۳ به نقل از هاید،۲۰۰۸)
علل ابتلا به ناباروری، آسیب شناسی مسایل اجتماعی زنان نابارور، بررسی بیماری­های روان­شناختی و به طور کلی سلامت روانی زنان نابارور و مشکلاتی از قبیل افسردگی  که در میان زنان به واسطه درمان ناباروری شیوع دارد، فشار نقش[۹] در میان زنان نابارور، بررسی مشکلات اجتماعی زنانی که وارد فرآیند درمان ناباروری شده ­اند و . موضوعاتی هستند که در مواجهه با پدیده­ ناباروری قابل طرح هستند که بعضاً در پژوهش­های قبلی مورد بررسی قرار گرفته­اند. اما موضوع پایان ­نامه حاضر هیچ­یک از این مسایل نیست!
از میان زنان نابارور که برای درمان به مراکز درمان­های پیشرفته مراجعه می­ کنند، زنانی هستند که به دلیل مشکلات تخمدان قادر به باروری با تخمکِ خود نیستند و از طرف تیم پزشکی، کاندید دریافت درمان تخمک اهدایی[۱۰] که از درمان­های باروری به کمک شخص سوم[۱۱] هستند.
محقق بر آن است ،”تجربه زیسته”­[۱۲] زنان نابارور گیرنده تخمک اهدایی را با رویکرد پدیدار شناسی[۱۳] مورد بررسی قرار دهد. روش پدیدار شناسی می­کوشد تا تجربیات انسان را در متن و زمینه­ای که در آن روی می­دهد، توصیف نماید لذا قبل از فهم الگوهای رفتار و تعامل، باید پدیده ناباروری، دریافت تخمک اهدایی و اینکه زنان چه احساسی به آن دارند و چگونه آن را درک و تفسیر می­نمایند شناخت و بررسی کرد. به این منظور باید به بررسی این زنان که به طور مستقیم پدیده مورد نظر را تجربه کرده اند، یعنی دارای تجربه زیسته هستند(که در تقابل با تجربه دست دوم است)، پرداخت. یعنی پرداختن به تجربه زندگی به همان صورتی که واقع شده است.(محمد پور، ۲۶۲:۱۳۸۹)
موضوع[۱۴] این پژوهش، زنانی هستند که در درمان ناباروری وارد شده ­اند و بایستی از درمان تخمک اهدایی استفاده کنند. این اشخاص زنانی هستند که به دلیل مشکلات تخمدان، سایر روش­های درمانی برای آنان پاسخگو نیست و آن­ها امکان بچه دار شدن با تخمک خود را نداشته و بنابراین به ناچار حلقه­ی اتصال ژنتیک آنان با جنین، به علت ورود شخص سوم (اهداکننده­ی تخمک) گسسته می­شود؛ زنان گیرنده تخمک اهدایی زنان ناباروری هستند که می­خواهند به طریق بیولوژیک مادر شوند.[۱۵]
در مواجهه  با پدیده­ ناباروری با یک جهان اجتماعی[۱۶] مواجهیم ولی به دنبال شناخت این جهان اجتماعی، مشخصه­ها و مسایل آن نیستیم بلکه این تجربه­ی زنان نابارور گیرنده تخمک اهدایی، از آن جهان اجتماعی است که برای ما مهم است.
به بیان دیگر، مساله­ی ما در این پژوهش، بررسی پدیده[۱۷]­  ناباروری به مثابه بود[۱۸] نیست بلکه پدیدار[۱۹]  ناباروری به مثابه­ نمود[۲۰]  در ذهنیت زنان نابارور است.
در مطالعه­ پدیده­ ناباروری، مشاهده و مطالعه­ رفتارگرایانه­[۲۱]ی زنان نابارور و  نیز شناخت روابط عِلی میان ناباروری و سایر متغیر­ها از قبیل سن، میزان تحصیلات، خانواده، فرهنگ اقوام و . دارای یک پیش فرض متدولوژیک است: ابژه نسبت به  پدیده ، خودآگاهی دارد. اما  ما به دنبال عرصه­ای هستیم که در ناخودآگاه این افراد قرار دارد و دقیقا  به همین دلیل است که در این پژوهش از روش کیفی و رویکرد پدیدارشناسی استفاده می­شود زیرا به دنبال آن هستیم که علاوه بر جنبه­ های خودآگاه، بدانیم که در ناخودآگاه زن نابارور نسبت به این مساله چه می­گذرد؟
به طور مثال زنان نابارور در خانواده با مشکلاتی از قبیل زخم زبان اطرافیان به خصوص از جانب خانواده همسران­شان مواجه­اند(میرزا نژاد، ۱۳۸۸). این­ها جنبه­هایی هستند که این زنان نسبت به آن­ آگاهی دارند! هدف پدیدار شناسی برگشت از مشاهده به یک قدم عقب­تر و شناخت چیزهای کاملا بدیهی فرض شده است که وارد آگاهی[۲۲] نمی­شوند. شناخت این مسایل با روش های مرسوم میسر نیست. به­طور مثال وقتی سخن از تجربه مادری است، در وهله­ی اول با مفهوم بدیهی انگاشته شده­ی غریزه­ی مادری یا عشق مادری مواجه هستیم. در حالی­که، تجربه­ی زیسته­ی مادری طبیعی با تجربه­ی زیسته­ی مادریِ اجتماعی ناشی از فرزند پذیری متفاوت است. در سنت پدیدار شناسی، این نگاه بدیهی­انگارانه از مفهوم مادری را اصطلاحا اپوخه[۲۳] می­کنیم. اپوخه اولین گام از تقلیل[۲۴] پدیدار­شناسی است که در بخش نظری به تفصیل به توضیح آن خواهیم پرداخت.
در حقیقت آن­چه در مادری رخ می­دهد جمع سه گونه تجربه است:

  1. مادری ژنتیک : ناظر بر ابعاد ژنتیکی است که به واسطه­ی تخمک به جنین منتقل می­گردد.
  2. مادری بیولوژیک : در بردارنده­ی تجربه بارداری درون رحم و زایمان است .
  3. مادری اجتماعی : منظور مرحله­­ی پس از تولد نوزاد است؛ مادری که کودک را بزرگ می­ کند.

در بررسی  پدیده باروری با تخمک اهدایی نیز، آن­چه اپوخه می­شود، افکار قالبی، پیش­فرض­ها و قضاوت­های رایج درباره­ی مفهوم مادری است که  تا به ابعادی ورای آن دست­یابیم.[۲۵]
آن­چه در ذیل اشاره می­­گردد، مسایلی است که در این پایان ­نامه به آن پرداخته می­شود:

  • تجربه زیسته­ی “مادری” از طریق درمان تخمک اهدایی، نه از جنس مادری طبیعی است، زیرا فاقد عنصر ژنتیک است (مادر و کودک حاصل از تخمک اهدایی، به لحاظ ژنتیک رابطه­ا­ی ندارند) و نه مانند  فرزند پذیری تنها ناظر بر بعد مادریِ اجتماعی است زیرا مادرانِ تحت درمان ناباروری در صورت درمان موفق، دارای تجربه­ی بارداری و زایمان خواهند بود. بنابراین لازم است تجربه زیسته­ی آنان از مادری مورد بررسی قرار گیرد.

 

  • وجود ابعاد ناشناخته­ی ورود فن­آوری­های کمک باروری[۲۶] (ART) به مقوله مادری در زنان گیرنده­ی تخمک اهدایی این سوال را ایجاد می­ کند که آیا بارداری حاصل از یک رابطه­ جنسی با همسر، مشابه بارداری به واسطه­ی تولید[۲۷]  و کاشت جنین  از طریق درمان پیشرفته ناباروری است؟  بنابراین این پژوهش به­دنبال بررسی چگونگی این پدیده و تأثیر آن بر تجربه زیسته­ی این زنان است.

 

  • توصیف این­که ناباروری، درتجربه زیسته­ی یک زن گیرنده تخمک اهدایی چگونه فهم می­شود؟ “تجربه زیسته” به دریافت هر فرد از یک پدیده­ خاص معنا می­بخشد. به طور مثال، وقوع عادت ماهیانه در زنان نشانه­ای از آمادگی باروری است. اما هستند زنان ناباروری که با وجود ناباروری در آنان عادت ماهیانه دیده می­شود! مواجهه­ی زن نابارور با حقیقتی به نام ناباروری در او تجربه­ی زیسته­ای از عادت ماهیانه را رقم می­زند. یکی از اهداف این پژوهش دست­یابی به ذات مشترک[۲۸] (جوهر) همین تجربه­ها نیز است. در اینجا بسط مثال بالا می ­تواند در روشن کردن مفهوم تجربه زیسته موثر باشد:

وقتی سخن از عادت ماهیانه است، ما با یک پدیده مواجه­ایم؛ پرسش از این پدیده به مثابه بود از جنس سئوالات ذیل است:
معمولا در چه سنی رخ می­دهد؟ چرا رخ می­دهد؟ چه زمان به­پایان می­رسد (یائسگی)؟ علائم ناشی از آن چیست؟ مراقبت­های بهداشتی زمان وقوع آن چیست و. مساله این است که یک تحقیق پدیدار شناختی از این سنخ نیست!!
اما بیایید ببینیم این پدیده در هر حالت چگونه در ذهن زن  نمود می­یابد: احساس ترس و نگرانی از خون­ریزی به عنوان بیماری در دختری که برای نخستین بار عادت ماهیانه می­شود، احساس خوشحالی در زنی که ترس از بارداریِ ناخواسته دارد، احساس غم و اندوه فراوان در زنی که در جریان درمان پیشرفته ناباروری است و عادت ماهیانه برای وی به­ معنای عدم موفقیت در پروسه­ی طولانی و سخت درمان است! برای او عادت ماهیانه، فقط خون حاصل از ریزش جداره­ی رحم نیست بلکه از بین رفتن تمام آمال و آرزوهای وی برای مادری است!  از دست دادن فرزندی که می­توانست داشته باشد!
بنابراین، یک پدیده­ واحد می ­تواند موجب بروز احساسات متفاوتی گردد که منشا این تفاوت در تجربه­ی زیسته­ی متفاوتی است که فرد در مواجهه با آن پدیده دارد.

  • رهیافت “برساخت[۲۹]” جهان اجتماعی، آگاهی را موقعیت­مند و وضعیت­مند می­داند. در این نگاه، واقعیت بیرونی غریزه مادری که خیلی سخت انگاشته می­شود، یک برساخته­ی اجتماعی است و ما به دنبال فهم “میان اذهانی[۳۰]” مادری برساخت شده در جهان اجتماعی هستیم. به بیان دیگر عنصر “میان اذهانی” است که شرایط محیطی را می­سازد و موجد شکاف در آگاهی است. آن اکلی[۳۱]  این شکاف را میان تصور از مادری (زایمان) و واقعیت آن صورت بندی می­ کند تا آن­جا که وجود نسبت معنی­داری میان این شکاف و افسردگی پس از زایمان را مطرح می­ کند (میرزا نژاد، ۱۳۸۸). برساختگی مادری به مثابه جهان اجتماعی در چارچوب “ساخت اجتماعی واقعیت”[۳۲] در این پژوهش مورد بررسی قرار می­گیرد. به بیان دیگر، در اینجا به مساله­ی مادری به عنوان یک واقعیت بیرونی در جهان اجتماعی بر­می­خوریم و پرسش ما  این است که تجربه­ی زنان – نابارور گیرنده تخمک اهدایی-  از این واقعیت بیرونی (مادری) چیست؟

پرسش بنیادین این پژوهش ناظر بر چرایی و یافتن علیت­­ها نیست بلکه پرسش از چیستی[۳۳] است. چیستی تجربه­ی زیسته­ی زنان نابارور گیرنده تخمک اهدایی.
۱-۳  ضرورت و اهمیت پژوهش
با توجه به رشد روزافزون موفقیت فن­آوریهای کمک باروری[۳۴] (ART ) و به تبع آن درمان­های به کمک شخص سوم[۳۵]  و به طور مشخص درمان ناباروری با تخمک اهدایی[۳۶] که موضوع مورد مطالعه این پژوهش است، شاهد تقاضای روزافزون مراجعینی هستیم که برای ورود به این درمان در لیست­های طولانی انتظار در مراکز درمان ناباروری هستند. این در­حالی است که با وجود اهمیت بسیار زیاد ابعاد روان­شناختی و جامعه­شناختیِ این شیوه درمانی، پژوهش­های بسیار اندکی با توجه خاص به پدیده ناباروری و شناخت نمود آن در ذهن فرد نابارور پرداخته­اند و پژوهش­های موجود بیشتر با نگاهی درمانی، برابعاد  پزشکی آن متمرکزهستند، حال آن­که ابعاد غیرپزشکی این پدیده، دارای اهمیتی حیاتی­ است؛ خانواده­های درگیر با ناباروری، به عنوان بخشی از این جامعه می­بایست موضوع پژوهش­ باشند زیرا این پدیده تنها ابعاد پزشکی ندارد. اگرچه یافته­ های مطالعات قبلی باعث گسترش دانش در زمینه ناباروری شده ولی انتخاب درمان ناباروری با تخمک اهدایی به عنوان راهی برای دستیابی به مادری از دیگر موضوعات با اهمیت است که تجربه­ی آن درک نشده و یا گزارش نشده است و افراد حرفه­ای کمک رسان به درمان خواهان ناباروری را با شواهد بسیار کمی برای راهنمای کار با این افراد مواجه ساخته ­است. این  مساله ریشه در فضای گفتمانی حاکم بر موسسات درمان ناباروری دارد که منبعث از گفتمان پزشکی است و کمتر بر سایر ابعاد آن تاکید دارند. بنابراین بررسی و شناخت تجربه­ی زیسته­ی زنان نابارورگیرنده­ی تخمک اهدایی با روش کیفی و با رویکرد پدیدارشناسی تلاشی نو در این حوزه می­باشد.
[۱]. Infertility
[۲] Assisted Reproductive Technologies
[۳]. Infertility
[۴]. Primary infertility
[۵]. Social Strain
[۶]. Motherhood
[۷]. Gender Identity
[۸]. Motherhood mandate
[۹]. Role Strain
[۱۰]. Egg Donation Treatment
[۱۱]. Third Party Reproduction
[۱۲]. Lived Experience
[۱۳]. Phenomenology
[۱۴]. Object

  1. ۶. تجربه زیسته زنانی که هم­زمان از تخمک و رحم شخص سوم استفاده می­ کنند در دامنه­ی این پژوهش نیست.

[۱۶]. Social World
[۱۷]. Nomenon
[۱۸]. Existence, positing of  being
[۱۹]. Phenomenon
[۲۰]. Appearance
[۲۱]. Behavioristic
[۲۲]. Consciousness
[۲۳]. Epoche
[۲۴]. Reduction

  1. هوسرل اپوخه را یک عمل تعلیق صرف و امتناع از حکم می­داند و نه نفی یا حدس یا فرض یا شک(هوسرل به نقل از رشیدیان، ۱۳۸۸).

[۲۶]. Assisted Reproduction Treatment
[۲۷]. Product
[۲۸]. Common Essence
[۲۹] .Construct
[۳۰]. Inter subjectivity
[۳۱]. Aan Oakly
[۳۲]. Social Construction of Reality
[۳۳]. Whatness
[۳۴]. Assisted Reproduction treatment
[۳۵]. Third Party Reproduction
[۳۶]. Egg Donor Treatment

تعداد صفحه:۲۰۸

قیمت : ۳۷۵۰۰ تومان

بلافاصله پس از پرداخت، لینک دانلود فایل در اختیار شما قرار میگیرد و  همچنین فایل خریداری شده به ایمیل شما نیز ارسال می شود

پشتیبانی سایت :                 asa.goharii@gmail.com

پایان نامه بررسی جامعه‌شناختی ارزش‌های حرفه‌ای

 پایان نامه رشته  علوم اجتماعی

دانشگاه آزاد اسلامی
واحد خلخال
پایان‌نامه برای دریافت درجه کارشناسی ارشد علوم اجتماعی (M.A)
گرایش: پژوهشگری
عنوان:
بررسی جامعهشناختی ارزشهای حرفهای از دیدگاه کارکنان شرکت گاز شهر خلخال (یک مطالعه کیفی)
تابستان ۹۳
فهرست مطالب
عنوان                                                                                                                 صفحه
چکیده. ۱
فصل اول: مقدمات و کلیات پژوهش
۱ـ۱ـ مقدمه ۲
۱ـ۲ـ طرح مسأله . ۴
۱ـ۳ـ اهمیت و ضرورت پژوهش . ۵
۱ـ۴ـ اهداف بررسی . ۶
۱ـ۵ـ سؤال‌های پژوهش ۶
 
فصل دوّم: ادبیات پژوهش
۲ـ۱ـ پیشینه‌ی پژوهش ۷
۲ـ۱ـ۱ـ پژوهش‌های خارجی . ۷
۲ـ۱ـ۲ـ پژوهش‌های داخلی . ۱۱
۲ـ۱ـ۳ـ نقد و ارزیابی پژوهش‌های پیشین ۱۵
۲ـ۲ـ چارچوب مفهومی . ۱۶
۲ـ۲ـ۱ـ رویکرد تفسیرگرایی اجتماعی و ارتباط آن با نظریه زمینه‌ای . ۱۶
۲ـ۲ـ۲ـ ادبیات و مبانی نظری پژوهش ۱۹
۲ـ۳ـ جمع‌بندی و تدوین چارچوب مفهومی پژوهش. ۲۸
 
فصل سوم: روش‌شناسی پژوهش
۳ـ۱ـ روش پژوهش . ۳۱
۳ـ۲ـ مشارکت کنندگان ۳۲
۳ـ۳ـ روش‌های نمونه‌گیری . ۳۳
۳ـ۴ـ روش و ابزار گردآوری داده‌ها ۳۴
۳ـ۵ـ ملاحظه‌های اخلاقی . ۳۵
۳ـ۶ـ روش تجزیه و تحلیل اطلاعات ۳۵
۳ـ۷ـ اعتبار (روایی) و قابلیت اعتماد (پایایی) ۳۶
 
فصل چهارم: تجزیه و تحلیل یافته‌ها
۴ـ۱ـ یافته‌های تحلیلی . ۳۸
 
فصل پنجم: نتایج پژوهش
۵ـ۱ـ بحث و نتیجه‌گیری ۴۵
ادامه فهرست مطالب
عنوان                                                                                                                 صفحه
۵ـ۲ـ پیشنهادهای پژوهش ۵۲
۵ـ۳ـ پیشنهادهایی به پژوهشگران بعدی ۵۳
۵ـ۴ـ محدودیت‌های پژوهش ۵۴
پیوست
منابع و مآخذ. ۵۶
پرسشنامه ۶۰
فهرست جداول
عنوان                                                                                                                 صفحه
جدول شماره (۴ـ۱): ارزش‌های حرفه‌ای کارکنان ۴۰
جدول شماره (۴ـ۲): میانگین نمرات ابعاد ارزش‌های حرفه‌ای . ۴۱
جدول شماره (۴ـ۳): تفکیک نمونه برحسب بعد شخصی ارزش‌های حرفه‌ای ۴۲
جدول شماره (۴ـ۴): تفکیک نمونه برحسب بعد حرفه‌ای ارزش‌های حرفه‌ای ۴۲
جدول شماره (۴ـ۵): تفکیک نمونه برحسب بعد اجتماعی ارزش‌های حرفه‌ای . ۴۳
جدول شماره (۴ـ۶): تفکیک نمونه برحسب بعد سازمانی ارزش‌های حرفه‌ای . ۴۳
چکیده
ارزش‌های حرفه‌ای اساس عملکرد کارکنان می‌باشند که تعاملات کارکنان با شهروندان، همکاران، سایر افراد حرفه‌ای و عموم مردم را هدایت می‌نمایند و چارچوبی برای تعهد به رفاه شهروندان و راهنمایی برای رفتار اخلاقی در جهت تدارک خدمات بشردوستانه فراهم می‌آورند. وجود تعارض‌های ارزشی روبه افزایش در بین کارکنان سازمان‌ها، رعایت نشدن برخی ارزش‌های حرفه‌ای و پیامدهای آن همچون نارضایتی ارباب‌رجوع، نگرانی‌های زیادی را در بخش‌های دولتی و غیردولتی بوجود آورده است. لذا مطالعه حاضر با هدف تعیین مؤلفه‌های اساسی ارزش‌های حرفه‌ای از دیدگاه کارکنان شرکت گاز شهر خلخال صورت گرفت. این مطالعه یک پژوهش کیفی از نوع گراندد تئوری است که با مشارکت ۲۵ نفر از کارکنان صورت گرفته است. روش جمع‌آوری داده‌ها، مصاحبه عمیق نیمه‌ساختار یافته بوده و برای تجزیه و تحلیل و تفسیر داده‌ها، از روش اشتراوس و کوربین استفاده شده است. تحلیل مصاحبه‌ها و دیدگاه شرکت‌کنندگان نشان داد که مؤلفه‌های اساسی ارزش‌های حرفه‌ای کارکنان دربرگیرنده ۴ درون‌مایه اصلی؛ بُعد شخصی، حرفه‌ای، اجتماعی و سازمانی است. از نتایج دیگر این پژوهش این است که ارزش‌های مربوط به بُعد حرفه‌ای، اجتماعی، شخصی و سازمانی به‌ترتیب با میانگین نمرات، ۶۲/۲، ۶۱/۲، ۴۶/۲ و ۳۲/۲ از با اهمیت‌ترین و کم‌اهمیت‌ترین ارزش‌های حرفه‌ای آنان بودند. گرچه میانگین نمرات کل مؤلفه‌های ارزش‌های حرفه‌ای در محدوده به نسبت مهم و مهم قرار داشت، اما نیاز به برنامه‌ریزی و آموزش بیشتر به‌منظور بهبود و گسترش اخلاق و ارزش‌های حرفه‌ای در بین کارکنان سازمان‌ها ضروری است.
واژه‌های کلیدی: ارزش، ارزش‌های حرفه‌ای، کدهای اخلاقی، روش کیفی، نظریه زمینه‌ای
فصل اول
مقدمات و کلیات پژوهش
 
 
 
۱ـ۱ـ مقدمه
موفقیت و یا عدم موفقیت سازمان‌ها در راستای کاربست اهدافشان در گرو انسان‌هایی است که در واقع گردانندگان اصلی آن‌ها می‌باشند. بدون توسعه منابع انسانی، سازمان بی‌معناست، پس بررسی و مطالعه رفتار افراد در سازمان‌ها می‌تواند نقش بسیار بااهمیتی در رشد و بالندگی آن‌ها ایفا نماید. برخلاف وجود تفاوت‌های زیاد در فرهنگ سازمانی، چند ویژگی مشترک را در سازمان‌ها می‌توان مشاهده کرد و آن این‌که همه تعریف‌ها، به ‌وجود مجموعه‌ای از ارزش‌های حرفه‌ای که با فرد در داخل سازمان حفظ می‌شوند اشاره می‌کنند (ولیخانی و دیگران، ۱۳۹۲: ۱۵۰).
ارزش‌های حرفه‌ای استانداردهایی برای عمل هستند که از سوی گروه حرفه‌ای و کارشناس‌ها مورد پذیرش بوده و چارچوبی را برای ارزشیابی ارزش‌ها و عقاید تأثیرگذار بر رفتار فراهم می‌آورند. این ارزش‌ها اساس عملکرد کارکنان می‌باشند که تعاملات کارکنان با شهروندان، همکاران، سایر افراد حرفه‌ای و عموم مردم را هدایت می‌نمایند و چارچوبی برای تعهد به رفاه شهروندان و راهنمایی برای رفتار اخلاقی در جهت تدارک خدمات بشردوستانه فراهم می‌آورند. در حال حاضر تعارض‌های ارزشی رو به افزایش بوده و در عرصه شغل در سازمان‌ها توجه به مؤلفه‌های بنیادین ارزش‌های حرفه‌ای را ضروری نموده است (حسینی و دیگران، ۱۳۹۱: ۷۰). در حال حاضر متأسفانه در جامعه‌ی ما، بنابر نظر اکثر کارشناسان اقتصادی و مسئولین، فرهنگ و اخلاق کار در محیط کار بسیار ضعیف است و کمتر به ارزش‌های حرفه‌ای توجه می‌شود. درحالی‌که در غرب سکولار، در دانش‌های مربوط به مدیریت و سازمان، شاخه‌ای با عنوان اخلاق حرفه‌ای وجود دارد، ولی در جامعه‌ی دینی ما در مدیریت، به ارزش‌های حرفه‌ای توجه کافی نشده است. امروزه در بسیاری از کشورها در جهان صنعتی به این بلوغ رسیده‌اند که بی‌اعتنایی به مسائل اخلاقی و فرار از مسؤولیت‌ها و تعهدات اجتماعی، بنگاه را از بین می‌برد. به همین دلیل، بسیاری از شرکت‌های موفق برای تدوین راهبردهای اخلاقی احساس نیاز کرده، و به این باور رسیده‌اند که باید در سازمان یک فرهنگ بر پایه اخلاق رسوخ کند. از این‌رو، کوشیده‌اند به پژوهش‌هایی درباره ارزش‌ها و اخلاق حرفه‌ای جایگاه ویژه‌ای بدهند.
اما چگونه می‌توان ارزش‌های حرفه‌ای را در سازمان‌ها جاری و ساری نمود. یکی از این ابزارها برای کاربست ارزش‌های حرفه‌ای، تدوین، آموزش، اعمالِ نظارت بر پیروی از کدهای اخلاقی است.
کدهای اخلاقی بیشتر بیان رسمی ارزش‌ها درباره مسایل معین می‌باشند. کدها خط‌کش درستی رفتارهای حرفه‌ای در موقعیت‌های گوناگون را بیان می‌کنند و براساس آن‌ها تعیین می‌شود که آیا از اخلاق حرفه‌ای، تخطی صورت گرفته یا خیر و اگر صورت گرفته چه مجازاتی باید اعمال شود. این امر ویژگی مهم کدهای اخلاقی است که تنها به بیان اصول و کلیات اخلاقی بسنده نکرده و در هر حرفه‌ای با دقت رفتارهای درست و نادرست را تعیین می‌کنند، به‌طوری‌که در تشخیص رفتار غیراخلاقی ابهام چندانی باقی نمی‌ماند (لشگربلوکی، ۱۳۸۷: ۲). از نظر باتس و ریچ[۱] «کدهای اخلاقی راهنماهای نظام‌مندی هستند که سؤالات مربوط به رفتار اخلاقی هنجار را پاسخ داده و چندین عملکرد از جمله هویت حرفه‌ای (عملکرد خارجی)، راهنمای عملکرد اعمال مراقبتی (عملکرد درونی) و نیز نحوه ایجاد انگیزه در کارکنان را ترسیم می‌نمایند». کدهای اخلاق حرفه‌ای، می‌توانند به‌عنوان یک راهنمای اخلاقی در انجام مسؤولیت‌های حرفه‌ای بر پایه کیفیت مورد استفاده قرار گرفته و به ارائه‌کنندگان خدمات در ایفای وظایف حرفه‌ای خود کمک نمایند. امروزه در سراسر دنیا نگرانی فزاینده‌ای در جامعه درباره نحوه ارائه خدمات به روش اخلاقی بوجود آمده که لازم است جهت رفع این نگرانی‌ها کدهای اخلاق حرفه‌ای مشتمل بر اصول اخلاقی شامل تعهدات و وظایف اخلاقی، پیامدهای عمل، ارزش‌ها، باورها، ویژگی‌های اخلاقی و ویژگی‌های فرهنگی و منطقه‌ای باشند. از‌ آن‌جایی که کدهای اخلاقی زمینه مناسبی را جهت ارتقای کیفیت ارائه خدمات فراهم می‌آورند، ارائه خدمات با استاندارد مطلوب نه فقط از به‌وسیله توسعه دانش و فناوری افراد شاغل در یک حرفه بلکه از به‌وسیله تدوین یک‌سری استانداردهای اخلاقی و ارزشی، امکان‌پذیر است که نظرهای افراد در آن حرفه نیز در طراحی کد اخلاقی لحاظ شده باشد (فرج خدا و دیگران، ۱۳۹۱: ۴۳).
پژوهشگران، پژوهش در طبقه‌بندی ارزش‌های حرفه‌ای را به سه حیطه عمده تقسیم کرده‌اند:      ۱ـ تعریف مؤلفه‌های بنیادین قلمروهای ارزش‌های حرفه‌ای و فرضیه آزمایی در ارتباط با ساختار آن‌ها؛ ۲ـ ارتباط بین ارزش‌های حرفه‌ای و سایر متغیرهای شخصی، اجتماعی یا سازمانی و ۳ـ اثر فرهنگ بر ارزش‌های حرفه‌ای (دلخموش، ۱۳۸۹: ۲۴۹). این پژوهش در زمینه ارزش‌های حرفه‌ای روی‌آورد ساختاری را اتخاذ کرده است. روی‌آورد ساختاری درپی آن است که مؤلفه‌های اساسی سازه مشخص را شناسایی کند، چارچوب تعریفی از قلمرو آن‌ها ارائه دهد و به‌گونه تجربی، تعریف را آزمون کند (همان: ۱۴۸).
۱ـ۲ـ طرح مسأله[۲]
یکی از مهمترین موضوع‌هایی که زمینه‌ساز بروز مشکلات متعدد برای سازمان‌ها و مشتریان آن‌ها در سطح جهان شده است، مشکلات ناشی از فساد و کارهای خلاف اخلاق و مشخص نبودن معیارهای ارزش‌های حرفه‌ای در عرصه شغل در سازمان‌ها می‌باشد.
در کشورهایی همانند ژاپن، آمریکا، آلمان، انگلستان و دیگر کشورهای صنعتی درجات بالایی از ارزش‌های حرفه‌ای حاکم است. در ایران، بنابر نظر اکثر کارشناسان اقتصادی و مسئولین، فرهنگ و اخلاق کار بسیار ضعیف است و بایستی فقدان فرهنگ و اخلاق کار مناسب در جامعه به‌عنوان یک نقص و معضل اقتصادی و اجتماعی تلقی شود و مورد مطالعه قرار گیرد (توسلی و نجار نهاوندی، ۱۳۸۷: ۴۰). وجود تعارض‌های ارزشی روبه افزایش در بین کارکنان سازمان‌ها، رعایت نشدن برخی ارزش‌های حرفه‌ای و پیامدهای آن همچون نارضایتی ارباب‌رجوع، نگرانی‌های زیادی را در بخش‌های دولتی و غیر دولتی بوجود آورده است. سقوط معیارهای رفتاری و روشن نبودن ارزش‌های حرفه‌ای در بخش دولتی، پژوهشگران را واداشته تا در جستجوی مبناهای نظری در این رابطه بوده و بتوانند مسیر مناسب اجرایی آن را فراهم آورند. در جامعه ما، با وجود عناصر مثبت بسیار در فرهنگ ملی و دینی (که درآن به کار ارزش بسیار نهاده می‌شود) در ساختار کلی جامعه ارزش‌هایی غلبه دارند که ارزش‌های کار و درپی آن وجدان کاری را تضعیف می‌کند. شرکت گاز شهرستان خلخال نیز از این قاعده مستثنی نبوده و مسائل مذبور در آن مشاهده می‌شود.
با توجه به مسائل مذکور و نیز اهمیت آشنایی، نهادینه‌سازی و به‌کارگیری ارزش‌های حرفه‌ای، بر آن شدیم که در این مطالعه، به‌عنوان مطالعه‌ای مقدماتی برای انجام پژوهشی وسیع‌تر در سطح کشور، به بررسی‌ جامعه‌شناختی ارزش‌های حرفه‌ای از دیدگاه کارکنان شرکت گاز شهر خلخال بپردازیم. بنابراین سؤال اصلی پژوهش این است که از دیدگاه کارکنان شرکت گاز شهر خلخال مؤلفه‌های اساسی ارزش‌های حرفه‌ای آنان کدامند؟
۱ـ۳ـ اهمیت و ضرورت پژوهش
امروزه در کشورهای صنعتی، ارزش‌های حرفه‌ای از عوامل مؤثر بر پیشرفت و توسعه کشورها شناخته شده است و مطالعه آن بخشی از مطالعه جامعه‌شناسی را تشکیل می‌دهد. در این راستا، بسیاری از پژوهشگران، موفقیت کشورهای صنعتی را توجه آن‌ها به ارزش‌های حرفه‌ای و به‌کارگیری و توجه به کدهای اخلاقی در سازمان‌ها می‌دانند.
اهمیت و ضرورت پرداختن به ارزش‌های حرفه‌ای را از دیدگاه‌ها و قالب‌های متفاوتی می‌توان مورد بررسی قرار داد. برای نمونه، در زیر، برخی از دلایلی که انجام این پژوهش و شناسایی ارزش‌های حرفه‌ای کارکنان شرکت گاز خلخال را ضروری ساخته است، اشاره‌ای می‌کنیم:
ـ انجام این پژوهش می‌تواند به روشن کردن ابعاد و مؤلفه‌ها و ضوابط گوناگون ارزش‌های حرفه‌ای به‌علت نقش چشمگیری که در تحقق توسعه همه‌جانبه و ارتقای بهره‌وری برعهده دارد، کمک کند.
ـ با توجه به آن که پیکره نظام اداری هر سازمان را کارکنان آن تشکیل می‌دهند و بی‌توجهی به مشکلات اداری و شغلی آن‌ها باعث رکود و کم‌کاری در سازمان شده، موجبات نارضایتی ارباب‌رجوع را فراهم می‌آورد و درنهایت پیامدهای آن دامنگیر مدیریت می‌شود، بسیار حائز اهمیت است.
ـ نیروی انسانی متعهد به اهداف و ارزش‌های سازمان، شاخص عمده برتری یک سازمان نسبت به سازمان‌های دیگر است و باعث افزایش اثربخشی و کارایی سازمان شده، به‌دنبال خود پیشرفت و ترقی جامعه را در مصاف با تغییرات جهانی سبب خواهد شد.
ـ حاکمیت اخلاق و ارزش‌های حرفه‌ای در سازمان، به میزان بسیار چشمگیری سازمان را در جهت کاهش تنش‌ها و موفقیت در کاربست اثربخش هدف یاری می کند و سازمان را پاسخگو می‌سازد.
ـ تعیین مؤلفه‌های ارزش‌های حرفه‌ای از دیدگاه کارکنان می‌تواند فراهم کننده اطلاعات مفیدی برای ارائه راهبردهای مؤثرتر به‌منظور یکپارچه‌سازی و بکارگیری ارزش‌های حرفه‌ای در عملکرد حرفه‌ای باشد.
ـ به‌لحاظ کاربردی نیز ارزش‌های حرفه‌ای و کدهای اخلاقی می‌تواند جهت تنظیم، هدایت و راهنمایی عملکرد کارکنان، ارتقاء عملکرد کارکنان، تسهیل و بسترسازی در جهت ارزشیابی عملکرد کارکنان توسط مدیران و مردم، راهنمایی جهت کمک به کارکنان در امر تصمیم‌گیری، مرجعی قانونی برای ارائه عملکردی منطقی و محتاطانه باشد. با روشن نمودن حوزه انتظارات از عملکرد کارکنان، زمینه حمایت‌های قانونی از کارکنان را فراهم آورد و به عموم جامعه آگاهی دهد که چه انتظاری از کارکنان داشته باشند. درنهایت این ارزش‌ها به رفاه و بهزیستی اجتماعی، عدالت اجتماعی یاری می‌رسانند.
۱ـ۴ـ اهداف بررسی
هدف از انجام این مطالعه مشخص کردن مؤلفه‌های اساسی ارزش‌های حرفه‌ای، ارائه تعریفی از چارچوب قلمرو آن‌ها از دیدگاه کارکنان شرکت گاز شهر خلخال است.
۱ـ۵ـ سؤال‌های پژوهش
سؤال اصلی پژوهش این است که از دیدگاه کارکنان شرکت گاز شهر خلخال مؤلفه‌های اساسی ارزش‌های حرفه‌ای آنان کدامند؟ سؤال‌های بعدی براساس روند مصاحبه و با توجه به توصیف‌های ارائه شده مشارکت‌کنندگان پرسیده شد.
[۱]-Butts & Rich
[۲]- Problematic Statement.

تعداد صفحه:۷۴

قیمت : ۳۷۵۰۰ تومان

بلافاصله پس از پرداخت، لینک دانلود فایل در اختیار شما قرار میگیرد و  همچنین فایل خریداری شده به ایمیل شما نیز ارسال می شود

پشتیبانی سایت :                 asa.goharii@gmail.com

پایان نامه بررسی توسعه کشورها و تأثیر آن بر روی نابرابری اقتصاد

 پایان نامه رشته  علوم اجتماعی

دانشگاه آزاد اسلامی
واحد خلخال
دانشکده علوم انسانی- گروه علوم اجتماعی
پایان نامه برای دریافت درجه­ کارشناسی ارشد «M.A.»
رشته ی پژوهش علوم اجتماعی
عنوان:
بررسی توسعه­ی کشورها و تأثیر آن بر روی نابرابری اقتصادی
تابستان  ۱۳۹۲
فهرست مطالب
عنوان                                                                                                                 صفحه
چکیده ۱
فصل اول ـ کلیات
۱-۱- مقدمه ۳
۲-۱- بیان مسأله ۵
۳-۱- اهمیت و ضرورت تحقیق. ۹
۴-۱-اهداف تحقیق. ۱۰
 
فصل دوم ـ مبانی نظری و پیشینه تحقیق
۱-۲-پیشینه تحقیق. ۱۲
۲-۲-مبانی نظری. ۱۷
۱-۲-۲-نظریه هایی در مورد توسعه اقتصادی. ۱۸
۱-۱-۲-۲-نظریه های کلاسیک. ۱۸
۲-۱-۲-۲-نظریه ی دور تسلسل فقر(دایره خبیثه فقر) ۲۰
۳-۱-۲-۲-نظریه ی دو گانگی اقتصادی. ۲۰
۴-۱-۲-۲-نظریه ی تکان بزرگ ۲۱
۵-۱-۲-۲-نظریه ی کیندل برگر. ۲۱
۶-۱-۲-۲-نظریه ی مارکسیستی توسعه اقتصادی. ۲۱
۷-۱-۲-۲-نظریه ی روستو در رابطه با رشد و توسعه اقتصادی. ۲۲
۸-۱-۲-۲-نظریه کالدور. ۲۷
۹-۱-۲-۲-تئوری حداقل تلاش بحرانی لیبن اشتاین (۱۹۵۷) ۳۱
۱۰-۱-۲-۲-وبر. ۳۱
۱۱-۱-۲-۲-نظریات اقتصادی تورستاین وبلن. ۳۳
۱-۱۱-۱-۲-۲-نظریه طبقه مرفه ۳۳
۲-۱۱-۱-۲-۲-اقتصاد سرمایه‌داری. ۳۴
۱۲-۱-۲-۲- دورکیم ۳۵
۱۳-۱-۲-۲- تئوری‌های معاصر در مورد قشربندی و طبقات اجتماعی. ۳۵
۱۴-۱-۲-۲-کیفیت درآمدها و نقش آن در توسعه کشور. ۳۶
۱۵-۱-۲-۲-تولید ناخالص ملی و نقش آن در توسعه کشور. ۳۸
۱۶-۱-۲-۲-شاخص های توسعه اقتصادی. ۴۰
۱۷-۱-۲-۲- بیکاری و نقش آن در توسعه کشور. ۴۱
۱۸-۱-۲-۲-اشتغال زنان و نقش آن در توسعه کشور. ۴۱
۳-۲- چارچوب نظری تحقیق. ۴۸
۴-۲-مدل تحلیلی تحقیق. ۴۹
۵-۲-فرضیه های تحقیق. ۴۹
 
فصل سوم ـ روش شناسی تحقیق
۱-۳-روش تحقیق. ۵۱
۲-۳-متغیر وابسته ۵۲
۳-۳-متغیرهای مستقل. ۵۵
فصل چهارم ـ یافته های تحقیق
۱-۴-یافته های تحقیق. ۵۹
۱-۱-۴- یافته های توصیفی. ۵۹
۲-۴-نتایج فرضیه های پژوهش ۶۳
۳-۴-آزمون رگرسیون چند متغیره ی تحقیق. ۶۶
۴-۴-بررسی میزان نابرابری اقتصادی بر اساس میزان توسعه یافتگی و عدم توسعه یافتگی کشورها ۶۸
فصل پنجم ـ نتیجه گیری
۱-۵- نتایج تجربی. ۷۲
۲-۵-نتایج استنباطی. ۷۲
۳-۵-نتایج نظری. ۷۵
منـــابع. ۷۶
 
فهرست جداول
عنوان                                                                                                        صفحه
جدول (۱- ۳ ) توزیع درآمد در گروه های درآمدی سال ۱۳۷۶. ۵۲
جدول (۲-۳) محاسبه ضریب جینی. ۵۳
جدول (۱-۴) جدول توصیف عوامل مؤثر بر توسعه اقتصادی کشورها ۵۹
جدول (۲-۴) جدول میانگین عوامل اقتصادی مؤثر بر توسعه کشورها ۶۲
جدول (۳-۴)نتایج آزمون  ضریب همبستگی  کیفیت درآمدها  و نابرابری اقتصادی. ۶۴
جدول (۴-۴)نتایج آزمون  ضریب همبستگی  درآمد ملی  و نابرابری اقتصادی. ۶۴
جدول (۵-۴)نتایج آزمون  ضریب همبستگی  درآمد سرانه  و نابرابری اقتصادی. ۶۵
جدول (۶-۴)نتایج آزمون  ضریب همبستگی  تولید ناخالص ملی  و نابرابری اقتصادی. ۶۵
جدول (۷-۴)نتایج آزمون  ضریب همبستگی  بیکاری  و نابرابری اقتصادی. ۶۶
جدول (۸-۴)نتایج آزمون  ضریب همبستگی  اشتغال زنان  و نابرابری اقتصادی. ۶۶
جدول(۹-۴)جدول تحلیل رگرسیون چند متغیره ۶۷
جدول(۱۰-۴)جدول تحلیل رگرسیون چند متغیره نابرابری اقتصادی کشورها ۶۷
جدول (۱۱-۴)تفاوت میانگین‌های نابرابری اقتصادی بر اساس درجه ی توسعه یافتگی و عدم توسعه یافتگی  ۶۹
جدول) ۱۲-۴( LSD (ضریب تعقیبی) عوامل اقتصادی مؤثر بر میزان درجه توسعه یافتگی کشورها ۶۹
 
چکیده
تـوسعه، تغییر هدف دار برای حصول به هدفی خاص است . جامعه به مثابه فرد، مراحل گوناگونی از رشد و تکامل را طی می کند تا به حد مشخصی از بلوغ فیزیکی و فکری برسد. همچنین عبارت است از یک تحول تاریخی در جمیع جنبه های سیاسی، اقتصادی، فـرهـنـگـی و اجـتـمـاعـی جـامـعـه.توسعه جریانی چند بعدی است که مستلزم تغییرات اساسی در ساخت اجتماعی، طرز تـلقـّی، بـاورهـای عـامـه مـردم و نـهـادهـای مـلّی و نـیـز تـسـریـع رشـد اقـتـصادی، کاهش نابرابری هـا و ریشه کن کردن فقر مطلق است . به عبارت دیگر، توسعه، به معنای ارتـقـای مـسـتـمـر کل جامعه و نظم اجتماعی به سوی زندگی بهتر و یا انسانی تر است. روش: روش تحقیق حاضر در این تحقیق تحلیل ثانوی است . یکی از شیوه های مطالعه پدیده های اجتماعی استفاده از داده های موجود است. برای دستیابی به داده های موجود دو طریقه کلی وجود دارد. در پاره ای از موارد داده ها برای یک رشته از تحلیل گردآوری شده اند و برای انجام تحقیقات جدید در دست محققان دیگری قرار می گیرند. این داده های رسماً موجود یا به صورت خام اند و محققان دیگر   می توانند آنها را تحلیل کنند( که تحلیل ثانوی مجموعه اطلاعاتی است که محقق قبلی تهیه کرده است) یا به صورت آمارند که محققان می توانند این آمارهای موجود را دوباره تحلیل کنند. یافته ها:بین کیفیت درآمد و نابرابری اقتصادی رابطه ی معنی داری وجود دارد، بین درآمد ملی و نابرابری اقتصادی رابطه ی معنی داری وجود ندارد، بین درآمد سرانه و نابرابری اقتصادی رابطه ی معنی داری وجود ندارد، بین تولید ناخالص ملی  و نابرابری  اقتصادی رابطه ی معنی داری وجود دارد،بین بیکاری و نابرابری اقتصادی رابطه معنی داری وجود دارد، بین اشتغال زنان و نابرابری اقتصادی رابطه ی معنی داری وجود دارد.برای بررسی اینکه آیا تفاوت بر اساس تقسیم بندی کشورها به ۳ درجه ی توسعه یافته،درحال توسعه و توسعه نیافته  معنی‌دار است یا خیر؟ از تحلیل واریانس استفاده شد، که نتایج نشان می‌دهد تفاوت نابرابری اقتصادی بین کشورها از نظر توسعه یافتگی و عدم توسعه یافتگی می باشد، در سطح  ۰۰۴/۰ > P  معنادار است.
 
 
کلید واژه ها: توسعه- توسعه اقتصادی-کیفیت درآمد-نابرابری اقتصادی-درآمد ملی-درآمد سرانه-تولید ناخالص ملی-بیکاری-اشتغال زنان
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 

فصل اول
کلیات تحقیق
                       مقدمه
                    بیان مسأله
        اهمیت و ضرورت تحقیق
    اهداف تحقیق

 
 
   

۱-۱- مقدمه

از سالیان بسیار دور، با افزایش سطح دانش و فهم بشر، کیفیت و وضعیت زندگی او همواره در حال بهبود و ارتقا بوده است. بعد از انقلاب فرهنگی اجتماعی اروپا (رنسانس) و متعاقب آن انقلاب صنعتی، موج پیشرفت های شتابان کشورهای غربی آغاز شد. تنها کشور آسیایی که تا حدی با جریان رشد قرن های نوزده و اوایل قرن بیستم میلادی غرب همراه شد کشور ژاپن بود. بعد از رنسانس که انقلابی فکری در اروپا رخ داد، پتانسیل های فراوان این ملل، شکوفا و متجلی گردید، اما متاسفانه در همین دوران، کشورهای شرقی روند روبه رشدی را تجربه نکرده و بعضا سیری نزولی طی نمودند. البته بعضا حرکت های مقطعی و موردی در این کشورها صورت گرفت، اما از آنجا که با کلیت جامعه و فرهنگ عمومی تناسب کافی را نداشت، مورد حمایت واقع نشد. محمدتقی خان امیرکبیر در ایران، نمونه ای از این دست است. مباحث توسعه اقتصادی از قرن هفدهم و هجدهم میلادی در کشورهای اروپایی مطرح شد. فشار صنعتی شدن و رشد فناوری در این کشورها توام با تصاحب بازار کشورهای ضعیف مستعمراتی باعث شد تا در زمانی کوتاه، شکاف بین دو قطب پیشرفته و عقب مانده عمیق شده و دو طیف از کشورها در جهان شکل گیرد: کشورهای پیشرفته(یا توسعه یافته) و کشورهای عقب مانده(یا توسعه نیافته).
باید بین دو مفهوم« رشد اقتصادی» و« توسعه اقتصادی» تمایز قائل شد. رشد اقتصادی، مفهومی کمّی است در حالی که توسعه اقتصادی، مفهومی کیفی است. «رشد اقتصادی» به تعبیر ساده عبارت است از افزایش تولید کشور در یک سال خاص در مقایسه با مقدار آن در سال پایه. در سطح کلان، افزایش تولید ناخالص ملی(GNP) یا تولید ناخالص داخلی(GDP) در سال موردنیاز به نسبت مقدار آن در یک سال پایه، رشد اقتصادی محسوب می شود که باید برای دستیابی به عدد رشد واقعی، تغییر قیمت ها(به خاطر تورم) و استهلاک تجهیزات و کالاهای سرمایه ای را نیز از آن کسر کرد. منابع مختلف رشد اقتصادی عبارتند از: افزایش به کارگیری نهاده ها(افزایش سرمایه یا  نیروی کار)،  افزایش کارآیی اقتصاد ( افزایش بهره وری عوامل تولید) و  به کارگیری ظرفیت های احتمالی خالی در اقتصاد. « توسعه اقتصادی» عبارت است از رشد همراه با افزایش ظرفیت های تولیدی اعم از ظرفیت های فیزیکی، انسانی و اجتماعی. در توسعه اقتصادی، رشد کمی تولید حاصل خواهد شد اما در کنار آن، نهادهای اجتماعی نیز متحول خواهند شد، نگرش ها تغییر خواهد کرد، توان بهره برداری از منابع موجود به صورت مستمر و پویا افزایش یافته، و هر روز نوآوری جدیدی انجام خواهد شد. به علاوه می توان گفت ترکیب تولید و سهم نسبی نهاده ها نیز در فرآیند تولید تغییر می کند. توسعه امری فراگیر در جامعه است و نمی تواند تنها در یک بخش از آن اتفاق بیفتد. توسعه، حد و مرز و سقف مشخصی ندارد بلکه به دلیل وابستگی آن به انسان، پدیده ای کیفی است ( برخلاف رشد اقتصادی که کاملا کمی است) و هیچ محدودیتی ندارد.
اگر چه مفاهیم توسعه و توسعه نیافتگی در دوران پس از جنگ جهانی دوم به عرصه گفتمان جهانی و علوم انسانی راه گشود، اما دلمشغولی به مضمون تغییر و پیشرفت، سابقه طولانی تری داشته و از جمله مفاهیم بنیادینی است که علم جامعه شناسی را متأثر ساخته است. مفاهیمی همانند رشد، تغییر، برابری، قدرت، انتخاب جمعی و . همگی مسائل مربوط به توسعه اند. توسعه، مفهومی متکثر و چندوجهی است که در بطن آن معنای بهبودی وضعیت و تغییر در جهت سازندگی مستتر است. مسیر تحولات مفهوم توسعه در نیم قرن اخیر حاکی از تغییر قابل توجه رویکردهای نظری از رشد  محور به مفاهیمی ترکیبی چون توسعه انسانی است. توسعه انسانی، رویکرد ترکیبی مهمی است که محل تلاقی دو مفهوم توسعه اقتصادی و برابری فرصت هاست . توسعه را فرآیند تحقق نظم اجتماعی پویا نیز دانسته اند (چلبی،۱۳۷۵ ). که با کاستن از اختلال های اجتماعی در عرصه های هنجاری، نمادی، رابطه ای و توزیعی زمینه های استقرار نظم پویا را فراهم می آورد و یکی از مشخص ترین جلوه های آن افزایش منابع ارزشمند در جامعه و افزایش برابری در دسترسی به ظرفیت های منابع مذکور است.
سازش عناصر یا اهداف توسعه ای در همه جوامع به یک صورت نبوده و تحت تأثیر ویژگی های منحصر به فرد هر کشور چون منابع طبیعی، موقعیت جغرافیای سیاسی، شخصیت مردم و نیز تجربه های تاریخی آنها صورت متفاوتی می یابد. با عنایت به این تمایزات، پژوهش های مورد نظر، نحوه ترکیب وجوه مختلف توسعه در جوامع خاص را کنکاش می کنند.
تکثر مفهومی توسعه سبب شده در طبقه بندی و نحوه اولویت بندی این وجوه در ادبیات توسعه تنوع زیادی مشاهده شود و مسائل گوناگونی مانند رشد اقتصادی، افزایش سطح رفاه، بهبود ساختارهای سیاسی، توسعه اجتماعی، فرهنگی، توسعه انسانی، برابری، توسعه پایدار و. را شامل شود. برخی توسعه را هدفی فی نفسه ارزشمند و تحقق آن را بر پایه ارزش های هر کشور متفاوت دانسته اند که دموکراسی می تواند یکی از وسایل  مهم تحقق آن تلقی شود(اسکلار، ۱۳۸۲) عموماً پنج هدف اصلی برای توسعه (رشد اقتصادی، عدالت، نظم و ثبات سیاسی، دموکراسی و استقلال سیاسی) بااهمیت تلقی شده که هم دارای وجوه اقتصادی، سیاسی و هم سیاسی  اقتصادی، است (هانتینگتون، ۱۳۷۹: ۳۸) پیام های شاخص توسعه ای در دهه ۱۹۶۰ با تأکید بر کلماتی مانند عبور از جامعه سنتی، سیاست های مناطق در حال توسعه (۱۹۶۰)، سیاست های نوسازی ( ۱۹۶۵ )، روش های نوسازی(۱۹۶۶ )، مراحل رشد اقتصادی (۱۹۶۰ ) و شهروندی (۱۹۶۴) مشخص می شوند.هدف از تحقیق حاظر رابطه ی توسعه ی کشورها بر نابرابری اقتصادی می باشد.برای توجیه این که چرا سازش عناصر یا اهداف توسعه ای در همه ی جوامع یکسان نیست،باید به ویژگی های  منحصر به فرد هر کشور توجه کرد.این ویژگی ها به عواملی چون منابع طبیعی ،موقعیت جغرافیایی سیاسی ،ویژگی ها و شخصیت مردم و نیز تجربیات تاریخی آن ها مربوط می شود.یکی از آرمان های اصلی توسعه بهبود نظام توزیعی و کاهش تبعیض های اجتماعی و از جمله تبعیض درآمدی است.
توسعه اقتصادی  واقعیتی است که از دهه ۱۹۴۰ عمدتاً برای توسعه کشورهای جهان سومی مطرح شد و با اجرای برنامه های توسعه اقتصادی بسیاری از کشورها به سطوحی از توسعه اجتماعی و اقتصادی دست پیدا کردند. در اصطلاح، توسعه اقتصادی فراگردی است که طی آن، درآمد سرانه واقعی یک کشور در یک دوره بلند مدت افزایش می یابد (میر،۳۵:۱۳۷۸  ). اما برای توسعه اقتصادی شروطی در نظر گرفته می شود، از جمله این که تعداد افراد زیر خط فقر مطلق افزایش نیابد و توزیع درآمد خیلی نابرابر نشود. بنابراین یکی از موضوعاتی که همواره در ارتباط با توسعه اقتصادی مطرح می شود، چگونگی نابرابری درآمدی در جامعه است. نابرابری درآمدی بیان گر اختلاف درآمد بین ثروت مندترین و فقیرترین دهک های جامعه می باشد که تحت تأثیر عوامل ساختاری اقتصاد و شرایط اجتماعی جامعه قرار می گیرد.

۲-۱- بیان مسأله

تـوسعه، تغییر هدف دار برای حصول به هدفی خاص است . جامعه به مثابه فرد، مراحل گوناگونی از رشد و تکامل را طی می کند تا به حد مشخصی از بلوغ فیزیکی و فکری برسد.
تـوسـعـه، عبارت است از یک تحول تاریخی در جمیع جنبه های سیاسی، اقتصادی، فـرهـنـگـی و اجـتـمـاعـی جـامـعـه.
توسعه جریانی چند بعدی است که مستلزم تغییرات اساسی در ساخت اجتماعی، طرز تـلقـّی، بـاورهـای عـامـه مـردم و نـهـادهـای مـلّی و نـیـز تـسـریـع رشـد اقـتـصادی، کاهش نابرابری هـا و ریشه کن کردن فقر مطلق است . به عبارت دیگر، توسعه، به معنای ارتـقـای مـسـتـمـر کل جامعه و نظم اجتماعی به سوی زندگی بهتر و یا انسانی تر است.
تـوسـعه، عبارت است از حرکت یک سیستم یک دست اجتماعی به سمت جلو و به عبارت دیـگـر، نـه تـنها روش تولید، توزیع محصولات و حجم تولید مورد نظر است، بلکه تـغـیـیـرات در سـطـح زنـدگـی، نـهـادهـای جـامـعـه . و سـیـاسـت هـا نـیـز مورد توجه می باشد.
در حال حاضر و پس از جنگ جهانی کشورهای مختلف جهان به دو گروه عمده تقسیم    شده اند کشور های توسعه یافته و درحال توسعه. برای تمیز و تشخیص این دو گروه کشورها از یکدیگر بهتر است ابتدا به تعریف توسعه و توسعه اقتصادی بپردازیم. توسعه مفهومی عام بوده که می تواند در کلیه ی جنبه های مختلف زندگی انسان مصداق داشته باشد به عبارت دیگر می توان از توسعه به طور عام صحبت کرد که در برگیرنده مفاهیم خاص توسعه فرهنگی، توسعه اجتماعی، توسعه سیاسی، توسعه اداری، توسعه اقتصادی و غیره می باشد بنابراین ملاحظه می شود که توسعه ی اقتصادی یکی از جنبه های خاص توسعه عمومی هر کشور را در بر می گیرد. تعریف ساده از( توسعه ی اقتصادی ) را می توان به شکل زیر ارائه داد:
توسعه ی اقتصادی عبارت است از روندی که طی آن تولید (یا درآمد ملی )واقعی یک کشور در یک دوره طولانی(دراز مدت) از طریق افزایش بازدهی سرانه افزایش پیدا می کند. برخی از اقتصاددانان تحقق توسعه اقتصادی را از طریق بالا شرط لازم می دانند و نه کافی.
مفهوم روند در این تعریف به عملکرد نیروهایی اشاره دارد که در یک مدت طولانی متغیر های هثر گذار بر تولیدات ملی را تحت تاثیر قرار می دهند. تولید ملی واقعی به مجموع ارزش کالاها و خدمات تولید شده در اقتصاد کشور که بر اساس قیمت های ثابت ارزیابی شده باشد اطلاق می گردد.
(دراز مدت )نشانگر این مطلب است که باید جهت تحقق توسعه اقتصادی درآمد ملی در یک دوره ی طولانی دارای روند صعودی باشد لذا افزایش این کمیت کلان اقتصادی در کوتاه مدت توسعه اقتصادی تلقی نخواهد شد.
اما در واقع این تعریف هم مشکلاتی را در بر دارد زیرا تولید ملی واقعی چیزی راجع به چگونگی توزیع درآمد نمی گوید.
توسعه اقتصادی نه تنها نشاندهنده ی بازدهی ملی رو به افزایش بلکه حاکی از افزایش سطح زندگی مردم نیز می باشد.لذا بهتر است توسعه اقتصادی را از این نقطه نظر روندی تعریف کنیم که طی آن تولید ملی واقعی(به طور مطلق یا سرانه)یک کشور در طی یک مدت زمان طولانی افزایش یافته و باعث اقزایش سطح رفاه مردم آن کشور گردد.
توسعه ی اقتصادی غالباً با روند صنعتی شدن و شهر نشینی همراه است.شاخص ها و معیارهای توسعه ی اقتصادی از قبیل مصرف سرانه مواد غذایی، مصرف سرانه، انرژی بازدهی نیروی کار در بخش کشاورزی و غیر کشاورزی ،طول جاده و راه آهن، امید به زندگی، درجه ی باسوادی و تولید ملی واقعی را می توان نام برد(داودی،۱۳۸۶).
رشد اقتصادی و توسعه اقتصادی
در خیلی از مواقع این دو مفهوم به جای هم به کار می روند ولی لازم است تمایز این دو کاملا مشخص شود:
(رشد اقتصادی)عبارت است از افزایش تولید و درآمد ملی در یک مدت زمان کوتاه مثلاً یک سال.(توسعه ی اقتصادی)نه تنها به معنی افزایش تولید ودرآمد ملی بلکه به تغییراتی از قبیل:
الف – تغییر در ساختار تولیدات و ب- تغییر در طرز تفکر اجتماعی و فرهنگی جامعه را در بر دارد.
بر این اساس می توان گفت که رشد اقتصادی به تغییرات کمی تولید و درآمد ملی اشاره دارد در حالی توسعه اقتصادی به فراتر از آن رفته و تغیرات کیفی از قبیل پیشرفت تکنولوژی و فنی دگرگونی های اجتماعی و اقتصادی در جامعه را نیز شامل می شود(همان،۳۵۲).
مفهوم توسعه نیافتگی
به همان ترتیبی که نمی توان از توسعه یافتگی مفهوم دقیقی ارائه داد به دست آوردن  تعریف دقیقی از توسعه یافتگی نیز به راحتی امکان پذیر نیست.
توسعه یافتگی یک مفهوم نسبی به شمار می رود. به طور کلی می توان گفت این مفهوم بیانگر میزان پایین درآمد سرانه در مقایسه با کشورهای توسعه یافته است.گفته می شود کشور توسعه نیافته یا کمتر توسعه یافته کشوری است که درآمد سرانه آن در مقایسه بادرآمد سرانه با  کشور های صنعتی توسعه یافته ای مثل آلمان در سطح پایین تری قرار دارد.
چنانچه از منابع و عوامل طبیعی و اکتسابی خود استفاده کنند سطح درآمد خود را به کشور های گروه نخست نزدیک نمایند و در راه توسعه قرار می گیرند. یکی از مشکلات عمده کشورهای کمتر توسعه یافته وجود فقر عمومی می باشد که در کلیه ی ابعاد زندگی انسان ها بازتاب خواهد یافت.
بین ۶۵ تا ۷۵ درصد از مردم در این کشورها(توسعه نیافته یا کمتر توسعه یافته) در بخش کشاورزی اشتغال دارند.در حالی که این نسبت در بعضی از کشورهای صنعتی توسعه یافته رقم زیر ۱۰ درصد را نشان می دهد. در بسیاری از کشور های در حال توسعه صادرات کالاهای خام مشارکت بالایی دارند. به طور کلی خصیصه کشور توسعه نیافته یا کمتر توسعه یافته را می توان در کنار وجود فقر عمومی به شرح زیر ارائه کرد:
– میزان اندک سطح درآمد و مصرف سرانه.
– سطح درآمد در حد امرار معاش.
– اشتغال اکثریت نیروی کار کشور در بخش کشاورزی و فعالیت های وابسته.
– وجود بیکاری مزمن در اقتصاد بیکاری پنهان و کم کاری در بخش کشاورزی و سایر بخش ها.
– کمبود سرمایه لازم و پایین بودن سرمایه گذاری سرانه.
– میزان اندک تمایل به پس انداز و در نتیجه نرخ پایین تشکیل سرمایه.
– رشد زیاد و سریع جمعیت به دلیل بالا بودن نرخ موالید.
– عدم امکان تغذیه کافی برای افراد در سنین مختلف.
– عدم وجود نوآوری و ابداعات جدید.
– عدم وجود وسایل ارتباطی و حمل و نقل مدرن.
– عدم کارایی سیستم آموزش و پرورش و درصد بالای بی سوادی.
– عدم توزیع عادلانه ی درآمد و ثروت در جامعه.
مشکلات مربوط به ارزیابی معیارهای توسعه ی اقتصادی
اقتصاددانان برای ارزیابی میزان توسعه ی اقتصادی کشورها از آمارهای مربوط به حسابداری ملی آنها استفاده می کنند .اما برخی از اقتصاددانان اعتقاد دارند در آمار کشورها خاصه کشور های در حال توسعه احتمال وجود درصد بالای اشتباه وجود دارد.در ثانی فقط کالاها و خدماتی درآنها در نظر گرفته می شود در بازارهای آشکار آن کشور ها مورد داد و ستد قرار می گیرد.در حالی که اقتصاد زیرزمینی و  بازار سیاه درصد قابل توجهی از فعالیتهای اقتصادی آنها را در بر می گیرد که در حسابداری ملی انعکاس نخواهد داشت وجود این گونه مسائل باعث مشکل تر شدن مقایسه ی میزان توسعه ی اقتصادی در کشور ها ی مختلف خواهد شد.
آیا توسعه ی اقتصادی رفاه اقتصادی را به دنبال دارد؟
اغلب توسعه ی اقتصادی به معنی پیشرفت اقتصادی تعریف شده که بیانگر افزایش سطح رفاه اقتصادی نیز می باشد.در مواقعی که توسعه اقتصادی در نتیجه افزایش درآمد سرانه واقعی تحقق پیدا می کند می توان چنین نتیجه گرفت که این امر نمایانگر حرکت به سوی از میان برداشتن فقر و پیشرفتی در جهت تحقق رفاه عمومی اقتصادی است. ولی این بیان نمی تواند عمومیت داشته باشد و الزاما در همه ی موارد نمی توان توسعه ی اقتصادی را معادل افزایش رفاه تلقی کرد زیرا درآمد سرانه واقعی که برای ارزیابی میزان توسعه اقتصادی مورد استفاده قرار می گیرد نمی تواند به تنهایی معیاری برای سنجش رفاه اقتصادی جامعه باشد.
در رابطه با رفاه اقتصادی نه تنها باید به کمیت تولید بلکه باید ببینیم که تولید چگونه تحقق یافته است.
این امکان وجود دارد که افزایش تولید به قیمت از دست رفتن اوقات فراغت و بدتر شدن شرایط انجام کار حاصل شود.در این حالت نمی توان افزایش مقدار تولید را نشانه ی افزایش رفاه تلقی کرد.بنابراین ممکن است با وجود افزایش مقدار تولید سطح رفاه کاهش پیدا کند به علاوه اگر فرض کنیم که افزایش درآمد ملی واقعی به موازات از دست دادن اوقات فراغت یا بدتر انجام شدن شرایط انجام کار نیست در این صورت می توانیم افزایش این کمیت کلان اقتصادی رایک شرط لازم برای افزایش سطح رفاه جامعه تلقی کنیم.اما شرط کافی نیست زیرا درآمد ملی و افزایش در آن لزوماً توزیع مطلوب را به دنبال نخواهد داشت.
ممکن است با افزایش درآمد ملی واقعی ثروتمند ثروتمندتر و فقیر فقیرتر شود.لذا نمی توان صرفاً بر مبنای افزایش درآمد واقعی اظهار نظر قطعی در مورد چگونگی تغییرات سطح رفاه جامعه به عمل اوریم مگر آنکه ارزیابی جامعی در خصوص تغییرات حاصله در سیستم توزیع درامد نیز داشته باشیم(داودی،۱۳۸۶).

۳-۱- اهمیت و ضرورت تحقیق

افزایش ثروت و رفاه مردم جامعه(و ریشه کنی فقر) و ایجاد اشتغال اهداف توسعه اقتصادی است که هر دو در راستای عدالت اجتماعی است. نگاه به توسعه اقتصادی در کشورهای پیشرفته و کشورهای توسعه نیافته متفاوت است. در کشورهای توسعه یافته، هدف اصلی افزایش رفاه و امکانات مردم است در حالی که در کشورهای عقب مانده، بیشتر ریشه کنی فقر و افزایش عدالت اجتماعی مدنظر است.
البته اهداف توسعه بسیارند. هم چنان که در گردهمایی رهبران جهان در سال ۲۰۰۰ میلادی در سازمان ملل متحد تحت عنوان نشست هزاره، اهدافی برای توسعه کشورها مشخص گردید. در این نشست بیانیه ای تصویب شد که بر مبنای آن کشورها باید به پیشنهاد و اجرای برنامه هایی بپردازند که حرکت کشورهای در حال توسعه را در مسیر توسعه یافتگی تسریع بخشد و اهداف توسعه هزاره را محقق سازد. این هدف ها عبارت بودند از: ریشه کن کردن فقر مطلق و گرسنگی، دستیابی به آموزش ابتدایی در جهان، ترویج برابری جنسیتی و توانمندسازی زنان، کاهش میزان مرگ و میر کودکان، بهبود تندرستی مادران، مبارزه با ایدز، مالاریا و دیگر بیماری ها، تضمین پایداری زیست محیطی و ایجاد مشارکت جهانی برای توسعه.
توسعه ی اقتصادی یکی از مهم ترین اهداف اقتصاد در نیمه دوم سده بیستم به شمار می رود.در تعریف، توسعه اقتصادی به عنوان فراگردی معرفی می شود که درآمد سرانه واقعی یک کشور طی یک دوره بلند مدت افزایش می یابد (میر، ۳۵:۱۳۷۸ ). نکته قابل توجه، تمایز قائل شدن بین توسعه اقتصادی و رشد اقتصادی است. در واقع رشد اقتصادی، مفهومی کمی است در حالی که توسعه اقتصادی, مفهومی کیفی است.رشد اقتصادی به تعبیری ساده عبارت است از افزایش تولید (کشور) در یک سال خاص در مقایسه با مقدار آن در سال پایه. در سطح کلان, افزایش تولید ناخالص ملی(GNP) یا تولید ناخالص داخلی(GDP) در سال مورد نظر به نسبت مقدار آن در یک سال پایه, رشد اقتصادی محسوب می شود که باید برای دستیابی به عدد رشد واقعی, تغییر قیمت ها (به خاطر تورم) و استهلاک تجهیزات و کالاهای سرمایه ای را نیز از آن کسر نمود.

تعداد صفحه:۹۴

قیمت : ۳۷۵۰۰ تومان

بلافاصله پس از پرداخت، لینک دانلود فایل در اختیار شما قرار میگیرد و  همچنین فایل خریداری شده به ایمیل شما نیز ارسال می شود

پشتیبانی سایت :                 asa.goharii@gmail.com

پایان نامه بررسی تأثیر مهدکودک ها بر جامعه پذیری کودکان

 پایان نامه رشته  علوم اجتماعی

گرایش جامعه شناسی
پردیس تحصیلات تکمیلی علوم و تحقیقات
هرمزگان
پایان نامه (M.A)
عنوان:
بررسی تأثیر مهدکودک ها بر جامعه پذیری کودکان در شهر بندرعباس
 
سال تحصیلی ۱۳۹۳-۱۳۹۲
فهرست مطالب
عنوان                                                                                                                                                         صفحه
چکیده ۱
فصل اول – کلیات تحقیق
۱-۱- بیان مسئله ۳
۱-۲- ضرورت انجام تحقیق. ۵
۱-۳- تاریخچه مهد کودک ها ۶
۱ -۴-آموزش پیش دبستانی در ایران. ۷
۱-۵- اهداف تحقیق. ۸
۱-۵-۱- هدف آرمانی. ۸
۱-۵-۲- هدف کلی. ۸
۱-۵-۳- اهداف ویژه ۸
۱-۵-۴-  اهداف کاربردی. ۸
۱-۶- سوالات تحقیق. ۸
۱-۷- فرضیه های تحقیق. ۹
۱-۸- تعریف مفاهیم و واژه ها ۹
۱-۸-۱- مهدکودک ۹
۱-۸-۲-تعریف مفهومی جامعه پذیری. ۱۰
۱-۸-۳-تعریف عملیاتی جامعه پذیری. ۱۰
۱-۹- انواع مهدکودک ها ۱۰
فصل دوم – مروری بر تحقیقات انجام شده(ادبیات و مستندات ، چارچوب ها و مبنای ، سابقه و پیشینه تحقیق)
۲-۱- ادبیات تحقیق. ۱۴
۲-۲- اصطلاح جامعه پذیری. ۱۵
۲-۲-۱ مفهوم اجتماعی شدن یا جامعه پذیری. ۱۶
۲-۲-۲ تعریف اجتماعی شدن. ۱۶
۲-۲-۳ انواع اجتماعی شدن. ۱۸
۲-۲-۴ مراحل اجتماعی شدن. ۱۸
۲-۳- هدف های جامعه پذیری. ۲۵
۲-۴-نظریات جامعه پذیری. ۲۷
۲-۵- پیشینه ی تحقیق. ۴۱
۲-۵-۱-مطالعات انجام شده در جهان. ۴۱
۲-۵-۲-مطالعات انجام شده در ایران. ۴۲
۲-۵-۳-مطالعات انجام شده در هرمزگان. ۴۴
۲-۵-۳-۱ چارچوب نظری تحقیق. ۴۴
۲-۵-۳-۲ زمینه های شکل گیری. ۴۵
۲-۵-۴ نظریه کنش متقابل نمادین. ۴۶
۲-۵-۴-۱ ریشه های فکری مکتب کنش متقابل نمادین. ۴۸
۲-۵-۴-۲ اصول مکتب کنش متقابل نمادین. ۴۸
۲-۵-۴-۳ صاحبنظران مکتب کنش متقابل نمادین. ۵۰
۲-۵-۴-۴ مراحل اجتماعی با توجه به متغیر زمان. ۵۳
۲-۵-۴-۵  فرد و جامعه و ارزش ۶۳
۲-۶ جامعه پذیری و ارزش ۷۱
۲-۶-۱ قضاوت ارزشی. ۷۲
۲-۶-۲  کنش متقابل و ارزش ۷۴
فصل سوم – مواد و روش ها / روش اجرای تحقیق
۳-۱- روش تحقیق. ۷۷
۳-۲- جامعه ی آماری. ۷۷
۳-۳- جامعه ی نمونه و روش محاسبه ی آن. ۷۷
۳-۴- ابزار گردآوری اطلاعات ۷۷
۳-۵- روایی و پایایی ابزار گردآوری اطلاعات ۷۷
۳-۵-۱ پایایی تحقیق. ۷۸
۳-۶- روش گردآوری اطلاعات ۷۹
۳-۷- روش تجزیه و تحلیل داده ها ۷۹
۳-۸- محدودیت های تحقیق. ۷۹
فصل چهارم – تجزیه و تحلیل و بیان نتایج حاصل از تحقیق
۴-۱-  توصیف شاخص های دموگرافیک(بررسی ویژگی های عمومی) ۸۲
۴-۱-۱-  وضعیت جنسی آزمودنی ها ۸۲
۴-۱-۲-  وضعیت چندمین فرزند بودن آزمودنی ها ۸۳
۴-۱-۳-  وضعیت میزان تحصیلات مادر آزمودنی ها ۸۴
۴-۱-۴-   وضعیت تحصیلات پدران آزمودنی ها ۸۵
۴-۱-۵-  وضعیت  متغیرشاغل بودن مادران آزمودنی ها ۸۶
۴-۱-۶-  وضعیت  متغیرشاغل بودن پدران آزمودنی ها ۸۷
۴-۱-۷-  وضعیت فراوانی سهم هر مهدکودک در انتخاب کل آزمودنی ها ۸۸
۴-۲- بررسی نرمالیته بودن متغیر ها ۸۹
۴-۳-  بررسی فرضیه های تحقیق. ۹۰
۴-۳-۱-  فرضیه اول تحقیق. ۹۰
۴-۳-۲-  فرضیه دوم تحقیق. ۹۱
۴-۳-۳-  فرضیه سوم تحقیق. ۹۲
۴-۳-۴-  فرضیه چهارم تحقیق. ۹۳
۴-۳-۵-  فرضیه پنجم تحقیق. ۹۴
۴-۴- بررسی فرضیات فرعی. ۹۴
۴-۴-۱- فرضیه فرعی اول. ۹۴
۴-۵  خلاصه فصل. ۹۶
فصل پنجم – بحث و تفسیر و نتیجه گیری و جمع بندی
۵-۱- تفسیر داده ها ۹۸
۵-۲- ارائه ی پیشنهادات ۹۹
منابع
منابع فارسی ۱۰۱
پیوست
پرسشنامه ۱۰۶
چکیده انگلیسی ۱۰۹

فهرست جدول ها
عنوان                                                                                                                                                         صفحه
جدول ۳-۱ جدول پایایی متغیر جامعه پذیری. ۷۹
جدول۴-۱- توزیع فراوانی وضعیت جنسی آزمودنی ها ۸۲
جدول ۴-۲- توزیع فراوانی وضعیت چندمین فرزند بودن آزمودنی ها ۸۳
جدول ۴-۳- توزیع فراوانی وضعیت میزان تحصیلات مادران آزمودنی ها ۸۴
جدول ۴-۴-توزیع فراوانی وضعیت تحصیلات پدران  آزمودنی ها ۸۵
جدول ۴-۵- توزیع فراوانی متغیر  شاغل بودن مادران آزمودنی ها ۸۶
جدول  ۴-۶- وضعیت اشتغال پدران آزمودنی ها ۸۷
جدول ۴-۷-  وضعیت فراوانی سهم هر مهدکودک در انتخاب کل آزمودنی ها ۸۸
جدول ۴-۸- آماره های تست نرمالیته شاپیرو-ویلک مربوط به متغیر جامعه پذیری کودکان در مهدکودک های شهرستان بندرعباس   ۹۰
جدول۴-۹- آزمون تی تک نمونه ای برای تعیین اثر مهدکودک بر فرآیند جامعه پذیری کودکان. ۹۱
جدول۴-۱۰-آزمون تی تک نمونه ای برای تعیین اثر مهدکودک بر تسریع فرآیند جامعه پذیری کودکان. ۹۲
جدول۴-۱۱- .آزمون تی تک نمونه ای برای استفاده مهدکودک ها از روش های علمی جامعه شناختی. ۹۲
جدول۴-۱۲- آزمون تی تک نمونه ای برای استفاده مهدکودک ها از روش های روانشناختی و تربیتی. ۹۳
جدول۴-۱۳-آزمون تی تک نمونه ای برای مواجه بودن مهدکودک ها با مشکلات در جامعه پذیری کودکان. ۹۴
جدول  ۴-۱۴-تفاوت بین فراوانی ها در تحصیلات مادر در فرستادن کودک به مهدکودک. ۹۵
جدول  ۴-۱۵- تفاوت بین فراوانی ها در شاغل بودن مادر در فرستادن کودک به مهدکودک. ۹۶
 
 
فهرست نمودارها
عنوان                                                                                                                                                         صفحه
نمودار۴-۱- درصد فراوانی وضعیت جنس آزمودنی ها ۸۲
نمودار۴-۲-درصد فراوانی وضعیت چندمین فرزند بودن آزمودنی ها ۸۳
نمودار ۴-۳- توزیع فراوانی وضعیت میزان تحصیلات مادران آزمودنی ها ۸۴
نمودار۴-۴- توزیع فراوانی وضعیت تحصیلات پدران آزمودنی ها ۸۵
نمودار  ۴-۵- وضعیت اشتغال مادران آزمودنی ها ۸۶
نمودار  ۴-۶-وضعیت اشتغال پدران آزمودنی ها ۸۷
نمودار ۴-۷-  وضعیت فراوانی سهم هر مهدکودک در انتخاب کل آزمودنی ها ۸۹
 
چکیده:
جامعه پذیری، جریانی است که از طریق آن فرد با هنجار های جامعه آشنا می شود و آن ها را می آموزد و به مرحله اجرا در می آورد تا بتواند متناسب با هنجارهای گروه و جامعه ای که در آن به سر می برد، زندگی کند.این فرایند مستمر و مادام العمر از بدو تولد انسان شکل می گیرد  و نهاد های مختلف از جمله خانواده، بستگان، همسایگان، گروه همسالان، مهد مودک، مدارس و .در آن نقش دارند.ما در این تحقیق به بررسی تاثیر مهد کودک ها بر جامعه پذیری کودکان ۳ تا ۴ ساله در شهر بندر عباس پرداخته ایم.روش تحقیق میدانی و ابزار سنجش پرسشنامه محقق ساخته که پایایی ان با بهره گرفتن از آلفای کرونباخ ۸۰/۰ بدست آمده می باشد.در پایان با بهره گرفتن از آمار توصیفی و آزمون T و خی دو به این نتیجه رسیدیم که مهد کودک های شهر بندر عباس بر جامعه پذیری کودکان تاثیر داشته و روند آن را تسریع می بخشد، هم چنین مهد کودک های شهر بندر عباس از روش های جامعه شناختی، تربیتی و روان شناسی بهره می برند و مهد کودک های شهر بندر عباس در فرایند جامعه پذیری،کودکان با مشکلات و معضلاتی روبرو هستند که به بررسی آن ها می پردازیم.
کلید واژه ها: جامعه پذیری، جامعه پذیری کودکان، اجتماعی شدن، مهد کودک ها، تاثیر مهد کودک ها بر جامعه پذیری.
 
 
 
 
 
 
 
 
 
فصل اول
 کلیات تحقیق


۱-۱- بیان مسئله:
دوران اولیه کودکی، زمان بسیار مهمی برای یادگیری های اجتماعی است.این دوران سر آغاز یادگیری های بسیاری است که در مسیر پرورش مهارت های اجتماعی[۱]  قرار می گیرد.در واقع در مورد اجتماعی شدن[۲] کودکان عقاید مختلفی وجود دارد.اکثر صاحب نظران بر این باورند که کودکان از طریق الگو گیری و تقلید رفتارهای گوناگون اجتماعی می شوند.یا به عبارتی دیگر الگو های موعظه ای و اخلاقی تاثیر کمتری در رفتار کودکان دارد و رشد شخصیتی بیشتر از طریق مشاهده ی رفتار ها و عملکرد ها صورت می گیرد.جامعه پذیری، جریانی است که از طریق آن فرد با هنجار های جامعه آشنا می شود و آن ها را می آموزد و به مرحله اجرا در می آورد تا بتواند متناسب با هنجار های گروه و جامعه ای که در آن به  سر می برد زندگی کند.(وثوقی، ۱۳۹۰) در واقع جامعه پذیری نوعی انتقال ارزشها، گرایشها و آداب و رسوم فرهنگی و اجتماعی از نسلی به نسل دیگری باشد.یا به عبارتی دیگر”اجتماعی شدن فراگردی است که به واسطه آن، هر فرد، دانش و گاه افراد در جریان هنجار پذیری، با هنجار های متضادی روبرو می شوند.در نتیجه فرد دچار سردر گمی شده و نمی داند کدام هنجار را باید بپذیرد، این تعارضات که گاها بین تربیت فرد در خانواده و تربیت با قوانین و ساختارهای جامعه به وجود می آید، فرد را دچار تعارض[۳] کرده و دوگانگی هایی در رفتار و ارزش ها و هم چنین عدم سازگاری فرد با محیط و گروه همسالان[۴] را ایجاد می کند.حال برای دچار نشدن به این گونه تعارضات در جامعه، چه روندی را باید در نظر گرفت؟برای دچار نشدن به این مشکلات و دوگانگی های تربیتی- اجتماعی، هر جامعه ای بنا به دیدگاه و  چشم انداز ها و اهداف آموزشی خود، برنامه هایی را تدوین می کند و از طریق نهاد های گوناگون به مرحله اجرا در می آورد.این نهاد ها از خانواده که کوچکترین و در عین حال خصوصی ترین اجتماع است شروع شده و به نهاد های دیگر از جمله شیرخوارگاه ها، مهد کودک ها، پیش دبستانی ها، مدارس، دانشگاه ها و.منتقل می شود که در آن ها فرد به صورت سازمان یافته ای با هنجار ها و ارزش های جامعه آشنا می شود و آن ها را می پذیرد.البته شایان ذکر است که این موسسات و آموزشگاه ها به تنهایی عهده دار این امر نیستند و فرد در هر مکان و در هر تعاملی چیز هایی را می آموزد که روند جامعه پذیری او را تسریع می کند.سال های پیش از دبستان، یکی از مهم ترین و حساس ترین سال های زندگی کودک است که نیازمند توجه و آموزش و تربیت خاص است، زیرا دیگر محیط خانه و آموزش والدین برای تربیت و اجتماعی شدن کودک کافی نیست و کودک برای رسیدن به رشد اجتماعی و پرورش  ذهن و خلاقیت نیاز به محیط و اجتماع جدیدی دارد تا در کنار همسالان و با راهنمایی و بیان متخصصان این امر، به توانمندی لازم برسد.در گذشته کودکان با ورود به مدرسه و آغاز دوره ی ابتدایی در جریان جامعه پذیری قرار می
گرفتند و دبستان اولین مکان برای برخورد ها و تعاملات با دیگر افراد جامعه (به غیر از خانواده و اقوام) بود، در واقع کودک در این هنگام از محیط آرام و کوچک خانواده، پا فراتر نهاده و وارد جامعه ای بزرگتر می شد.اما امروزه کودکان قبل از رفتن به مدرسه و شروع آموزش رسمی، با شرکت در محیط های مختلف آموزشی، در جریان جامعه پذیری قرار می گیرند.از آنجایی که در این سنین کودکان بسیار تقلید پذیر بوده و الگویابی می کنند، رفتار ها و آداب اجتماعی- تربیتی از چشم آنها پنهان نمی ماند و درصدد الگوپذیری بر می آیند.اگر این عادات و رفتار ها، ناپسند باشد و با هنجار های جامعه مطابقت نداشته باشد و جزئی از شخصیت فرد گردد، در آینده باعث بروز مشکلاتی در جامعه خواهد شد و افزایش هزینه های اضافه بر دوش دولت را به وجود خواهد آورد.خرده فرهنگ ها، زاغه نشینی، حومه ی شهر، معمولا جایگاه افرادی با سطح درآمد ناچیز است که امکان استفاده از امکانات آموزشی و تربیتی مناسب برای کودکان خود را ندارند و یا نمی توانند در فرهنگ شهر نشینی، هضم شوند و با هنجار های آن کنار بیاید.یکی از اهداف ایجاد مهد کودک ها، آموزش کودکان جهت تربیت و اجتماعی شدن می باشد.با توجه به اهمیت آموزش در دوران قبل از مدرسه، ما بر آنیم تا طی این تحقیق به بررسی تاثیر مهد کودک ها در جامعه پذیری کودکان بپردازیم و بدانیم آیا این تاثیر با بهره گرفتن از روش های علمی جامعه شناختی، تربیتی و روان شناختی است؟ آیا مربیان آموزش دیده ای برای این کار در نظر گرفته می شوند؟ آیا سازمان بهزیستی توانسته است در آموزش و تربیت کودکان از طریق مهد کودک ها تاثیر گذار باشد؟ آیا مهد کودک ها با مسائل و مشکلاتی روبرو هستند که مانع تسریع فرایند جامعه پذیری کودکان شود؟
۱-۲- ضرورت انجام تحقیق:
در جریان صنعتی شدن[۵] جوامع و با حضور پر رنگ زنان در جامعه و اشتغال در کارخانجات و موسسات، نیاز به مکانی جهت نگهداری از کودکان احساس می شد، که افرادی در ازای دریافت دستمزد از کودکانی که مادران آن ها شاغل بودند، نگهداری می کردند.
البته مساله مربوط به نگهداری از کودکان، به گذشته های دور تر برمی گردد، چنانچه از بررسی دقیق لوح های دیوانی تخت جمشید نتیجه می گیرند که، مادران از مرخصی و حقوق زایمان و حق اولاد استفاده می کردند و
کودکان خردسال از پوشش خدماتی- حمایتی اجتماعی بهره می گرفتند.(پورعبد ا.، ۱۳۷۸) اما امروزه نگهداری از کودکان نسبت به گذشته، تفاوت های چشمگیری کرده است دیگر صرفا نگهداری از کودک در یک مکان و برای زمان مشخص که مادر نیست، مطرح نمی باشد بلکه آموزش و تربیت از معیار های مهم وتاثیر گذار است.زیرا مادران که ساعاتی از روز را در کنار فرزندان خود نمی باشند، انتظار دارند که فردی که به عنوان جایگزین خود انتخاب می کنند، به جای مادر مسائل اخلاقی و تربیتی را به فرزندان بیاموزد تا اوقاتش به بطالت نگذرد و آموزش های لازم و مهارت های کافی به او آموزش داده شود.
با توجه به اهداف کلی جمهوری اسلامی ایران و دیدگاه های برنامه ریزی شورای عالی انقلاب فرهنگی، جهت رشد همه جانبه کودکان و هم چنین رفع کمبود ها، محرومیت ها در زمینه فرهنگی کودکان، اهداف کلی آموزش پیش دبستانی به قرار زیر است:

  • کمک به جریان رشد جسمی، ذهنی، عاطفی، شخصیتی و اجتماعی کودکان با تکیه بر زمینه های دینی و اخلاقی
  • پرورش توانایی و استعداد کودکان به منظور آماده شدن آن ها برای ورود به دوره های تحصیلی بعدی
  • آماده ساختن کودکان جهت استفاده ی بیشتر و آسان تر از مفاهیم آموزشی
  • لغت آموزی و گسترش زبان فارسی به خصوص برای کودکانی که گویش محلی دارند.
  • آماده ساختن کودکان برای ایجاد روابط اجتماعی و حس تعاون و همکاری
  • کمک به خانواده های کم درآمد در استفاده از یک محیط سالم و تربیتی برای پرورش کودکان.(مفیدی، ۱۳۸۶)

با در نظر گرفتن این اهداف، ضرورت بررسی وضعیت مهد کودک ها در تاثیر گذاری آنها بر جامعه پذیری کودکان احساس می شود تا با توجه به کمبود ها در صدد رفع مشکلات برآمده و بتوانیم روند جامعه پذیری کودکان توسط مهد کودک ها را تسریع بخشیم.
۱-۳- تاریخچه مهد کودک ها:
“مهد کودک موسسه اجتماعی جدیدی است که در قرن بیستم شکل گرفته است.خواهران مک میلان(راشل و
مارگارت)[۶] که تا حدود زیادی تحت تاثیر عقاید فروبل قرار داشتند، مهد کودک را به عنوان نامی مناسب برای نوع تازه آموزش و پرورش از دبستان در نظر گرفتند.”(همان، ص ۳۶)
البته اولین مکانی که برای نگهداری و آموزش کودکان با تاکید زیاد بر آموزش از طریق بازی شکل گرفت، کودکستانی بود که توسط فردریک فروبل[۷]  آلمانی تاسیس شد.به همین جهت فروبل پدر کودکستان لقب گرفت.
خواهران مک میلان با تجربه ای که از کلینک های درمانی انگلستان در مورد کودکان بی بضاعت کسب کرده بودند، مهد کودک را مکانی برای پیشگیری بیماری های فکری و جسمی کودکان می دانستند و به همین جهت فلسفه اصلی آموزش و پرورش در مهد کودک را بر پایه ی مراقبت غذایی و پرورش فرد فرد کودکان استوار کردند.
بر اثر تلاش های موفقیت آمیز این دو خواهر، پارلمان انگلیس در سال ۱۹۱۸، قانون اخذ مالیات برای خدمات مهد کودک را تصویب کرد.سپس سایر کشور ها از مهد کودک های انگلیسی الگو گرفتند.
از جمله در ایلات متحده، این مراکز در دانشگاه کلمبیا[۸]، در مدرسه مریل پالمر در دیترویت و مراکز محله­ی راگز در بوستون تاسیس گردید.رشد مهد کودک ها در امریکا از طریق ارتباط با دانشگاه ها و دانشکده ها چشمگیر بود.عملکرد این مهد کودک ها به عنوان مراکز آزمایشگاهی و تحقیقاتی با توجه به اهداف، متفاوت بوده است.در نهایت از این طریق، اطلاعات فراوانی در زمینه ی رشد فردی کودکان به دست امد و اصول و روش های اساسی آموزش و پرورش در دوره ی پیش از دبستان از این مداکز به کشور های دیگر راه یافت.البته عوامل عمده ای همچون ضرورت های اجتماعی و فرهنگی، ضرورت های اقتصادی و ضرورت های علمی در بسیاری از کشور ها، از جمله عوامل موثر ئر رشد و گسترش مراکز پیش دبستانی به حساب می آیند.
[۱] Social skills
[۲] socialization
[۳] Contradiction
[۴] peer gro
[۵] industrialization
[۶] Rachel and Margaret Macmillan
[۷] Fredrich wilhelm  Froebel
[۸] Columbia University

تعداد صفحه:۱۲۱

قیمت : ۳۷۵۰۰ تومان

بلافاصله پس از پرداخت، لینک دانلود فایل در اختیار شما قرار میگیرد و  همچنین فایل خریداری شده به ایمیل شما نیز ارسال می شود

پشتیبانی سایت :                 asa.goharii@gmail.com

پایان نامه بررسی تأثیر سرمایه اجتماعی بر مشارکت سیاسی

 پایان نامه رشته  علوم اجتماعی

گرایش جامعه شناسی
دانشگاه آزاد اسلامی واحد گرمسار
دانشکده علوم انسانی
 
پایان نامه برای اخذ مدرک کارشناسی ارشد جامعه شناسی
 
عنوان:
بررسی تأثیر سرمایه اجتماعی بر مشارکت سیاسی در بین دانشجویان
دانشگاه پیام نور شهرکرد
۹۰– ۱۳۸۹
فهرست مطالب
عنوان                                                                                                             صفحه
فصل اول: کلیات تحقیق
مقدمه                                                                                                            ۲
بیان مسأله                                                                                                     ۱۲
سؤالات                                                                                                       ۱۶
اهمیت وضرورت                                                                                            ۱۷ اهداف تحقیق                                                                                                   ۹
اهداف کاربردی                                                                                               ۲۰
جمع بندی فصل                                                                                               ۱
سازماندهی تحقیق                                                                                            ۲۱
فصل دوم: مبانی نظری تحقیق                                                                             
پیشینه تحقیقات                                                                                               ۲۵
تحقیقات داخلی                                                                                              ۲۵
تحقیقات خارجی                                                                                              ۹
جمع بندی تحقیقات پیشین                                                                                ۳۱
تعریف مفاهیم                                                                                                  ۳
مشارکت سیاسی                                                                                              ۳۳
انواع مشارکت                                                                                                 ۵
سرمایه اجتماعی                                                                                               ۷
چهارچوب نظری                                                                                              ۲
رابرت پاتنام                                                                                                    ۲
قضایای مفهومی                                                                                             ۴۹
قضایای عملیاتی                                                                                              ۵۰
جیمز کلمن                                                                                                    ۵۱
قضایای مفهومی                                                                                              ۵۶
قضایای عملیاتی                                                                                              ۵۶
الکسی دوتوکویل                                                                                             ۵۸
قضایای مفهومی                                                                                              ۶۲
قضایای عملیاتی                                                                                             ۶۳
فرضیات تحقیق                                                                                               ۶۵
جمع بندی فصل                                                                                              ۶۶
فصل سوم: روش شناسی تحقیق                                                                            
روش تحقیق                                                                                                  ۷۰
تعاریف متغیرها                                                                                               ۷۱
ابزار گردآوری اطلاعات                                                                                     ۷۹
جامعه آماری                                                                                                  ۷۹
حجم نمونه                                                                                                    ۸۰
تعیین حجم نمونه                                                                                            ۸۰
شیوه نمونه گیری                                                                                             ۸۱
تکنیک های تجزیه و تحلیل                                                                                ۸۱
روایی و پایایی تحقیق                                                                                       ۸۱
فصل چهارم: تجزیه و تحلیل داده ها                                                                      
توصیف داده ها                                                                                               ۸۵
تحلیل داده ها                                                                                                 ۹۵
 
فصل پنجم: نتیجه گیری                                                                                      
نتیجه گیری                                                                                                  ۱۰۱
پیشنهادات                                                                                                   ۱۰۸
محدودیت های پژوهش                                                                                   ۱۰۹
منابع
منابع و مأخذ                                                                                                ۱۱۱
ضمایم                                                                                                       ۱۱۵
فهرست جداول،نمودارو مدل
جداول
جدول شماره۱ -۱: کلیات تحقیق                                                                    ۲۳
جدول شماره۲ -۱:نظریه ها،مفاهیم،فرضیات                                                        ۶۷
جدول شماره۳-۱: نتایج تحلیل روایی                                                               ۸۲
جدول شماره ۴-۱:جنس پاسخگویان                                                                ۸۵
جدول شماره ۴-۲:سن پاسخگویان                                                                  ۸۶
جدول شماره۴-۳:تحصیلات پاشخگویان                                                            ۸۸
جدول شماره۴-۴:عضویت پاسخگویان در نهادهای سیاسی و مدنی                              ۸۹
جدول شماره۴-۵:میزان سرمایه اجتماعی(اعتماد اجتماعی) پاسخگویان به نهادهای سیاسی و مدنی       ۹۰
جدول شماره۴-۶:نظر پاسخگویان دربارۀ افقی یا عمودی بودن ساختار نهادهای سیاسی       ۹۱
جدول شماره ۴-۷:نظر پاسخگویان دربارۀ هزینه بر بودن مشارکت در نهادهای سیاسی(ساخت سیاسی)۹۲
جدول شماره ۴-۸:نظر پاسخگویان دربارۀ احزاب و نهادهای جامعه مدنی                      ۹۳
جدول شماره۴-۹:نظر پاسخگویان دربارۀ تأمین منزلت های برابر جهت مشارکت در نهادها  ۹۴
جدول شماره۴-۱۰:بررسی رابطه مشارکت نهادی با میزان اعتماد اجتماعی پاسخگویان                  ۹۵
جدول شماره۴-۱۱:نتایج آزمون                                                                      ۹۶
جدول شماره۴-۱۲: بررسی رابطه مشارکت نهادی با افقی یا عمودی بودن ساختار نهادهای سیاسی   ۹۶
جدول شماره ۴-۱۳: نتایج آزمون                                                                    ۹۷
جدول شماره ۴-۱۴: بررسی رابطه مشارکت نهادی با ساخت سیاسی                                     ۹۷
جدول شماره ۴-۱۵: نتایج آزمون                                                                    ۹۸
جدول شماره۴-۱۶: بررسی رابطه اعتماد اجتماعی با ناکارآمدی احزاب و نهادهای جامعه مدنی۹۸
جدول شماره ۴-۱۷: نتایج آزمون                                                                    ۹۹
جدول شماره۴-۱۸: بررسی رابطه مشارکت نهادی با نظر پاسخگویان دربارۀ تأمین منزلت های برابر جهت مشارکت درنهادها                                                                     ۹۹
جدول شماره ۴-۱۹: نتایج آزمون                                                                    ۹۹
نمودار
نمودار ۴-۱: جنس پاسخگویان                                                                       ۸۵
نمودار ۴-۲: سن پاسخگویان                                                                         ۸۷
نمودار ۴-۳: تحصیلات پاسخگویان                                                                 ۸۸
نمودار ۴-۴: عضویت پاسخگویان در نهادهای سیاسی و مدنی                                   ۸۹
نمودار ۴-۵: میزان سرمایه اجتماعی(اعتماد اجتماعی)پاسخگویان به نهادهای سیاسی و مدنی  ۹۰
نمودار ۴-۶: نظر پاسخگویان دربارۀ افقی یا عمودی بودن مشارکت در نهادهای سیاسی و مدنی۹۱
نمودار ۴-۷: نظر پاسخگویان دربارۀ هزینه بر بودن مشارکت در نهادهای سیاسی(ساخت سیاسی )        ۹۲
نمودار ۴-۸: نظر پاسخگویان دربارۀ ناکارآمدی احزاب و نهادهای جامعه مدنی                 ۹۳
نمودار ۴-۹ : نظر پاسخگویان دربارۀ تأمین منزلت های برابر جهت مشارکت در نهادها       ۹۴
مدل
مدل نظری شماره ۳-۱: رابرت پاتنام                                                                ۵۰
مدل نظری شماره ۳-۲: جیمز کلمن                                                                 ۵۷
مدل نظری شماره ۳-۳: الکسی دوتوکویل                                                           ۶۳
مدل شماره ۳-۴: مدل تلفیقی پاتنام،کلمن، دوتوکویل                                              ۶۴
چکیده:
مشارکت سیاسی نه به دلایل اهمیت و کاربرد آن بلکه به خاطر تمایل جوامع به مشارکت در امور سیاسی و مشارکت در نحوه اداره حکومت ها از موضوعات اساسی مطالعات اجتماعی و سیاسی است.اندیشمندان معتقدند هر چه مردم بیشتر در امور اداره حکومت مشارکت داشته باشند قدرت و اقتدار دولت نیز افزایش می یابد و به تبع آن مشروعیت و مقبولیت مردمی نظام افزایش می یابد. با این رویکرد ، این پایان نامه متمرکز به بررسی رابطه بین سرمایه اجتماعی و مشارکت سیاسی (نهادهای مدرن)می باشد .سوالاتی که این پایان نامه به دنبال پاسخ به آن می باشد عبارتند از :
۱)آیا بین اعتماد اجتماعی و مشارکت نهادی در احزاب سیاسی(مشارکت در احزاب)رابطه ای وجود دارد؟
۲)ریشه بی اعتمادی به مشارکتهای نهادی را می­توان در­خود ساختارهای این نهادهای سیاسی (احزاب) ردیابی نمود؟
۳)بی اعتمادی به مشارکت نهادی را می توان در ساخت سیاسی ریشه یابی کرد؟
۴) چگونه سرمایه اجتماعی می تواند در کارآمدی و یا ناکارآمدی احزاب سیاسی به عنوان شکل نهادینه شده مشارکت موثر باشد؟
۵)چرا به چه دلایلی مردم به مشارکت نهادی در قالب سازمان های مدنی و نهادهای اجتماعی اعتماد نمی کنند؟
با توجه به سوالات مذکور چارچوب نظری تحقیق بر مبنای نظریه سرمایه اجتماعی (دیدگاه های پاتنام ، کلمن و دوتوکویل)تدوین و مدل سازی گردید .به منظور جمع آوری داده ها گویه های تدوین شده و متعاقبا  نگرش دانشجویان دانشگاه پیام نور شهر کرد مورد سنجش قرار گرفت و نهایتا یافته های پایان نامه از طریق روش های آماری مورد تحلیل قرار گرفتند.یافته های این پایان نامه نشان می دهند که بین اعتماد به نهادهاو  تأمین منزلت های برابر جهت مشارکت در این نهادها ارتباط معناداری دیده نشد،بین افقی و عمودی بودن ، ساخت سیاسی وناکارآمد بودن نهادهای سیاسی و مشارکت در این نهادها رابطه معناداری وجود دا

 
فصل اول :
کلیات تحقیق

فصل اول
کلیات تحقیق
 
 
 
فصل اول
مقدمه
به طور کلی، افراد در نوعی ویژه از با هم  بودن به رشد و  تعالی می رسند و نتیجه چنین ارتباطی  این است  که انسان وجود خود را در پرتو خاصی از نسبت یافتن با دیگران باز می شناسد و رابطه خلاق و  کارآمدی با جهان اجتماعی – میان خود و دیگری برقرار می کند و جز از این طریق نمی تواند توانائی های خود را به عنوان انسانی آگاه، آزاد ، فعال ، مصمم و با اراده عیان  سازد و تمامی این فرایند نیز در گرو مشارکت است.
در این راستا مفهوم مشارکت سیاسی تعریف واقعی پیدا می کند مشارکت سیاسی در اصطلاح به معنای کوشش سازمان یافته مردم درباره حکومت و سیاست است یعنی مردم درانتخاب رهبران سیاسی  جامعه و سیاست گذاری ها فعالانه حضور داشته و خود را نسبت به حکومت و سیاستهای آنها بیگانه احساس نمی کنند، به عبارت دیگر مردم با انتخاب رهبران و تأیید سیاست دولت هدایت آن رابر عهده می گیرند (اسکندری،۱۳۸۶،ص۱۷).
با این تعریف  در می یابیم که تغییرات سیاسی واجتماعی جوامع تابعی از تحول فردی و مشارکت سیاسی است. اما فرهنگ سیاسی مشارکتی به این معناست که افراد از نفوذ نظام سیاسی بر خود و میزان تأثیرگذاری خود بر نظام سیاسی آگاهی دارند و با علم به تأثیرگذاری متقابل آن  بر یکدیگر نسبت به ساخت سیاسی اداری و روند تصمیم گیری و امور اجرایی حساسیت نشان می دهند و تلاش می کنند در خط مشی و تصمیمات نظام سیاسی تأثیر بگذارند پس داشتن فرهنگ سیاسی مشارکتی در امور برای مشارکت سیاسی امری ضروری است و دین اسلام نیز مسلمانان  را در برابر جامعه مسئول دانسته و آنان را به دخالت در امور سیاسی – اجتماعی تشویق می کند.
در واقع می توان بیان کرد که  مشارکت سیاسی  یکی از پیچیده ترین مسائل در  قرون جدید می باشد که توسط گروهی که در جایگاه  قدرت نیستند برای دستیابی به قدرت یا تاثیرگذاری بر تصمیمات اتخاذ شده از سوی نخبگان صورت می گیرد ، ارتباط بین حکومت و مردم در برگیرنده اشکال جدید مشارکت سیاسی می باشد.در اینکه ملاک و معیار مشارکت سیاسی چه می تواند باشد به نسبت جوامع مختلف ، معیارها نیز متفاوت می باشد ، برخی از کارشناسان معتقدند که تنها از طریق نهادهای مدنی می توان مشارکت سیاسی را تحقق بخشید،این نهادها ی مدنی،تقاضاهای مدنی را تبدیل به الزامات سیاسی کرده و آنها را به کانالهای ارتباطی تصمیم گیری منتقل می کنند.مشارکت سیاسی نهادهای مدنی را به تحرک وا می دارد و این نهادها این احساس را در مردم بر می انگیزند که به جای اتکای به نهادهای دولتی و گسترش انتظاراتشان از این ارگانها در فرایندی تعالی بخش جامعه را به وضع مطلوبی برسانند.
تمییز بین ساختار حکومتها براساس درجه مشارکت سیاسی است که به مردم داده می شود ، که این ساختار سیاسی درتشکیل حکومتها تأثیر بسزایی دارد ، بطوریکه امروزه بیشتر نظامهای دموکراتیک براساس مجالس نمایندگی قرار دارد که مردم به شیوه غیرمستقیم در صحنه حضور دارند,پس اگر تصمیم گیری در پارلمان را نمایندگان مردمی انجام دهند در واقع اراده مردم تحقق یافته است و لذا حذف اینگونه مجالس نمایندگی در واقع ریشه کن کردن دخالتهای مردم درحکومت است, و به بعد از آن مشارکت سیاسی احزاب  مطرح می شود که در خلال احزاب,نظر مردم بروز می کند ، احزاب دستگاههایی هستند که در جهت سیاسی نمودن مردم,جدای از اینکه کانال ارتباطی مردم با دستگاه های دولتی نیز به شمار می روند و در نهایت مساله تفکیک قوا را مطرح می شود و استقلال قوای حاکم را معیار اصلی در جهت دموکراسی به شمار می آورند ، حقیقت این است که در دموکراسی اصل اساسی نه اکثریت مردم است و نه آرای مردم,نه انتخابات و نه وکیل فرستادن به مجلس .اساس کار اصل مشارکت است.دموکراسی چیزی نیست جز یک قالب سیاسی که در آن حداکثر مردم می توانند در امور عامه مشارکت نمایند,بنابراین نهادها نیستند که دموکراسی را می سازند بلکه مشارکت مردم در نهادها است که به دموکراسی قوام می بخشد و حاکمیت مردم در مشارکت عمومی متجلی می شود و حداکثر دموکراسی همان مشارکت مردم است.
ولی مسأله مهم ترجیح گونه های متفاوت مشارکت سیاسی در کشورها است، ترجیح گونه های مشارکت سیاسی به ساختارهای سیاسی و رژیم های سیاسی پیوند خورده است ، مشارکت سیاسی دارای ابعاد و اشکال متفاوتی است که عبارتند از:مشارکت مستقیم(توده ای) و مشارکت غیرمستقیم(نهادی)،که مشارکت توده ای مردم را در  بر می گیرد و مشارکت نهادی،نخبگان سیاسی،احزاب،جامعه مدنی وانجمنها را شامل می شود،که مشارکت نهادی یکی از نیازهای اصلی هر حکومتی به شمار می رود.در مشارکتهای غیرمستقیم عنصری به نام جامعه مدنی حد واسط فرد و دولت قرار گرفته است،نهادهای جامعه مدنی خود محصول اداره مشارکتند وصرفا”به مثابه نمایندگان واسط بین شهروند و حکومت عمل می کند همینطور که ممکن است افراد از طریق رای و اظهارنظر شخصی در سیاست جامعه و تصمیم سازی سیاسی مشارکت مستقیم داشته باشند،همچنین می توانند خواسته ها ونفوذ خود را به واسطه نهادهای ساختاری جامعه مدنی،احزاب سیاسی،گروه های صنفی،گروه های فشار،هیاتهای مذهبی و سیاسی-احتماعی نیز اعمال نمایند،این نهادها ی واسطه،صرفا” نقش تسهیل،طیف بندی و انسجام افراد ملت را به عهده دارند.امروزه مهمترین مسئله هر کشور،مشارکت اجتماعی و سیاسی مردم در روند تصمیم گیریهای قانونی آن کشور است چنانچه مشارکت مردم در یک کشور کم یا اصلا” به رسمیت شناخته نشود،بحران مشارکت ایجاد می شود و دولت که ناخودآگاه دست به انباشت قدرت زده است ناگزیر به توزیع قدرت می شود و سهم مردم را برای مشارکت در تصمیم گیریها به رسمیت می شناسد،چنانچه دولت به توزیع انباشت قدرت دست نزند نظام خود را سریعتر به زوال نزدیک می کند(خوش چشم آرائی،۱۳۸۰،ص۱).
.در کشور ایران نیز شاهد این نوع مشارکتها هستیم ولی به طور معمول مشارکت توده ای بیشتر مشاهده می شود زیرا مردم کمتر تمایل دارند در مشارکت نهادی فعالیت داشته باشند و در جامعه ای هم که مشارکت نهادی وجود نداشته باشد آن جامعه به توسعه به مفهوم واقعی نمی رسد. به نظر می رسد مطابق دانسته هایی که در بالا به آن اشاره شد در همه جوامع دو نوع مشارکت توده ای و نهادی وجود دارد ولی از لحاظ سطح مشارکت سیاسی با هم فرق دارند:اولین نوع آن مشارکت توده ای یا مشارکت مستقیم است که متشکل از توده مردم است، می توان گفت یکی از انواع مشارکت است بعضا” انعکاسی از گرایشات ایدئولوژیکی  تحلیلگران و نیز بیانگر وضعیت جهان واقعی است.ظاهرا” گسترش مشارکت سیاسی هم بر پایه جامعه چند قومی و هم بر پایه یک فرهنگ متجانس تاثیر می گذارد.به نظر می رسد گسترش مشارکت هم بر یک جامعه دارای دیوانسالاری و حکومت مرکزی ضعیف و هم بر یک جامعه دارای نظام دیوانسالاری قوی و متمرکز تاثیر می گذارد(پای و دیگران،۱۳۸۰،ص ۲۳۹-۲۴۱).
و دومین آن  مشارکت نهادی : به صورت غیر مستقیم توسط نخبگان ، احزاب ، و انجمن ها در جامعه اعمال می شود این دو نوع مشارکت به ساختار سیاسی و نظام سیاسی هر جا معه ای ربط پیدا می کند ، در بعضی تضادهای سیاسی این ساختار رژیم های سیاسی مانع ایجاد مشارکتی ( توده ای و یا نهادی )  می شود و آنها را  تضعف می نمایند،ازاین نظر مویسر و پای طرق ارتباطی مختلفی که انجمنهای داوطلبانه با مشارکت سیاسی پیدا می کنندرا اینچنین بیان بر می شمرنند عبارتند:
۱-فعالیتهای اجتماعی:
انجمنهای داوطلبانه به مثابه عرصه و فرصتهایی هستند که افراد فعالانه در محیطهای عمومی رسمی دخالت و شرکت می کنند ، عضویت در انجمنهای داوطلبانه نسبتاً با فعالیت مرتبط است و این عرصه ای است که ممکن است منجر به به فعالیت سیاسی یا اجتماعی بین اعضاء شود . عضویت با فعالیت یکی نیست اما مرتبط است ، همچنین گروه ها فرصتهای بسیاری برای دنبال کردن منافع شخصی و توسعه شبکه های اجتماعی و افقی به دست می آورند . علل پیوستن به انجمنها می تواند از طریق بسیج باشد یا از طریق دعوت بعضی اشخاص یا به دلایل اجتماعی برای بهبود زندگی اجتماعی صورت گیرد ، افراد در این نوع سازمانها دوست پیدا می کنند و همدیگر را ملاقات می کنند .
۲)سیاسی شدن :
انجمنهای داوطلبانه به مثابه عرصه هایی هستند که صریحاً در بعضی از آنها موضوعات سیاسی مطرح و بحث می شود .
۳)رهبری :
انجمنهای داوطلبانه به مثابه سازمانهایی هستند که در آنها افراد می توانند به رهبری برسند و به طور آشکار تجربیاتی به دست آورند و این مهارتهای بالقوه را در حوزه سیاسی استفاده کنند .

تعداد صفحه:۱۵۵

قیمت : ۳۷۵۰۰ تومان

بلافاصله پس از پرداخت، لینک دانلود فایل در اختیار شما قرار میگیرد و  همچنین فایل خریداری شده به ایمیل شما نیز ارسال می شود

پشتیبانی سایت :                 asa.goharii@gmail.com

پایان نامه بررسی تأثیر دینداری بر میزان بزهکاری در نوجوانان

  پایان نامه رشته  علوم اجتماعی

گرایش جامعه شناسی
دانشگاه آزاد اسلامی
واحدگرمسار
دانشکده علوم انسانی،گروه جامعه شناسی
پایان نامه برای دریافت درجه کارشناسی ارشد ((M.A))
عنوان:
بررسی تأثیر دینداری بر میزان بزهکاری در نوجوانان
(شهرستان دامغان)
اسفند۱۳۹۱
فهرست مطالب

مقدمه۱۲
فصل اول: کلیات
مقدمه
 
۱-۱ – بیان مسئله۱۵
۲-۱ – اهمیت موضوع و ضرورت تحقیق۲۱
۳-۱ – اهداف تحقیق۲۲
فصل دوم: مبانی نظری 
مقدمه۲۵
۱-۲- مروری بر تحقیقات پیشین۲۶
۱-۱-۲-تحقیقات داخلی۲۷
۲-۱-۲-تحقیقات خارجی۳۷
۳-۱-۲-نقد وبررسی تحقیقات پیشین۴۲
۲-۲-مبانی نظری۴۷
۱-۲-۲- دیدگاه ها و نظریات جامعه‏شناسى دین۴۹
۱-۱-۲-۲- آگوست کنت۴۹
۲-۱-۲-۲-امیل دور کیم۵۱
۳-۱-۲-۲- کارل مارکس۵۳
۴-۱-۲-۲- ماکس وبر۵۴
۵-۱-۲-۲ – پیتربرگر۵۶
۶-۱-۲-۲–یواخیم واخ۵۸
۷-۱-۲-۲- نظریه کارکردی۶۰
۸-۱-۲-۲- رویکرد نئوکارکرد گرایی۶۳
۹-۱-۲-۲- الگوی دینداری لنسکی۶۴
۱۰-۱-۲-۲- الگوی دینداری گلاک واستارک۶۶
۱۱-۱-۲-۲- رویکرد اندیشمندان مسلمان به دین۶۹
۱۲-۱-۲-۲–کارکرد دین از منظر قرآن۷۱
۲-۲-۲- نظریات آسیب شناسی۷۳
۱-۲-۲-۲- پارادایم اثبات گرا۷۴
الف) نظریه فشار۷۴
ب) نظریه یادگیری اجتماعی۷۸
ج)نظریات کنترل اجتماعی۸۰
۲-۲-۲-۲–پارادایم بر ساخت گرا۸۳
الف) نظریه انگ زنی۸۳
ب) نظریه پدیدار شناختی۸۵
ج)نظریه تضاد۸۷
۳-۲-۲-۲– قرآن وانحرافات در جامعه۸۹
۴-۲-۲-۲- الگوی سنجش بزهکاری۹۱
۳-۲ چارچوب نظری تحقیق۹۳
۴-۲-مدل نظری تحقیق۹۶
۵-۲فرضیات تحقیق۹۶
فصل سوم :روش شناسی 
مقدمه۹۹
۱-۳- تعاریف مفاهیم۱۰۰
الف)دینداری۱۰۰
ب) بزهکاری۱۰۶
۲-۳-اعتبار وپایایی۱۰۸
۳-۳- روش تحقیق وتکنیک جمع آوری داده ها۱۰۹
۴- ۳- جمعیت آمارى۱۱۰
۴-۴ – حجم نمونه و شیوه نمونه‏گیرى۱۱۰
۵-۴- روش‏ها و تکنیک‏هاى تحلیل اطلاعات۱۱۱
فصل چهارم: یافته‏هاى تحقیق
مقدمه
۱-۴ – توصیف داده‏ها۱۱۵
الف) ویژگی های فردی پاسخگویان۱۱۵
ب) دینداری۱۲۲
ج) بزهکارى۱۵۱
۳-۴ – آزمون فرضیات۱۸۱
۴-۴- همبستگى شاخص ها۱۸۷
۵-۴ تحلیل رگرسیون چند متغیری۱۸۹
فصل پنجم: بحث و نتیجه‏گیرى
۱-۵-تفسیر نظرى نتایج۱۹۴
۲-۵-پیشنهادات۲۰۹
منابع و مآخذ۲۱۱
ضمائم۲۲۱

فهرست جداول

جدول  ۴-۱ -۱- توزیع پاسخگویان بر حسب جنس۱۱۶
جدول  ۴-۱ -۲- توزیع پاسخگویان بر حسب نوع مدرسه۱۱۶
جدول ۴-۱ -۳- توزیع پاسخگویان بر حسب میزان تحصیلات والدین۱۱۷
جدول ۴ -۱ -۴- توزیع پاسخگویان بر حسب وضعیت اشتغال پدر۱۱۸
جدول ۴ -۱ -۵- توزیع پاسخگویان بر حسب وضعیت اشتغال مادر۱۱۹
جدول ۴-۱ -۶- توزیع پاسخگویان بر حسب رشته تحصیلی۱۱۹
جدول ۴ -۱ -۷- توزیع پاسخگویان بر حسب سن۱۲۰
جدول ۴ -۱ -۸- توزیع پاسخگویان بر حسب میزان درآمد والدین۱۲۱
جدول ۴ -۲ -۱- نظر پاسخگویان درباره اعتقاد به قرآن۱۲۳
جدول ۴ -۲ -۲- نظر پاسخگویان درباره رسیدگى به اعمال و رفتار در روز قیامت۱۲۴
جدول ۴ -۲ -۳-نظر پاسخگویان درباره پرستش خداونددرزندگی۱۲۵
جدول ۴-۲-۴ نظر پاسخگویان درباره وجود دنیایی پر از عدل و داد با ظهور حضرت مهدی(عج)۱۲۶
جدول ۴-۲ –۵-نظر پاسخگویان درباره اعتقاد به وجود فرشتگان۱۲۷
جدول۴-۲-۶- توزیع درصدفراوانی پاسخگویان بر حسب بعداعتقادی۱۲۸
جدول۴ -۲ -۷- نظر پاسخگویان درباره احساس معنویت عمیق در هنگام زیارت۱۲۹
جدول ۴ -۲ -۸- نظر پاسخگویان درباره عذاب وجدان پس از ارتکاب گناه۱۳۰
جدول۴ -۲ -۹-نظر پاسخگویان درباره ترس ازخداوند۱۳۱
جدول ۴ -۲ -۱۰-نظر پاسخگویان درباره احساس توبه براى جبران گناهان۱۳۲
جدول ۴-۲ -۱۱-نظر پاسخگویان درباره تقرب در هنگام عبادت۱۳۳
جدول۴-۲-۱۲- توزیع درصدفراوانی پاسخگویان بر حسب بعدتجربی دین۱۳۴
جدول ۴ -۲ -۱۳-نظر پاسخگویان درباره خرید وفروش مشروبات الکلی در جامعه۱۳۵
جدول ۴ -۲ -۱۴- نظر پاسخگویان درباره انجام هرکاری براساس میل پاسخگویان۱۳۶
جدول ۴ -۲ -۱۵-نظر پاسخگویان درباره ارضاء نیازهای نوجوانان۱۳۷
جدول ۴ -۲ -۱۶-نظر پاسخگویان درباره زندگی موفق بدون توجه به دستورات خدا۱۳۸
جدول ۴-۲ -۱۷- نظر پاسخگویان درباره زندگی در جامعه ای که ارزشهای اسلامی درآن حاکم است۱۳۹
جدول ۴ -۲ -۱۸- نظر پاسخگویان درباره امر به معروف ونهی ازمنکر۱۴۰
جدول۴-۲-۱۹-توزیع درصدفراوانی پاسخگویان بر حسب بعدپیامدی دین۱۴۱
جدول ۴ -۲ -۲۰- نظر پاسخگویان درباره  تلاوت قرآن۱۴۲
جدول ۴ -۲ -۲۱-نظر پاسخگویان درباره خواندن نماز۱۴۳
جدول ۴ -۲ -۲۲-نظر پاسخگویان درباره گرفتن روزه در ماه رمضان۱۴۴
جدول ۴-۲ -۲۳- نظر پاسخگویان درباره ادای نماز جماعت در مسجد۱۴۵
جدول ۴-۲ -۲۴- نظر پاسخگویان درباره شرکت در مراسم اعیاد مذهبی وعزاداری ها۱۴۶
جدول ۴-۲ -۲۵- نظر پاسخگویان درباره شرکت در مراسم شب های احیا۱۴۷
جدول۴-۲-۲۶-توزیع درصدفراوانی پاسخگویان بر حسب بعدمناسکی دین۱۴۸
جدول۴-۲-۲۷- توزیع پاسخگویان بر حسب مقیاس های دینداری۱۴۹
جدول۴-۲-۲۸- توزیع پاسخگویان بر حسب مقیاس دینداری کل۱۵۰
جدول ۴ -۲ -۲۹- توزیع پاسخگویان بر حسب تقلب در امتحان۱۵۲
جدول ۴-۲ -۳۰- توزیع پاسخگویان بر حسب قرض گرفتن وپس ندادن پول یاهر چیز دیگر۱۵۳
جدول ۴ -۲ -۳۱- توزیع پاسخگویان بر حسب برداشتن چیزى از خانه بدون اجازه۱۵۳
جدول۴-۲-۳۲-توزیع درصدفراوانی پاسخگویان بر حسب سرقت وتقلب۱۵۵
جدول ۴-۲ -۳۳-توزیع پاسخگویان بر حسب مصرف سیگار و مواد قوى‏تر در کنار دوستان۱۵۶
جدول ۴-۲ -۳۴-توزیع پاسخگویان بر حسب شرکت در مجالسى که مواد مخدر و الکلى باشد۱۵۷
جدول ۴-۲ -۳۵- توزیع پاسخگویان بر حسب استفاده از مواد روان گردان یا نشاط آور۱۵۸
جدول۴-۲-۳۶-توزیع درصدفراوانی پاسخگویان بر حسب کجروی اخلاقی۱۵۹
جدول ۴-۲ -۳۷- توزیع پاسخگویان بر حسب حضور در پارتی های مختلط۱۶۰
جدول ۴ -۲ -۳۸- توزیع پاسخگویان بر حسب تماشای فیلم غیر مجاز۱۶۱
جدول ۴ -۲ -۳۹- توزیع پاسخگویان بر حسب ایجاد مزاحمت تلفنی برای دیگران۱۶۲
جدول ۴ -۲ -۴۰- توزیع پاسخگویان بر حسب رد وبدل کردن عکس وکلیپ های غیر اخلاقی۱۶۳
جدول ۴-۲ -۴۱- توزیع پاسخگویان بر حسب مزاحمت برای جنس مخالف۱۶۴
جدول ۴-۲ -۴۲- توزیع پاسخگویان بر حسب ترساندن مردم در اماکن عمومی۱۶۵
جدول ۴-۲-۴۳-توزیع درصدفراوانی پاسخگویان بر حسب کجروی فرهنگی۱۶۶
جدول ۴-۲ -۴۴ توزیع پاسخگویان بر حسب دعوا همراه با زد وخورد۱۶۷
جدول ۴-۲ -۴۵- توزیع پاسخگویان بر حسب  ایستادن در مقابل معلم ومسئولان مدرسه۱۶۸
جدول ۴ -۲ -۴۶- توزیع پاسخگویان بر حسب درگیری در مدرسه با دانش آموزان۱۶۹
جدول ۴-۲ -۴۷- توزیع پاسخگویان بر حسب آسیب رساندن به وسایل نقلیه دیگران۱۷۰
جدول ۴ -۲ -۴۸- توزیع پاسخگویان بر حسب نوشتن یا نقاشی برروی صندلی های کلاس۱۷۱
جدول ۴-۲ -۴۹- توزیع پاسخگویان برحسب‏ شکستن شیشه ودرب وپنجره۱۷۲
جدول۴-۲-۵۰-توزیع درصدفراوانی پاسخگویان بر حسب تخریب وپرخاشگری۱۷۳
جدول ۴-۲-۵۱ توزیع پاسخگویان برحسب دوستی با جنس مخالف۱۷۴
جدول ۴-۲-۵۲- توزیع پاسخگویان برحسب استفاده از آرایش و پوشش نامناسب برخلاف عرف و جامعه۱۷۵
جدول ۴ -۲ -۵۳- توزیع پاسخگویان بر حسب اخطار بخاطر پوشش وظاهر نامناسب۱۷۶
جدول ۴-۲-۵۴-توزیع درصدفراوانی پاسخگویان بر حسب کجروی جنسی۱۷۷
جدول ۴ -۲ -۵۵- توزیع پاسخگویان بر حسب مقیاس های بزهکاری۱۷۹
جدول ۴ -۲ -۵۶- توزیع پاسخگویان بر حسب مقیاس بزهکاری کل۱۸۰
 برای تعیین رابطه بین جنس و بزهکاریT-TEST جدول ۴-۳-۱- آزمون۱۸۱
 برای تعیین رابطه بین نوع مدرسه و بزهکاریT-TEST جدول ۴-۳-۲- آزمون۱۸۲
جدول۴-۳-۳-ضریب همبستگی پیرسون بین میزان درآمد والدین با بزهکاری۱۸۳
جدول۴-۳-۴-ضریب همبستگی پیرسون بین تحصیلات  والدین با بزهکاری۱۸۴
جدول ۴-۳ -۵- بررسی رابطه بین میزان دینداری پاسخگویان با میزان بزهکاری آنان۱۸۶
جدول ۴ -۴ -۱-ضریب همبستگى گاماى ابعاد دینداری  بر حسب ابعاد انواع بزهکارى۱۸۸
جدول ۴ -۵ -۱- تحلیل رگرسیون چند متغیرى براى توضیح و پیش‏بینى میزان  بزهکارى۱۹۲

 
مقدمه
در طی سالیان متمادی که ازعمر بشر وجامعه انسانی می گذرد،دین تنها گزینه ای است که تقریباًتمام انسانها در اختیار داشته اند. دین در عرصه اجتماع  سالهای متمادی حضوری چشم گیر داشته ومذهب از ساختارهای اساسی جهت درک زندگی اجتماعی در جهان معاصراست. از این رو دین یک جامعه از منزلت بر جسته‏اى در ارزیابى و شناسایى پایه‏هاى حیات اجتماعى برخوردار است.
ارزش‏هاى دینى داراى ابعاد مختلفى است. برخى دانشمندان علوم اجتماعى دیندارى یا وابستگى به معنویت را داراى حداقل دو بعد اساسى «اعتقادات دینى و معنوى» و «حفظ و پای بندى به ارزش‏هاى دینى و معنوى موجود در جامعه» دانسته‏اند. که از طریق پاسخ به سؤالات عقیدتى و سؤالاتى که میزان پایبندى افراد جامعه را به دین نشان مى‏دهد، مکشوف خواهد شد.
دور کیم به عنوان جامعه شناس معتقد بود که دین در درون افراد، احساس الزامى اخلاق نسبت به مصالح و هنجارهاى اجتماعى را پدید مى‏آورد.
در صورتی که نقش دین در جامعه کمرنگ شود وباورهای دینی در جامعه تضعیف شوند، جامعه با مشکلات اجتماعى اساسى و بنیادى مواجه خواهد شد.
در این صورت افراد جامعه، هر روز از ارزش‏ها و هنجارهاى اخلاقى و اجتماعى دور گشته و دچار سر گردانى و آشفتگى روحى و روانى مى‏شوند و ممکن است از ارزش‏ها و هنجارهاى منحرف تبعیت کند.
تحقیق حاضر نیز به بررسی تأثیردینداری ومیزان بزهکاری نوجوانان مى‏پردازد که تمامى مجموعه و موضوعات در پنج فصل جاى داده شده است.
۱ – فصل اول که به بحث کلیات تحقیق اعم از بیان مسئله، اهداف تحقیق و اهمیت موضوع و ضرورت تحقیق مى‏پردازد.
۲ – در فصل دوم که مبانی نظری می باشددر ابتدا به بیان اجمالى تحقیقاتى که در گذشته انجام شده و مرتبط با موضوع تحقیق حاضر مى‏باشد مى‏پردازد. سپس با توجه به محدودیت هاى زمانى و محتوایى موجود دیدگاه هاى مختلف نظریه پردازان در خصوص جامعه‏شناسى دین و نظریات آسیب‏شناسى که به نوعى مرتبط با موضوع تحقیق بوده‏اند. مورد بررسى قرار گرفته است. با تلفیق این دیدگاه ها و نظریات چار چوب نظرى تحقیق تبیین گردیده است. در نهایت فرضیه های تحقیق با توجه به چارچوب نظری استخراج ومدل نظری ترسیم شده است.
۳ – فصل سوم به تعریف مفاهیم و متغیرهاى تحقیق به صورت نظرى و عملیاتى پرداخته است و همچنین با توجه به سطح سنجش متغیرها، ذکر شده است که از چه روش ها و تکنیک‏هایى براى جمع آورى و تحلیل اطلاعات استفاده شده است.
۴- فصل چهارم به توصیف داده‏ها و تحلیل آمارى اطلاعات مرتبط با تحقیق پرداخته است و سعى شده فرضیات تحقیق مورد سنجش و ارزیابى قرار بگیرند.
۵ – فصل پنجم به بحث و نتیجه‏گیرى یافته‏هاى پژوهش مى‏پردازد.
فصل اول:
کلیات
 
 
مقدمه
گسترش آسیب های اجتماعی و جرایم از جمله مسایل اجتماعی عمده است ،که امروزه گریبانگیر بسیاری از جوامع کنونی خصوصاً جهان سوم که در حال گذر از سنت به مدرنیته هستند می باشد.
لذادر این فصل ابتدا به بیان مساله پرداخته شده است تا مشخص شود که موضوع تحقیق حاضر یک مساله اجتماعی است که بی توجهی به آن باعث ضرر و پرداخت هزینه های اجتماعی و اقتصادی گزافی بر جامعه می شود، و در ادامه به بیان اهمیت تحقیق و اهداف آن پرداخته شده است.
۱-۱ – بیان مسئله
زندگی اجتماعی انسان به وسیله قواعد یا هنجارهای اجتماعی تنظیم می شود. به عبارتی آنچه که همکاری و وابستگی متقابل بشری یا نظم اجتماعی را امکان پذیرمی سازد; نظامی از الگوهای رفتاری است که همه افراد متعلق به یک فرهنگ درآن سهیم اند. یعنی جامعه تا زمانی می تواند به عنوان یک واحد پویا به حیات خودادامه دهد که همنوایی با الگوهای مشخص صورت پذیرد. جامعه ای که بخواهدسازمان اجتماعی اش را حفظ کند باید اعضایش را اجتماعی کند. هرگاه فرآینداجتماعی شدن به درستی صورت نگیرد و فراگردهای نظارت اجتماعی نیز قادر به ایفای نقش خویش بطور مؤثر نباشد ، جامعه با اشکالی از هنجارشکنی وقانون شکنی مواجه خواهد شد.
بزهکاری نوجوانان به عنوان یک رفتار غیر معمول از اشکال انحرافات اجتماعی است و به خاطر نقش مؤثر نوجوانان در آینده ی جامعه، از اهمیت بالایی برخوردار است. به همین دلیل یکی از مسائل پیچیده ی عصر حاضر که توجه بسیاری محققان و صاحب نظران را به خود معطوف داشته است، موضوع مجرمین در سنین پایین و نوجوانان بزهکار است.
بزهکاری نوجوانان با تاثیرات منفی احساسی، فیزیکی و اقتصادی ای که در سراسر جامعه دارد یکی از مهم ترین مسایل اجتماعی جامعه ما است. بزهکاری در بین نوجوانان بیش از هر گروه سنی دیگر خطرآفرین به نظر می رسد چرا که نوجوانان در سن بلوغ و جامعه پذیری هستند و امکان اصلاح برایشان وجود دارد. اهمیت این وضعیت به اندازه ای است که این سنین را سنین بحرانی می دانند (حسینی نثار، ۱۳۸۳: ۲) زیرا در این دوره نوجوانان به دنبال یافتن هویت خویش، در مسیر شکل دادن به شخصیتی متکی به خود گام بر می دارند.
یکی از عواملی که در بزهکاری و افزایش کجروی اجتماعی تاثیر به سزایی دارد بی توجهی به مسایل دینی و معنوی و عدم ایمان به خداوند است. بسیاری از آسیب شناسان اجتماعی و جرم شناسان براین عقیده هستند که مذهب به عنوان اصلی ترین عامل خود کنترلی افراد را از کج رفتاری و ناهنجاری و رفتارهای پرخطر دور نگه می دارند.
نقش باورهای مذهبی در هدایت افراد و جامعه به سوی مسیر صحیح زندگی نکته ای است که بسیاری از متخصصان و جامعه شناسان غربی نیز بر این عقیده دست یافته اند و آنرا غیر قابل انکار می دانند، به گونه ای که زوال اخلاقیات در غرب افزایش میزان جرم و جنایت در این کشورها و شیوع انواع فسادهای اخلاقی را نتیجه رویگرداندن شهروندانشان از دین باوری می دانند (ابوالمعالی، ۱۳۸۹: ۴۵).در واقع هنگامی که انسان دور از چشم دیگران است، نه قانون، نه افکار عمومی ونه هیچ مسئله‌ی اجتماعی دیگر، کارهای او را کنترل نمی‌کند، بلکه در این حالت، کنترل کار در پرتو ایمان به قدرتی صورت می‌گیرد که در همه‌ی مکان‌ها وزمان‌ها شاهد کارهای انسان است و به رفتار پسندیده و نیک پاداش می‌دهد وبدی و گناه را مجازات می‌کند؛ بنابراین پرورش درست مذهبی که بر مبنای علمی استوار باشد و داشتن ایمان کامل، بزرگ‌ترین عامل بازدارنده از کجروی و بزهکاری است (مالرب، ۱۳۷۹: ۱۳۸).
دین و مذهب یکی از قدیمی ترین پدیده های اجتماعی و از نیرومندترین و پایدارترین نهادهای زندگی اجتماعی انسان در طول تاریخ بوده است. توجه و باور به جهانی فراتر از جهان مادی و تلاش برای برقراری ارتباط با آن جهان، یکی از ارکان اساسی دینداری انسانها به شمار می رود.
ازاین رو، یکی از رویکردهای مهم مطرح در جامعه شناسی تبیین کارکردی دین است. این رویکرد در کنار دیگر رویکردهای فردی و اجتماعی مورد توجه قرار می گیرد (همیلتون، ۱۳۸۱: ۴۵).
هدن معتقد است که دینداری عامل اساسی اجتماعی شدن وانسجام فکری، عملی و جهت گیری در رفع مشکلات، پدیده ها و مسائل اجتماعی است (آزاد ارمکی،۱۳۷۷: ۱۶۰).
از دید دورکیم هیچ جامعه شناخته شده ای در طول تاریخ بدون دین نبوده است و در طول ادوار مختلف تاریخ و در جوامع متفاوت، ادیان به اشکال مختلف وجود داشته اند. به نظر وی دین و آموزه های دینی انسان را به سمت اخلاق و دوری از پلیدی ها و زشتی ها دعوت می کند. دین باعث ایجاد امنیت اخلاقی شده و این امنیت موجب کنترل درونی و بروز رفتارهای ارزشی و مطابق با هنجارها می شود (دورکیم، ۱۳۸۳: ۳۲۹).
در این میان، دین در جامعه ایران نیز از جایگاهی خاص برخوردار بوده و هست. درطول تاریخ، ایران همیشه جامعه ای دینی بوده و دین در آن همه گیر بوده است، به گونه ای که غالب اوقات دین فرانهادی بوده که سایراجزا جامعه را تحت الشعاع خود قرار می داده است (کرم اللهی،۹:۱۳۸۸).
باتوجه به تحقیقات انجام شده در زمینه دین می بینیم در سال های پس از جنگ و دهه اخیر از گرایشات و تمایلات دینی و مذهبی مردم در مقایسه با اوایل انقلاب کاسته شده است که عوامل مختلفی چون فقر، فشار مالی، تغییر نظام ارزش های جامعه از طریق پرورش نیازهای مادی و دنیوی باتبلیغات گسترده و گسترش روزافزون برنامه های جذاب برنامه های تلویزیونی، آموزش ناصحیح محتوای مذهبی، ضعف دارندگان نقش هدایت یا روحانیت و روش های ارائه دین از سوی این نهاد باعث تضعیف دین گردیده است (رفیع پور، ۱۳۸۰).
آنچه که مهم است توجه به این نکته است که، امروزه نهادهای جدیدی همچون مدارس، رسانه ها، دانشگاه ها و . در کنار نهادهای قدیمی همچون خانواده هر یک ارزش خاصی را اشاعه می دهند و این امر سبب نامتجانسی جامعه شده و افراد جدیدی همچون نوجوانان که وارد این جامعه می شوند در معرض تغییر قرار دارند. امروزه نوجوانان ایرانی از یک طرف تحت تاثیر فرهنگ دینی جامعه خود هستند، فرهنگی که مورد احترام خانواده ها و اجتماعات جامعه آنها است و از طرفی دیگر متاثر از نهادهای (داخلی و خارجی) و عناصر ساختی دنیای مدرن می باشند. بنابراین نگاه نسل نوجوان به دین با نگاه نسل گذشته تغییرات اساسی کرده است ; و ایده هایشان متفاوت با ایده های نسل قبل می باشد (میرسندسی، ۱۳۸۳: ۱۵۶) که منجر به بی علاقگی و حس بی تفاوتی نسبت به مسائل مذهبی و ضعف و سستی در دین خواهد شد، که مظاهر آن ،همه آداب و مسائل زندگی فردی و اجتماعی آنان را نیز تحت الشعاع قرار خواهد داد.
شریفی در زمینه روی گردانی و فاصله گرفتن نسل جدید از دین می نویسد: «نیاز این نسل و کیفیت ترقی و تفکر این نسل شناخته شده نیست نسلی که با مدرن ترین اندیشه های امروز کم و بیش آشنا است و مکتب های فلسفی از هر طرف به مغزش هجوم  می آورد، نمی تواند درحد یک مذهب ارثی تقلیدی و تعبدی پایین بیاید. بنابراین به نظر می رسد مبانی اعتقادی و ایمان دینی و مذهبی نسل جدید سست تر شده که در نتیجه خلا ناشی از آن ممکن است موجب آوارگی و پرشانی و رنج بیشتر این نسل گردیده و یا با چیزهایی پر می شود که به فساد و تباهی منجر می گردد و جز این دو سرنوشت، سرنوشت دیگری ندارد))(شریعتی، ۱۳۵۶: ۳۳).
جامعه ایران ازمعدودجوامعی است که دین درآن حضورفعال وپرمسئولیتی دارد. همین امرآن را درموقعیت یک آزمون بزرگ ودربرابریک تجربه تاریخی سرنوشت سازقرارداده است . به طوری که شکست یاتوفیق آن می تواندتأثیرات عمیق وماندگاری براین جامعه، برای این دین و حتی برمسیرتحولات دنیای آینده برجای گذارد. زیرا دین از طریق انتقال ارزش ها به نسل نوجوان و جوان ،آینده هر جامعه ای را تحت تاثیر قرار می دهد. ازاین رو، در صورتی که نقش دین در جامعه کمرنگ شود و دینداری در جامعه تضعیف گردد، جامعه با مشکلات اجتماعی اساسی و بنیادی مواجه خواهد شد. دراین صورت افراد جامعه بخصوص نسل نوجوان و جوان از دین و ارزش های دینی فاصله گرفته و دچار سرگردانی و آشفتگی روحی و روانی می شوند و ممکن است از ارزش و هنجارهای منحرف تبعیت کنند.
بدین سان توجه زیادی که امروزه به رفتارهای نابهنجار اخلاقی، خلاف شرع و بزهکارانه افراد مخصوصا ً
نوجوانان معطوف می شود تا حدودی نمایانگر این واقعیت است که جامعه در انتقال باورها، ارزش ها و هنجارهای دینی به نسل جدید، دچار ضعف و سستی شده است.
بنابراین، با توجه به اینکه جامعه ما جامعه ای است جوان و نسل نوجوان و جوان بیشترین درصد جمعیت را در جامعه تشکیل می دهند. بزهکاری در میان این نسل می تواند تهدیدی برای امنیت اجتماعی جامعه و بروز بحران های جدی در سطوح مختلف اخلاقی جامعه باشد.در چنین زمینه ای، سنجش میزان دینداری نوجوانان اهمیت به سزایی دارد.
سوال اصلی تحقیق:
براستی دینداری و تعهد مذهبی افراد- آن هم در سال های نوجوانی- تا چه حد مانع از بروز رفتار بزهکارانه در آنان می شود؟ آیا ارتباط منفی و معکوس میان پای بندی به دین و میزان بزهکاری وجود دارد؟ قدرت ارتباط این دو تا چه حد است؟
سوالات فرعی تحقیق:
۱- وضعیت دینداری نوجوانان چگونه ارزیابی می شود؟
۲- وضعیت بزهکاری نوجوانان چگونه ارزیابی می شود؟
۳-وضعیت بزهکاری نوجوانان (بااحتساب انواع بزهکاری)با توجه به متغیرهای زمینه ای چگونه ارزیابی می شود؟
۵- ارتباط هر یک از ابعاد دینداری با انواع بزهکاری چگونه است؟
۶- کدامیک از ابعاد دینداری نقش بیشتری در کاهش بزهکاری دارد؟
 

تعداد صفحه:۲۲۴

قیمت : ۳۷۵۰۰ تومان

بلافاصله پس از پرداخت، لینک دانلود فایل در اختیار شما قرار میگیرد و  همچنین فایل خریداری شده به ایمیل شما نیز ارسال می شود

پشتیبانی سایت :                 asa.goharii@gmail.com

پایان نامه بررسی تاثیر امنیت شغلی بر تعهد سازمانی

 پایان نامه رشته  علوم اجتماعی

دانشگاه آزاد اسلامی
واحد گرمسار
دانشکده علوم انسانی، گروه جامعه شناسی
پایان نامه برای دریافت درجه کارشناسی ارشد(M.A)
– گرایش جامعه شناسی
عنوان تحقیق : بررسی تاثیر امنیت شغلی بر تعهد سازمانی در سازمان تامین اجتماعی
 )اداره کل شرق تهران بزرگ)
 
شهریور ۱۳۹۱
فصل اول: کلیات تحقیق
 
چکیده ۱
مقدمه ۳
۱-۱- بیان مسئله ۴
۲-۱- ضرورت واهمیت تحقیق. ۶
۳-۱- اهداف تحقیق. ۷
فصل دوم: ادبیات نظری تحقیق
مقدمه ۹
۱-۲- بررسی سیر تاریخی و پیشینه موضوع ۱۰
۱-۱-۲- نظریه های کلاسیک ۱۱
۲-۱-۲- عصر رفتار گرایان ۱۲
۳-۱-۲- نظریه روابط انسانی ۱۳
۲-۲- مروری بر مفاهیم ۱۴
۳-۲- مروری بر تحقیقات پیشین ۳۱
۴-۲-  مبنای نظری تحقیق ۵۰
۱-۴-۲ –  مبانی نظری امنیت شغلی – نظریه سلسله مراتب مازلو. ۵۲
۲-۴-۲- نظریه انگیزش بهداشتی یا تئوری دو عاملی هرزبرگ ۵۳
۳-۴-۲- .نظریه نیازهای سه گانه مک کلند ۵۴
۴-۴-۲- نظریه برابری ۵۴
۵-۴-۲- تئوری شوتز. ۵۵
۶-۴-۲- نظریه تعهد سازمانی – نظریه سیستمی پارسونز. ۵۵
۷-۴-۲- گولدنر  ۵۷
۸-۴-۲- هومنز. ۵۷
۹-۴-۲-  وبر ۵۸
۱۰-۴-۲- دورکیم ۶۰
۱۱-۴-۲-  مارکس ۶۱
۱۲-۴-۲- تئوری سه بخشی الن و می یر. ۶۲
۵-۲- چارچوب نظری تحقیق ۶۳
۶-۲- مدل نظری  تحقیق ۶۷
۷-۲- فرضیات تحقیق ۶۸
فصل سوم: روش شناسی تحقیق
مقدمه ۷۰
۱-۳- روش تحقیق. ۷۱
۲-۳- تکنیک و ابزار گردآوری اطلاعات ۷۱
۳-۳- جامعه آماری. ۷۱
۴-۳- حجم نمونه ۷۱
۵-۳- تعاریف نظری وعملی مفاهیم اصلی. ۷۲
۱-۵-۳- متغیرهای  وابسته ۷۲
۲-۵-۳- متغیرهای  مستقل. ۷۵
۶-۳- ابزار گردآوری اطلاعات واعتبار و پایایی آن. ۸۱
فصل چهارم: تجزیه و تحلیل داده های پژوهش
مقدمه ۸۳
۱-۴- یافته های تحقیق ۸۴
۱-۱-۴-  ویژگی های جمعیت شناسی نمونه ۸۴
۲-۴ –  یافته های تبیینی ۱۰۱
۱-۲-۴- رابطه  ببن امنیت  شغلی و تعهد سازمانی. ۱۰۱
۲-۲-۴- رابطه  بین شغل دلخواه و تعهد هنجاری. ۱۰۱
۳-۲-۴- رابطه بین استرس شغلی و تعهد مستمر. ۱۰۲
۴-۲-۴- رابطه  بین درآمد شغل و تعهد هنجاری   ۱۰۲
۵-۲-۴- رابطه  بین پاداش شغل و تعهد عاطفی. ۱۰۳
۶-۲-۴- رابطه بین روابط شغل و تعهد مستمر. ۱۰۳
۷-۲-۴- رابطه  بین سلامت شغل و تعهد مستمر و هنجاری. ۱۰۴
۳-۴- آزمون فرضیات بر اساس رگرسیون چند گانه ۱۰۴
فصل پنجم: نتیجه گیری و پیشنهادات تحقیق
۱-۵- نتیجه گیری ۱۰۹
۱-۱-۵-خلاصه و جمع بندی مباحث مطرح شده به تفکیک هر فصل ۱۰۹
۲-۱-۵-توصیف جمعیت شناسی ۱۱۰
۳-۱-۵- نتایج تبیینی ۱۱۱
۲-۵-پیشنهادها ۱۱۶
۱-۲-۵-پیشنهادات کاربردی حاصل از فرضیه های تحقیق ۱۱۶
۲-۲-۵- پیشنهادات  ۱۱۷
۳-۵-  محدودیتهای تحقیق ۱۱۸
پیوست    ۱۱۹
منابع و مآخذ ۱۲۴
 
فهرست جداول
جدول شماره ۱-۲- مقایسه امنیت شغلی در ایران، آمریکا و کشورهای اتحادیه اروپا ۲۲
جدول شماره ۲-۲ – آثار پیامدهای مولد و غیر مولد امنیت شغلی ۲۵
نمودار ۳-۲- پیش شرط های تعهد سازمانی ۳۹
جدول شماره ۱-۳ مقدار آلفای کرونباخ جهت سنجش پایائی متغیرهای تحقیق ۸۱
جدول شماره ۱-۴- توزیع فراوانی پاسخگویان بر جنسیت ۸۵
جدول شماره ۲-۴ – توزیع فراوانی پاسخگویان بر حسب وضعیت تاهل ۸۶
جدول شماره ۳-۴- توزیع فراوانی پاسخگویان بر حسب میزان تحصیلات ۸۷
جدول شماره ۴-۴- توزیع فراوانی پاسخگویان بر حسب نوع استخدام ۸۸
جدول شماره ۵-۴ – توزیع فراوانی پاسخگویان بر حسب سن ۸۹
جدول شماره ۶-۴ – توزیع پاسخگویان بر حسب سابقه خدمت ۹۰
جدول شماره ۷-۴- توزیع پاسخگویان بر حسب میزان تعهد سازمانی ۹۱
جدول شماره ۸-۴- توزیع پاسخگویان بر حسب تعهد عاطفی ۹۲
جدول شماره ۹-۴- توزیع پاسخگویان بر حسب  تعهد مستمر ۹۳
جدول شماره ۱۰-۴- توزیع پاسخگویان بر حسب تعهد هنجاری ۹۴
جدول شماره ۱۱-۴- توزیع فراوانی پاسخگویان بر حسب درآمد شغل ۹۵
جدول شماره ۱۲-۴- توزیع فراوانی پاسخگویان بر حسب پاداش شغل ۹۶
جدول شماره ۱۳-۴- توزیع فراوانی پاسخگویان بر حسب سلامت شغل ۹۷
جدول شماره ۱۴-۴- توزیع فراوانی پاسخگویان بر حسب میزان استرس شغل ۹۸
جدول شماره ۱۵-۴- توزیع فراوانی پاسخگویان برحسب روابط شغلی ۹۹
جدول شماره ۱۶-۴- توزیع فراوانی پاسخگویان برحسب دلخواه بودن شغل. ۱۰۰
جدول شماره ۱۷-۴- بررسی رابطه بین میزان تعهد سازمانی و امنیت شغلی ۱۰۱
جدول شماره ۱۸-۴-  بررسی رابطه بین شغل دلخواه و تعهد هنجاری ۱۰۱
جدول شماره ۱۹-۴- بررسی رابطه بین استرس شغل و تعهد مستمر. ۱۰۲
جدول شماره ۲۰-۴- بررسی رابطه بین درآمد شغل و تعهد هنجاری ۱۰۲
جدول شماره ۲۱-۴- بررسی رابطه میزان پاداش شغل و تعهد عاطفی ۱۰۳
جدول شماره ۲۲-۴- بررسی رابطه بین روابط شغل و تعهد مستمر ۱۰۳
جدول شماره ۲۳ -۴- بررسی رابطه  بین سلامت شغل و تعهد مستمر ۱۰۴
جدول شماره ۲۴-۴- نتایج مربوط به تحلیل واریانس ۱۰۵
جدول شماره ۲۵-۴- خلاصه مدل ۱۰۵
جدول شماره ۲۶-۴- نتایج آزمون رگرسیون چند گانه ۱۰۶
 
 
چکیده
پژوهش حاضر به بررسی تاثیر امنیت شغلی بر تعهد سازمانی در شعب هجده‏گانه اداره کل شرق تهران بزرگ پرداخته است. در تحقیق حاضر امنیت شغلی متغیر مستقل و تعهد سازمانی متغیر وابسته تحقیق است. که در این راستا به منظور سنجش امنیت شغلی شش شاخص درآمد شغل، روابط شغل، پاداش شغل،  سلامت شغل استرس شغل، شغل دلخواه، مورد سنجش قرار گرفته است. این تحقیق با رویکردی ترکیبی به مطالعه موضوع تاثیر امنیت شغلی بر تعهد سازمانی پرداخته است. مبنای نظری تحقیق را تئوری سلسله مراتب نیازهای مازلو، تئوری برابری آدامز، نظریه سیستمی پارسونز، قضایای موفقیت هومنز، مدل سه بخشی آلن و می‏یر تشکیل دادند. روش تحقیق از نوع پیمایشی است و ابزار جمع آوری داده ها پرسشنامه می‏باشد. جامعه آماری را شعب هجده گانه اداره کل شرق تهران بزرگ تشکیل می‏دهند که از میان آنها با بهره گرفتن از فرمول کوکران ۳۱۰ نفر به عنوان نمونه تحقیق انتخاب شدند و فرضیات با ضریب همبستگی پیرسون و رگرسیون چند متغیره تحلیل شده اند و نتایج آن به این شرح است:
متغیرهای درآمد شغل، پاداش شغل، شغل دلخواه، سلامت شغل، رابطه معنی‏دار مثبتی با تعهد سازمانی دارند و متغیر استرس شغلی رابطه منفی و غیر معنی داری با تعهد سازمانی دارد. همچنین رگرسیون چند متغیره نشان می‏دهد که علیرغم معنی‏دار بودن بسیاری از عوامل در سطح تجزیه و تحلیل دو متغیره متغیرهای درآمد شغل، پاداش شغل، سلامت شغل، شغل دلخواه، به ترتیب بر تعهد سازمانی تاثیر دارند. و در مجموع ۴۶% از میزان تغییرات در متغیر وابسته را  تبیین می‏کنند.
کلید واژه‏ها: امنیت شغلی، تعهد سازمانی، پاداش شغل، سلامت شغل، استرس شغل، درآمد شغل، شغل دلخواه، روابط شغلی، تعهد هنجاری، تعهد مستمر، تعهد عاطفی.
 
فصل اوّل:
کلیات پژوهش
مقدمه
یکی از مسئولیت‏های هر نهاد اجتماعی، نیل به اهدافی است که علت وجودی آن نهاد را شکل می‏دهد. تحقق اهداف سازمانی در گرو همکاری و هماهنگی تمامی عواملی است که تعامل نظام‏مند آنها  با یکدیگر به وجود سازمان معنا می‏بخشد.
از آنجا که کارایی نیروی انسانی همیشه بر اساس محاسبات اقتصادی قابل بیش بینی نیست و عوامل متعدد دیگر که برخاسته از نیازهای برتر انسان در ابعاد اجتماعی، احترام و خودیابی در این زمینه موثر است. لذا در این پژوهش به یکی از ضرورتهای سازمانی یعنی ” تعهد سازمانی” پرداخته شده است.
این مفهوم که امروزه جایگاه مهمی را در تحقیقات مذکور از آن خود ساخته، بیش از هر چیز ناشی از اعتقاد شدید فرد به سازمان و پذیرش اهداف آن و تلاش در جهت رسیدن به آن اهداف است. در نتیجه این دو عامل نوعی وابستگی عاطفی و روحی را در فرد  شکل می‏دهد که او را  مایل به بقاء در سازمان می‏کند.
در زندگی سازمانی امنیت شغلی از جمله مسائلی است که کارکنان سازمانها را به خود مشغول می‏کند و بخشی از انرژی روانی و فکری سازمان صرف این مسئله می‏شود. در صورتی که کارکنان از این بابت به سطح مطلوبی از آسودگی خاطر دست یابند با فراغ بال توان و انرژی فکری و جسمی خود را در اختیار سازمان قرار می‏دهند و سازمان نیز کمتر دچار تنشهای انسانی می‏گردد، وقتی بحث  امنیت شغلی می‏شود موضوع رسمی شدن و تضمین حقوق و مزایا در ذهن تداعی می‏شود. در صورتی که در دنیای امروز امنیت شغلی درگرو رسمی شدن و استخدام مادام العمر نیست، بلکه تواناسازی کارکنان محور امنیت شغلی است. در این تحقیق با توجه به مبانی نظری پژوهش، مدل تحقیق، تاثیر امنیت شغلی در شش بعد بر تعهد سازمانی مورد بررسی قرار گرفته است. (سلطانی،۲۶:۱۳۷۹) در پژوهش حاضر از روش پیمایشی با بهره گرفتن از ابزار پرسشنامه استفاده شده است. فرضیات پژوهش با بهره گرفتن از داده های بدست آمده با آزمون های آماری مناسب مورد بررسی قرار گرفت. در فصل اول این تحقیق، محقق به بیان مسئله تحقیق و اهداف مورد نظر و دلایل اهمیت و ضرورت مطالعه موضوع تحقیق پرداخته است. فصل دوم با عنوان ادبیات تحقیق، به بیان سیر تاریخی و مبانی نظری تحقیق و مروری بر تحقیقاتی که تاکنون در این زمینه انجام شده است اختصاص دارد  پس از آن چارچوب نظری تحقیق به تفصیل بیان شده و بر پایه آن مدل تحقیق تدوین گشته است، این فصل با فرضیات تحقیق به پایان می رسد. درفصل سوم به روش شناسی موضوع  پرداخته شده است. و فصل چهارم تحقیق، به توصیف جامعه نمونه و همچنین بیان نتایج حاصل از تحلیل اطلاعات و داده‏ای پرداخته شده و در نهایت در فصل پنجم، نتایج نهایی به همراه بیان پیشنهادات تحقیق ارائه شده است.
۱-۱ – بیان مساله
سازمانها یکی از مهمترین ارکان جامعه مدرن و رفاهی هستند که بیشتر زندگی ما را تحت سلطه خود قرار داده و نظامهای اقتداری ایجاد کرده اند که پیوسته رفتار ما را مقید می‏سازند. سازمانها در زندگی انسان معاصر نقش اساسی را ایفا می‏کنند. جوامع امروز، جامعه‏هایی سازمانی‏اند و به عبارت دیگر، فعالیتهایی که تولید، تحصیلات، کار و تفریح، رشد و مرگ ما را احاطه کرده ‏اند، اغلب توسط یک محیط سازمانی تنظیم می شوند و یا تحت تأثیر آن قرار می‏گیرند. (احمدی، ۱۱:۱۳۸۶)
سازمان تجمع بزرگی از افراد است که بر اساس روابط غیر شخصی اداره می‏شود و برای رسیدن به هدفهای معین ایجاد گردیده است. سازمان‏ها اکثراً از پیش طرح شده ‏اند، با توجه به هدفهای معینی ایجاد گردیده و در ساختمان‏ها یا محیط‏های فیزیکی که مخصوصاً برای تحقق آن هدفها ساخته شده، جای داده شده اند. (همان منبع)
سازمان تامین اجتماعی به عنوان ابزاری کارآمد برای تحقق عدالت اجتماعی، متضمن امنیت ملی و بازویی کارآمد برای تامین رفاه و حمایت از نیروی کار کشور است و تامین اجتماعی پیش شرط شروع هر برنامه توسعه و ابزار کلیدی در هر برنامه و هدفی اساسی برای تحقق هر برنامه توسعه است، زیرا نیازها و خواسته‏های اساسی عموم مردم جامعه را در بخش‏های بیمه‏ ای و حمایتی در برمی‏گیرد. (پناهی، ۱۳۸۵: ۳۰)  ایجاد و توسعه سازمان‏های تامین اجتماعی و یا نهادهای حمایتی در جوامع امروزی پاسخی است به نیاز ایمنی و سلامتی انسان، که پس از نیازهای فیزیولوژیک، در سلسله مراتب مازلو در مرحله دوم اهمیت قرار دارد.
با نگرش دقیق به سیستم‏های سازمانی، در می‏یابیم که انسان مهم‏ترین عامل در رسیدن به اهداف سازمانی است، زیرا این انسان است که با افزایش وفاداری و تعهد می‏تواند کمیت و کیفیت کار را ارتقاء دهد و با ارائه طرح ها و به کارگیری خلاقیت، هزینه‏ ها را کاهش دهد و تغییر ایجاد کند. از اینرو با شناخت عوامل تاثیرگذار بر میزان تعهد و وفاداری کارکنان و برنامه‏ ریزی صحیح برای آنها، می توان در جهت بهبود عملکرد سازمان گام برداشت.  (فناکاربحری،۲:۱۳۸۷)
امروزه یکی از شاخص‏های میزان موفقیت و بالندگی سازمان‏ها نسبت به هم، توانمند‏سازی نیروی انسانی و متعاقب آن تعهد و وفاداری آنان نسبت به سازمان است که باعث می‏شود افراد وظایف محوله را با کیفیت بالاتری انجام داده و از حداکثر توان خود در جهت تحقق اهداف سازمان بهره‏گیرند. یکی از  متغیرهایی  که  می‏تواند در تحقق اهداف سازمانی نقش اساسی ایفاد کند، تعهد سازمانی است.
تعهد سازمانی را می‏توان به طور ساده اعتقاد به ارزش‏ها و اهداف سازمان، احساس وفاداری به سازمان، الزام اخلاقی، تمایل قلبی و احساس نیاز به ماندن در سازمان تعریف کرد،  که بر پایه دیدگاه آلن و میر برای آن سه مولفه در نظر گرفته شده است :

  • تعهد عاطفی؛ این بخش از تعهد سازمانی، به‌ عنوان تعلّق خاطر به یک سازمان که از طریق قبول ارزش‌های سازمانی و نیز به وسیله تمایل به ماندگاری در سازمان مشخص می‏گردد، تعریف می شود.
  • تعهد تکلیفی یا هنجاری؛ این تعهد به‌ عنوان یک وظیفه درک‌ شده برای حمایت از سازمان و فعالیتهای آن تعریف می‏شود و بیان‌گر احساس دِین و الزام به باقی ماندن در سازمان است؛ که افراد فکر می‏کنند ادامه فعالیّت و حمایت از سازمان، دینی بر گردن آنهاست.
  • تعهد مستمر؛ ناشی از درک افزایش یافتن هزینه‏ های از دست رفته در یک سازمان است. هزینه‏ های از دست رفته عبارت است از مخارج یک فعالیت یا پروژه که قابل بازیافت نباشند. بنابراین اگر کسی دارای تعهد مستمر باشد، نسبت به افزایش چنین هزینه‏هایی حسّاس خواهد شد. تحقیقات نشان داده است که کارکنان علاقه ‏مند و وفادار به سازمان عملکرد و بهره‏وری بالاتری دارند، تمایل به ماندگاری آنها در سازمان بیشتر است، کمتر غیبت می کنند، از انگیزه بالاتری برخوردارند و موافقت و همراهی آنان با تغییرات سازمان بیشتر است. بدین ترتیب، سازمان‏ها می‏توانند با شناخت میزان تعهد سازمانی کارکنان خود و تغییر در عوامل موثر بر آن اهداف مورد نظر سازمان را تحقق بخشند. لذا بررسی عوامل موثر بر تعهد سازمانی کارکنان در سازمانها ضروری بنظر می‏رسد. یکی از مهم‏ترین عواملی که بر سطح انگیزش کارکنان تاثیر می‏گذارد، ساختار کار آنان است این که آیا کار خواسته و نیازهای فرد را در نظر می‏گیرد؟ آیا نیازهای اساسی فرد از طریق کار ارضاء می‏گردد؟ پاسخ به این گونه سوالات بر کیفیت انگیزشی مشاغل به ویژه بر میزان تولید و بازدهی فرد بسیار موثر می‏باشد. عدم ارضای نیازهای کارکنان در سازمان موجب کاهش کارایی و اثربخشی می‏شود، زیرا کارکرد کارکنان در رابطه تنگاتنگی با میزان رضایت آنان است. درواقع، اگر یک شغل نتواند شرایطی را ایجاب کند که فرد نیازهای خود را تحقق یافته بیابد در کاهش بازدهی او تاثیر بسزایی خواهند داشت. نیاز به امنیت شغلی یکی از عواملی است که می‏تواند موجب انگیزش کارکنان در جهت بهبود کارائی و اثر بخشی سازمان گردد. در این تحقیق رابطه امنیت شغلی به عنوان متغیر مستقل با تعهد سازمانی به عنوان متغیر وابسته تحقیق مورد توجه قرار گرفته است تا مشخص شود که میزان تاثیر امنیت شغلی بر تعهد سازمانی کارشناسان سازمان تامین اجتماعی چقدر است؟ و این میزان امنیت شغلی کارکنان چه رابطه‏ای با تعهد سازمانی آنان دارد؟

۲- ۱- ضرورت واهمیت تحقیق
امروزه سازمان‏ها در محیط بسیار رقابتی عمل می‏کنند و مدیران برای ارتقاء بهره‏وری سازمان‏ها ساز و کارهای مختلفی را به کار می‏گیرند. از اینرو یکی از مهم‏ترین عواملی که در طی چند سال اخیر به عنوان عامل موثر بر عملکرد سازمانها مورد توجه قرار گرفته تعهد سازمانی است. تعهد سازمانی با اهمیت دادن به منابع انسانی اساس و محور کار مدیریت سازمان‏ها شده است. چرا که توسعه و ارتقای منابع انسانی موجب موفقیت سازمان می‏شود. توسعه منابع انسانی و افزایش بهره‏وری به عنوان یک ضرورت جهت ارتقای سطح زندگی بشر و پی ریزی جوامع مرفه‏تر، آرامش و آسایش انسان ها همواره هدفی والا برای همه دولتها و سازمان‏ها تلقی می‏شود. تلاش برای رشد و هماهنگی سازمان با تغییرات روز بستگی به استعداد و انرژی و عملکرد کارکنان دارد و منابع و نیروی انسانی به عنوان یک مزیت رقابتی منحصر به فرد و سرمایه عمده سازمان مطرح و تاکید می‏شود به دلیل اهمیت رفتارهای متعهدانه سازمانی در ارتقاء بهره‏وری سازمان‏ها، در طی سال‏های اخیر تحقیقات چشمگیری بر روی شناسایی عوامل تاثیر گذار بر تعهد سازمانی متمرکز شده است. نگرش کلی تعهد سازمانی، عامل مهمی برای درک و فهم رفتار سازمانی و پیش بینی کننده خوبی برای تمایل به باقی ماندن در شغل بوده که به رفتارهای مهمی مانند جابجایی و غیبت اثر می‏گذارند. همچنین تعهد و پایبندی می‏تواند پیامدهای مثبت و متعددی داشته باشند. کارکنانی که دارای تعهد و پایبندی هستند نظم بیشتری در کار خود دارند مدت بیشتری در سازمان می‏مانند و بیشتر کار می‏کنند. بنابراین شناسایی عوامل موثر بر مفاهیم مدیریتی که بتوانند بستر و زمینه ساز کارایی بیشتر و تمایل قوی برای ماندن در شغل کارکنان را داشته باشند و موجب افزایش دلبستگی شغلی کارکنان و احساس تعهد بالای آنها گردند می‏توانند مدیریت را در انتخاب خط و مشی‏های مناسب و تدوین برنامه‏های موثر و کاربردی یاری نمایند. مطالعه موضوع تعهد سازمانی از این جهت دارای اهمیت است که به بررسی و شناخت علل و عوامل پنهان و آشکاری که بر روی قدرت و میزان و کیفیت کار تاثیر می‏گذارد می‏پردازد، داشتن کارکنانی که ارزشها و اهداف سازمان در آنها درونی شده است و احساس تعلق قوی نسبت به سازمان متبوع خود دارند این اطمینان را بوجود می‏آورد که افراد باطناً درجهت تامین منافع سازمان کار و تلاش می‏نمایند. کلیه کارکنان در هر سطح از سازمان به حد معقولی از امنیت در شغل مورد تصدی خود نیاز دارند. لذا بررسی امنیت شغلی به منظور بهبود وضعیت نیروی انسانی در جهت تحقق اهداف سازمانی، برای همه سازمانها یک ضرورت به نظر می‏رسد که تا کنون تحقیقات کمی در این خصوص انجام گرفته است. از این رو در این تحقیق سعی شده است با بررسی تاثیر امنیت شغلی و عوامل مربوط به آن با تعهد سازمانی، در این راستا گامی برداشته شود.
۳-۱- اهداف تحقیق:
اهداف این تحقیق به دو دسته تقسیم می شود :
اهداف اصلی :

  • سنجش رابطه امنیت شغلی با تعهد سازمانی
  • ارائه راهکارهای مناسب به منظور افزایش میزان امنیت شغلی بر تعهد سازمانی

اهداف فرعی :

  • تعیین مولفه‏های امنیت شغلی
  • تعیین شاخص‏های تعهد سازمانی
  • دسته بندی و طبقه بندی مولفه‏های امنیت شغلی و تعهد سازمانی
  • تعیین رابطه‏های مولفه‏های امنیت شغلی بر شاخص‏های تعهد سازمانی

تعداد صفحه:۱۴۷

قیمت : ۳۷۵۰۰ تومان

بلافاصله پس از پرداخت، لینک دانلود فایل در اختیار شما قرار میگیرد و  همچنین فایل خریداری شده به ایمیل شما نیز ارسال می شود

پشتیبانی سایت :                 asa.goharii@gmail.com

پایان نامه انتظارات زنان شاغل در بخش غیررسمی از کار و دستمزد

 پایان نامه رشته  علوم اجتماعی

دانشگاه آزاد اسلامی
واحد گرمسار
دانشکده علوم انسانی
 
پایان‌نامه برای دریافت درجه کارشناسی ارشد (M.A)
رشته علوم‌اجتماعی گرایش جامعه شناسی
 
عنوان:
انتظارات زنان شاغل در بخش غیررسمی از کار و دستمزد و کارکرد های آن در زندگی آنان
 
شهریور ۱۳۹۲
فهرست مطالب
چکیده۱
فصل اول کلیات پژوهش
۱-۱- بیان مسئله.۲
۱-۲- اهمیت و ضرورت تحقیق۹
۱-۳-اهداف تحقیق۱۱
۱-۴- پیشینه پژوهش۱۱
فصل دوم- چهارچوب نظری
مقدمه۱۸
۲-۱- تغییر نقش زنان در خانواده.۱۸
۲-۲- تقسیم جنسیتی کار.۱۸
۲-۳- دیدگاه فمینیسم۲۰
۲-۴- تئوری مبادله۲۳
۲- ۵- نظریه منابع.۲۵
۲-۵-۱- توانمندشدن.۲۶
۲-۶- دسته بندی نظریه‌های رایج در حوزه قدرت۲۹
۲-۷- مروری بر دیدگاه‌ها در زمینه قدرت۳۰
۲-۷-۱- نظریه رابرت دال.۳۳
۲-۷-۲- نظریه ماکس وبر۳۳
۲-۷-۳- نظریه برتراندراسل.۳۴
۲-۷-۴- نظریه فرانک پارکین.۳۴
۲-۷-۵- نظریه آنتونی گیدنز۳۵
۲-۷-۶- نظریه آر. دبلیو.کانل.۳۵
۲-۷-۷- نظریه گالبرایت۳۷
۲-۷-۸- نظریه سی‌رایت‌میلز و هانس‌هاینریش‌گرث۳۷
۲-۷-۹- نظریه استیون لوکس۳۷
۲-۷-۱۰- نظریه پارسنز۳۹
۲-۷-۱۱- نظریه میشل فوکو۴۲
۲-۷-۱۲- نظریه بوردیو.۴۴
۲-۸- پول به مثابه یک منبع قدرت۴۸
۲-۹- لیبرالیسم نو و کار زنان۵۰
۲-۱۰- نظریه نئوکلاسیک۵۲
۲-۱۱- نظریه سرمایه انسانی۵۳
۲-۱۲-نظریه روابط جنسیتی۵۴
۲-۱۳-دستمزد زنان.۵۵
۲-۱۴-زنان در بخش غیررسمی۵۹
۲-۱۵- چهارچوب نظری۶۲
۲-۱۵-۱- پیش اندیشی‌های نظری.۶۵
۲-۱۵-۲-تعریف مفاهیم و عملیات۶۵
۲-۱۵-۲-۱- قدرت در معنای عام۶۶
۲-۱۵-۲-۲-تفاوت قدرت با حیثیت۶۶
۲-۱۵-۲-۳-تفاوت قدرت و نفوذ۶۷
۲-۱۵-۲-۴-تفاوت قدرت با سلطه.۶۷
۲-۱۵-۲-۵-تفاوت قدرت با زور و اقتدار۶۸
فصل سوم روش‌شناسی
مقدمه۷۵
۳-۱- روش‌شناسی ترکیبی۷۵
۳-۲- بخش کیفی۷۸
۳-۲-۱-نقاط قوت و ضعف روش کیفی.۷۹
۳-۲-۱-۱-نقاط قوت پژوهش کیفی.۷۹
۳-۲-۱-۲-مشکلات و چالش‌های پژوهش کیفی.۸۰
۳-۲-۲-ابزارگردآوری اطلاعات در بخش کیفی.۸۰
۳-۲-۳- نمونه‌گیری در بخش کیفی.۸۲
۳-۳ – بخش کمی.۸۳
۳-۳-۱- پیمایش۸۳
۳-۳-۲-ابزارگردآوری اطلاعات در بخش کمی.۸۴
۳-۳-۳-جامعه آماری.۸۴
۳-۳-۳-حجم نمونه.۸۵
۳-۳-۴-اعتبار و پایایی ابزار اندازه گیری.۸۷
فصل چهارم- یافته‌های پژوهش
مقدمه۹۰
۴-۱-آشنایی با جامعه نمونه.۹۱
۴-۲- مفاهیم کلیدی.۹۹
۴-۲- ۱-اجرای نقش‌های (خانگی- اجتماعی)۹۲
۴-۲- ۲- احساس مسئولیت۹۳
۴-۲- ۳-احساس استقلال.۹۷
۴-۲-۳-۱- سطح دارایی و امکاناتی که زن در اختیار خانواده قرار می‌دهد.۹۷
۴-۲- ۴- برداشت زنان از احساس قدرت.۱۰۲
۴-۲- ۵-زنان و پول۱۰۷
۴-۲- ۶- تمایل زنان برای کار بیرون از خانه۱۰۹
۴-۲-۶-۱- فشار کار خانگی۱۰۹
۴-۲- ۷-پیامد اشتغال زنان در بخش غیررسمی۱۱۳
فصل پنجم نتیجه‌گیری
۵-۱- جمع بندی و نتیجه‌گیری.۱۱۸
۵-۲- پیشنهادهایی برای پژوهش‌های آتی.۱۲۷
۵-۳- مشکلات و محدودیت‌های پژوهش۱۲۷
منابع.۱۲۹
 
 
 
فهرست جداول
جدول۴-١: تنوع نظرات زنان درمورد احساس مسئولیت
جدول۴-۲: توزیع فراوانی برحسب احساس مسئولیت
جدول۴-۳: جدول دو بعدی رابطه بین احساس مسئولیت زنان و تأهل
جدول۴-۴: تنوع نظرات زنان درمورد احساس استقلال
جدول۴-۵: توزیع فراوانی برحسب احساس استقلال
جدول۴-۶: جدول دوبعدی رابطه بین احساس استقلال و امکاناتی که زن در اختیار خانواده قرار می‌دهد
جدول۴-۷: جدول دوبعدی رابطه بین میزان سطح دارایی زنان و احساس استقلال
جدول۴-۸: جدول دوبعدی رابطه بین میزان سطح دارایی زنان و امکاناتی که زن در اختیار خانواده می‌گذارد
جدول۴-۹: تنوع نظرات زنان در مورد  احساس قدرت
جدول۴-۱۰: توزیع فراوانی زنان برحسب احساس قدرت
جدول۴-۱۱: توزیع فراوانی زنان برحسب سطح دارایی
جدول۴-۱۲: جدول دو بعدی رابطه بین احساس قدرت زن و سطح دارایی
جدول۴-۱۳: توزیع فراوانی زنان برحسب امکاناتی که زن در اختیار خانواده می‌گذارد
جدول۴-۱۴: جدول دوبعدی رابطه بین احساس قدرت و امکاناتی که زن در اختیار خانواده می‌گذارد   جدول۴-۱۵: تنوع نظرات زنان در مورد نحوه خرج کردن پول
جدول۴-۱۶: دلایل و پیامدهای زنان برای خروج از خانه
جدول۴-۱۷: توزیع فراوانی تمایل زن برای خروج از خانه
جدول۴-۱۸: توزیع فراوانی زنان برحسب میزان فشار کار خانگی
جدول۴-۱۹: مشکلات اشتغال زنان در بخش غیررسمی
جدول۴-۲۰: توزیع فراوانی زنان برحسب کار در  بخش غیررسمی
 
 
 
چکیده
تحقیق حاضر برای بررسی اشتغال زنان در بخش غیررسمی از کار و دستمزد در استان سمنان انجام شده‌است. با توجه به اینکه برخی از زنان با داشتن توانایی‌های شغلی بهتر و انگیزه کاری بیش‌تر، در قبال کار انجام شده در این بخش دستمزد پایین‌تری دریافت می‌کنند و نیز با وجود دیدگاه رایج در جامعه که گویی با حضور زنان، فرصت‌های شغلی مردان اشغال می‌شود، این پرسش مطرح می‌شود که چرا زنان به اینگونه شغل‌ها مشغول می‌شوند؟ به رغم این که اینگونه شغل‌ها ساعات طولانی از زمان را به خود اختصاص می‌دهد و دستمزد چندانی نیز به همراه ندارد، چرا با وجود این زنان همچنان به کار خود ادامه می‌دهند؟ برای پاسخ به این پرسش‌ها، از ترکیب نظریه‌های گوناگون از جمله فمینیسم، بوردیو، نئوکلاسیک، نابرابری جنسیتی و نئولیبرالیسم جهانی بهره گیری و استفاده شد.
روش مورد استفاده در این تحقیق، روش ترکیبی بوده که ترکیبی از روش کمی و کیفی است. در بخش کیفی ابزار گردآوری اطلاعات، مصاحبه بود و در بخش کمی نیز با تکمیل پرسشنامه توسط شش تیپ از زنان (زن شاغل، زیردیپلم و متأهل، زن شاغل، زیردیپلم و مجرد، زن شاغل، دیپلم – فوق‌دیپلم و متأهل، زن شاغل، دیپلم – فوق‌دیپلم و مجرد، زن شاغل، لیسانس و بالاتر و متأهل، زن شاغل، لیسانس و بالاتر مجرد) داده‌ها گردآوری شد.
یافته‌های تحقیق حاکی از آن ‌است که اشتغال زنان در بخش غیررسمی، انتخاب خود آنان نیست، اما به دلیل نیاز به استقلال مالی و احساس مسئولیتی که زنان نسبت به خانواده‌های خود دارند و همچنین قدرتی که از طریق شغل در خانواده به دست می‌آورند، به کار خود ادامه می‌دهند.
کلید واژه: اشتغال، زنان، بخش غیررسمی، کار، دستمزد
 
  
فصل اول                            
کلیات پژوهش
 
۱-۱- بیان مسئله
زنان در حدود نیمی از جمعیت جهان را تشکیل می‌دهند و می‌توانند در فعالیت‌های اقتصادی و اجتماعی سهیم شده و با کسب آموزش در زمینه‌های مختلف در رشد و توسعه کشورها نقش موثری ایفا کنند.
اشتغال زنان از جمله پدیده‌های اجتماعی است که همگام با افزایش میزان تحصیلات آنان به واقعیت انکارناپذیر جامعه امروزی تبدیل شده‌است. تا زمانی که اجتماع و خانواده سنتی به دور از صنعت و زندگی پرهیاهوی ماشینی به زندگی خود ادامه می‌داد مسئله اشتغال زنان به شکل کنونی مطرح نبود؛‎‎‎‎‎‎‎‎‎‎‎‎‎‎‎‎‎‎‎‎‎‎‎‎‎‎‎‎‎‎‎‎‎‎‎‎‎‎‎‎‎‎‎‎‎‎‎‎‎‎‎‏‏ًٌٌَُ‎‎‎‎‎‎‎‎‎‎‎‎‎‎‎‎‎‏ بلکه اشتغال زنان در این جوامع بیش‌تر به امورکشاورزی و دامپروری معطوف بود. در آن زمان خانواده نه تنها کارکرد تولیدمثل و تعلیم و تربیت فرزندان را بر عهده داشت بلکه دارای کارکرد اقتصادی نیز بود. این باورکه مردها تأمین کننده اصلی و منحصر به فرد معشیت اقتصادی خانواده خود بودند در جهان گسترده بود؛ هر چند که در این میان زنان هم نقش خود را به عنوان کارگران خانگی درکارهای کشاورزی و امور اقتصادی خانواده ایفا می‌کردند؛ اما نکته مهم آن بود که در این میان دستمزدی وجود نداشت. به تدریج و با ظهور انقلاب صنعتی و افزایش جمعیت شهرها، رشد روزافزون سازمان‌ها و نهادهای اجتماعی و ایجاد مراکز خدماتی و نیز افزایش سطح تحصیلات، دامنه اشتغال زنان به خارج از منزل گسترش پیدا کرد؛ بدین معنا که با وقوع انقلاب صنعتی در اروپای غربی و تبدیل کارگاه‌های خانگی به کارخانه‌ها و تبدیل نیروی انسانی به نیروی ماشین، تحولات اساسی در شکل و مفهوم کار به وجود آمد و فعالیت اقتصادی زن در مقابل دریافت مزد از خانه به کارخانه کشیده شد (روشندل، ١٣٨٩: ٢).
روند حضور زنان بعد از انقلاب صنعتی نه تنها سیر نزولی نیافت، بلکه همواره بر تعداد متقاضیان آن نیز افزوده شد. افزایش تعداد فارغ التحصیلان دانشگاهی و افزایش مهارت‌ها و تخصص‌های زنان در شتاب یافتن این روند نقش ارزنده‌ای داشت. امروزه میزان مشارکت زنان یکی از معیارهای توسعه یافتگی محسوب می‌شود. طی چند دهه اخیر در بسیاری از کشورها حضور زنان در بازار کار از لحاظ کمی رشد چشمگیری داشته است، اما از لحاظ کیفی تغییری در توزیع شغل‌ها بین زنان و مردان یا برابری دستمزدها مشاهده نمی‌شود (ایروانی، ١٣٨٩: ۵).
بیش‌تر افرادی که در دنیای امروز می‌زیند، در دوره‌ای از زندگی خود به نحوی در کار درگیر بوده یا همچنان درگیر هستند. افراد ممکن است در کارگاهی کوچک یا اداره‌ای مشغول به کار باشند؛ اما به نظر می‌رسد در پایان یک روز کاری با احساسی متفاوت محل کار خود را ترک ‌کنند. ممکن است آنان برای به دست آوردن دستمزد برای گذران زندگی و تأمین نیازهای دیگرخود مشغول به کار باشند، هر چند در مواردی هم خروج فرد از محل کار به معنی پایان کار نیست و ممکن است فرد به کارهای دیگری مشغول باشد؛ از جمله می‌توان از زنانی یاد کرد که پس از ورود به خانه به انجام کارهای خانگی می‌پردازند. به نظر می‌رسد فعالیت‌هایی را که مردم به مثابه کار تلقی می‌کنند، و نیز انتظاراتی که از کار دارند با بستر اجتماعی و اقتصادی‌ای که در آن می‌زیند مرتبط است (علیرضانژاد، ١۳۹۰: ۲۸ ـ ۲۷).
بازار کار پیوستگی جدایی ناپذیر با عملکرد بازارهای کالا و خدمات و پولی و مالی دارد و تحت تأثیر تحولات عرضه‌ی نیروی کار و میزان رشد فرصت‌های شغلی است. عوامل درهم تنیده‌ای چون ضعف مدیریت کلان در تدوین و اجرای برنامه‌های اقتصادی، وجود نهادهای موازی و قدرت و نفوذ گروه‌های فشار در دستگاه‌های تصمیم سازی و اجرایی کشور به افزایش ریسک سرمایه‌گذاری، عدم اطمینان نسبت به کارآیی سیستم اقتصادی، بهره‌گیری غیربهینه از منابع موجود و کاهش آهنگ رشد تولید و اشتغال منجر می‌شود. در چنین شرایطی رشد سریع شمار بیکاران، گسترش شغل‌های غیررسمی و مزدهای زیر خط فقر به چالش‌های عمده‌ی اقتصادی ـ اجتماعی مبدل می‌شود (کریمی، ١٣٩٠: ٢).
در ایران، زنان در مقایسه با مردان از نرخ بیکاری بالاتری رنج می‌برند. اگر چه با بالارفتن سطح تحصیلات زنان، حضور آنان در بازار کار نیز افزایش یافته، ولی بازار کار ایران از نظر جنسیتی به شدت تفکیک شده‌است و بسیاری از کارهای تخصصی همچنان در زمره شغل‌های مردانه به حساب می‌آیند؛ از اینرو زنان مجبورند از میان فرصت‌های شغلی محدود دست به انتخاب بزنند. در سال۱۳۶۵(اواخر سال‌های جنگ) زمانی که اقتصاد کشور در بدترین وضعیت رکودی بود، نرخ بیکاری مردان و زنان به ترتیب ۹/۱۲ و ۴۸/۲۵درصد بود، درحالی که در بهار سال ۱۳۸۹، این نرخ‌ به ۲/۱۳ و۳۲درصد رسید. بالارفتن نرخ مشارکت زنان در زمان کسادی نسبی اقتصاد کشور، مشکل بیکاری زنان را دامن زده و آن‌ها را مجبور به پذیرش شغل‌هایی موقت با درآمد پایین کرده است(همان، ۵).
ویژگی‌های اصلی اشتغال غیررسمی، بی ثباتی و عدم امنیت شغلی از یک سو و دستمزد کمتر از حداقل قانونی و عدم برخورداری از هر نوع پوشش بیمه‌ای است. وزارت کار و سازمان تامین اجتماعی نظارت دقیقی بر نحوه‌ی اجرای قانون کار ندارد. بسیاری از سیاستمداران و کارشناسان با تأکید بر اینکه کاهش هزینه‌ی نیروی کار، فرصت‌های شغلی را افزایش می‌دهد، پایمال شدن قوانین حامی نیروی کار را نادیده می‌گیرند. مشکلات فزاینده‌ی اقتصادی، به ویژه کمبود نقدینگی نیز در عمل گرایش کارفرمایان برای عدم اجرای قانون کار را تقویت کرده و پرداخت مزدهای کمتر از حداقل قانونی حتی در واحدهای رسمی مستقر در شهرک‌های صنعتی بسیار گسترده است؛ در نتیجه سهم شغل‌ها غیررسمی در بازار کار ایران به سرعت رو به افزایش است. با توجه به محدودیت شدید فرصت‌های شغلی، بسیاری از فارغ التحصیلان دانشگاهی هم چاره‌ای جز پذیرش دستمزدهای پایین و شرایط کاری نامناسب ندارند (همان، ۵).
بر اساس نتایج طرح نمونه‌گیری درآمد و هزینه‌ی خانوار منتشر شده از سوی مرکزآمار ایران (۱۳۸۸)، طی سال‌های ۸۷-۱۳۸۴ نسبت شاغلانی که دستمزدی کمتر از حداقل قانونی دریافت می‌کنند، از ۱۸.۷درصد کل شاغلان به ۲۴.۴درصد افزایش یافته است. از سوی دیگر شمار بیمه پردازان و کارگران بیمه شده کشور در سال۸۷ نسبت به سال ۸۵ حداقل ۱۰۰هزار نفرکاهش یافته است (کریمی، ١٣٩٠: ۵).
سهم زنان در اشتغال غیررسمی بیش از مردان است. در سال۱۳۸۴، ۸/۲۵درصد زنان شاغل دستمزدهایی کمتر از حداقل قانونی دریافت کرده‌اند؛ این نرخ در سال ۱۳۸۷ به ۵/۲۹درصد رسید. سهم کارگران مرد نیز در اشتغال غیررسمی از۶/۱۷درصد به ۵/۲۳درصد افزایش پیداکرده است. این آمار به وضوح نشان می‌دهد که نرخ بالای بیکاری، شمار فزاینده‌ای از مردان و زنان را به پذیرش شغل‌های با دستمزدهای پایین‌تر از حداقل قانونی ناگزیرکرده است. اشتغال غیررسمی با درآمد اندک و عدم امنیت شغلی قطعا با مفهوم کار شایسته قرابتی ندارد. افزایش شغل‌ها با دستمزدهای پایین سبب گسترش فقر در میان شاغلان شده‌است، به نحوی که سرپرستان ۷۰درصد خانوارهای ایرانی زیر خط فقر در شغل‌های غیررسمی جذب شده‌اند (همان).
در جامعه امروز زنان نقش مهمی در زمینه مشارکت اقتصادی دارند. طی سال‌های اخیر سهم زنان در شغل‌های غیررسمی در جهان از روند رو به رشدی برخوردار بوده است. زنان همواره در تمامی کشورهای جهان به ویژه در نواحی روستایی و کشورهای درحال توسعه بیش‌تر از مردان کار می‌کنند، اما از درآمد کمتر نسبت به مردان برخوردارند و ارزش کار آنان کمتر از مردان در نظرگرفته می‌شود (کار، ١٣٨۴: ٨۶).
همچنان درآمد نسبی زنان در برخی موارد رو به کاهش بوده است، مثلا در دوره تعدیل ساختار دهه ١٩٨٠ در مکزیک متوسط دستمزد زنان از ٨٠درصد حقوق مردان در ١٩٨٠ به ۵٧درصد در سال١٩٩٢ تنزل یافت؛ این مورد مثال روشنی است که نشان می‌دهد نرخ افزایش مشارکت با فقر بیش‌تر زنان همراه بوده است. ممکن است در دهه ١٩٩٠ جریان عمومی در بخش‌هایی از جهان از این هم بدتر بوده باشد. با عقب نشینی دولت از حمایت کاری و شرایط کار، دستمزدها و امنیت شغلی، تضعیف زنان بیش‌تر از مردان بود. زیرا زنان در رده‌های شغلی پایین‌تر قرار دارند و اغلب به صورت پاره‌وقت و در شغل‌ها بدون اتحادیه کار می‌کنند (بهرامی تاش، ١٣٨٩: ۶۴-۶٣).
دلایل متعددی برای دستمزد پایین زنان ارائه شده‌است، برخی بیانگر پیش قضاوت‌های اجتماعی هستند. بسیاری از مدیران مدعی‌اند که پایین بودن دستمزد زنان به دلیل «تقاضای پایین‌تر برای دستمزد» از طرف خود آن‌ها است و بعضی مدعی‌اندکه زنان مهارت کمتری دارند؛ گاهی اوقات مهارت کمتر به معنی آموزش کمتر است، اگرچه معلوم نیست که در مورد کار متمرکز دستی، تحصیلات رسمی کار همیشه عامل تعیین کننده‌ باشد. شاید یکی از مفیدترین توضیحات درباره شکاف بین دستمزد زن- مرد دوگانگی نظریه بازار کار باشد. مطابق این تعریف بازارکار به دو مقوله تقسیم می‌شود: یک بخش «تخصص» است که در آن دستمزدها بالا و زمان کار تمام وقت است و فرصت‌هایی برای پیشرفت وجود دارد؛ بخش دیگر «غیرماهرانه» است که ویژگی آن دستمزد پایین و متمایل به پاره‌وقت بوده و بدون زمینه‌یا فرصت بسیار ناچیزی برای پیشرفت است. از آنجاکه این دو مقوله انعطاف‌ناپذیرند نقدهایی بر نظریه دوگانه بازار وجود دارد. با این وجود، در تحلیل کار زنان در مقایسه با کار مردان این نظریه می‌تواند بینش سودمندی در درک اینکه چرا زنان کشورهای درحال توسعه همچنان دستمزد کمی دارند، بیش‌تر به صورت پاره‌وقت کار می‌کنند و همچنین در رده‌های پایین‌تر شغلی هستند و چشم‌انداز اندکی در پیشرفت یا افزایش مهارت می‌یابند، به دست دهد (همان، ۶۴).
وجود بازارکار دوگانه/گسسته، پندارهای قالبی درباره زنان را با اتکا به نقش باروری ایشان تقویت می‌کند. در تایوان این نقش باروری برای توجیه فعالیت‌هایی چون «اهمیت دادن به وجـهه مردانه زناشویی» منسوب به مردان، بـه کار می‌رود. دستمزد بالاتر مردانه توضیح آشکاری بر«اصل وجه برتر مردان در نان‌آور بودن» است. این واقعیت که در سراسر جهان تعداد خانوارهای زن- سرپرست درحال افزایش است، تأثیر چندانی را بر رویکردهای زیربنایی نشان نمی‌دهد. دستمزد پایین زنان ممکن است همچنان براساس فرض دیگری درباره ماهیت کار زنانه، یعنی این که در اثر ازدواج غیبت از کار بیش‌تری دارند، کاهش یابد. البته واقعیت‌های ذیل این باورها، مورد سوال قرارگرفته است. داده‌های مختصری که مبتنی بر جایگزینی زنان و غیبت ازکار به علت جنسیت آنان وجود دارد، حاکی از این تفاوت‌ها است؛ اما اغلب ناچیز است. درست است که بخش بزرگی از مسئولیت‌های خانوادگی بر عهده زنان است و همین موضوع نشان می‌دهد که چرا غیبت آن‌ها در کار اندکی بالاتر از مردان است؛ اما این همگانی نیست- در واقع در برخی موارد، غیبت زنان از کار از مردان نیزکمتر است؛ با این حال، وجود چنین پندارهای قالبی دستمزد زنان را پایین نگه می‌دارد و گرایش جنسیتی در پرداخت دستمزد را حفظ می‌کند (همان، ۶۵).
پندار قالبی دیگر درباره کار زنان که اشتغال زنان در شغل‌ها کار متمرکز را توجیه می‌کند، مناسب نبودن زنان برای به کار انداختن ماشین آلات است. آن‌ها نیروی فیزیکی کمتری دارند. حکم فوق با این واقعیت تکمیل می‌شود که ماشین آلات گران قیمت است؛ از این رو بهتر است ٢۴ساعته کار کند تا سرمایه بالایی که صرف خرید دستگاه شده، زودتر آزاد شود. لذا کار در نوبت شب ضروری است و زنان مناسب این کار نیستند؛ چون ظاهرا شب بیرون رفتن آن‌ها ناامن است. اگرچه بسیاری از این تصورات کلیشه‌هایی هستند که گرته‌ای از واقعیت دارند یا اساسا بی‌موردند، در توجیه دستمزد کم و پرداختن به شغل‌ها کار متمرکز را برای زنان منطقی جلوه می‌دهند و مؤثر نیز واقع می‌شوند (همان، ۶۵).
علاوه بر وجود پندارهای قالبی درباره ضعف جسمانی که زنان را از شغل‌های خاص محروم می‌سازد، در ظاهر ویژگی‌های جسمانی دیگری نیز دارند که به آن‌ها توانایی برتر در انجام شغل‌هایی را می‌دهد که تکرار عملی خاص وجه غالب آن‌ها بوده و البته دستمزدشان نیز اندک است. مثلا در صنایع الکترونیک در آسیای جنوب شرقی که هزاران زن مشغول به کارند (و مردان مدیر هستند)، ادعا می‌شود که این اشتغال به دلیل انگشتان چابک‌تر آن‌هاست. در صنایع الکترونیک نزدیک به٨٠درصد از نیروی کار، زنان هستند. اما هنوز دلایل مشخص‌تر و واقعی‌تری وجود دارند که نشان می‌دهند چرا دستمزد زنان از مردان کمتر است. در برخی از کشورها برای استخدام زنان شرایط خاصی باید وجود داشته باشد، مثل امکان مهدکودک و مرخصی زایمان که در مجموع باعث گران‌تر شدن کار زنان است. درکشورهایی که چنین قوانینی اعمال می‌شود، دستمزد زنان برای تعدیل این هزینه‌ها کمتر می‌شود (همان، ۶۶-۶۵).
شرایط اجتماعی عامل دیگر دستمزد پایین است؛ زنان در اکثر فرهنگ‌ها به گونه‌ای تربیت می‌شوند که متواضع، محجوب و پذیرای برتری مردان باشند. این رویکرد فرهنگی موجد میل بیش‌تری به فرمانبرداری، رفتار آرام و انجام کار یکنواخت/ تکراری و با شکایت علنی کمتر، همراه می‌شود. بنابراین زنان در شغل‌های کم دستمزد و بدون آینده درخشان، بیش از مردان دوام می‌آورند، همچنین کمتر مایل به تشکیل اتحادیه‌های صنفی‌اند. علاوه بر این برخی زنان به ویژه آن‌هایی که سرپرست خانواده‌های تک درآمدند، نیاز مبرم به اشتغال دارند. این جنبه‌ها به ویژه در افزایش استخدام زنان در مناطق آزاد تجاری که سرمایه‌های خارجی در تولید خطر نمی‌کنند، مهم‌تراست (همان، ۶۶).
چون زنان در شغل‌های کم دستمزد و بدون تشکیل اتحادیه صنفی کار می‌کنند، مردان با سرپرستی آن‌ها مشکلی ندارند، این نیز موجب قدرت بیش‌تر و امتیازات مالی بر زنان می‌شود؛ بنابراین کار زنان نه تنها برای اقتصاد سودمند است، بلکه موجب استمرار تولید و به حداقل رساندن ناآرامی‌های کاری در کل تولید می‌شود. در نتیجه توسعه تجارت جهانی و رقابت، کارفرمایان در پی کاهش هزینه‌های تولید برآمده‌اند. تضمین کاهش هزینه کار تا حدودی با قوانین قابل انعطافی که در دوران رکود به راحتی نادیده گرفته می‌شود، صورت می‌گیرد و دوباره در دوره رونق می‌توان افراد را استخدام کرد. از نقش باروری زنان در توجیه این انعطاف‌پذیری کار استفاده شده‌است. وقتی تقاضای کار بالاست، زنان به ترک خانه و پیوستن به نیروی کار تشویق می‌شوند و در دوره رکود، درست خلاف آن رخ می‌دهد. همیشه مسئولیت‌های خانوادگی توجیه خوبی برای بازگشت زنان به خانه در مواقع تقلیل تقاضای کار است؛ مثلا در دوره رکود اقتصادی تایوان در اوایل دهه١٩٧٠، زنان ١۴درصد و مردان ٨ درصد تقلیل اشتغال داشتند (همان، ۶٧-۶۶).
علاوه بر این عوامل، محدودیت‌های ساختاری معینی در ارتباط با جریان متأخر در راستای کوچک سازی و پیمانکاری دست دوم وجود دارد که در فقر زنان مؤثر است. جریان غالب قبل از دهه ١٩٧٠، به سمت تولید انبوه، همراه با تخصصی شدن عملکرد نیروی عظیم کار در مکانی واحد بود. اما از دهه ١٩٧٠، الگوی متفاوتی عمومیت یافت که متکی به حذف تمرکز ساختار تولید و نیازمند تخصص و قوانین استخدام انعطاف‌پذیرتر است. تمرکززدایی واجد دو صورت است: کار در خانه و پیمانکاری دست دوم. این الگو با پیروزی شیوه نوکلاسیک در دهه ١٩٨٠ و اوایل دهه١٩٩٠، رواج بیش‌تری گرفت. تلاش در دستیابی به قیمت «درست» در متن رقابت بین‌المللی، منجر به «اتفاقی شدن» کار شده و با افزایش پروژه‌های پیمانکاری دست دوم و کار در خانه رو به رو بوده است. تمرکززدایی تولید، به خصوص در تلفیق با پیمانکاری دست دوم و کار در خانه رشد اقتصاد غیررسمی را که هیچ کنترلی از لحاظ قوانین دولتی و مالیات بر آن اعمال نمی‌شود و از این رو خارج از قراردادهای اتحادیه و بدون مزایای شغلی است، افزایش داده‌است (همان، ۶٧).
تمرکززدایی تولید، گاه به این معنا است که تولید تا حد امکان به عملیات بسیار ساده کوچک و سپس در بین پیمانکاران دست دوم توزیع شود. این گونه تولید که به مهارت اندک نیاز دارد، دستمزدها را بیش‌تر پایین می‌آورد. شیوه فوق همچنین زنان را به نیروی کار ارزان بدون تشکیلات صنفی تبدیل می‌سازد و سرمایه‌گذاران را به طور فزاینده‌ای به جستجوی کارمندان موقت و پاره‌وقت برای کار در پروژه‌های پیمانکاری دست دوم سوق می‌دهد. در گزارشی از بخش مطالعات پیشرفت زنان مربوط به نقش زنان در توسعه استمرار افزایش اشتغال زنان در شغل‌های پاره‌وقت، بدون قاعده، اتفاقی و انعطاف‌پذیر تأیید شده‌است (همان، ۶٨-۶٧).
همچنان که فقر به ویژه در بین زنان به شدت رو به افزایش است، بسیاری به سراغ کارهای انجام پذیر در خانه می‌روند، زیرا امکان تلفیق آن با بچه‌داری وجود دارد. این نوع پیمانکاری دست دوم پروژه‌های تولیدی برای سرمایه‌گذارانی که خود با شرکت‌های چندملیتی قرارداد می‌بندند، اهمیت بسیار دارد. نمونه‌ای از پیمانکاری دست دوم صنعت کفش در آسیاست که با شرکت‌های بزرگ چند ملیتی سروکار دارد و بخشی از آن در کارگاه‌های خانگی که اغلب زنان و کودکان در آن مشغول به کارند، انجام می‌گیرد.
تولید صنعتی تنها دلیل تنزل مشارکت نیروی زنان نیست، در بخش خدمات نیز همین کاهش صورت گرفته است. تفاوت‌ها اندک، ولی شباهت‌ها بسیار است. زنان هنوز در شغل‌های کم درآمد مشغول به کارند و احتمال این که در بخشی از فرآیند تولید قرار گیرند که به دلیل تحمیل ویژگی باروری ایشان است، بسیار زیاد است. زن در مقام مادرـ همسر همچنان همان خدماتی که عموما در اجتماع به عهده دارد انجام می‌دهد؛ از این رو نسبت زنان شاغل آموزگار، پرستار و مددکار اجتماعی به مراتب بیش‌تر از مردان است. شاید انتظار برود که زنان پرستار در برخی موارد نسبت به مردانی که در شغل‌های صنعتی پایین هستند دستمزد زیادتری دریافت کنند، ولی به طور معمول کمتر از مردان در شغل‌های معادل، دستمزد می‌گیرند (همان، ۶٨-۶٩).
در نتیجه در اقتصاد بسیاری ازکشورهای در حال توسعه از دستمزد پایین زنان به منظور بهبود خدمات اجتماعی بهره برداری می‌شود؛ در واقع تحقق بعضی از برنامه‌های رفاهی در بسیاری از کشورهای در حال توسعه از آن روست که امکان اشتغال زنان با دستمزد پایین فراهم است. پیش فرض اصلی آن است که زنان برای «پول توجیبی» کار می‌کنند. توضیح دیگر آن که افزایش تعداد خانواده‌های زن ـ سرپرست که تقاضای کار با هر دستمزدی را دارند، در سیاست دولت لحاظ نشده‌است (همان، ۶٩).
در ایران در بخش غیررسمی به یکباره تفاوت فاحش و چشمگیری بین عملکرد زنان و مردان در بازار کار صورت پذیرفت. در این بین زنان با خصوصیات فردی مشابه مردان در یک شغل و حتی در برخی از شغل‌ها با سختی کار بیش‌تری مشغول به کار می‌شوند، ولی با توجه به خصوصیات فردی بالاتر یا در مقیاس مشابه مردان حقوق و دستمزد کمتری دریافت می‌کنند و نابرابری در پرداخت حقوق و دستمزد کاملا مشخص است.
نکته حایز اهمیت آن است که در بخش غیررسمی‏‏‏‎‎،‏ زنان با حقوق و دستمزد پایین نسبت به مردان مشغول به کارند. در این حال همچنین زنان با مشکل دستمزد کم و اشکال متفاوت عدم امنیت شغلی در بخش غیررسمی مواجهه‌اند. همچنین اشکال مختلف شغل‌های غیررسمی نیمه وقت، موقتی، قراردادی و ناامن بودن آن است که در بخش غیررسمی افزایش یافته‌است به طوری که به عنوان شغل‌های مخصوص زنان مطرح است؛ شغل‌های که دارای موقعیت‌های اجتماعی نازل‌تر، نامطمئن، بدون عاقبت و دارای پوشش حمایتی کمتری هستند.
اینکه بیش‌تر زنان از این امر آگاهند که با داشتن توانایی‌های شغلی و انگیزه کار بیش‌تر، در قبال کار انجام شده دستمزد پایینی دریافت می‌کنند و نیز دیدگاه مردان را نسبت به حضور زنان در شغل‌هایی که فرصت شغلی را از مردان می‌گیرد، می‌دانند، با این وجود چرا به اینگونه شغل‌ها مشغول می‌شوند؟ با وجود این که این گونه شغل‌ها ساعات طولانی از زمان را به خود اختصاص می‌دهد و دستمزد چندانی نیز به همراه ندارد چگونه موجب رضایتمندی این زنان می‌شود که به آن ادامه می‌دهند؟ آیا انتظار آنان از شغل با انتظار مردان متفاوت است؟ آیا دستمزد برای آنان معنایی متفاوت دارد و دستمزد کمتر برای آنان رضایت بخش است؟ آیا تنها نیازمندی مادی آنان را به پذیرش این وضعیت سوق می‌دهد یا دلایل دیگری هم دارد؟ نیازمندی مالی برای آنان به چه معناست؟
۱-۲-اهمیت و ضرورت تحقیق
امروزه‎‎‏‎، اهمیت توجه به مسأله اشتغال نیروی عظیم زنان که نیمی از جمعیت جهان را تشکیل می‌دهند و نیز بررسی آن در جامعه بسیار مهم به نظر می‌رسد. نقش زنان عمدتا در برنامه‌های ملی و بین‌المللی، در رابطه با نحوه مواجهه با مقاطع بحران اقتصادی و توسعه سرمایه‌گذاری در مناطق درحال پیشرفت نادیده گرفته شده‌است؛ بنابراین، آن‌ها می‌توانند در فعالیت‌های اقتصادی و اجتماعی سهیم بوده و با کسب آموزش در جهات مختلف، از جمله حرفه، در بالا بردن سطح تولید و بهره‌وری بیش‌تر از نظر اقتصادی و رشد و توسعه کشور سهم به‌سزایی داشته باشند (سفیری، ١٣٧٧: ١١-٨-٧).

تعداد صفحه:۱۴۲

قیمت : ۳۷۵۰۰ تومان

بلافاصله پس از پرداخت، لینک دانلود فایل در اختیار شما قرار میگیرد و  همچنین فایل خریداری شده به ایمیل شما نیز ارسال می شود

پشتیبانی سایت :                 asa.goharii@gmail.com

پایان نامه مطالعه تطبیقی میزان مشارکت سیاسی در بین دانشجویان دانشگاه اصفهان و دانشگاه آزاد واحد نجف آباد

 پایان نامه  

  دانشگاه اصفهان

دانشکده ادبیات و علوم انسانی

گروه علوم اجتماعی

 پایان نامه کارشناسی ارشد رشته جامعه ­شناسی

مطالعه تطبیقی میزان مشارکت سیاسی در بین دانشجویان

دانشگاه اصفهان و دانشگاه آزاد واحد نجف آباد

 استاد مشاور:

دکتر حسین مسعودنیا

خرداد ماه ۱۳۹۰

(در فایل دانلودی نام نویسنده و استاد راهنما موجود است)

چکیده

از ابتدای تشکیل جوامع بشری تا پیدایش دولت­شهرهای آتن و نیز شکل­ گیری و ایجاد دولت-
ملت­های امروزی مسأله مشارکت مردم در امور حکومت و کشورداری و نیز شیوه­ها و چگونگی این مشارکت مورد توجه اندیشمندان سیاسی بوده است. این پ‍ژوهش با هدف سنجش میزان مشارکت سیاسی در بین دانشجویان دانشگاه­­ اصفهان و و دانشگاه آزاد واحد نجف آباد به بررسی رابطه بین متغیرهای اجتماعی مختلفی نظیر سن، جنس، رشته تحصیلی، مقطع تحصیلی، پایگاه اقتصادی ‐ اجتماعی، میزان دینداری و میزان استفاده از وسایل ارتباط جمعی ، احساس اثر بخشی سیاسی، احساس بی­قدرتی سیاسی، نگرش سیاسی و الدین و اعتماد نهادی  با میزان مشارکت سیاسی پرداخته است. این تحقیق از نوع پیمایش بوده که طی آن ۷۵۵ نفر از دانشجویان مورد مطالعه با بهره گرفتن از روش نمونه گیری طبقه­ای متناسب انتخاب و در بین آنان پرسشنامه توزیع گردید. با توجه به پراکندگی متغیر اصلی تحقیق در پیش آزمون انجام شده در بین دانشجویان این دو دانشگاه و سطح اطمینان ۹۵ درصد، حجم نمونه بوسیله فرمول کوکران برای دانشجویان دانشگاه اصفهان۳۷۵ نفر و برای دانشجویان دانشگاه نجف آباد ۳۸۰ نفر محاسبه شد. اعتبار پرسشنامه از نوع اعتبار محتوایی بوده است. ضریب آلفای کرونباخ محاسبه شده برای متغیرهای مستقل (دینداری، مشارکت سیاسی) و متغیر وابسته تحقیق (نگرش سیاسی) بیانگر بالابودن همبستگی درونی گویه‌ها و به عبارت دیگر مطلوبیت پایایی ابزار تحقیق بود.

 همچنین به کمک نرم افزارspss  داده­های جمع­آوری شده و با کمک نرم افزار لیزرل مورد تجزیه تحلیل قرار گرفت. یافته­ های تحقیق بیانگر این است که میانگین میزان مشارکت سیاسی در بین دانشجویان دانشگاه اصفهان بیشتر از دانشجویان دانشگاه نجف آباد است. همچنین بین میزان مشارکت سیاسی دانشجویان به لحاظ جنس، رشته تحصیلی و از یک سو و بین متغیرهای میزان دینداری، پایگاه اقتصادی – اجتماعی، میزان استفاده از رسانه­ های جمعی، میزان اعتماد نهادی، میزان احساس اثر بخشی سیاسی، میزان احساس بی­قدرتی و میزان نگرش سیاسی والدین با میزان مشارکت سیاسی از سوی دیگر رابطه معنا­داری وجود دارد. در حالی که بین افراد مجرد و متأهل، مقطع تحصیلی و وضعیت اشتغال از این نظر، تفاوتی وجود ندارد.

واژگان کلیدی: مشارکت سیاسی، پایگاه اقتصادی- اجتماعی، دینداری، وسایل ارتباط جمعی، اعتماد نهادی، احساس بی­قدرتی سیاسی، احساس اثر بخشی، نگرش سیاسی والدین و دانشجویان.

فهرست مطالب

عنوان                                                     صفحه

فصل اول کلیات تحقیق

۱-۱ تعریف و بیان مسئله ۱

۱-۲ اهمیت و ضرورت تحقیق. ۴

۱-۳ اهداف تحقیق. ۶

۱-۴ تعریف مفاهیم ۶

۱-۵تاریخچه مشارکت سیاسی در جهان. ۷

۱-۶تاریخچه مشارکت سیاسی در ایران ۹

۱-۷ تحقیقات پیشین. ۱۳

۱-۷-۱تحقیقات خارجی ۱۳

۱-۷-۲تحقیقات داخلی ۱۵

۱-۸ نقد تحقیقات. ۲۱

فصل دوم: ادبیات تحقیق

۲-۱ مقدمه. ۲۲

۲-۲ تعریف مشارکت سیاسی ۲۴

۲-۲-۱ مشارکت ۲۴

۲-۲-۲ سیاست. ۲۶

۲-۳ مشارکت سیاسی ۲۶

۲-۴-۱ نظریه های مشارکت سیاسی بر اساس سطح تحلیل ۲۸

۲-۴-۱-۱  نظریه های کلان ( مشارکت سیاسی ) ۲۸

۲-۴-۱-۲ نظریه طبقاتی – اقتصادی کارل مارکس ۲۸

۲-۴-۱-۳ نظریه عوامل اجتماعی – اقتصادی مارتین لیپست .  ۲۹

۲-۴-۲-۱ نظریه های خرد ( مشارکت سیاسی ) .  ۳۱

۲-۴-۲-۲نظریه انگیزشی رابرت دال ۳۱

۲-۴-۲-۳ نظریه ویژگی های فردی دانیل لرنر. ۳۵

۲-۴-۲-۴ نظریه سطوح ارزشی رونالد اینگلهارت. ۳۶

أ

۲-۵ نظریه های تلفیقی خرد و کلان (مشارکت سیاسی)  ۴۰

عنوان                                                     صفحه

۲-۵-۱ نظریه نهادمندی سیاسی و تحرک اجتماعی هانتینگتون ( و نلسون)      ۴۰

۲-۶ نظریه های مشارکت سیاسی  بر اساس معیار های تحلیل  ۴۶

۲-۶-۱ نظریه های روانشناختی مشارکت سیاسی  ۴۷

۲-۶-۱-۱نظریه اثر بخشی سیاسی ( دال )  ۴۷

۲-۶-۱-۲ نظریه وظیفه شهروندی. ۵۰

۲-۶-۲ نظریه های اجتماعی- اقتصادی .  ۵۱

۲-۶-۲-۱ موقعیت اقتصادی و طبقاتی  ۵۱

۲-۶-۲-۲ پایگاه و منزلت اجتماعی .  ۵۴

۲-۶-۲-۳نظریه انسان سیاسی رابرت دال .  ۵۵

۲-۶-۳نظریه های ساختاری و اجتماعی مشارکت سیاسی  ۵۸

۲-۶-۳-۱ نظریه ساختار دولت  ۵۹

 ۲-۶-۳-۲ نظریه عوامل اجتماعی- اقتصادی مارتین لیپست .  ۶۰

۲-۷ نظریه ویلیام میلر. .۶۳

۲-۸ نظریه رابرت پاتنام ۶۴

۲-۹ نظریه کرافورد برو مک فرسون ۶۴

۲-۱۰ نظریه هربرت بلومر ۶۶

۲-۱۱ دیدگاه وضعیتی ۶۶

۲-۱۲ وینسنت کاستلو ۶۷

۲-۱۳ یورگن هابرماس ۶۷

۲-۱۴ خلاصه و جمعبندی نظریات ارائه شده ۷۱

۲-۱۵ چارچوب نظری تحقیق ۷۳

۲-۱۶ فرضیات تحقیق. ۷۶

۲-۱۷ مدل نظری. ۷۷

فصل سوم: روش­شناسی تحقیق

۳-۱مقدمه ۷۸

۳-۲ تعریف نظری و عملیاتی متغیرها .  ۷۹

۳-۲-۱ سن ۷۹

ب

۳-۲-۲ وضعیت تاهل ۷۹

عنوان                                                     صفحه

۳-۲-۳ جنس. .  ۷۹

۳-۳ پایگاه اقتصادی- اجتماعی. ۷۹

۳-۴ دینداری. ۸۱

۳-۵ میزان استفاده از وسایل ارتباط جمعی ۸۵

۳-۶ اعتماد نهادی ۸۶

۳-۷ احساس بی­قدرتی سیاسی. ۸۸

۳-۸ احساس اثر بخشی سیاسی ۸۹

۳-۹نگرش سیاسی والدین ۹۰

۳-۱۰ مشارکت سیاسی. ۹۲

۳-۱۱روش تحقیق. ۹۷

۳-۱۲ جامعه آماری ۹۸

۳-۱۳ شیوه نمونه گیری ۹۹

۳-۱۴ حجم نمونه . ۱۰۰

۳-۱۵ ابزار گردآوری داده‌ها. ۱۰۲

۳-۱۶ تکنیک‌های مورد استفاده در تجزیه و تحلیل داده‌‌ها ۱۰۲

۳-۱۷ اعتبار پایایی ۱۰۲

 فصل چهارم: تجزیه و تحلیل داده­ ها

۴-۱ مقدمه  ۱۰۴

۴ – ۲ یافته‌‌های توصیفی. ۱۰۵

۴-۲-۱ محل تحصیل. ۱۰۵

۴-۲-۲ جنس. ۱۰۶

۴-۲-۳ وضعیت تأهل ۱۰۹

۴-۲-۴ سن ۱۱۲

۴-۲-۵ رشته تحصیلی. ۱۱۲

۴-۲-۶ مقطع تحصیلی. ۱۱۵

۴-۲-۷ وضعیت اشتغال ۱۱۸

۴-۲-۸ پایگاه اقتصادی – اجتماعی ۱۲۱

ج

۴-۲-۹ میزان استفاده از رسانه­ های جمعی ۱۲۴

عنوان                                                     صفحه

۴-۲-۱۰ میزان دینداری ۱۲۷

۴-۲-۱۱ میزان اعتماد نهادی. ۱۳۰

۴-۲-۱۲ میزان احساس اثر بخشی. ۱۳۳

۴-۲-۱۳ میزان نگرش سیاسی والدین ۱۳۶

۴-۲-۱۴ میزان احساس بی قدرتی. ۱۳۹

۴-۲-۱۵ میزان مشارکت سیاسی. ۱۴۲

۴-۳ تحلیل استنباطی یافته‌ها ۱۴۵

۴-۳-۱ میزان مشارکت سیاسی در بین دانشجویان دانشگاه­های اصفهان و نجف آباد  ۱۴۶

۴-۳-۲ مقایسه مشارکت سیاسی در بین دانشجویان دانشگاه اصفهان و نجف آباد  ۱۴۶

۴-۳-۳ جنس و مشارکت سیاسی ۱۴۷

۴-۳-۴ تأهل و مشارکت سیاسی. ۱۴۹

۴-۳-۵ وضعیت اشتغال و مشارکت سیاسی. ۱۵۱

۴-۳-۶ رشته تحصیلی و مشارکت سیاسی ۱۵۲

۴-۳-۷ مقطع تحصیلی و مشارکت سیاسی ۱۵۶

۴-۳-۸ سن و مشارکت سیاسی. ۱۵۷

۴-۳-۹ نگرش سیاسی والدین و مشارکت سیاسی ۱۵۹

۴-۳-۱۰ دینداری و مشارکت سیاسی. ۱۶۱

۴-۳-۱۱ رسانه­ های جمعی و مشارکت سیاسی. ۱۶۳

۴-۳-۱۲ پایگاه اقتصادی – اجتماعی و مشارکت سیاسی ۱۶۵

۴-۳-۱۳ احساس اثر بخشی و  مشارکت سیاسی. ۱۶۷

۴-۳-۱۴ احساسی قدرتی و  مشارکت سیاسی. ۱۶۹

۴-۳-۱۵ اعتماد نهادی و  مشارکت سیاسی. ۱۷۱

۴-۳-۱۶ رگرسیون چندگانه برای سنجش اثر متغیرهای مستقل بر میزان مشارکت سیاسی    ۱۷۳

۴-۳-۱۷ الگو سازی معادلات ساختاری. ۱۷۷

فصل پنجم: نتیجه ­گیری و پیشنهادات

۵-۱ مقدمه. ۱۸۰

۵-۲ خلاصه یافته‏ ها ۱۸۰

د

۵-۳ بحث و نتیجه گیری ۱۸۲

عنوان                                                     صفحه

۵-۴ پیشنهادات. ۱۸۶

۵-۴-۱ پیشنهادات اجرایی ۱۸۶

۵-۴-۲ پیشنهادات پژوهشی ۱۸۷

منابع و مآخذ  ۱۸۸

مقدمه

محدودیت مشارکت در نظام­های استبدادی و تمرکزگرا که دوران زیادی از تاریخ بشر را در برمی­گیرند باعث شده است تا دانشمندان و نظریه­پردازان سیاسی بحث مشارکت مردم در سرنوشت خویش را بطور جدی دنبال کنند. امروز نیز بحث مشارکت درحکومت­های مردم سالار اندیشمندان را به سوی شیوه­ها و راه­های آن کشانده است و این امر باعث شده است تا نظریه­ های مختلفی در ارتباط با قبض و بسط مشارکت و راهکارهای متفاوت آن ارائه گردد. مشارکت سیاسی یکی از مباحث جامعه ­شناسی سیاسی است و یکی از شاخص­های توسعه سیاسی در کشورها به شمار می­رود. توسعه سیاسی خود یکی از ابعاد توسعه همه جانبه است. از این رو پرداختن به مقوله به مشارکت سیاسی می ­تواند روشنگر یکی از ابعاد توسعه یافتگی باشد.

همچنین از ابتدای تشکیل جوامع بشری تا پیدایش دولت­شهرهای آتن و نیز شکل­ گیری و ایجاد دولت –
ملت­های امروزی مسأله مشارکت مردم در امور حکومت و کشورداری و نیز شیوه­ها و چگونگی این مشارکت مورد توجه اندیشمندان سیاسی بوده است. بسته به اوضاع و شرایط اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی و همین­طور نوع حکومت­ها در دوره­ها و مکان­های مختلف، میزان و شکل مشارکت تفاوت­های زیادی را نشان می­ دهند. در طول تاریخ بشر، نظام­های مختلفی شکل گرفته­اند که شیوه ­های عمل هر کدام با دیگری متفاوت است و نیز در مورد مشارکت مردمی هرکدام مسیرخاصی را دنبال کرده­اند. موضوع مشارکت به عنوان یکی از رهیافت­های نوین در مباحث توسعه مطرح است و صاحب­نظران مباحث توسعه پس از تجربه چندین دهه برنامه ­های توسعه به این نتیجه رسیده ­اند که یکی از موثرترین راه­های رسیدن به توسعه واقعی و بادوام، همان جلب مشارکت مردم در فرایند توسعه از مرحله تصمیم ­گیری تا اجرا و همچنین با صرفه­ترین و پایدارترین روش است. تحقیق حاضر که به منظور مطالعه تطبیقی میزان  مشارکت سیاسی در بین دانشجویان دانشگاه اصفهان و دانشجویان دانشگاه آزاد واحد نجف آباد صورت گرفته، در پنج فصل تدوین شده است: فصل اول کلیات تحقیق، شامل بیان مسئله، اهداف، اهمیت و ضرورت تحقیق، تعریف مفاهیم و محدودیت و مشکلات تحقیق می‌باشد. فصل دوم که ادبیات تحقیق است دربرگیرنده مباحثی نظیر انواع مشارکت سیاسی، سطوح مشارکت سیاسی، تئوری‌های مشارکت سیاسی، مروری بر تحقیقات پیشین، چارچوب نظری تحقیق، فرضیات تحقیق و مدل نظری خواهد بود. فصل سوم را روش‌شناسی تحقیق تشکیل می‌دهد که در آن مباحثی نظیر روش تحقیق، جامعه آماری، حجم نمونه، روش نمونه‌گیری، تعریف نظری و عملیاتی متغیرها و . ارائه خواهد شد. فصل چهارم، تجزیه و تحلیل داده‌ها می‌باشد که در آن یافته‌های توصیفی و آزمون فرضیات خواهد آمد. بالاخره فصل پنجم، نتایج و پیشنهادات است.                                                                                                          

۱- ۱ تعریف و بیان مسئله

مشارکت[۱] در لغت به معنای همکاری کردن، شرکت داشتن و شریک شدن است. مشارکت در واقع شرکت داوطلبانه گروهی از مردم در برنامه­ ها و طرح­های سیاسی، اجتماعی است که در توسعه ملی نقش اساسی را دارند. مشارکت برانگیختن حساسیت مردم و در نتیجه افزایش درک و توان آنها برای پاسخگویی به طرح­ها و برنامه ­های توسعه اقتصادی، سیاسی، اجتماعی می­باشد. در مشارکت حدود دخالت مردم در فرایند تصمیم ­گیری تا آنجاست که بر زندگی آنان تأثیر می­گذارد یعنی این حق مداخله باید موجب حل مشکلات خود و جامعه شود. با این وصف مشارکت می ­تواند به عنوان ابزاری برای رونق بخشیدن به فعالیت­های سیاسی، اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی و در نتیجه شتاب دادن به آهنگ توسعه و بسط عدالت اقتصادی و اجتماعی باشد. مشارکت ابزار افزایش و توزیع فرصت­های شرکت جستن مردم در تصمیم­گیریهای جمعی، همیاری و دیگریاری در توسعه و پیشرفت کشور می باشد (کلانتری، ۱۳۷۵ : ۱۷).

یکی از انواع مشارکت، مشارکت سیاسی[۲] است که به معنای شرکت در امور سیاسی و گزینش رهبران سیاسی توسط مردم است. در مواردی مشارکت سیاسی فقط از طریق رأی تحقق می­یابد لیک در بسیاری موارد، بعضی بدان قناعت نمی­کنند و در تبلیغات سیاسی یا شرکت در احزاب ایفای نقش می­نمایند (ساروخانی، ۱۳۷۵: ۱۵۶). مشارکت سیاسی در اصطلاح به معنای همکاری سازمان­یافته شهروندان برای انتخاب رهبران خویش، شرکت موثر در فعالیت­ها و امور اجتماعی و سیاسی و تأثیرگذاشتن بر ترکیب هدایت سیاسی دولت است. فرهنگ سیاسی مشارکتی به این معناست که افراد از نفوذ نظام سیاسی برخود و میزان تأثیرگذاری خود بر نظام سیاسی آگاهی دارند و با علم به تأثیرگذاری متقابل آن دو بر یکدیگر نسبت به ساخت سیاسی، اداری و روند تصمیم ­گیری و امر اجرایی حساسیت نشان می­ دهند و تلاش می­ کنند در خطی­مشی و تصمیمات نظام سیاسی تأثیر بگذارند. پس داشتن فرهنگ سیاسی و فرهنگ سیاسی مشارکتی در امور، برای مشارکت امور امری ضروری است. بنابراین احساس مسئولیت کردن نسبت به سرنوشت و اداره امور مملکتی یک وظیفه و تکلیف شرعی برای همه مردم است و اما عقل نیز بر این ضرورت تاکید می­ کند. انسان بالطبع اجتماعی است و زندگی اجتماعی بر اساس روابط انسان­ها با یکدیگر امکان­پذیر می­شود. در این فرایند فرد و جامعه بر هم تأثیر می­گذارند و بر افراد جامعه لازم است نقش خود را در این تأثیرگذاری و تأثیرپذیری بدرستی ایفا کنند. مسائل سیاسی و امور مربوط به حکومت از اهم مسائل هرجامعه است. افراد باید با مشارکت فعال خویش در سرنوشت خود و جامعه دخالت کنند و در سیاست­گذاری­ها، تصمیمات و چگونگی اداره امورکشور تأثیرگذار باشند. چرا که اگر در تعیین سرنوشت خود مشارکت نورزند بر اساس کشش­های موجود در عالم خلقت دیگران با سلطه بر آنها برای آنان تصمیم ­گیری خواهند کرد، آنها را به دنبال خود می­کشانند و چه بسا به ورطه هلاکت می­اندازند. پس مشارکت سیاسی برای حیات فکری و زندگی با عزت امری ضروری است.

یک مفهوم عمومی از مشارکت، در قالب بسیج مردم برای بر عهده گرفتن طرح­های توسعه اقتصادی، سیاسی، اجتماعی اشاره دارد. تعبیر دیگری در مورد مشارکت آن را به عنوان پدیده یا فرایند اختیاردادن به جدا افتادگان و محرومان می­شناسد. در تعریف دیگری، مشارکت، شرکت مؤثر همه افراد در امور جمعی، از طریق بسیج کلیه امکانات بالقوه گروهی به منظور استفاده از آنها در فرایند تصمیم ­گیری و اجرا می باشد (محسنی، ۱۳۶۶: ۹۹).

شرط مهم برای مشارکت سیاسی وجود نهادهای مناسب مشارکتی می­باشد که شرایط لازم را برای سامانمند کردن تقاضاها و مشارکت سیاسی افراد و گروه­ها را مهیا می­سازد. به همین خاطر ورود بیش از حد نیروهای اجتماعی اخلال­گر در مسیر نوسازی و توسعه سیاسی در جامعه­هایی که ثبات سیاسی و نهادها و نهادمندی مناسبی را ندارند به توسعه سیاسی آسیب می­رساند، مشارکت سیاسی باید در قالب نهادهای نیرومند سیاسی و مردم از قبیل احزاب سیاسی و گروه­های سیاسی و صنفی، انسجام، تعدیل و نظم بپذیرد.

منظور از مشارکت سیاسی در این پژوهش:«تمامی فعالیت های قانونی یا غیرقانونی شهروندان غیر حکومتی که به صورت داوطلبانه و در قالب یک سازمان یا خارج از آن، درسطح ملی یا محلی به منظور تأثیر مستقیم یا غیر مستقیم بر انتخاب کارگزاران حکومتی و یا تعیین سیاست­ها و خط­مشی­های آنان انجام گرفته، چه این فعالیت­ها با موفقیت همراه شود یا به شکست بیانجامد است»

تمامی جوامع جهت تحقق توسعه سیاسی، اقتصادی و فرهنگی در جریان نوسازی بامسائل و تضادهای ذاتی مواجه می­شوند. در حوزه توسعه سیاسی یکی از بحران­هایی که جوامع درمسیر نوسازی با آن روبرو می­شوند بحران مشارکت است که حل آن مستلزم فراهم نمودن شرایط مناسب جهت مشارکت عمومی در امر حکومتی است. مشارکت سیاسی هم نتیجه وجود آزادی و توسعه سیاسی در جامعه و هم عامل استقرار و حفظ بقای آنها است و بدین لحاظ هم شرط لازم برای توسعه اجتماعی و سیاسی یک جامعه است و هم نتیجه آن. به نظر می­رسد که در کشور ایران نیز بسان دیگر کشورهای در حال توسعه به دلیل اینکه تجربه طولانی از دموکراسی ندارند و چند دهه بیش نیست که از نظام دیکتاتوری فاصله گرفته­اند به همین خاطر هنوز راه­های زیادی وجود دارد تا بتوان مشارکت سیاسی را در جامعه ایران نهادینه کرد و طرح مسئله مشارکت سیاسی هر چند به کرات، شاید بتواند در دست یافتن به این مهم، کمک شایانی کند. و همچنین باید گفت که جامعه ایران به خصوص در صد سال اخیر دچار تحولات اساسی شده است که به تعبیری ناشی از قدم گذاردن به مرحله مدرنیسم است. همزمان با درگیر شدن هرچه بیشتر جامعه با پیامدهای مدرنیسم برخی مفاهیم و دستاوردهای آن مانند انتخابات آزاد، قانون اساسی و حکومت قانون نیز وارد عرصه­های زندگی اجتماعی و سیاسی ایرانیان شد. این ارزش­ها در تقابل جدی با ارزش­های پدرسالارانه و اقتدارگرایانه­ی قرار گرفته است که ناشی از سنت دیرینه حکومت­های مطلقه از نوع استبداد شرقی است. از این رو، بحث مشارکت سیاسی یکی از مباحث مهم در جامعه ایران می­باشد (وثوقی و هاشمی، ۱۳۸۳: ۱۶۲).

همچنین کشور ما ایران با پشت سرگذاشتن یک انقلاب وهشت سال جنگ با عراق (۶۷-۱۳۵۹) اکنون در جریان نوسازی و توسعه با مسائل عدیده ای  روبروست که ازجمله  آنها می­توان مشارکت شهروندان در سیاست و حیات سیاسی کشور را بیان کرد. و از طرف دیگر تمایل به کنش آگاهانه و میل به مسئولیت پذیری واخلاق مسئولیت از عالیترین تمایلات نظم شخصیت فرد و از مهمترین  نشانه­ های توسعه سیاسی جامعه محسوب می شود.احساس مسئولیت به شخص این امکان را می‏دهد که به طور هم زمان فعال باشد، برای کسب  موفقیت کوشش کند و در عین حال نسبت به جامعه ای که در آن زندگی می کند احساس تعلق عاطفی داشته باشد،بدین ترتیب مشاهده می شود که مشارکت در جامعه سیاسی متاثر از لوازم وملزوماتی است که بدون در نظر گرفتن آن امکان مشارکت برای آحاد جامعه فراهم نمی شود.دانشگاه به عنوان مهمترین نهاد و دانشجویان به عنوان قشر متخصص، روشنفکر و آگاه به مسائل سیاسی می‏توانند نقش بسیار مهمی در توسعه همه جانبه سیاسی، اجتماعی،اقتصادی جامعه داشته باشد. دانشجویان درانتخابات همواره جزءگروههایی بوده که میزان مشارکت بالایی داشته اند .لذا شناخت عوامل موثر بر مشارکت سیاسی دانشجویان حائز اهمیت بیشتری است .دانشگاه اصفهان و دانشگاه آزاد نیز از این قضیه مستثنی نیست.و همین امر باعث شده است تا در این پژوهش ضمن پاسخگویی به این سوال که: چرا میزان مشارکت دانشجویان در فعالیتها در مسائل سیاسی از فردی به فرد دیگر متغیر است به بررسی راهکارهای افزایش مشارکت سیاسی دانشجویان نیز پرداخته شود.

۱-۲ ضرورت و اهمیت تحقیق

ضرورت خاص این تحقیق، اهمیت بحث مشارکت سیاسی در جامعه ما می‌باشد. جامعه‌ای که به لحاظ جمعیتی جوان است. لذا باید با شناخت عوامل موثر بر مشارکت سیاسی افراد در این زمینه، برنامه‌ریزی‌ها و اقدامات بهتری انجام داد. مشارکت سیاسی علاوه بر القائ حس شرافت و منزلت برای افراد آنها را با وظایف و مسئولیت هایشان آگاه می‏سازد و فهم وشعور سیاسی آنها گسترش می‏یابد. انسان زمانی به کمال اخلاقی می‏رسد که در فرایند اقتدار خویش را از دست خواهند داد مواجه می‏شود

همچنین اغلب کشورهای دنیا به سمت توسعه سیاسی روز افزون پیش می­روند و در کشور ما نیز تلاش­هایی در این زمینه صورت گرفته است. سخن راندن از توسعه سیاسی بدون پرداختن به مشارکت سیاسی مفهومی نخواهد داشت. امروزه مشارکت سیاسی مردم، زیربنا و بنیاد توسعه سیاسی کشورها را تشکیل می­دهد. این مشارکت به ویژه در نظام­های مردم­سالار از اهمیت زیادی برخوردار است. مشارکت سیاسی برای حکومت دارای منافع عملی ویژه­ای است که فقدان آن به سامان سیاسی و اهداف بلند مدت آن زیان وارد می­ کند. اگر نظام سیاسی زمینه لازم به منظور حضور گسترده­تر و واقعی­تر مردم را (به ویژه در راستای کاهش هزینه­ های ناشی از این حضور) فراهم نکند، قدرت به سمت شخصی شدن میل پیدا می­ کند و نظام مردم سالاری رو به افول خواهد گذاشت.

یکی از مهم­ترین شاخص­های توسعه سیاسی میزان مشارکت همه جانبه مردم در انواع گروه­ها و برنامه های اجتماعی، سیاسی به ویژه انجمن­های داوطلبانه و سازمان­های غیردولتی است، زیرا بی­توجهی به این موضوع می ­تواند موجب تضعیف شکل­ گیری مفهوم شهروند فعال و همچنین علایق عمومی و هویت اجتماعی افراد گردد و این امر خصوصاً درکشورهای جهان سوم که در معرض فشارهای مضاعف در روند جهانی شدن قرار دارند از اهمیت بسیاری برخوردار است. در جوامعی که زندگی گروهی در آنها زمینه گسترش زیادی ندارد، نوسازی اجتماعی همه جانبه معمولاً با کاهش مشارکت سیاسی همراه است، به عبارت دیگر فرد تنها و منزوی در این جوامع با افزایش قدرت دولت بیشتر احساس ضعف و بی­قدرتی می­ کند (رضایی، ۱۳۷۵: ۵۴). آلموند و وربا معتقدند اگر یک انقلاب سیاسی در سراسر جهان امروزی جاری باشد این انقلاب را می­توان انقلاب مشارکت نامید، در همه ملل جهان این عقیده که انسان معمولی باید درگیر مشارکت در نظام سیاسی باشد عقیده­ای عام و گسترده است (Almond and verba,1963:4). پس گرچه دولت­ها دارای حق انحصاری استفاده از قدرت در جوامع هستند لیکن افراد باید آزاد باشند تا در مسائل حکومتی و سیاسی مشارکت کنند، مسئولیت بپذیرند و در شکل دادن به زندگی خود نقش بازی کنند و این فعالیت فرد را از حالت رعیت به شهروند ارتقاء می­دهد. این دگرگونی به برکت مشارکت حاصل شده و زمینه را برای اخلاق مدنی و احساس مسئولیت شهروندان آماده می­سازد. مشارکت سیاسی مردم، کارایی نظام سیاسی و حکومتی را افزایش می­دهد وکانال­های مشارکت، افکار عمومی را در جهت کارایی نظام سیاسی و حکومتی از طریق انتقال خواسته­ها تجهیز می­ کند.

امروزه مشارکت سیاسی هم به عنوان یک ارزش سیاسی مهم مطرح است و هم به عنوان وسیله کارآمدی برای توسعه اجتماعی و توسعه انسانی. «در مروری بر ادبیات توسعه سیاسی روشن می شود که – به جز چند مورد استثنایی- توسعه با واژه های مشارکت، دموکراسی و برابری تعریف شده است . . . نویسندگان ادبیات توسعه سیاسی و نوسازی یکی پس از دیگری دموکراسی، برابری و مشارکت را اصول برگشت ناپذیر وابسته به صورتهای معین تحول اجتماعی و سیاسی قلمداد کرده اند» (گن ذیر، ۱۳۶۹ : ۲۵۲ – ۲۵۱).

 بنابراین مشارکت سیاسی هم نتیجه وجود آزادی و توسعه سیاسی در جامعه و هم عامل استقرار و حفظ بقای آنهاست، و بدین لحاظ هم شرط لازم برای توسعه اجتماعی و سیاسی یک جامعه است و هم نتیجه آن.

لذا مطالعه و تحقیقات در این زمینه ضروری به نظر می‏رسد تا درحد امکان این مقاومت کاهش یابد و با فراهم سازی زمینه‏های تغییر و در گرگونی سازمان سیاسی جامعه زمینه رشد فکری و ساختارهای مشارکتی جدید نیز فراهم آید

۱-۳ اهداف تحقیق

تعیین رابطه بین سن و میزان مشارکت سیاسی.

– تعیین رابطه بین پایگاه اقتصادی – اجتماعی افراد و میزان مشارکت سیاسی.

– تعیین رابطه بین میزان استفاده از وسایل ارتباط جمعی و میزان مشارکت سیاسی.

– تعیین رابطه بین میزان دینداری و میزان مشارکت سیاسی.

– تعیین رابطه بین نگرش سیاسی والدین و میزان مشارکت سیاسی.

– تعیین رابطه بین عضویت در تشکل­های سیاسی و میزان مشارکت سیاسی.

– تعیین رابطه بین اعتماد به دولت و میزان مشارکت سیاسی.

– تعیین رابطه بین احساس بی­قدرتی سیاسی و میزان مشارکت سیاسی.

تعیین رابطه بین احساس اثربخشی سیاسی و میزان مشارکت سیاسی.

۱-۴ تعریف مفاهیم

مشارکت سیاسی[۳]: «مشارکت سیاسی، درگیر شدن فرد در سطوح مختلف فعالیت در نظام سیاسی از عدم درگیری تا داشتن مقام رسمی سیاسی است» (راش، ۱۳۸۱: ۱۲۳). و در دایره­المعارف علوم اجتماعی این تعریف به چشم می­خورد: «مشارکت سیاسی عبارتست از آن فعالیت داوطلبانه­ای که اعضای یک جامعه در انتخاب حکام به طور مستقیم یا غیرمستقیم و در شکل­ گیری سیاست­های عمومی انجام می­ دهند» (McClosky, 1972 : 252).

پایگاه[۴]: موقعیت اجتماعی و جایگاهی که فرد در گروه یا در مرتبه اجتماعی یک گروه در مقایسه با گروه­های دیگر احراز می‌کند. پایگاه حقوق و مزایای شخص را تعیین می‌کند (کوئن، ۱۳۷۶: ۸۳).

رسانه‌های جمعی[۵]: وسایل ارتباط جمعی، مجموع فنون، ابزار و وسایلی را می‌رساند که از توانایی انتقال پیام‌های ارتباطی، حسی و اندیشه‌ای در یک زمان به شمار بسیاری از افراد مخصوصاً در فواصل زیاد برخوردار است (بیرو، ۱۳۷۰: ۲۱۹).

دینداری[۶]: پذیرش تمام یا بخشی از عقاید، اخلاقیات و احکام دینی به نحوی که شخص دیندار خود را ملزم به تبعیت و رعایت از این مجموعه بداند» (حشمت‌یغمایی، ۱۳۸۰: ۱۹۰).

احساس بی­قدرتی: از نظر لوین[۷] احساس بی­قدرتی سیاسی اعتقاد فرد به این است که عمل او بر تعیین سیر وقایع سیاسی تأثیر ندارد در این حالت فرد به این باور رسیده که جامعه به وسیله گروه کوچکی از افراد قدرتمند اداره می­شود که صرف­نظر از هر نوع فعالیت یا عمل او همچنان قدرت خود را حفظ می­ کند و فرد در چنین حالتی کل فرایند سیاسی را توطئه­ای مخفیانه که هدف آن بهره ­برداری از مردم و بازی کردن با آنها است می­داند (محسنی تبریزی، ۱۳۷۵: ۸۹).

نگرش سیاسی: نگرش­ سیاسی آمادگی درونی برای انجام عمل به نحوی خاص در برابر پدیده­ای سیاسی است. خواه این پدیده یک ایدئولوژی باشد، خواه یک نیرو، مسأله و یا امر مرتبط به احزاب یا افراد سیاسی باشد (بیرو، ۱۳۷۰: ۷۲).

اعتماد نهادی: اعتماد نهادی یکی از اشکال اعتماد اجتماعی است. به تعبیر کلمن اعتماد تسهیل کننده مبادلات در فضای اجتماعی است و هزینه مذاکرات و مبادلات اجتماعی را به حداقل می­رساند و برای حل مسائل مربوط به نظم اجتماعی نقش تعیین کننده دارد (کلمن، ۱۳۷۷: ۲۹۷). اعتماد اجتماعی بر انتظارها و تعهدهای اکتسابی و تأیید شده به لحاظ اجتماعی دلالت دارد که افراد نسبت به یکدیگر و نسبت به سازمان­ها و نهادهای مربوط به زندگی اجتماعی­شان نشان می­ دهند و با روابط متقابل تعمیم یافته قرین است (ازکیا، ۱۳۸۰: ۹).

نگرش سیاسی: نگرش­ سیاسی آمادگی درونی برای انجام عمل به نحوی خاص در برابر پدیده­ای سیاسی است. خواه این پدیده یک ایدئولوژی باشد، خواه یک نیرو، مسأله و یا امر مرتبط به احزاب یا افراد سیاسی باشد (بیرو، ۱۳۸۱: ۷۲).

 ۱-۵ تاریخچه مشارکت سیاسی در جهان

برخی از نویسندگان و به ویژه کسانی که در حوزه مشارکت سیاسی قلم زده اند سخنانی را مطرح کرده اند که گویا مشارکت و به ویژه مشارکت سیاسی نزدیک و یا برابر با دموکراسی است:«آلکسی دوتوکویل[۸]» غالبا حکومت دموکراسی را رژیمی توصیف می­ کند که در آن« مردم کم و بیش در حکومت خود مشارکت دارند، و معنای آن با ایده آزادی سیاسی ارتباط نزدیک دارد» (باتامور، ۱۳۸۰: ۲۸).

 «تا آنجا که به سیاست مربوط می­شود، مسئله مشارکت به قدمت طرح مفهوم دموکراسی است» (قدیمی، ۱۳۸۰: ۹). و برخی نیز دموکراسی را خویشاوند نزدیک مشارکت سیاسی دانسته ­اند. «مشارکت و عموزاده سیاسی­اش دموکراسی، هنگامی به اوج تحول می­رسد که گروه­هایی از کارگران اصلی و شهروندان قاطعانه در فکر احیای زمینی باشند که رویش زندگی می­ کنند» (مک لکان، ۱۳۷۷: ۱۳).

امروزه وقتی از دموکراسی سخنی به میان آید، غالباً منظور از دموکراسی پارلمانی است که در اروپای غربی قرن شانزدهم ظاهر شده و انقلاب کبیر فرانسه (۱۷۸۹) نقطه­ای عطف بزرگی برای آن به شمار می­آید. البته تشکیل نخستین پارلمان اروپا باز می­گردد به انگلستان قرن سیزدهم و به دوران ادوار اول (۱۳۰۷-۱۲۷۲). که به میل خود پارلمانی به وجود آورد که در آن نمایندگان تمام طبقات شرکت داشتند و سپس آنرا به دو مجلس اعیان و عوام تقسیم کرد. از آن تاریخ به بعد، انگلیس به مادر پارلمان موسوم شده است. اگر معتقد به نظریه خلق الساعه در مسائل اجتماعی باشیم و اگر همچون اهل اشاعه، کانون تمدن جهان را این کشور و یا آن کشور بشمار آوریم، با این گفته که مشارکت از قرن شانزدهم و از اروپای غربی آغاز شده است هم عقیده خواهیم بود.

برخی از افراد که تمدن­های باستانی را می­شناسند ممکن است دموکراسی را به یونان باستان و در دولت شهرهای یونان و به خصوص در آتن (قرن پنجم پیش از میلاد) بازگردانند که در آن عموم مردم (به استثنای زنان و بردگان) مستقیماً در وضع قوانین شرکت می­کردند. اما کار باستان شناسان و مردم شناسان نشان می­دهدکه مشارکت هم به معنای عام آن و هم به معنای محدود آن در حوزه سیاسی، مسئله­ای بسیار کهن­تر است. در جوامع قبیله­ای کهن، به یک معنا شاید دموکراسی از امروز نیز قوی­تر در جامعه حضور داشته است. هم به معنای برخورداری مساوات گرایانه همه اعضاء از شرایط اقتصادی نسبتاً یکسان و هم از لحاظ دخالت مستقیم و بدون واسطه در مسائل گوناگون سیاسی و اجتماعی.

موریس دوورژه[۹] در کتاب «اصول سیاست» تحت عنوان رژیم­های سیاسی و بنیان­های اجتماعی – اقتصادی می­نویسد: « در تاریخ بیماری واگیردار دیکتاتوری با دوره­های دگرگونی­های سریع همزمان بوده است. بر عکس در جوامع کم رشد، ولی با ثبات، مثال­های جالبی از دموکراسی­های کثرت­گرا یافت می­شوند. وضع پاره­ای از شهرهای بربر آفریقای شمالی چنین بود. این شهرها نظام­های انتخاباتی کم و بیش کامل، تفکیک قوای تقریباً پیشرفته و مجالسی سیاسی به نام «جماعه» داشتند. پس از پیدایش دولت­های ملی بسیاری از جوامع کوچک و خاصه دموکراسی­های باستانی بر نمونه مشابهی پایه­گذاری شده بودند.(دوورژه، ۱۳۶۹: ۱۵۰).

«مثال­های دیگری را می­توان از جوامع کهن­تری که قوم­شناسان مطالعه می­ کنند به عاریت گرفت، بسیاری از مواقع، در این جوامع تصمیمات به طور دسته جمعی توسط مجالس مرکب از اعضاء قبیله گرفته می­شود. در انجمن­های آفریقایی آیین مذاکرات به نحوی است که در دموکراسی به کار می­بندند. این« دموکراسی واحدهای کوچک» در همه احوال با پیدایش مجموعه­های بزرگ ملی از میان نرفت. بلکه غالباً در سطح محلی به جای ماند. حتی در چهارچوب رژیم­های استبدادی در سطح دولت با نوعی مشارکت ساکنان آن صورت گرفته است»(همان: ۱۵۱). شکی نیست که هر چقدر دموکراسی به معنای عام و خاص آن در جامعه­ای فراگیرتر باشد، مشارکت و از جمله مشارکت سیاسی به همان نسبت نمود و گسترش بیشتری یافته و روان تر عمل می­ کند.

وجود مشارکت سیاسی مردم حتی در نظام­های دیکتاتوری از آنجا ناشی می­شود که مشارکت سیاسی تنها رأی دادن و یا حرکات مثبت و موفق و قانونی نیست و به قول«مایرون وینر[۱۰]» «مشارکت سیاسی هر عمل داوطلبانه موفق یا ناموفق، سازمان یافته یا بدون سازمان، دوره­ای یا مستمر، شامل روش­های مشروع و نامشروع برای تأثیر بر انتخاب رهبران و سیاست­ها و ادراه امور عمومی در هر سطحی از حکومت یا ملی است»(مصفا، ۱۳۷۵: ۲۰). تا اینجا می­خواهیم این نتیجه را گرفته باشیم که عمر مشارکت به اندازه عمر بشریت است نه به اندازه عمر دموکراسی و از طرفی دموکراسی خود معلول مشارکت است و نه علت آن و هم در جوامع استبدادی همه انواع مشارکت و از آن­جمله مشارکت سیاسی وجود داشته است، اگر چه شیوه­ها و نحوه بروز این مشارکت متفاوت بوده است.

 ۱-۶ تاریخچه مشارکت سیاسی در ایران

مشارکت سیاسی مردم در صورتی میسر می‌شود که مجموعه عواملی بتوانند بدون برخورد با مانع قانونی، اجتماعی و ذهنی، بی‌وقفه عمل کنند و اندیشه‌های متنوع سیاسی را در سازوکارهای دموکراتیک دخالت دهند و آن را بپذیرند؛ به گونه‌ای که بخشی از نیروهای سیاسی وادار به سکوت و انزوا نشوند. بنابراین، مشارکت سیاسی هنگامی دست‌یافتنی است که شهروندان، صرف­نظر از عقاید دینی، سیاسی یا ویژگی‌های جنسیتی و قومی، بتوانند در یک مجموعه‌ی منسجم و درهم تنیده، خود را تبیین کنند. این مجموعه زیر نام و ویژگی‌های دولت مدرن(ملی یا فدرال) ممکن است در برگیرنده‌ی انواع اندیشه‌های سیاسی و پذیرای مشارکت آنان در امور شود. آیا ایران فرصتی به دست آورده تا مشارکت سیاسی را به مفهوم وسیع و علمی آن تجربه کند؟ اگر این تجربه وجود داشته، سیر تحولات آن چگونه بوده است؟

مروری بر تحولات در یک قرن اخیر، ایران چندین تجربه‌ی تاریخی و فرصت‌های کوچک و بزرگ را از کف داده است. قدرت غیرپاسخگوی سیاسی در ایران ریشه‌های ژرف تاریخی دارد و اذهان را به خود معتاد کرده است. هرگاه نخبگان، از هرگروه، خواسته‌اند ثابت کنند که می‌شود ناگهانی و در پناه انقلاب و اصلاحات، قدرت سیاسی را پاسخگو کرد، عاقبت کار ثمری بدست نیامده است. با این‌حال، تجربه‌های گرانقدری در زمینه مشارکت سیاسی در تاریخ معاصر ایران ثبت شده که آینده ساز است.

در آستانه‌ی هزاره‌ی سوم میلادی، موانع دیدگاهی و اجتماعی در برابر مشارکت سیاسی هنوز موضوع چالشی جدی است که با وجود پشت سرگذاشتن دو انقلاب (مشروطه و اسلامی) و چندین نهضت و رفرم همچنان ادامه دارد. در این زمینه، جلوه‌های روشن چالش در جریان انقلاب مشروطه و پیامدهای آن در ارتباط با مشارکت سیاسی و انقلاب اسلامی دیدنی است. نخستین انقلاب در سال ۱۹۰۶میلادی اتفاق افتاده است و دومین انقلاب در سال ۱۹۷۹.

نخبگان ایرانی که اغلب تحصیل­کرده‌های غرب بودند، در سال‌های آخر از قرن نوزدهم میلادی بحث «قانون» را با بهره گرفتن از ورود صنعت چاپ به ایران گشودند. برخی چهره‌های دینی نیز به روشنفکران غرب‌گرا روی خوش نشان دادند و متوجه شدند که جامعه‌ی ایرانی از ظلم و بی عدالتی به تنگ آمده و برای رهایی آمادگی دارد. صاحبنظران انگیزه‌های انقلاب مشروطه را به شیوه‌های گوناگون تعریف می‌کنند. از آن جمله گفته می‌شود:

در ایران، حکومت‌ها گرایش به استبداد داشته‌اند، از این رو پناه بردن مردم به قانون، تلاش برای تعیین حد و مرزهایی برای حکومت و رهایی از تجاوز مأمورین دولت بوده است. از نگاه تاریخی، قضا همیشه بخشی از حکومت بوده و استقلال نداشته است. از سوی دیگر چون تعریف روشنی هم از حق و حقوق و آزادی­های فردی وجود نداشته و حدود این حقوق به تعریف قاضی (حاکم شرع) یا نماینده دولت وابسته بوده است، آرزوی داشتن یک نظام قضایی مستقل طغیان بر ضدحکومت محسوب می‌شده است.

طغیان بر ضدحکومت به امید دستیابی به دستگاه قضایی مستقل و حکومت قانون، انقلاب مشروطیت را سامان بخشید و رهبران غرب‌گرا و رهبران دینی، این طغیان را سمت و سو دادند؛ تا جایی که ایران از سال ۱۹۰۶ میلادی وارد عصر قانون اساسی شد و برای نخستین بار مردم با حکومت قانون و سازوکار قانون‌گذاری آشنا شدند.

نظام حکومتی ایران تا این سال استبدادی از نوع سلطنتی بود. در این نظام سلاطین حکومت می‌کردند و سلطنت به طور موروثی به اولاد و اعقاب ذکور آنها منتقل می‌شد. از پارلمان خبری نبود. مردم در تعیین خط­مشی سیاسی حکومت نقش نداشتند. محاکم شرع با حمایت سلطان که سایه‌ی خدا شناخته می‌شد و با حضور منحصر به فرد حاکم شرع، دعاوی را در دهات و شهرها حل و فصل می‌کردند و محکومین را به استناد تفاسیری که خود از شریعت داشتند، به مجازات می‌رساندند.

در نتیجه‌ی انقلاب مشروطیت مقرر شد شاه سلطنت کند ــ نه حکومت ــ مجلس تشکیل شود و مردم در جریان انتخابات آزاد، نمایندگان خود را به این مجلس بفرستند. برای نخستین بار اصل مشارکت سیاسی مردم ایران در امور پذیرفته شد و نخستین قانون اساسی ایران آن را به رسمیت شناخت. البته تصویب قوانین ناظر بر انتخابات و سایر قوانین مرتبط با مشارکت سیاسی به آینده موکول شد. بدین‌سان ایران به قرن بیستم میلادی گام نهاد و ایرانیان در مسیری از حرکت سیاسی راهی شدند که به صورت ظاهر نظام پارلمانی مبتنی بر اصل مشارکت حاصل آن بود. در نتیجه‌ی این دگرگونی، شالوده‌های نظام سیاسی کهن فرو ریخت، اما شالوده‌های سنت‌های کهن در اذهان مردمی که به آن خو گرفته بودند، باقی ماند. اکثریت روحانیون و صاحبان منابر تا سال‌ها نهایت کوشش خود را به کار گرفتند تا ذهنیت غالب بر مردمی که پای منابرشان سینه می‌زدند دست نخورده باقی بماند و از دموکراسی غربی و مظاهر آن تأثیر نپذیرد.

از طرف دیگر نخبگان راه یافته به نخستین مجالس قانون‌گذاری هم چندان از سنت‌های کهن که مشارکت سیاسی را محدود و مشروط تعریف می‌کرد، فاصله نگرفته بودند. جهت مثال، به موجب ماده‌ی ۱۰ قانون انتخابات مجلس شورای ملی مصوب ۱۳۲۹ هجری قمری «زنان»، مرتکبین قتل و سرقت، مقصرین سیاسی که بر ضد اساس حکومت قیام کرده‌اند، صغار و مجانین، ورشکستگان به تقصیر، همچنین اشخاصی که از دین اسلام خارج شده‌ باشند، از حق رأی و انتخاب نمایندگان مجلس محروم شده‌اند.

نظر به این ‌که در جریان قانون گذاری بخصوص درباره‌ی زنان (نیمی از جمعیت) اصل مشارکت تا سال‌ها در مرکز توجه قرار نگرفته است، باید گفت مشروطه‌خواهی زیر فشار نیروهای مهیب سنتی از محتوای فلسفی و مبانی تجددگرایانه‌ی خود جدا شده و با ایجاد یک پارادوکس، گاه بسیار به سنت‌گرایی نزدیک شده و حتی پارلمان را دستمایه‌ای برای قانونی کردن این گرایش ریشه‌دار قرار داده است.

صرفنظر از آن‌ چه گذشت، با وجود عوامل بازدارنده، از مشروطه به بعد شاهد تصویب قوانین و مقرراتی بوده‌ایم که روند عرفی شدن را در پیش گرفته و حتی با تأخیر به اصل مشارکت زنان اعتنا کرده است. بند ۱ ماده‌ی ۱۰ قانون انتخابات مصوب ۱۳۲۹ هجری قمری و بند دوم از ماده‌ی سیزدهم همان قانون که زنان را از حق رأی دادن و انتخاب شدن محروم ساخته بود، به موجب ماده‌ی واحده‌ی مصوب سال ۱۳۴۳حذف شد. بدین ترتیب پارلمان برخلاف نظرات فقها و با آنکه اعتبار فتاوی آنها در اصول اول و دوم متمم قانون اساسی مشروطه ملحوظ بوده است، عمل کرد و به حکم قانون، بی اعتنا به نظرات شرعی، حق مشارکت را برای زنان پذیرفت و نیمی از جمعیت بر پایه‌ی قانون از محرومیت در زمینه‌ی مشارکت رهایی یافتند.

برپایه‌ی قانون اساسی مشروطه، سه اقلیت زرتشتی، مسیحی و کلیمی می‌توانستند نمایندگانی در مجلس شورا داشته باشند؛ اما وضعیت سایر اقلیت‌های دینی در آن قانون اساسی مسکوت گذاشته شد و در نتیجه برخی از اقلیت‌ها، مثلا بهائیان، هرگز اجازه‌ی قانونی برای مشارکت سیاسی نیافتند. استخدام آنها در مراکز دولتی که در دوران محمدرضا شاه پهلوی تا حدودی میسر شد، موکول به این بود که آنها در تقاضانامه‌ی خود برای شغل‌یابی جای دین را سفید بگذارند. هرگاه می‌نوشتند «بهایی» حتی در آن رژیم سیاسی که متهم به رواداری نسبت به بهائیان بود، فرد بهایی استخدام نمی‌شد. بگذریم از موانع دیدگاهی که راه بر آنها می‌بست و حتی در مواردی موجبات تخریب اماکن مقدس متعلق به آنها را توسط عوامل رژیم میسر می‌ساخت.

در مرور شتابزده‌ی بالا از انقلاب مشروطه، تا حدودی از موانع و امکانات مشارکت مردم در امور سخن به میان آمد؛ اما تاکید اصلی بر برخی جهات قانونی بود. موانع اجرایی که ناشی از فزون‌طلبی دربار و حلقه‌های قدرت مرتبط با آن بود، راه را بر مخالفان و منتقدین حکومت می‌بست. به سخن دیگر، نظام گزینش توسط مراکز امنیتی بخصوص ساواک به اجرا گذاشته می‌شد و هرگاه فردی از داوطلبان ورود به رقابت‌های انتخاباتی مجلس شورای ملی از صافی‌های امنیتی نمی‌گذشت و وفاداری او به حکومت شاه (نه سلطنت بر پایه‌ی قانون اساسی مشروطه) مورد تأیید نبود، نمی‌توانست به رقابت انتخاباتی راه یابد. بنابراین در بحث مشارکت در ایران پس از انقلاب مشروطیت نمی‌توان از مرزهای «قانون «و «اجرا» ناگفته گذشت. سوای چند دوره از ادوار مجلس شورای ملی، همواره موانع امنیتی سد راه مشارکت بود و عوامل دربار پهلوی غالباً تلاش می‌ورزیدند تا با نظام گزینشی ــ امنیتی، از بحران‌های سیاسی که احتمال می‌دادند با ورود منتقدان دربار به مجلسین شورای ملی و سنا ایجاد شود، جلوگیری کنند. به سخن دیگر، با آن‌که دربار پهلوی‌ها توانست در زمینه‌هایی چون سیستم قانون‌گذاری نوین و امور زنان عرفی‌گرایی را در برابر شریعت‌گرایی تقویت کند، اما در کارنامه‌ی اجرایی‌اش، اصل مشارکت چندان اعتبار و ضمانت اجرایی نداشت. با وجود قانون اساسی مشروطه که شاه را از «حکومت» منع کرده بود و به «سلطنت» فراخوانده بود، حکومت شاهانه در محاصره‌ی حلقه‌های قدرت مرتبط با آن، نتوانست آن گونه که لازم بود به اصل مشارکت مردم در امور سیاسی احترام بگذارد. در سال ۱۳۵۷  (۱۹۷۹میلادی) اصل مشارکت در امور، موتور و انگیزه­ی انقلاب شد. اگر مابعد از پیروزی انقلاب در سال ۱۳۵۷ تا الان که حدود ۲۹ سال می­گذرد را به سه دوران تقسیم کنیم یعنی از سال ۱۳۵۷ تا سال ۱۳۶۸و از سال ۱۳۶۸ تا سال ۱۳۷۶ و از سال ۱۳۷۶ تا الان ما باز هم شاهد مشارکت سیاسی افراد بوده­ایم و می توان گفت که به نسبت این چند سال و انتخابات گوناگون از جمله: انتخابات ریاست جمهوری، انتخابات مجلس شورای اسلامی، انتخابات خبرگان رهبری و انتخابات شوراهای اسلامی شهر و روستا در چندین مرحله تقریباً هر سال یک انتخابات داشته ایم که میزان مشارکت در هر کدام از این سال­ها چشم گیر بوده است.

تعداد صفحه :۲۳۱

قیمت :۳۷۵۰۰ تومان

بلافاصله پس از پرداخت ، لینک دانلود فایل در اختیار شما قرار می گیرد

و در ضمن فایل خریداری شده به ایمیل شما ارسال می شود.

پشتیبانی سایت  asa.goharii@gmail.com

پایان نامه  تحلیل اجتماعی مصرف نمایشی در بین زنان شاغل و خانه دار شهرستان بوکان 

 پایان نامه  

دانشکده  اقتصاد و  علوم اجتماعی

گروه آموزشی علوم اجتماعی

 پایان ­نامه برای دریافت درجه کارشناسی ارشد در –  جامعه ­شناسی

 عنوان:

 تحلیل اجتماعی مصرف نمایشی در بین زنان شاغل و خانه دار شهرستان بوکان 

  استاد مشاور:

دکتر سعید عیسی زاده

  ۲۰ آبان ۱۳۹۳

(در فایل دانلودی نام نویسنده و استاد راهنما موجود است)

فهرست مطالب

فصل اول: کلیات تحقیق

۱-۱مقدمه ۱

۱-۲ تعریف مساله و بیان نکات اصلی ۳

۱-۳- اهمیت و ضرورت انجام پژوهش ۸

۱-۴- اهداف تحقیق ۱۰

فصل دوم: ادبیات و چارچوب نظری تحقیق

۲-۱-  مقدمه ۱۵

۲-۲- تعریف مصرف گرایی و مصرف نمایشی ۱۶

۲-۳-  چارچوب نظری تحقیق ۱۷

۲-۳-  ۱-  مصرف نمایشی وبلن ۱۷

۲-۳- ۲- گئورگ زیمل ۲۲

۲-۳-۳- نظریه بوردیو ۲۴

۲-۳-۴- نظریه وبر ۲۸

۲-۳-۵- بودریار ۲۹

۲-۴- پیشینه مطالعاتی پژوهش ۳۱

۲-۴-۱- مطالعات داخلی ۳۱

۲-۴-۲- مطالعات خارجی ۳۴

۲-۵- چارچوب نظری پژوهش ۳۶

۲-۶- مدل نظری تحقیق ۴۰

۲-۷- سوالات پژوهش ۴۱

۲-۷-۱- سوالات فرعی پژوهش ۴۱

۲-۷-۲-  فرضیه‌های پژوهش ۴۲

فصل سوم: روش شناسی

۳-۱- مقدمه ۴۵

۳-۲- جامعه آماری و حجم نمونه ۴۵

۳-۳- شیوه نمونه‌گیری ۴۶

۳-۴- واحد نمونه ۴۸

۳-۵- واحد تحلیل ۴۸

۳-۶- تعریف نظری و عملیاتی مفاهیم ۴۸

۳-۷- تعریف عملیاتی متفیرها ۴۸

۳-۸- تعریف مصرف و مصرف نمایشی ۴۸

۳-۸- ۱- تعریف متغیر مستقل ۵۱

۳-۸-۲- دینداری ۵۱

۳-۸-۳- میزان استفاده از رسانه ۵۲

۳-۸-۴- علاقه به جلب توجه ۵۲

۳-۸-۵-  انگیزه­ی تمایز ۵۳

۳-۸-۶-  سرمایه‌ی  اقتصادی ۵۳

۳-۸-۷-  سرمایه‌ی  اجتماعی ۵۴

۳-۸-۸- سرمایه‌ی  فرهنگی ۵۵

۳-۸-۹-  (طبقه) پایگاه اقتصادی_ اجتماعی ۵۶

۳-۹- اعتبار و روایی ۵۷

۳-۱۰- تحلیل عاملی برای بررسی اعتبار سازهای ۵۸

۳-۱۰-۱-  تحلیل عاملی دینداری ۵۸

۳-۱۰-۲ تحلیل عاملی علاقه به جلب توجه و انگیزه تمایز ۵۹

۳-۱۰-۳ تحلیل عاملی سرمایه اجتماعی ۶۰

۳-۱۰-۴ تحلیل عاملی سرمایه فرهنگی ۶۱

۳-۱۰-۵ تحلیل عاملی مصرف نمایشی ۶۱

۳-۱۱- روش تحقیق و ابزار گردآوری داده‌ها ۶۲

۳-۱۲- تجزیه و تحلیل داده‌ها ۶۳

فصل چهارم: یافته‌های تحقیق

۴-۱-  مقدمه ۶۷

۴-۲- توصیف متغیرهای زمینه ای تحقیق ۶۸

۴-۲-۱- توزیع پاسخگویان برحسب سن و وضعیت تأهل ۶۸

۴-۲-۲- شاخص اشتغال در بین پاسخگویان ۶۹

۴-۲-۳- توزیع پاسخگویان بر حسب مشخصات اقتصادی- اجتماعی   ۶۹

۴-۲-۴- شاخص درآمد و هزینه میان زنان شاغل و خانه دار ۷۰

۴-۲-۵- شاخص وضعیت اقتصادی- اجتماعی زنان شاغل و خانه دار   ۷۱

۴-۲-۶-  شاخص دینداری در بین زنان ۷۲

۴-۲-۷- شاخص طبقه در بین زنان ۷۲

۴-۲-۸-  میزان استفاده از رسانه ۷۳

۴-۲-۹- شاخص علاقه به جلب توجه در بین زنان شاغل و خانه دار   ۷۳

۴-۲-۱۰-  شاخص انگیزه‌ی تمایز در زنان شاغل و خانه دار ۷۴

۴-۲-۱۱- شاخص سرمایه‌ی اقتصادی در بین زنان شاغل و خانه دار   ۷۴

۴-۲-۱۲-  شاخص سرمایه‌ی اجتماعی در بین زنان شاغل و خانه دار   ۷۵

۴-۲-۱۳-  شاخص سرمایه‌ی فرهنگی در بین زنان شاغل و خانه دار   ۷۵

۴-۲-۱۴- آزمون t برای بررسی رابطه بین متغیرهای مستقل و شغل   ۷۶

۴-۲-۱۵- ابعاد مصرف نمایشی در بین زنان شاغل و خانه دار   ۷۷

۴-۳-  آمار استنباطی ۸۱

۴-۳-۱) فرضیه اول ۸۱

۴-۳-۱-۱- دینداری و انگیزهی تمایز ۸۱

۴-۳-۱-۲- ارتباط انگیزه‌ی تمایز با مصرف نمایشی ۸۲

۴-۳-۱-۳- ارتباط دینداری با مصرف نمایشی ۸۳

۴-۳-۲ ) فرضیه دوم. ۸۴

۴-۳-۲-۱- ارتباط طبقه و انگیزه ی تمایز ۸۴

۴-۳-۲-۲- ارتباط طبقه و مصرف نمایشی ۸۵

۴-۳-۳) فرضیه سوم : ۸۶

۴-۳-۳-۱- ارتباط میزان استفاده از رسانه و انگیزه‌ی تمایز   ۸۶

۴-۳-۳-۲- ارتباط بین میزان استفاده از رسانه و مصرف نمایشی   ۸۷

۴-۳-۴) فرضیه چهارم. ۸۸

۴-۳-۵) فرضیه پنجم ۸۹

۴-۳-۶) فرضیه ششم ۹۰

۴-۳-۷- فرضیه هفتم ۹۱

۴-۸- استفاده از تحلیل مسیر به منظور اثبات عوامل شناسایی شده ۹۲

۴-۹- تحلیل مدل تجربی ۹۳

فصل پنجم: نتیجه گیری

۵-۱) مقدمه ۹۹

۵-۲) خلاصه‌ی یافته ها ۱۰۰

۵-۳- نتیجه‌گیری ۱۰۴

۵-۴- محدودیت‌های تحقیق ۱۰۵

۵-۵- پیشنهادات ۱۰۵

منابع فارسی ۱۱۱

منابع لاتین ۱۱۷

۱-۱     مقدمه

هرچند که بحث مصرف و سنجش آن از دیرباز مورد توجه جامعه­شناسان قرار گرفته است اما در دهه­های اخیر و با اولویت یافتن الگوهای صحیح مصرف در جامعه­ی ایرانی و نام­گذاری سال۸۸ به اصلاح الگوی مصرف و سال­های پس از آن ، حکایت از این واقعیت دارد که مصرف به ویژه مصرف بی­رویه و تجملی به مبحث اساسی در جامعه­ی ایران تبدیل شده است. یکی از خصیصه­های بنیادین انسان نیازمند بودن و بر همین اساس مصرف کننده بودن است. این موجود برای تداوم حیات خویش نیازمند مصرف کالاها و خدماتی است که نیازهای اولیه­ی او را برآورده سازد. بنابراین نیاز و مصرف همراهان همیشگی انسان­ها در طول تاریخ بشر بوده اند.

اما امروزه مصرف و نیاز از هم فاصله گرفته­اند و شکافی بین آنها به وجود آمده است به نحوی که دیگر مصرف انسانی مطابق با نیازهای انسانی نیست، بلکه مصرف چیزی بیش از آن است، و این شکاف را مصرف­گرایی پر کرده است. مصرف در پایان قرن بیستم به واقعیتی چند بعدی تبدیل شده که در کنار ابعاد و الزامات اقتصادی، معانی فرهنگی و الزامات اجتماعی بسیاری را با خود دارد (باکاک، ۱۹۹۳: ۳).

یکی از ویژگی‌های انسان‌ها در طول حیات بشری رفتار مصرفی آنهاست. هر فردی برای آنکه به حیات فردی و اجتماعی خود ادامه دهد، لازم است در حوزه‌های گوناگون زندگی مقداری از تولیدات بشری را مصرف کند. مصرف ابعاد گوناگونی را در بر گرفته و تمامی ‌مظاهر مادی و معنوی تولیدات بشری را شامل می‌شود.

 رفتارهای مصرفی انسان‌ها، از یکسو بر جنبه‌های گوناگون زندگی اقتصادی و اجتماعی آنها تأثیر گذاشته و از سوی دیگر، تحت‌تأثیر عوامل گوناگونی قرار دارد. میزان و نوع مصرف می‌تواند بیانگر مسائلی چون سبک زندگی، طبقه و حتی نوع نگرش افراد باشد و از سوی دیگر، مصرف­گرایی با نمادها و علائم خاص خود امروز نمایانگر سبک­زندگی، تمایلات، تفکرات و آیده­آل­ها و به مثابه بازنمایی کننده­ هویت عاملان آن، کارکردهای جدیدی یافته است. در عصر حاضر انسان­ها تمایل دارند که کیستی خود را با کالاها و خدماتی که مصرف می­ کنند یا گوناگونی و تنوع مصرف، به خصوص مصرف کالاها یا خدماتی که نام و مارک مشهور دارند معرفی کنند (موحدو دیگران، ۱۳۸۹: ۸).

 بنابراین مصرف­گرایی، ضامن چیزی جز نیاز‌های کاذبی نیست که در خدمت صنایع و کشورهای صنعتی قرار گیرد. البت